Ալեքսանդր Սերգեյը զբաղեցնում է ավագ սերժանտի կոչումը։
Նա 2022 թվականին, 26 տարվա ծառայությունից հետո, լքեց Լեհաստանի բանակը, քանի որ, իր կարծիքով, զինվորների
իրավունքներն ու ազատությունները ակնհայտորեն խախտվում էին։
Նա ներկայացավ խորհրդարանական քննիչ հանձնաժողովի առջև՝ զեկուցելու Լեհաստանի բանակում տեղի ունեցած չարաշահումների մասին։
Շիմոն Ֆիյալը Լեհաստանի բանակի լեյտենանտ է և վերջին անգամ ծառայել է որպես թեթև հետևակային վաշտի հրամանատար։
Նա 2021 թվականին, 10 տարվա ծառայությունից հետո, զորացրվեց բանակից։
Նրա գրեթե տասնամյա ծառայության ընթացքում նա ստացել է տասնչորս պարգև։
Լեհաստանի խորհրդարանում օրենքի խախտումների և զինվորների հետապնդումների մասին վկայելուց հետո
նրան զրպարտեցին և հեռացրին պրոֆեսիոնալ բանակից։
Նրան տարբեր վայրերում խուզարկել են և նա ութ անգամ դատարան է ներկայացել՝ իր իրավունքները պաշտպանելու համար։
Kla-TV-ն հարցնում է:
Ինչը ձեզ ոգեշնչեց դառնալ պրոֆեսիոնալ զինվորական Լեհաստանի բանակում?
Ազգին ծառայելու, արժեքները պաշտպանելու և կյանքի արկածը ապրելու ցանկություն։ Իմ արկածը տևեց գրեթե 26 տարի։
Ես ուզում էի հանդիպել ուժեղ, վճռական և ազնիվ մարդկանց, որոնց հետ կարող էի միասին աշխատել բարիքի համար։
Ես ինքս էլ ուզում էի դառնալ նման մարդ, ուստի որոշեցի ծառայել Լեհաստանի բանակում որպես սպա և հասա լեյտենանտի կոչման։
Kla-TV-ն հարցնում է:
Դու այլևս բանակում չես։ Ինչու՞
Այն սկսվեց բանակում պարտադիր պատվաստումներով։
Ես ստիպված էի սկսել դատել իմ մարդկանց՝ ըստ այն բանի, թե արդյոք նրանք պատվաստված են, թե ոչ։
Ես չէի սիրում այն գաղափարը, որ վատ վերաբերվեմ իմ ենթակներին միայն այն պատճառով, որ նրանք չէին ուզում պատվաստվել։
Դա ինձ համար չափազանց շատ էր։ Ես ուզում էի կարողանալ հայելու մեջ ինքս ինձ արժանապատվությամբ նայել։
Ես տեղափոխվեցի այնպիսի բաժին, որտեղ այդքան ուժեղ ճնշում չկար։
Բայց մեկ տարի անց, այնուամենայնիվ, ես որոշեցի հեռանալ։
Ես ուզում էի մարդկանց համար ավելի շատ բան անել, ավելի ակտիվ լինել, ուստի որոշեցի հեռանալ։ Պարզապես այդպես, մեկ գիշերվա մեջ։
Հիմա ես ղեկավարում եմ լրագրողական խմբագրական գրասենյակ և զբաղվում եմ ծառայող զինվորների խնդիրներով։
Ես բառացիորեն ընդունում եմ այն ռազմական երդումը, որը տվել եմ։ Ես ամբողջությամբ պատասխանատվություն եմ
ստանձնում իմ գործողությունների և տված հրամանների համար։
Լեհաստանում հայտարարված համաճարակային վիճակի ընթացքում ես թեթև հետևակային վաշտի հրամանատարն
էի և իմ ենթակայության տակ կար մոտ 150 զինվոր։
Ես հրապարակայնորեն ներկայացա Լեհաստանի խորհրդարանի առջև՝ պաշտպանելու իմ ենթակա
աշխատակիցներին անօրինական պարտադիր պատվաստումներից։
Արդյունքում, իմ վերադասները տարեկան աշխատանքային գնահատման ժամանակ ստեցին և ինձ այնքան ցածր գնահատեցին, որ
Պաշտպանության նախարարը կարողացավ ինձ աշխատանքից ազատել, ինչը նա արեց 2022 թվականի մարտի 31-ին։
Ես 2023 թվականին դատարանում շահեցի նախարարի դեմ անօրինական աշխատանքից ազատման
վերաբերյալ հայցը, սակայն վճիռը դեռևս վերջնական չէ։
Բացի այդ, 2022 թվականին ինձ մեղադրել են գաղտնի փաստաթղթեր պահելու մեջ, և ես այդ գործը նույնպես շահել եմ։
Զինվորական դատախազը պահանջեց իմ պաշտոնի իջեցումն ու ազատության սահմանափակումը, սակայն զինվորական դատարանը ինձ
արդարացրեց, քանի որ հանցագործության որևէ ապացույց չկար։
2024 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Վարշավայի ռազմական շրջանային դատարանում այս հարցով կկայանա հերթական նիստ։
2012 թվականի հոկտեմբերին զինվորների, ոստիկանների և սահմանապահների մի խումբ Լեհաստանում հիմնեց «Մենք
պաշտպանում ենք համազգեստը ապագա սերունդների համար» ասոցիացիան։
Շիմոն Ֆիյալը և Ալեքսանդր Սերգեյը նույնպես այս ասոցիացիայի անդամներ են։
2021 թվականի սկզբից զինված ուժերում իրականացվում են կոչված Covid-վակցինացիաներ։
Չկար ոչ պաշտոնական հրաման պատվաստվելու, ոչ էլ օրենք, քանի որ դա կլիներ սահմանադրությանը հակասող։
Միևնույն ժամանակ, ես և մյուս հրամանատարները ստիպված եղանք բարձրացնել Covid-19-ի պատվաստման ցուցանիշը։
Այս բոլոր միջոցառումները անօրինական էին, սակայն, ցավոք, արդյունավետ։
Պաշտոնապես, Լեհաստանի բնակչության 60%-ից պակասն է ստացել առնվազն մեկ դոզա պատվաստանյութ։
Մենք գնահատում ենք, որ այս ցուցանիշը պոլշական բանակում գերազանցել է 90%-ը։
Պատվաստումից առաջ յուրաքանչյուր զինվոր ստորագրել է բժշկական ընթացակարգի կամավոր
համաձայնության թերթիկը, թեև հաճախ դա եղել է նրանց կամքի դեմ։
Սա նշանակում է, որ ոչ ոք չի կրում պատասխանատվություն այս պատվաստումների բացասական հետևանքների համար։
Տեղի ունեցան ողբերգություններ, զինվորները հիվանդացան և ծայրահեղ դեպքերում հաշմանդամացան կամ մահացան։
Եվ նրանք և նրանց ընտանիքները զինված ուժերից որևէ հավելյալ օգնություն չեն ստացել, քանի որ բանակը կարծում էր, որ պատվաստվելը
որևէ առնչություն չունի զինվորական ծառայության հետ, չնայած զինվորներին ասել էին, որ բոլոր
չպատվաստվածները 2022 թվականին կազատվեն ծառայությունից։
Դրա համար մի շարք համազգեստավորված ոստիկաններ, որոնք իրենց վերադասներից ու քաղաքական գործիչներից որևէ աջակցություն չեն
ստացել, որոշեցին գործը վերցնել իրենց ձեռքը և, հաշվի առնելով ապօրինի գործողությունները, ստեղծել օրինական հիմունքներով
գործող միություն և համագործակցել Պոլշայի այլ համայնքների՝ փաստաբանների, իսկական բժիշկների, ուսուցիչների և այլոց հետ։
Միասին մենք դադարեցրինք պարտադիր պատվաստումը Լեհաստանում։ Հանրային բողոքների և հանրային լսումների
արդյունքում խորհրդարանականները մերժեցին օրինագիծը, որով նախատեսվում էր պարտադիր COVID-պատվաստում։
Kla-TV-ն հարցնում է:
Արդեն որքան մեծ է ասոցիացիան, և որոնք են դրա նպատակները?
Լավ, մեր ասոցիացիայում, հավանաբար, շատ չեն լինի։
Մեր միասնական համազգեստով մոտ 300 հոգի ենք, այդ թվում զինվորներ, սահմանապահներ, ոստիկաններ, հրշեջներ և շատ ուրիշներ։
Բայց մենք գիտենք, որ մյուս համազգեստավորված աշխատակիցները հարգում են մեզ և հույս դնում մեզ վրա, սակայն վախենում են մոտենալ մեզ։
Մեր նպատակն է, որ բոլոր երկրների համազգեստով զինվորներն ու սպաները պաշտպանեն իրենց ազգերին և հայրենակիցների ապագա սերունդներին։
Որ զինվորները միայն ազգերի ինքնիշխանության երաշխավորներն են և չեն տեղակայվում իշխանությունների կողմից
անօրինական կերպով՝ հակառակ իրենց ազգին տված հավատարմության երդմանը և իրենց իսկ քաղաքացիների դեմ։
Մենք կոչ ենք անում դրան և կշարունակենք դա անել՝ գործել օրենքի համաձայն և պաշտպանել մարդու իրավունքները։
Մենք չենք ենթարկվում զանգվածային հիստերիային, որը լրատվամիջոցներն ու քաղաքական գործիչները փորձում են ստեղծել։
Մենք հանձնառու ենք հանրային կարգին։
Kla-TV-ն հարցնում է:
Վերջերս ընդունված նոր օրենքը թույլ է տալիս պոլշական զինվորներին օգտագործել հրազեն։
Միևնույն ժամանակ, այս օրենքը նաև նախատեսում է, որ զինված ուժերը կարող են ներգրավվել
ներքին գործողություններում անգամ խաղաղ ժամանակ։
Դու ի՞նչ ես կարծում։
Նախ և առաջ, զենք օգտագործելու իրավունքը միշտ լավ իրավունք է եղել և այն բարելավման կարիք չունի։
Յուրաքանչյուր ոք, ով լիազորված է կրել զենք, կարող է այն օգտագործել անհրաժեշտ ինքնապաշտպանության համար, իսկ
համազգեստավորված ծառայությունները իրավունք ունեն այն օգտագործել սահմանների անխախտելիությունը պաշտպանելու համար։
Զենք օգտագործելը նշանակում է խոցող փամփուշտներով կրակել մեկ այլ անձի վրա։
Ցավոք, այս իրավունքը խախտվեց զինվորների վերադասների կողմից, որոնք անգամ թույլ չտվեցին նրանց օգտագործել
իրենց զենքերը նախազգուշական կրակոցներ արձակելու համար։
Սա մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայով երաշխավորված կյանքի հիմնարար իրավունքի խախտում է։
Յուրաքանչյուր մարդ, որի կյանքը վտանգված է, ունի ինքնապաշտպանվելու իրավունք։
Լեհաստանում օրենքը կառուցված է այնպես, որ նույնիսկ ենթադրում է անհրաժեշտության դեպքում ինքնապաշտպանվելու պարտավորություն՝
ընդհանուր բարիքի նկատմամբ հոգատարությունից ելնելով։
Սահմանապահ հերթապահության մեջ գտնվող զինվորներից մեկը սպանվել է կոչված փախստականների կողմից՝ ձեռքի տակ պատրաստված նետով։
Ես հավատում եմ, որ այս ողբերգությունը դիտավորյալ հրահրվել է՝ օրենքը փոխելու և դրա մեջ խաղաղ ժամանակում պոլշական
տարածքում զինվորներ ռազմական գործողությունների համար տեղակայելու հնարավորություն սողանցելու պատրվակ գտնելու նպատակով։
Իշխանությունների կողմից Լեհաստանի բանակի տեղակայման հնարավորությունները ընդլայնվել են, և այժմ Լեհաստանի
Հանրապետության նախագահը կարող է փոխանցել այդ նոր լիազորությունները Լեհաստանում տեղակայված ՆԱՏՕ-ի զորքերին։
Կա նոր օրենք, որը թույլ է տալիս ՆԱՏՕ-ի զորքերին խաղաղ ժամանակ մասնակցել գործողություններին, եթե վտանգված է
Լեհաստանի պետության անվտանգությունը, օրինակ՝ Լեհաստանի տարածքում անկարգություններ ճնշելու համար։
2023 թվականին Լեհաստանի նախագահը Միացյալ Նահանգների, Կանադայի, Հյուսիսային Իռլանդիայի և Միացյալ
Թագավորության զինվորներին շնորհեց հրազեն օգտագործելու իրավունք։
Ես կարող եմ ներկայացնել ևս երկու օրինակ այն մասին, թե ինչ է ներկայումս տեղի ունենում սահմանին։
Շատ զինվորներին ասվել է, որ զենքը կիրառելուց առաջ պետք է մտածեն։
Հայտարարվել է 200 մետր բուֆերային գոտու վերականգնման մասին։
Զինվորները կարձագանքեն միայն այն դեպքում, եթե այս գոտում հայտնվեն անօրինական անձինք։
Արտակարգ իրավիճակում հնարավոր կլինի օգտագործել միջոցներ հարձակման դեմ պաշտպանվելու համար։
«Փրոպորցիոնալության» սկզբունքը հորինվել է։
Սա նշանակում է, որ եթե զինվորը տեսնի, որ ինչ-որ մեկը ապօրինի անցնում է սահմանը և, օրինակ, նկատի, որ նրանք
դանակ են կրում, նրան չի թույլատրվում օգտագործել իր զենքը։
Այնուհետև նա կարող է օգտագործել իր բայոնետը, որովհետև հենց դրա համար էլ նա ունի բայոնետ։ Դա անհեթեթություն է։
Բարեբախտաբար, շատ զինվորներ չեն հրամայում իրենց ենթականերին հետևել այս անհեթեթությանը։
Մեկ այլ դեպք. Բիալիստոկի դատարանը բավարարեց աֆղան տղամարդու հայցը, ով ցանկապատի վրայով բարձրանալիս ընկել և ոտքը կոտրել էր։
Լեհական հիվանդանոցում նրա ոտքը գիպսեցին, և հետո նրան վերադարձրին Բելառուս։
Երբ նա մեկնեց Մինսկ, պոլշական ակտիվիստները նրան տեղեկացրին, որ նա կարող է վարչական դատարանում հայց
ներկայացնել իր վերադարձը սահմանին արգելելու դեմ։
Այսպիսի առաջին դեպքը վերաբերում է 2023 թվականին, երբ երեք աֆղանցի պահանջեցին 240 000 PLN։
Գործի քննությունը ձգձգվում է, քանի որ երկու «ոչօրինական» անձինք լքել են Լեհաստանը և պետք է հարցաքննվեն այն երկրի
իշխանությունների կողմից, որտեղ նրանք արդեն հաստատվել են։
Մենք պաշտպանում ենք երկիրը և հաճախ խնդիրների մեջ ենք ընկնում։
Փոխարենը նրանք պայքարում են փոխհատուցման համար։
Kla-TV-ն հարցնում է:
Զինվորները պատժվում են երկրի սահմանները և նույնիսկ իրենց կյանքը պաշտպանելու համար, մինչդեռ
սահմանը ապօրինի հատողները դրա համար պարգևատրվում են։
Կարո՞ղ են նման իրադարձություններն ու օրենքի խեղաթյուրումները անգամ պատերազմ հրահրել։
Մենք կարծում ենք, որ մարդկանց նկատմամբ սպառնալիքը ոչ միայն այն պատերազմն է, որի համար մենք մշտապես պետք է վախենանք, այլև մարդու
իրավունքների բացահայտ խախտումները, որոնց համար իշխանությունները խաղաղ ժամանակ կիրառում են համազգեստավորված ծառայությունները։
Անվանվող Արևմտյան աշխարհում մենք բախվում ենք իրավիճակի, որը նման է COVID-19-ի
զանգվածային պատվաստման արշավի արդյունքում առաջացածին։
Միանձնյա պետություններից զրկում են նրանց ինքնիշխանությունը, իսկ մարդկանց անգամ զրկում են կյանքի իրավունքից, որը երաշխավորված
է սպառնալիքի դեմ անհրաժեշտ պաշտպանության իրավունքով։
Մենք երդվել ենք պաշտպանել ազգին, ոչ թե հետևել գերազգային օրակարգին։
Kla-TV-ն հարցնում է:
Արդյո՞ք նրանց համար այդքան կարևոր է միջազգային մակարդակում կապեր հաստատել՝ այս գերազգային օրակարգի պատճառով։
Ինչ տեղի է ունեցել, տեղի է ունեցել մեզ՝ համազգեստով մարդկանց հետ գրեթե ամենուր, անկախ նրանից, թե
ինչ համազգեստ ենք կրում կամ որ երկրում ծառայում ենք։
Գիտեմ, որ Գերմանիայում, օրինակ, հետևյալ զինվորները դատապարտվել են ազատազրկման, քանի որ չեն պատվաստվել։
Նրանք էին Յան Ռեյներսը և Ալեքսանդր Բիթտները, ով դատապարտվել է վեց ամսվա ազատազրկման և այժմ հացադուլ է հայտարարել։
Զինվոր Ուոյթալլան, որը 20 տարվա ծառայությունից հետո հեռացվեց բանակից, և Դանիել Ֆուցչիկը, որը կասեցվեց։
Մեզ՝ համազգեստով, կարևոր է իմանալ, որ երկիրն ինչ լինի՝ նշանակություն չունի… ամենուրեք նույնն է։
Կառավարություններին անհրաժեշտ են մեր համազգեստով, որպեսզի վախեցնեն հանրությանը։
Մեր առանց նրանք ոչինչ չեն կարող անել։ Նրանց պետք է մենք՝ վախ տարածելու համար։
Մենք, կարելի է ասել, նրանց զինված թևն ենք։
Մեր առանց նրանք ոչինչ չեն անի! Ծառայությունների առանց նրանք ոչինչ են։
Եթե մենք օրենքը պահպանենք, հասարակությունը ապահով կլինի։
Դրա համար կարևոր է, որ մեկ երկրի փայլը ոգեշնչի մյուս երկրի մարդկանց դադարեցնել վախենալ։
Դադարեցրեք վախենալը։ Եվ պահանջեք միայն մեկ բան՝ թույլ տվեք մեզ աշխատել օրենքի համաձայն։
Երկու պոլշացի զինվորները եզրափակում են՝ ուղղելով հետևյալ կոչը բոլոր համազգեստավորներին:
Շիմոն Ֆիյալ. Զինվորները և այլ համազգեստավոր անձնակազմը պաշտպանում են սահմանադրությունը և
ծառայում են իրենց ազգին, ոչ թե իշխանավորների շահերին։
Մենք թույլ չենք տա, որ խախտվեն մեր երկրի ինքնիշխանությունն ու մեր հայրենակիցների կյանքի իրավունքը։
Սա մեր պարտավորությունն է անցյալի և ապագա սերունդների առջև։
Ալեքսանդր Սերգեյ: Մեր կոչը բոլոր համազգեստավորված պաշտոնյաներին:
Երկիրը ձեզ է պետք օրենքը պաշտպանելու համար։ Քաղաքական գործիչները ձեզ են պետք օրենքը խախտելու համար։
Հիշիր, ում ծառայելու համար դու երդվել ես։ Մենք քեզ չեն խնդրում չկատարել հրամանները։
Դուք պետք է ենթարկվեք նրանց, սակայն միայն օրենքին համապատասխանող հրամաններին։
------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------
Շիմոն Ֆիյալը հրավիրում է յուրաքանչյուր դիտողին ակտիվորեն մասնակցել իր դատական վարույթին։
որպես սոցիալական գործոն (կուսակցություն), դիտորդ կամ լրատվամիջոց՝