Soňky üç ýyl bilen deňeşdirilende 14 ýa-da 16 göterim artyk ölüm derejesi.
Bir gezek hem bolsa munuň ýaly edýändikleri gowy, sebäbi geçen ýyl, ondan öňki ýyl we ondan öňki
ýyl-da bizde möhüm derejede artykmaç ölüm bolupdy.
Indi hem munuň üstüne. Jenaýat öýümizdeki ölümleriň birinji sebäbi entek hem şu turbo rak keseli. Soňra
ölüm şahadatnamasynda diňe "C bilen öldi" diýlip ýazylan.
Bizde "An (C ölü)" ýagdaýlary bolmady. Tanyşdyrylandan soň "An" ýagdaýynyň diňe bir haly bolup, aýdşym ýaly, ol adam
80 ýaşdan uly bolup, booster sanjymyndan 14 gün soň boldy. Emma hakykatdanam diňe şol bir ýagdaýymyz boldy.
2022-nji ýylyň başynda turbo rak keseline duçar bolan ýaş adamlardan başlady. We käbir ýagdaýlar örän çalt boldy.
Biziň iň gysga wagtymyz diagnozdan bäri bäş hepde boldy.
Aýdalyň, bäş hepde soň aradan çykdy?
Hawa, we bir hadyşçy maňa aýtdy: merhumyna rak keseli bardygy aýdylaly iki gün soň ol aradan çykdy.
Hawa, olar diňe çökerler. Olar şonda ýönekeýçe ölýärler. Olar tualetde oturýan bolsun ýa-da ýatagda
ýatýan bolsun, hiç zat üýtlemeýär. Bu örän geň. Mundan başga-da, bu has-da köp duş gelýär.
Men munuň öň hiç wagt bolmandygyny aýdmaýan; mysal üçin, kimdir biri gaçyp barýan mahaly
ýa-da ýüzýän mahaly ýürek tutmasy geçirip bilerdi.
Emma häzirki ýaly däl. Bu mümkin däl. Adamlar indi hatda adaty ýagdaýda hem ölmeýärler.
Meniň bilen gürleşýän örän, örän az adamlar "Men hiç zady duýmaýaryn, mende hiç zat ýok" diýýärler. Emma
gürleşýän adamlaryň köpüsi, ýagny gen terapiýasyndan geçenler, hemmesinde bir görnüş zeper bar we olar indi sag däl.
Neýrologiki ýa-da däl-de bolsa, käbir adamlar titreýär. Meni iň köp haýran galdyrýan zat, olaryň
köpüsiniň gastrointestinal problemalarynyň bolmagydyr.
Men şeýle hem köplenç şol ýagdaýda öý haýwanlarynyň hem şoňa duçar bolýandygyny gördüm.
Şu günki interwýuňize hoş geldiňiz. Meniň adym Sören Schumann we şu gün men Marlies Spuler bilen interwýu geçirýärin.
Şu gün biz siziň, janaçy hökmünde, soňky birnäçe aýyň we soňky birnäçe ýylyň dowamynda gündelik işleriňizde gözüňize ilen
zatlar barada gürleşýäris. Biz eýýäm bilelikde wideo ýazdyk.
Men ony iki gezek ýükledim, sebäbi ony bir gezek aýyrmaly boldum we soňra has sansürlenen wersiýasyny gaýtadan ýükledim.
Meniň pikirimçe, iki wideo bilelikde takmynan million tomaşa toplady. Belki-de milliondan biraz köp tomaşa toplady.
Şonuň üçin siziň maglumatyňyza ýa-da garaýşyňyza uly gyzyklanma bardygy görünýär.
Men soňky gürrüňimizden bäri näme bolup geçendigini eşitmäge gyzyklanýaryn. Indi birnäçe aý geçdi.
Hawa, siz jenazä hyzmatçysy. 2019 we 2020-nji ýyllardan bäri dowam edýän bu wakalary başyndan bäri gaty ünsli yzarlaýarsyňyz.
We ha, mowzuga girmezden ozal adamlar siziň barada başga näme bilmeli?
Meniň hakda? Hakykatdanam ähli zady aýtdyň, we pikirimçe, köp adam meni häzirki wagta çenli tanýar.
Men e-poçta arkaly köp fan hatlary alýaryn. Telefon jaňlary gelýär, bu gaty geň, ajaýyp.
Hakykatdanam hiç bir tankytçy ses eşidilmeýär.
Şonuň üçin hemmeler oňa oňyn garaýarlar, beýlekiler bolsa haýal-haýal özlerini açyp, bu barada aç-açan
gürleşýärler. Köplenç olar munuň zerarly zyýan çeken adamlardyr.
Şeýle diýsek, kimler hem size ýüzlenýär.
Hawa, takyk. Olar nädipdir biziň, şol sanda lukmanlar we ş.m. bilen aragatnaşyklarymyzyň bardygyny anykladylar.
Soňra olar şol barada göni maňa ýüzlenýärler; näme bilen ejir çekýändiklerine, munuň üçin näme edip boljakdygyna we men
kimi tanýandygymy sorýarlar. Men olary hemişe alternatiw bejergi usullaryny ulanýan hünärmenlere we ş.m. ugrukdyrýaryn, hawa.
Okaý, ajaýyp. Ýazgy alnan mahaly häzir 2024-nji ýylyň awgust aýynyň ahyry.
Soňky birnäçe ýyly nähili jemlerdiňiz? Belki-de olary ýyl-ýyl gözden geçirip ýa-da şol ýyllardan belli wakalary belläp
geçersiňiz. Ony gysga we düşnükli usulda nähili jemlerdiňiz?
Işiňizde, iş ýüküňiz we işden talap edilýän mukdary nazara alnanda, iň möhüm tapgyrlar we üýtgeşmeler nämeler boldy?
Munuň üstünde pikir beýan etmäge şat bolardym. Hemmäniň habarly bolmagy üçin gysgaça gaýtadan syn bererin.
Şonuň üçin 2020-nji ýylda bizde hiç hili anomaliýa bolmady, hakykatdan hem hiç biri. Hawa, işimiz hakykatdanam azdy.
Bizim üçin bolsa 'terapiýa' girizilenden soň işler hakykatdanam güýçlendi. Şeýle bolýar.
Ilkibaşda diňe garry adamlar has köp sanyda ölýärdi.
Öňünden saglyk ýagdaýlary bolanlaryň nobaty gelende, olar COVID-19 sanjymy üçin
bellenen wagtynda bu hakykatdanam aýdyň görünýärdi.
Çünki şonda bu çalt, garaşylmadyk ölümler boldy. Has-da köp!
Hawa
Takyk
Soňra ol diňe öz ýoluny dowam etdi.
Biz terapiýa girizilençä diňe "C bilen aradan çykan" ýazgyny ulanýardyk. Ondan soňra ol birden togtady.
Soňra ölüm şahadatnamalarynda görkezilmegi bes boldy. Belki bir gezek ýa iki gezek. Bu ýyl hiç görkezilmän
gelýär. Şonuň üçin görünüşe görä, indi hiç kim ondan ölmeýär.
Okeý, muny çalt gaýtadan edip bilersiňizmi?
Bu örän hoşuma gelýär.
"C bilen we C-den öldi" barada gysgaça düşündiriş berip bilersiňizmi? Başlangyçda munuň
üstünde käbir çekişmeler boldy ýaly görünýärdi:
Siz awtoulag heläkçiligine uçrap, netijede ölýärsiňiz, ýöne hakyky ynamdar bolmadyk bir test bilen rak keseline (C) pozitiw
netije çykýar we soňra siziň "rak keseli sebäpli" ýa-da "rak keseli bilen" ölendigiňiz
hasaplanylýar. Belki muny gysgaça gaýtadan aýdyp bilersiňizmi?
Hawa, biz ony hakykatdanam diňe hassahanalarda ulanýardyk, öýde hiç haçan däl. Şonuň üçin ol diňe şol ýerde bardy.
Hawa.
Ilki başda näme üçin bilmeýärin, olar hasabatlary goşupdyrlar. Olarda hassanyň lukmançylyk
taryhy bardy, meselem ýaşy, erkek, aýal we ş.m.
Soňra oňa näme üçin hassahana ýerleşdirilendigi, ol ýerde näme işler edilendigi we ahyrynda näme sebäpli ölendigi aýdylýardy.
Soňra hemişe bir jümle bolup, merhumyň C. üçin synagdan oňyn netije çykandygyny ýönekeýçe aýdýardy.
Soňra ölüm şahadatnamasynda diňe "C bilen aradan çykan" diýlip ýazylan. Bizde hiç haçan "C sebäpli aradan çykan" ýokdy. Onuň
girizilmeginden soň diňe bir gezek "C sebäpli" diýlip ýazylan.
Men aýdşym ýaly, adam 80 ýaşdan uly bolup, bu bolsa güýçlendiriji sanjymyndan 14 gün soň boldy.
Okey.
Ol aradan çykdy. Emma bu diňe bir gezek boldy.
Emma soň, men aýdşym ýaly, 'terapiýa' girizileninden soň, ol togtady. Näme üçindir, ölüm şahadatnamalarynda
şol ýazgy ýok boldy. Ol diňe ýiten ýaly boldy.
Bu diňe bejergi almadyk adamlardan gelýär. Hawa, "C bilen aradan çykan". Dogry, biz hem muny gördük.
Başlangyçda biraz barlamaly boldyk, sebäbi jenaza zallarynda henizem 2G düzgünleri bardy.
Dogry. Soňra men hemişe bu barada biraz sorap bilerdim.
Söhbetdeşlikde, mysal üçin, her bir adamyň ýagdaýy nähili.
Hawa.
Dogry. Soňra men gepleşikde hemişe biraz sorap, her bir adamyň ýagdaýyny anyklap bilerdim.
Takyk. Soňra olar bize aýtdylar, biz hem bildik.
Dogrudanam. Soňra, aýdşym ýaly, öňünden bar bolan keselleri bolan adamlar bilen baglanyşykly mesele ýüze çykdy. Hawa, pikirimçe,
bu 2021-nji ýylyň ortalarynda, maý ýa-da iýun aýlarynda boldy.
Soňra olaryň sany barha köpelýärdi – gezip ýörkäň ýykylan, welosiped sürüp barýarka welosipedinden düşen
ýa-da ertir ýatylýan ýerlerinde, ukyda parahatlyk bilen aradan çykyp, ölüp tapylan adamlar.
Bu, sanjymlar hakykatdanam meşhur bolup başlanyndan birnäçe aý soň boldy.
On gün soň.
On gün?
On gün. Hawa, muny takyk aýdyp bilerin. Hakykatdanam, hemişe şol wakadan soň on gün geçýärdi.
Okey.
Bu hakykatdanam ajaýypdy.
Dogrudanam. Bizden hakykatdanam talap edilýän zat, indiki boosteri haçan hödürlejekdiklerine gözegçilik
etmekdi. Soňra iki hepde soň işimiz bolar diýip bildik.
We bu, aýdalyň, şu, näme diýýärler, ölüm hasabatynda dälidi? Bu resminama näme diýilýär?
Hawa, onda hassanyň maglumatlaryndan bir bölek bardy. Men bilmeýärin.
Hawa, ýöne onda şol barada ähtimal hiç zat ýokdy, dälmi? Baglanyşyk bolup biljekdigi barada?
Ýok, ýok, ýok, ýok. Şeýle hiç zat aýdylmandy.
Okey.
Ýok.
Men aýdşym ýaly, ölüm şahadatnamasynda "ölüm sebäbi näbelli" diýip belläp, ölüm sebäbi
hökmünde… diýip ýazýan lukmanlar bardy we häzir hem bar.
... Bu şprýs?
… takyk, şol ýerdäki taýýarlyk.
Soňra bedeniň tutulyşy bolýar. Hawa, we başynda, ilkinji pursatda, awtopsiya hem geçirildi.
Ýöne gynansak-da, bu awtopsiyalar hemişe diňe ýürek durmagyny, tromboz ýa-da insult ýaly zatlary
görkezdi. Emma aragatnaşyk hiç haçan barlanmady.
Indi bolsa, eger-de şeýle bir ýagdaý ýene-de bar bolsa – ony dokumentleşdirmäge örän az lukman gaýrat edýär –
adatça ol derrew jemgyýet prokuraturasy tarapyndan geçirilýär.
Hiç hili konfiskasiýa ýok. Polisiýa gysgaça jemgyýet prokuraturasy bilen ýa-da haýsydyr bir prosedura
boýunça gürleşýär we soňra ol ýönekeýçe geçirilýär.
Şonuň manysy, birnäçe aý bäri şol ýerde "ol ýerde" diýilende hiç hili gürrüň-söýgi bolmady diýýärsiňiz. Ýok, takyk.
Emma eger şeýle bolsa, başyndan bäri şeýlemi boldy?
Hawa, iň başynda, ýöne diňe eger ol ýerde bar bolsa. Otopsiýa isleýän adamlar örän azdy.
Eger garyndaşlaryň islegi şeýle bolsa, ilki bilen biz bir ýer tapmaly edik. Şeýle hem biz eýermeli defin möhletlerimiz bar.
Hawa, ol hakykatdanam on gün içinde gömülmeli ýa-da kremasiya edilmeli, ýagny kremasiya edilmeli.
Takyk.
Hawa, häzirki wagtda awtopsiyany guramak kyn.
Eger bu ygtyýarlylar tarapyndan buýruk berilmedik bolsa, onda siz garyndaş hökmünde – ýa-da biz garyndaşlaryň wekili
hökmünde – möhletleri uzaltmak we ş.m. üçin işlemeli bolarsyňyz.
Olaryň hem puly bar. Hemmesi puly bar, ha. Soňra awtopsiniň geçiriljek ýeri gerek.
We şonda hem ony tankytçylykly seljerip biljek birini isleýärsiňiz.
Hawa, ýer tapmak kyn. Elbetde, Arne Burkhardt bilen köp zat ýitirildi.
We Dr Ute Krüger, onuň awtopsialarda kömek eden, Şwesiýada bolup, her gezek awtopsia gerek bolanda uçup gelip bilmeýär.
Dogrudan-da. Mundan başga-da, munuň üçin pul gerek. Adamlary hemişe işlettip, olara hak tölemän bolmaýar.
Şol bolsa gerek. Hawa, olaryň uçuş çykdajylary, syýahat çykdajylary we ýerleşiş çykdajylary bar. Meniň
aýtjak bolýan zadym, olar belli bir derejede örtülmelidir.
Şeýlelikde, Germaniýada bu ugurda, şeýle diýsek, bu ýörite ýagdaýda gowy ussat adamlar azmy?
Dogry, bu kyn. Bileýärin. Gynansak-da, meniň hem şonça köp aragatnaşyklarym ýok. MWDFG hemişe
meniň aragatnaşyk nokadym boldy, Arne Burkhardt-dan.
Emma häzirki wagtda olarda awtopsia geçirmek ukyply hiç bir lukman ýok. Şonuň üçin bu biraz gülkünç.
Hawa, Arne Burkhardt şol ýerde köp iş eden adamdy. Autopsiyada, ýagny, ýöne soňra gysga wagt geçmänkä ol öldi, dälmi?
Dogry, hawa. Ol ýüzme hadysasynda batdy, hawa. Meniň pikirimçe, bu hadysa onuň ogluny halas etmäge synanyşýan mahaly boldy.
Okey.
Şonuň üçin munuň arkasynda şeýle bir hekaýa bar. Gel, şol ýerde galyň.
… Okey.
Hawa.
Hawa, bu biraz syrly. Men ölümi derňemän, şonuň üçin bu barada hiç zat aýdyp bilmerin, ýöne.
Meniň bu barada okaýan ýeke-täk zatym şol boldy. Internet şol zat bilen doly boldy, ýöne meniň başga işlerim bar.
: Hawa.
Okey. Meniň pikirimçe, biz häzir 2021-nji ýylyň ortalarynda ýa-da 2021-nji ýylda...
Dogry.
… ineksiýalar başlanan soň gysga wagt geçenden. Soňra näme boldy? Beýleki haýsy gyzykly wakalar boldy?
Şonda başlady – men muny eýýäm 2021-nji ýylda, 2021-nji ýylyň ahyrynda, 2022-nji ýylyň başynda diýip aýdardym – şonda bu
bizde, turbo rak keseline duçar bolan ýaş adamlarda başlady.
Gaty çalt bolan käbir ýagdaýlar hem boldy. Bizde iň çalt bolan ýagdaý diagnozdan bäri bäş hepde boldy.
Aýdalyň, bäş hepde soň aradan çykdy?
Hawa, takyk.
Bir hadysatçy maňa aýtdy: merhumyna rak keseli bardygy aýdylanyndan iki gün soň ol aradan çykdy. Şonuň üçin iki gün.
Sen onuň näçe wagt bäri bu keseli eýe bolandygyny bilmeýärsiň. Häzirki wagtda lukmana ýazylmak üçin hemişe garaşmaly bolýarsyň.
Hawa. Biz muny henizem görýäris. Gynansak-da, biz henizem şol meseläniň üstünde işleýäris.
Bu ýyl dördünji aýda birnäçe gezek wagtyndan öň dogulmalar boldy.
Onda, ondan öňki ýyllar näme bolar? Ýa-da bolmazmy?
Şonça-da köp däl. Köp halatlarda bolsa, hakykatda has ösen, dogulmaga taýyn ýa-da dogulmak mahalynda
ýa-da dogulandan gysga wagt soň ölen çagalar bolýardy.
Men aýdardym, bu ýylada bir gezek ýa-da iki ýylda bir gezek bolup durýardy.
Okey.
Dogry, siz beýleki mezar kazyjylary bilen söhbetdeş bolýarsyňyz.
Aýdyp geçmeli, zatlary hakykatdan görýän käbir adamlar henizem bar. Men bolsa däpden daşary
janaçy, şonuň üçin olar meniň arkamdan gürrüň edýärler.
Men munuň barada eşidýärin. Men bilip bilmeýän ýaly däl.
Köp adamlaryň adamlaryň haýsy tarapda durýandygyny bilmeýändigi hakykat. We soňra olar birini
tananlarynda munuň barada aç-açan gürrüň edýärler.
Emma sen olaryň meni näderejede gowy tanýandygyny hiç haçan bilmeýärsiň. Hawa, iş şonuň ýaly. Men hakykatdan hem sebitimizdäki
ähli cenaza hyzmat edijiler bilen gowy gatnaşyk saklaýaryn.
Hawa, dogry. Bizde gowy gatnaşyk bar we men olar bilen aňsatlyk bilen gürleşip bilýärin.
Hawa, we başga biri muny başgaça görse, hiç hili problema ýok. Men pikirimizi hiç kime mejbur etmek
islemeýärin. Bu diňe şu ýerde başdan geçirýän zatymyz.
Men diňe özümden we beýleki kärdeşlerimden alnan pikir-bildirişlere esaslanyp gürrüň
edip bilerin. Muny biraz düşündirmek üçin.
Krematoriýamyzda biz kiçi çagalaryň tabutlaryny barha köp görýäris.
Hawa, we soňra näme bolup geçýändigini öňünden bilýärsiňiz. Olar dürli ululyklarda bolýar we
adatça şol ýerde durup galan döl tabutlarydyr.
We ýurdumyzda ýagdaý şeýledir: agramy 500 grammdan az bolan kiçi çagalar ýa-da döl/döljikler gömülmeýär.
We munuň öňünde bolýan zatlaryň hemmesi bilen näme bolýandygyny men takyk bilmeýärin.
Resmi taýdan olar "ýyldyzlar bagçasyna" barýarlar.
Bu ene-atalara hem owadan pikir. Emma men aýdşym ýaly, şonuň üçin şeýle kiçi çagalar ýitende bu barada köplenç eşidilmeýär.
Dogrudanam. Köplenç ýagdaýda, çaga eýe bolmagy uzak wagtlap sabyrsyzlyk bilen garaşýan örän ýaş jütlerdir. Köplenç ýagdaýda,
olar birnäçe gezek şowsuzlyga duş gelýärler. Soňra olar diňe külüni gömmek isleýärler; çagalary
üçin mazaryň bolmagyny isleýärler. Dogrudanam.
Hawa, we bu ýyllykda iki ýa üç gezek bolmady. Ol bolmady. Ol her iki ýa üç ýylda bir gezek bolup durýardy.
We çagalar adatça has uly bolup, şonça kiçi däldiler.
Indi bolsa, bu haçan bäri has ýygy bolýar?
Bu biziň üçin ilkinji gezek. Men geçen ýyl bu ýagdaý bilen ýüzbe-ýüz bolan dafn işgärlerinden
eýýäm habarlydym. Emma bu ýyl diňe bizde ýüze çykdy.
Okeý. Indiki ýyllarda näme boldy? 2022, 2023 we häzir 2024-nji ýylyň awgust aýynyň ahyryna çenli? Muny gysgaça
jemläp we kontekstleşdirip bize düşündirip bilersiňizmi?
Hawa, men pikirimçe, ölümleriň iň köp duş gelýän sebäbi hakykatdanam şu turbo rak keseli.
We dürli zatlar: 80 ýaşdan hem ýokary aýallarda döş raky. Hawa, biz bu mümkin däldigini aýdýan lukmanlar bilen gürrüňdeş boldyk.
Olar tutuş hünär karýeralarynda hiç haçan süýjü bezi rakly garry aýal bilen işleşmändirler.
Olar hem hepdeler içinde ölýärler. Biz ölgänleri taýýarlaýan, olar üçin taýýarlyk
görýän mahalymyzda näme bolup geçenini görýäris.
Hawa, biz aýalyň döşüni görüp bilýäris. Men öň hiç wagt şeýle bir zat görmändim. Bu gaty geň.
Hawa, köp adamlarda içegäniň raky we başga-da beýleki rak keselleri bar, olar metastasirlenmegi gaty çalt bolýar.
Hawa, adamlar – köplenç bu karsinoma bilen başlaýar, soňra birden bedenleriniň her
ýerinde täze şişler peýda bolýar. Hawa, bu delilik.
Şonuň üçin turbo rak adaty rakdan has çalt ösýär.
Dogry.
Käbir lukmanlar we alternatiw bejergi usullaryny ulanýan hünärmenler munuň barada duýduryş berdiler ýa-da,
dogry aýdanymyzda, munuň boljakdygyny çaklapdyrlar, we görünýär, hakykatdanam şol zat bolup geçdi.
Hawa, elbetde. Muny tassyklap bileris, we bu ýaş bilenem çäklenmeýär. Munuň hiç hili ähmiýeti ýok.
Hawa. Şu wagt testis raky we prostata raky ýaly keselleriň hadysalary artdy. Hawa, we aýallarda, aýdşym ýaly, köp süýji
bezi raky ýa-da içegä raky bar. Bizde içegä raky örän köp.
Hawa.
Bu akyldan aýry. Dogry. We soňra arada käte biri şol ýerde, şol pursatda ölýär.
Şonuň üçin adaty ölüm diýýärsiňizmi?
Hawa, olar diňe çöker. Şonda olar ölüpdir. Olar tualetde oturýan bolsun ýa ýatagda ýatýan bolsun, ýa-da, bilmeýärin.
Bu örän geň. Şeýle hem has köp duş gelýär. Hawa, men geçmişde şeýle zat bolmandygyny aýdmaýaryn; mysal üçin, kimdir biri gaçyp
barýan mahaly ýa-da ýüzýän mahaly ýürek tutmasy geçirip bilerdi.
Emma häzirki ýaly däl. Hawa, bu mümkin däl. Adamlar indi hatda adaty usulda hem ölmeýärler.
Dogrusy, "gen terapiýasyndan" geçmedik maşgalalar garry garyndaşlaryna, ene-atalaryna ýa-da başga
islendik adama doly kadaly görnüşde ýoldaşlyk edip bilerler.
Olar öýlerinde ölýärler. "Palliatiw ideg" ýa-da başga hiç hili zat ýok. Hawa, olar diňe olaryň ýanynda bolýarlar.
Olar uklap galýarlar we soňra hemme zat öňki ýaly bolýar.
Adamlary göterip bilersiňiz, olary taýýarlap bilersiňiz, olary on günlap görkezip bilersiňiz. Decompozisiýa, ýagny
çürümegiň prosesi bilen baglanyşykly hiç hili nädogrylyk bolmaz diýip alada etmegiňize gerek ýok.
Gynansak-da, bejergi alýanlar üçin bu biraz başgaça bolýar. Biz şeýle zatlara üns bermelidigimizi nygtadyk –
munuň ady 'deri süýşmesi'. Deri boýlap süýşýär we ş.m.
Olary üns bilen ele almalysyň. Men çürümegiň prosesine gaty jikme-jik girmegi islemeýärin.
Emma reňk üýtgemesi bar. Ölen adamlar jigit, ýaşyl we gara reňke öwrülýär. Bu gowy däl. Sen
garyndaşlaryň munuňy görmegine ýol berip bilmeýärsiň.
Uzak ýerden gelýän adamlar üçin jenazany görmek dabarasy köplenç dafn edilýän gününde
geçiriler diýlip aýdylýan zat hakykatdanam dogry.
Emma arasynda ýedi gün bar bolsa, ol çalt geçýär.
Eger kimdir biri anna güni ölse we men duşenbe ýa sişenbe üçin cenaza gurama edip bilmesem, onda
ol çarşenbe, penşenbe ýa-da geljek hepde bolar.
We ýakynda hiç haçan hoşlaşmak bolmaz. Biz köplenç şeýle ýagdaýlara duş gelýäris, men
adamlara "ýok, ötünç soraýaryn" diýmeli bolýaryn.
Wagtal-wagtal maşgaladan ony dolandyrjak birini alýaryn – olar bolsa: "Ýok, gowy, tabudy ýapyk goýarys" diýýärler.
Men geçmişde munuň ýaly zatlary örän seýrek başdan geçirdim. Örän, örän seýrek. Ol hakykatdanam güýçli bolan
ýa-da himioterapiýadan soň ölen adamlar bolmaly eken.
Ýa-da olar köp kortizon ýa-da näme diýseler-de berlen bolsa, käwagt çürümegi çalt başlaýardy.
Emma bu hakykatdanam akylsyzlyk. We köp gan akdyrýan adamlarymyz bar.
Menem munuň nämedigini takyk bilmeýärin. Geçmişde-de bizde ol ýokdy.
Öňler, mysal üçin, adamlar öňünden intubasiýa edilen halatlarynda boýunlaryndan gan akýardy.
Soňra howalandyryş ýa şonça meňzeş zatlardan ýutaga ýaralanmalar boldy. Bu käwagt bolup durýardy.
Emma häzirki ýagdaýy ýaly, suwuklyklar her ýere akýan mahaly, bu gaty ýakymly däl.
Şonuň üçin siz henizem "gen terapiýasy inyeksiýasy" bilen işde duýýan üýtgeşmeleriňiz arasynda berk baglanyşygy görýärsiňiz.
Hawa, elbetde. Men doly razy. Munuň üçin hakykatdanam ötünç soraýaryn, sebäbi ... bu hem elbetde biziň üçin başgaça iş.
Biz yslar we beýleki zatlar bilen hem meşgullanmaly.
Şertler... şeýle: birini götereniňde, olar düýbünden adaty bolýarlar we tabutda uklaýan ýaly görünýärler. Meniňçe,
soňundan ony işlemek babatynda hem biziň üçin-de başgaça.
Bu ölümleriň ählisi bir zat däl... Biz henizem adamzadyrys, biz maşyn däl. Bu çöp ýygnamak ýaly bir zat däl.
Bu eýýäm duýguly bir proses. Biz işimiz bilen hemişe örän buýsançly bolýarys; mysal üçin, biz merhumy
taýýarlaýarys we ol tabutda şonça parahatlyk bilen uklap ýatýar.
Eger maşgala islän halatynda, biz hemişe olaryň üçin surat düşürýäris. Olary alyp berip
ýa-da arassa ýürek bilen görkezip bileris.
Biz işimizi tamamlanda hemişe özümiz bilen gaty buýsançlanýarys.
Dogry.
We häzirki wagtda bu has-da kynmy?
Hawa, elbetde. Şonuň üçin gan akmagynyň öňüni almak we ş.m. üçin has köp iş etmeli.
Hawa, bu hakykatdanam dogry... We men aýdşym ýaly, çürümegiň tizligi hem bar; ölgänler öňküsinden
has çalt üýtgeýärler, hawa. Bu örän ýakymly däl.
Eger maşgalanyňyz bilen gaýdyp gitmek isleseňiz – olar görýärler
Üýtgeşmeleri hem. Hawa, biz olary görýän ýeke däl.
Hawa. Meniň häzirki wagtda haçan, näçe gezek ýa-da iň köp sanjymlaryň haçan berilendigi barada hiç hili statistik
maglumatyma ýok. Emma men 21–22-nji ýyllaryň iň ýokary nokatdygyny aýdardym, dälmi? Soňra ol
deňleşdi. Häzirki wagtda hem ol entek gaty pes, dälmi?
Men duşuşýan adamlaryň köpüsiniň üç ýa dört sany bardygyny aýdýandyklaryny aýdardym.
Hawa, soňra olar togtadylar. Şeýle bolýar. Maňa şeýle diýýän adamy men örän az, ýa-da hiç kimi tanamaýaryn:
"Men hiç zat duýmaýaryn, hiç zatym ýok." Olar gysga wagt soň immun reaksiýasy bolandygyny aýdýarlar, ýöne şol bolupdyr
we olar özlerini gowy duýýarlar. Munuň üçin men örän şat.
Emma men gürleşýän, gen terapiýasyndan geçen adamlaryň köpüsinde haýsydyr bir zeper bar. Olar indi sag däl.
Neýrologiki bolsa-da, bolmasa-da, käbir adamlar titreýär. Meni iň köp haýran galdyrýan zat, köpüsiniň
gastrointestinal problemalarynyň bolmagy. Gastrit ýa-da içegäniň gan akmagy ýaly zatlar, bilmeýärin, örän geň zatlar.
Men şeýle hem köplenç ýagdaýlarda munuň şeýle bolýan ýerlerinde öý haýwanlarynyň hem munuň bolýandygyny gördüm.
Gyzykly. Belki deri dökülmegi arkaly geçýärmi?
Ehtimal. Bolýar, bu meniň pikir edip bilýän ýeke düşündirişim.
Men Dr. Sabine Stebel tarapyndan gysgajyk gyzykly mahabrat diňledim, ol dökülmek barada gürrüň
berdi. Käbir adamlar muny eýýäm tassykladylar.
We näme üçin haýwanlar hem muny almaly däl?
Hawa.
Bu gaty erbet, sebäbi käwagt hatda homeopatiýa ýa-da ösümlik dermanlary hem kömek etmeýär.
Hawa, adamlar göreşýärler, zatlar bilen çeňňeleşýärler, susuzlanýandyklary üçin yzygiderli hassahanada bolýarlar.
Eger kimdir biri her gün ishal çekýär we iýmitini kusýar – men aýdýan, bilmelisiň –
olar hiç hili peýdaly maddalary siňdirmeýärler.
Bulary şu ýerde aýlanyp ýörenler, bulut ýaly ak, ak-boz reňkde. Ony düşündirmek örän kyn.
Takyk.
Emma siz iň başynda olaryň soňra örän çalt ölendigini, esasanam birnäçe doz alýan has ulularyň, duýandygyňyzy
aýdypdyňyz, we häzir soňky sanjymdan bäri köp wagt geçensoň hem köp adam henizem ondan ölýär.
Hawa.
Birnäçe aý ýa-da belki-de birnäçe ýyl gijikdirme bilen, şeýle diýsek.
: Eger siz diňe "Destatis"i alýan bolsaňyz – şu ýylyň iýun aýynda, takyk bilmeýärin, 25-nji hepde – barlap görmeli, olar
entek hem elýeterli goýýarlar – aýlyk hasabata seredip bilersiňiz: soňky üç ýyl bilen
deňeşdirilende 14 ýa-da 16 göterim artyk ölüm derejesi.
Bir gezek hem bolsa munuň ýaly edýändikleri gowy, sebäbi geçen ýyl, ondan öňki ýyl...
we ondan öňki ýyl, ähmiýetli
Olarda artykmaç ölüm boldy. Indi munuň üstesine!
Hawa, iýun aýy biziň üçin hem hakykatdanam gaty gysga boldy, muny size aýdyp bilerin, we men gürleşen
ähli cenaza hyzmat edijiler üçin hem şonuň ýaly boldy.
Indi Iýul aýynda ol ýene-de biraz azaldy. Men pikir edýärin, howa täzeden üýtgäninde, sowuklaşanda, ol ýene-de artar.
Şonda biz ýene-de bahar we tomus sikline gaýdyp geljekdik.
Hawa.
Ol ýene deňleşdi, şonuň üçin ol eýýäm şol ýerde. Emma, aýdşym ýaly, biziň janaç öýümizdeki
ölümleriň birinji sebäbi entek hem bu agressiw rak keseli.
Inýeksiýadan soň.
Hawa.
Şonuň üçin ineksiýalarsyz turbo rakynyň örän az ýagdaýlaryny görersiňiz.
Takyk, olar muny hakykatda ýok.
We siz indi iýun aýyny belläp geçdiňiz.
Meniň munuň barada diňe bir zat aýtmaly. Biz häzirlikçe bejergi almadyk birnäçe adamyň ýagdaýy barada eşitdik.
Olaryň hem rak keseli bardy we olar dogry lukmanlara ýa-da şypaçylara ýüz tutdylar,
diýerdim. Sekiz hepde içinde olar sagaldylar.
Hawa, mümkin ýaly görünýär.
Hawa, işleýär.
Hatda himioterapiýa bolmazdan hem.
Siz däp bolan usullary ulanyp bilmeýärsiňiz... Men ony tankyt etmek islemeýärin, ýöne hakykat şundan ybarat: sagdynlaşmak
isleseňiz, hakykatdan hem tebigy dermanlara ýüz tutmaly.
Şeýle görünýär, hawa. Siz iýun aýyny belläp geçdiňiz, we meniň pikirimçe, geçen ýyl saglyk ministrimiz Karl
Lauterbach uly ýylylyk tolkuny we ýylylyk bilen baglanyşykly ölümler barada yzygiderli duýduryş beripdi.
Emma men pikirimçe, diňe temperatura sebäpli ölen ýagdaýlaryň az bolandygyny gördüňiz.
Ýok, men bilmeýärin, hiç kim maňa muny hiç haçan aýtmady. Hiç kim maňa muny hiç haçan aýtmady.
Meniň hiç kim maňa hiç kimiň sowukdan ölip galanlygyny aýtmady. Şonuň ýaly zatlar... men bolsa hakykatda munuň, meselem, ýylylyk
bilen baglanyşykly ölümlerden has ähtimalidigine pikir edýärin.
Men öň gün urmasy geçirdim. Ol baş agyry, göwre aýlanmak we onuň bilen gelýän ähli alamatlar
bilen hoş däl. Siziň duýýan gyzjygyňyz hem hoş däl.
Ol seni hakykatdanam öldürip biler. Şonuň üçin fiziki taýdan sagdyn bolmadyk biri bar
bolsa-da, men ony 17 ýyldan bäri almadym. Elbetde ýok.
Indi bolsa esasy sorag şundan ybarat: biz häzir tomusyň ortasynda ýa-da tomusyň ahyrynda, we häzirki wagtda ruh
ýagdaýy deň-taýdan rahat ýaly görünýär. Iň bolmanda, men bu saglyk meselesine degişli ýagdaýy şeýle duýýaryn.
Emma men göz öňüne getirip bilerdim, ýa-da dogry aýtsam, munuň gaýtadan bolup biljekdigi eýýäm yglan edildi.
Şonuň üçin mowzuga çuňňur gowy düşünýän we köp gözleg eden käbir adamlar bar, meselem Heiko Schöning, ol C
hekaýasy bilen baglanyşykly wakalaryň birnäçe aý öň nähili netijelenjekdigini takmynan öňünden çaklapdy.
Indi ol mikrobioma garşy hüjümiň taýýarlanylýandygyny ýene-de duýdurdy.
Beýlekiler guş grippi barada gürrüň edýärler, men ony bir gezek eşitdim, soňra meymunçiçeği bar diýýärler, pikirimçe,
ýa-da men doly däl, ýöne näme-de bolsa, Dünýä saglyk guramasy häzirki wagtda hatda tötänleýin ýagdaý yglan etdi.
Bu, henizem has köp zatlaryň gelip biljekdigini aňladýar. Men pikir edýärin, gyş gelende we adamlar özlerini gowy duýmandyklary
üçin, belki-de D witamin derejesiniň täzeden pese gaçmagy sebäpli, has aňsat täsirlenýärler; şonuň
üçin indiki senariýa eýýäm golaýda garaşyp biler.
Näme pikirdeňiz, ýa-da bu ýagdaý bilen nähili baş etmeli barada adamlara nähili maslahat
berersiňiz we bu ýagdaýy nähili seljerýärsiňiz?
Eger EMA maglumatlar bazasyna seredeniňizde, 2022-nji ýylyň 27-nji awgustynda, takmynan iki ýyl ozal,
"terapiýa" bilen baglanyşykly 26 218 ölüm habar berilipdi.
Eger ony şol döwürde ýaýran doňuz grippi bilen deňeşdirseňiz, 35 ölümden soň ähli zat togtadyldy!
Men hakykatdanam umyt edýärin, adamlar bu meseläniň ählisi barada başgaça düşünje gazandylar we
häzir biraz has ünsli hem-de tankytçy boldular.
Men häzirki wagtda zeper çekýänleriň munça meňzeş başga bir terapiýadan geçjekdigini
hakykatdanam göz öňüne getirip bilmeýärin.
Siz şygary teklip edýärsiňiz, ony Plandemic diýip göz öňüne getiriň, ýöne hiç kim gitmeýär.
Men munuň bilen pul gazanýaryn. Aýdşym ýaly, şondan bäri gaty gowy satuwlarym boldy, aýtmalym.
Menim ölümlerim iki esse köpeldi, lateral pikir edýänler garamazdan. Men ýerli ýerlerde 'lateral
pikir edýän cenaza hyzmatçysy' diýlip tanalýaryn.
Öý gözlegleri näme barada boldy?
Ilkinji öý gözlegi şu duşenbe ýörişiniň flýeri sebäpli boldy, sebäbi onda hiç hili basyş ýazylyşy
ýokdy. Men munyň hemmesini gülkünç hasaplaýaryn.
Advokatymyz şeýle hem aýtdy: eger munuň üstünde rahat garaýyş tutsaňyz, hemmesi gowy,
sebäbi olar gaýdyp-gaýdyp gelmäge mejbur bolarlar.
Ol hem munuň diňe gorkuzmakdygyny aýdýar. Men indi uçmaýan, şonuň üçin uçarym heläk bolmaz.
Şonuň üçin men işlerimi aň-bil bilen edýärin.
Mysal üçin, erim hem men daşarda bolanymda hemişe ýanymda biriniň bolmagyny halaýar. Hawa, işler häzir şonuň ýaly üýtgedi.
Men gynansak-da, özüňi örän ünsli beýan etmelidigimizi duýdum.
Mowzuk sebäpli, ýa-da dogrusy, bu mowzuku beýan etmek üçin zerur bolan terminler sebäpli.
Şonuň üçin men bu wideonyň doly wersiýasyny başga ýerde elýeterli edip, elbetde, 100% senzürasyz we mugt bermäge karar berdim.
Eger doly wideony görmek isleseňiz, aşakdaky wideo düşündirişindäki ilkinji baglanyşyga basyň.
Henizem on bäş minutdan biraz az wagt galýar, ony elden bermäň. Hawa, pikirimçe, seni doly wideoda ýene-de
göreris. Şol wagta çenli, meniň adym Sören. Hoş gal.