14 אָדער 16 פּראָצענט איבערשוס־שטאַרבקייט אין פֿאַרגלײַך מיט די לעצטע דרײַ יאָר.
עס איז גוט אַז זיי טאָן דאָס פֿאַר אַמאָל, ווײַל לעצט יאָר, דאָס יאָר פֿריִער און דאָס יאָר פֿריִער האָבן מיר
שוין געהאַט אַ באַטײַטנדיקן איבערשיס אין שטאַרבן־ראַטע.
און איצט ווידער דערצו. אונדזער נומער איין טויט־גורם אין אונדזער פונעראַל־היים איז נאָך אלץ דער טורבאָ־קענסער. און
דער טויט־צערטיפיקאַט האָט נאָר געשריבן "געשטאָרבן מיט C".
מיר האָבן נישט געהאַט קיין פאַלן פֿון "אַן (C געשטאָרבן)". מיר האָבן געהאַט איין פאַל פֿון "אַן" נאָך דער איינפֿירונג, און, ווי
איך האָב געזאָגט, דער מענטש איז געווען איבער 80 און עס איז געווען 14 טעג נאָך דעם בוסטער.
אָבער מיר האָבן טאַקע נאָר יענעם איין פאַל.
אין אָנהייב פֿון 2022 האָט עס זיך אָנגעהויבן מיט יונגערע מענטשן וואָס האָבן אַנטוויקלט
טורבאָ־קענסער. און עס זענען געווען עטלעכע זייער שנעלע פֿאַלן.
דער שנעלסטער וואָס מיר האָבן געהאַט איז געווען פינף וואָכן פֿון דער דיאַגנאָזע.
נאָך פינף וואָכן, אַזוי צו זאָגן, געשטאָרבן?
יאָ, און אַ קברן האָט מיר געזאָגט אַז צוויי טעג נאָך דעם וואָס מען האָט דער טויטער געזאָגט אַז זי האָט קענסער, איז זי געשטאָרבן.
יאָ, זיי פשוט צונפֿאַלן. זיי זענען דאַן פשוט טויט. עס מאַכט נישט אויס צי זיי זיצן אויף דער טואַלעט אָדער ליגן
אין בעט. עס איז זייער מאָדנע. עס ווערט אויך מער אָפֿט.
איך זאָג נישט אַז דאָס האָט קיינמאָל נישט פּאַסירט, אַז עמעצער האָט געהאַט אַ האַרצ־אַטאַק בשעת ער איז
געלאָפֿן אָדער עפּעס, אָדער בשעת ער איז געשווימען.
אָבער נישט אַזוי אָפֿט ווי איצט. דאָס איז אוממעגלעך. מענטשן שטאַרבן בכלל ניט מער נאָרמאַל.
זייער, זייער ווייניק מענטשן זאָגן מיר: "איך באַמערק גאָרנישט, איך האָב גאָרנישט." אָבער די מערהייט פֿון די מענטשן מיט
וועלכע איך רעד, די וואָס האָבן דורכגעמאַכט גענטעראַפּיע, אַלע האָבן עפּעס שאָדן און זענען ניט מער געזונט.
צי עס איז ניראָלאָגיש אָדער נישט, עטלעכע מענטשן טרימלען. און וואָס מיר פֿאַלט מער אויס, איז
אַז פילע האָבן גאַסטראָינטעסטינאַלע פּראָבלעמען.
און וואָס איך האָב אויך באַמערקט איז אַז אין פילע פאַלן, וווּ דאָס איז דער פאַל, האָבן די חיות־מחמד עס אויך.
ברוכים הבאים צו הײַנטיקן אינטערוויו. מײַן נאָמען איז סאָרן שומאַן און הײַנט פֿיר איך אַן אינטערוויו מיט מאַרליס שפּולער.
און הײַנט רעדן מיר וועגן וואָס דו, ווי אַ קברן, האָסט באַמערקט אין דײַן טאָג־טעגלעכן אַרבעט אין די לעצטע
פּאָר חדשים, אָבער אויך אין די לעצטע פּאָר יאָר. מיר ביידע האָבן שוין פריער רעקאָרדירט אַ ווידעא.
איך האָב עס צוויי מאָל אַרויפֿגעלאָדן, ווײַל איך האָב עס אַמאָל געמוזט אַראָפּנעמען און דאַן
ווידער אַרויפֿלאָדן אין אַ מער צענזורירטער ווערסיע.
און ביידע ווידעאָס צוזאַמען האָבן, גלייב איך, כּמעט אַ מיליאָן קוקן געזאַמלט. אפֿשר אפילו אַ ביסל מער ווי אַ מיליאָן קוקן.
עס זעט אויס אַז עס איז אַ גרויסער אינטערעס אין אייער אינפֿאָרמאַציע אָדער אייער מיינונג.
איך בין נייגעריק צו הערן וואָס איז געשען זינט אונדזער לעצטער שמועס. עטלעכע חדשים זענען שוין פאַרביי.
און יאָ, דו ביסט אַ קברן. דו האָסט די געשעענישן, וואָס גייען שוין זינט 2019, 2020, פֿון
אָנהייב אָן יחס־ווייז קריטיש נאָכגעפֿאָלגט.
און יאָ, וואָס נאָך זאָלן מענטשן וויסן וועגן דיר, איידער מיר אַרײַנטונקען זיך אין דער טעמע?
וועגן מיר? דו האָסט טאַקע שוין אַלץ געזאָגט, און איך גלייב אַז די מערהייט מענטשן שוין קענען מיך.
איך קריג אַ סך פאַן־בריוו דורך אימעיל. איך קריג טעלעפֿאָן־רופֿן, דאָס איז משוגע, דאָס איז
גרויס. טאַקע, בכלל נישט קיין קריטישע שטימען.
אַזוי, אַלע זענען פּאָזיטיוו, און די אַנדערע קומען לאַנגזאַם אַרויס פֿון זייערע שאָלעכצן און רעדן אָפֿן וועגן דעם גאַנצן ענין.
אָפֿט זענען דאָס מענטשן וואָס זענען דערפון געשעדיקט געוואָרן.
ווער דעמאָלט אויך זיך צו אײַך דרייט, אַזוי צו זאָגן.
יאָ, פּונקט. זיי האָבן עפּעס אויסגעפֿונען אַז מיר האָבן קאָנטאַקטן, אַרײַנגערעכנט דאָקטוירים און אַזוי ווייטער.
און דאַן רעדן זיי גלײַך מיט מיר וועגן דעם, לויט וואָס זיי ליידן, וואָס מען קען טאָן דערפֿון, צי איך קען עמעצן. און איך רעפֿעריר
זיי שטענדיק צו אַלטערנאַטיווע פּראַקטיקער און אַזוי ווייטער, יאָ.
אָקעי, גרויס. בײַ דער רעקאָרדירונג איז עס איצט דער סוף פֿון אויגוסט 2024.
ווי וואָלט איר סאַמערייזן די לעצטע פּאָר יאָר? אפֿשר קענט איר גיין יאָר בײַ יאָר אָדער דערמאָנען ספּעציפֿישע געשעענישן פֿון
יענע יאָרן. ווי וואָלט איר דאָס קורץ און קאָנצענטרירט אויסדריקן?
וואָס זענען געווען די וויכטיקסטע עטאַפּן און ענדערונגען אין אייער אַרבעט, בנוגע אייער אַרבעט־לאַסט
און וויפֿל מען האָט פֿון אייך געפֿאָדערט צו אַרבעטן?
איך וואָלט געווען צופרידן צו באַמערקן דערוועגן. איך וועל געבן אַ זייער קורצן איבערבליק, אַזוי
אַז מיר קענען אַלע אויפֿן זעלביקן שטאַנד ברענגען.
אַזוי אין 2020, האָבן מיר בכלל נישט געהאַט קיין אַנאָמאַליעס, טאַקע גאָרנישט. למעשׂה האָבן מיר געהאַט ווייניקער צו טאָן, יאָ.
און פֿאַר אונדז האָבן זאַכן טאַקע אָנגעהויבן צו פֿליִען מיט דער אַרײַנפֿירונג פֿון "טעראַפּיע". אַזוי איז עס. און אין
אָנהייב זענען נאָר די עלטערע געשטאָרבן אין גרעסערע צאָלן.
און עס איז טאַקע געוואָרן באַמערקבאַר ווען עס איז געקומען דער ריי פֿון די מיט פֿריִערדיקע געזונט־צושטאַנדן, ווען זיי
האָבן געהאַט זייער טערמין (פֿאַר דער קאָוויד־וואַקסינאַציע).
ווײַל דאַן זענען די פּלוצלינגע, אומגעריכטע טויטן פּאַסירט. מער און מער!
יאָ
פּונקט
און דאַן האָט עס פשוט ווייטער זיך דורכגעשלאָגן.
מיר האָבן נאָר געהאַט דעם אײַנטראָג "געשטאָרבן מיט C" ביז די טעראַפּיע איז אײַנגעפֿירט
געוואָרן. נאָך דעם האָט עס פּלוצלינג אויפגעהערט.
דאַן האָט עס אויפגעהערט צו דערשייַנען אויף טויט־צערטיפיקאַטן. אפֿשר איין מאָל אָדער צוויי מאָל. מיר האָבן עס בכלל נישט
געהאַט דעם יאָר. אַזוי, מסתּמא שטאַרבט שוין קיינער ניט דערפֿון.
אָקעי, קענסטו נאָר שנעל...
וואָס איז זייער אָנגענעם.
קענסטו קורץ באַמערקן וועגן "געשטאָרבן פֿון C און מיט C"? עס האָט אויסגעזען אַז אין אָנהייב איז געווען אַ ביסל דיבאַטע וועגן דעם:
דו האָסט אַ אויטאָ־אונגליק, שטאַרבסט דערפֿון, אָבער ביסט פּאָזיטיוו געפֿונען אויף קענסער מיט אַ טעסט וואָס איז נישט ממש
פאַרלאָזלעך, און דאַן ווערט געהאַלטן אַז דו האָסט געשטאָרבן "פון קענסער" אָדער "מיט
קענסער". אפֿשר קענסטו דאָס ווידער קורץ איבערחזרן.
יאָ, נו, מיר האָבן עס טאַקע נאָר אין שפּיטאָלן געהאַט, בכלל נישט אין דער היים. אַזוי איז עס טאַקע נאָר דאָרט געווען.
יאָ.
און אין אָנהייב, איך ווייס נישט פארוואס, האָבן זיי אַרײַנגענומען די באריכטן. און זיי האָבן אַרײַנגענומען די מעדיצינישע געשיכטע
פֿון דעם פּאַציענט, ווי עלטער, מאַן, פֿרוי און אַזוי ווייטער.
און דאַן האָט עס פשוט געזאָגט פֿאַר וואָס ער איז אַרײַנגענומען געוואָרן אין שפּיטאָל, וואָס זיי האָבן
דאָרט געטאָן און פֿון וואָס ער איז סוף־כּל־סוף געשטאָרבן.
און דאַן איז עס שטענדיק גאַנץ אומפֿאָרמעל אין איין זאַץ דערמאָנט געוואָרן, אַז דער
פֿאַרשטאָרבענער האָט פּאָזיטיוו געטעסטעט פֿאַר C.
און דאַן האָט דער טויט־צערטיפיקאַט פשוט געשריבן "געשטאָרבן מיט C". מיר האָבן בכלל נישט געהאַט "געשטאָרבן
פֿון C". מיר האָבן נאָר איין מאָל געהאַט "פֿון", נאָך דעם וואָס מען האָט עס אַרײַנגעפֿירט.
און ווי איך האָב געזאָגט, דער מאַן איז געווען איבער 80 יאָר אַלט, און עס איז געווען 14 טעג נאָך דעם בוסטער.
אָקעי.
ער איז געשטאָרבן. אָבער דאָס איז נאָר איין מאָל געשען.
אָבער דאַן, ווי איך האָב געזאָגט, נאָך דעם וואָס די "טעראַפּיע" איז אַרײַנגעפֿירט געוואָרן, האָט זי אויפגעהערט.
עפּעס איז דער אַרײַנטראָג אין די טויט־צערטיפיקאַטן ניט מער געווען. ער איז פשוט פֿאַרשוווּנדן.
עס קומט נאָר פֿון די וואָס זענען נישט באַהאַנדלט געוואָרן. יאָ, "געשטאָרבן מיט C". גענוי, מיר האָבן דאָס אויך באַמערקט.
ווייל מיר האָבן געמוזט דאָס אַ ביסל איבערקוקן אין אָנהייב, ווייל אין די לוויה־זאַלן זענען נאָך געווען 2G־רעגולן.
פּונקט. און דערנאָך האָב איך שטענדיק געקענט אַ ביסל נאָכפֿרעגן וועגן דעם,
אין שמועס, ווי למשל וואָס איז דער מצבֿ פֿון איינצלנע מענטשן.
יאָ.
פּונקט. און דאַן האָב איך שטענדיק געקענט אַ ביסל פרעגן וועגן דעם אין שמועס, צו געפֿינען אויס דעם סטאַטוס פֿון די יחידים.
גאַנץ. און דאַן האָבן זיי אונדז פשוט געזאָגט, און דאַן האָבן מיר אויך געוואוסט.
גערעכט. און דערנאָך, ווי איך האָב געזאָגט, איז דער ענין מיט מענטשן מיט פֿריִערדיקע געזונט־צושטאַנדן אויפֿגעקומען. יאָ,
דאָס איז געווען אין מיטן 2021, אַרום מײַ אָדער יוני, מיין איך.
און דאַן זענען זיי געוואָרן מער און מער – מענטשן וואָס זענען צונצופאַלן בשעת זיי זענען געווען אויף שפּאַציר, זענען
אַראָפּגעפֿאַלן פֿון זייערע בײַסיקלעטן בשעת זיי זענען געפֿאָרן, אָדער זענען געפֿונען געוואָרן טויט אין זייערע בעטן אין דער
מאָרגן, נאָך אַז זיי זענען פרידלעך געשטאָרבן אין זייער שלאָף.
דאָס איז געווען בערך אַ פּאָר חדשים נאָך די שפּריצן האָבן טאַקע אָנגעהויבן.
צען טעג שפּעטער.
צען טעג?
צען טעג. יאָ, איך קען דאָס גאַנץ פּינטלעך זאָגן. עס איז טאַקע שטענדיק געווען צען טעג שפּעטער.
אָקעי.
דאָס איז געווען טאַקע אַמייזינג.
גאַנץ ריכטיק. מיר האָבן טאַקע נאָר געדאַרפֿט אויפֿפּאַסן ווען זיי וועלן אָפפֿערן דעם קומענדיקן בוסטער. און דאַן האָבן
מיר געוואוסט אַז מיר וועלן האָבן אַרבעט אין צוויי וואָכן.
און דאָס איז נישט געווען, לאָמיר זאָגן, אין דעם, ווי הייסט עס, טויט־באַריכט? ווי הייסט דער דאָקומענט?
יאָ, דאָרט איז געווען אַ פּאַציענט־אויסצוג. איך ווייס נישט.
יאָ, אָבער דאַן איז מסתּמא גאָרנישט דערין וועגן דעם, נישט אַזוי? אַז עס קען זײַן אַ פֿאַרבינדונג?
ניין, ניין, ניין, ניין. עס האָט נישט געזאָגט עפּעס אַזוי.
אָקעי.
ניין.
ווי איך האָב געזאָגט, זענען געווען דאָקטוירים, און זענען נאָך הײַנט, וואָס ציקן אויף דעם טויט־צערטיפיקאַט
"טויט־גורם אומבאַקאַנט" און שרײַבן ווי דער טויט־גורם...
... די שפּריץ?
… פּונקט, די צוגרייטונג דאָרט.
און דאַן קומט אַ קאַנוויולסיע . יאָ, און אין אָנהייב, ממש אין אָנהייב, האָבן זיי נאָך דורכגעפֿירט אָטאָפּסיעס.
אָבער ליידער האָבן די אָפּטאָפּסיעס שטענדיק נאָר אַנטדעקט האַרצשטאַנד, טראָמבאָז אָדער שלאַק, וואָס עס איז.
אָבער די פֿאַרבינדונג איז קיינמאָל נישט אונטערזוכט געוואָרן.
און איצט, אויב מיר נאָך האָבן אַזאַ פאַל – זייער ווייניק דאָקטוירים טראָגן זיך צו דאָקומענטירן עס
אַזוי – ווערט עס געוויינטלעך גלייך דורכגעלאָזט דורך דעם ציבורדיקן פּראָקוראָר־אָפיס.
עס איז בכלל נישט קיין קאָנפֿיסקאַציע. די פּאָליציי רעדט קורץ מיטן ביוראָ פֿון דעם ציבורדיקן פּראָקוראָר, אָדער
ווי די פּראָצעדור איז, און דאַן ווערט עס פשוט דורכגעװייבט.
אַזוי מיינט איר אַז שוין אַ ביסל צײַט, אַ פּאָר חדשים, איז נישט מער קיין טומל ווען עס שטייט דאָרט אַזוי. ניין, פּונקט.
אָבער איז עס געווען אַזוי פֿון אָנהייב, אויב אַזוי?
יאָ, פּונקט אין אָנהייב, אָבער נאָר אויב עס איז געווען דאָרט. זייער ווייניק מענטשן האָבן געוואָלט אַ אָטאָפּסיע.
און אויב דאָס איז וואָס די קרובים געוואָלטן, האָבן מיר ערשט געמוזט געפֿינען אַ אָרט. און מיר
האָבן אויך קבורה־טערמינען וואָס מיר מוזן האַלטן.
יאָ, עס מוז טאַקע ווערן באַגראָבן אָדער קרעמירט אין צען טעג, דאָס הייסט קרעמירט.
פּונקט.
יאָ, און עס איז שווער צו אָרגאַניזירן אַ אָפּטאָפּסיע אין דער איצטיקער צײַט.
און אויב דאָס איז נישט באַפֿעלן געוואָרן דורך די אויטאריטעטן, דאַן דו ווי אַ קרובֿ – אָדער מיר ווי די
אַרגאַניזאַטאָרן פֿאַר די קרובים – מוזט אַרבעטן צו פאַרלענגערן די טערמינען און אַזוי ווייטער.
און זיי קאָסטן אויך געלט. אַלץ קאָסט געלט, יאָ. און דאַן דאַרף מען אַ אָרט וווּ מען קען דורכפֿירן די אָפּטאָפּסיע.
און דאָרט, ווידער, ווילסטו האָבן עמעצער וואָס קען עס קריטיש אָפּשאַצן.
און יאָ, עס איז שווער צו געפֿינען אַ אָרט. און מיט ארנע בורקכאַרט האָט מען פֿאַרשטייט זיך אַ סך פאַרלוירן.
און ד״ר אוטע קרוגער, וואָס האָט אים געהאָלפֿן מיט די אויטאָפּסיעס, איז אין שוועדן און קען נישט יעדעס
מאָל אַריבערפֿליִען ווען אַ אויטאָפּסיע איז נייטיק.
גאַנץ ריכטיק. און דאַן קאָסט עס געלט, נישט אַזוי? מען קען נישט שטענדיק מאַכן מענטשן אַרבעטן און זיי נישט באַצאָלן.
דאָס איז בערך אַלץ, דאַן. יאָ, זיי האָבן פֿליִג־קאָסטן, רייזע־קאָסטן, אַקאָמאָדאַציע־קאָסטן. איך
מײן, דאָס זאָל ביז אַ געוויסן מאָס באַצאָלט ווערן.
אַזוי, דאָ אין דײַטשלאַנד זענען ווייניק מענטשן וואָס זענען גוט אין דעם, אַזוי צו זאָגן, אין דעם באַזונדערן פאַל?
פּונקט, עס איז שווער. איך ווייס. ליידער האָב איך אויך נישט אַזוי פיל קאָנטאַקטן. דער MWDFG איז שטענדיק
געווען מײַן קאָנטאַקט־פּונקט, פֿון ארנע בורקכאַרט.
אָבער זיי האָבן דערווייַל נישט קיין דאָקטוירים וואָס קענען דורכפֿירן אָפּטאָפּסיעס.
און דערפֿאַר איז עס נאָר אַ ביסל נערווענדיק.
יאָ, אַרנע בורקהאַרדט איז געווען דער וואָס האָט דאָרט געטאָן אַ סך אַרבעט. אין דער אָפּטאָפּסיע, דאָס
הייסט, אָבער דערנאָך איז ער באַלד געשטאָרבן, נישט אַזוי?
פּינקט, יאָ. ער איז געטרונקען אין אַ שווימען־אונגליק, יאָ. איך מיין אַז דאָס איז געשען
ווען ער האָט פּרוּווירט זײַן זון צו ראַטעווען.
אָקעי.
אַזוי איז די געשיכטע דערפֿון. לאָמיר עס דאָ לאָזן.
… אָקעי.
יאָ.
יאָ, עס איז אַ ביסל מיסטעריעז. איך האָב נישט געקוקט אין דעם טויט, אַזוי איך קען גאָרנישט דערפֿון זאָגן, אָבער.
דאָס איז געווען די איינציקע זאַך וואָס איך האָב וועגן דעם געלייענט. דער אינטערנעץ איז געווען
פול דערמיט, אָבער איך האָב אַנדערע אַרבעט צו טאָן.
: יאָ.
אָקיי. איך מיין, מיר זענען איצט געווען אין מיטן פֿון 2021 אָדער 2021...
פּינקט.
… באַלד נאָך די שפּריצן האָבן אָנגעהויבן. און וואָס איז דערנאָך געשען? וואָס אַנדערע שפּאַנענדיקע אַנטוויקלונגען זענען געווען?
דאַן האָט עס אָנגעהויבן – איך וואָלט געזאָגט אַז דאָס איז שוין געווען אין 2021, שפּעט 2021, פרי 2022 – דאַן
האָט עס אָנגעהויבן מיט אונדז, מיט די יונגערע מענטשן וואָס האָבן אַנטוויקלט טורבאָ־קענסער.
און עס זענען געווען עטלעכע זייער שנעלע פאַלן. דער שנעלסטער וואָס מיר האָבן געהאַט איז געווען פינף וואָכן פֿון דער דיאַגנאָזע.
איז נאָך פינף וואָכן, אַזוי צו זאָגן, געשטאָרבן?
יאָ, פּונקט.
און אַ אַנדערער קברן האָט מיר געזאָגט אַז צוויי טעג נאָך וואָס מען האָט דער טויטער געזאָגט אַז זי
האָט קענסער, איז זי געשטאָרבן. אַזוי צוויי טעג.
דו ווייסט פשוט נישט ווי לאַנג ער האָט עס שוין. הײַנט מוז מען וואַרטן אויף אַ דאָקטער־אַפּוינטמענט אייביק.
יאָ. מיר זעען דאָס נאָך. צום באַדויערן, דאָס איז פּונקט דאָס מיט וואָס מיר נאָך האַנדלען.
און וואָס מיר האָבן געהאַט עטלעכע מאָל דעם יאָר, זענען געווען פֿריצײַטיקע געבורטן אין דעם פֿערטן חודש.
אָקעי, אָבער איז עס געווען די זעלבע אין די פֿריִערדיקע יאָרן? אָדער נישט?
נישט אַז אָפֿט. און רובֿ מאָל זענען דאָס טאַקע געווען קינדער וואָס זענען געווען פיל ווייטער, כּמעט געבוירן צו ווערן
אָדער וואָס זענען געשטאָרבן בײַם געבורט אָדער גלייך נאָך דעם.
דאָס איז געשען אַמאָל אַ יאָר אָדער יעדן צוויי יאָר, וואָלט איך געזאָגט.
אָקעי.
פּונקט, דו שמועסט מיט די אַנדערע אונטערנעמער.
איך מוז זאָגן אַז נאָך זענען אַ פּאָר וואָס זעען זאַכן ווי זיי זענען. און איך בין דער
אומגעוויינטלעכער קברן, אַזוי שמועסן זיי הינטער מײַן צוריק.
איך הער וועגן דעם. עס איז נישט אַז איך וועל נישט אַנטדעקן.
עס איז אמת אַז רוב מענטשן ווייסן נישט אויף וועלכער זײַט מענטשן שטייען. און ווען זיי קענען עמעצן, רעדן זיי פשוט אָפֿן דערפֿון.
אָבער דו ווייסט קיינמאָל נישט ווי גוט זיי מיך קענען. יאָ, אַזוי איז עס. איך קום טאַקע גוט
אויס מיט אַלע אונדערנעמערס אין אונדזער געגנט.
יאָ, דאָס איז ריכטיק. מיר פֿאַרשטייען זיך גוט, און איך געפֿין עס גאַנץ גרינג צו שמועסן מיט זיי.
יאָ, און עס איז גוט אויב עמעצער אַנדערער זעט עס אַנדערש. איך וויל נישט אונדזער מיינונג אויפצווינגען
אויף קיינער. דאָס איז נאָר וואָס מיר דערלעבן דאָ.
איך קען נאָר רעדן פֿאַר אונדז און פֿאַר די פֿידבק וואָס איך האָב באַקומען פֿון אַנדערע
קאָלעגעס. נאָר צו דערקלערן אַ ביסל וועגן דעם.
אין אונדזער קרעמאַטאָריום זעען מיר אַלץ מער קליינע קינדער־קאַפֿינען.
יאָ, און דאַן ווייסטו שוין וואָס פּאַסירט. זיי קומען אין פֿאַרשידענע גרייסן און זענען קאַפֿינען פֿאַר
עובר, וואָס מען געוויינטלעך פשוט לאָזט שטיין דאָרט.
און אין אונדזער לאַנד איז עס פשוט אַז קליינע קינדער אָדער בייביס/עוברן וואָס וועגן
ווייניקער ווי 500 גראַם, ווערן נישט באַגראָבן.
און אַלץ וואָס קומט פֿריִער דערפֿון, בין איך נישט גאַנץ זיכער וואָס פּאַסירט דערמיט.
אָפֿיציעל גייען זיי צו דער "שטערן־קינדער־היים".
עס איז אויך אַ שיינער געדאַנק פֿאַר עלטערן. אָבער ווי איך האָב געזאָגט, דערפֿאַר הערט מען נישט אַזוי אָפֿט
וועגן דעם, ווען אַזעלכע יונגע קינדער ווערן פאַרלוירן.
גאַנץ ריכטיק. רובֿ מאָל זענען דאָס טאַקע יונגע פּאָרן וואָס האָבן שוין לאַנג געווארט צו האָבן אַ קינד. רובֿ מאָל האָבן זיי אויך שוין
עטלעכע מאָל געהאַט שלעכט מזל. און דאַן ווילן זיי נאָר באַגראָבן די אַש; זיי ווילן אַ קבר פֿאַר זייער קינד. גאַנץ ריכטיק.
יאָ, און דאָס איז נישט געשען צוויי אָדער דריי מאָל אַ יאָר. דאָס איז נישט געשען. עס איז געשען יעדער צוויי אָדער דריי יאָר.
און קינדער זענען געווען געוויינטלעך גרעסער, נישט אַזוי קליין.
און איצט, זינט ווען פּאַסירט דאָס מער אָפֿט?
דאָס איז דאָס ערשטע מאָל וואָס מיר האָבן דאָס. איך האָב שוין געוואוסט דערפֿון פֿון אַנדערע אונטערנעמערס וואָס האָבן עס
לעצט יאָר געהאַט. אָבער עס האָט אונדז נאָר דעם יאָר געטראָפֿן.
אָקעי. וואָס איז געשען אין די קומענדיקע יאָרן? 2022, 2023 און איצט ביזן סוף אויגוסט 2024? קענסטו דאָס
קורץ צוזאַמענפֿאַסן און אין קאָנטעקסט שטעלן פֿאַר אונדז?
יאָ, איך וואָלט געזאָגט אַז דער מערסט געוויינטלעכער טויט־גרונט איז טאַקע דער טורבאָ־קענסער.
און אַלע מינים זאַכן: ברוסט־קענסער בײַ פֿרויען וואָס זענען גוט איבער אַכציק יאָר אַלט. יאָ, מיר האָבן גערעדט
מיט דאָקטוירים וואָס זאָגן אַז דאָס זאָל נישט זײַן מעגלעך.
זיי האָבן אין זייער גאַנצער פאַכמעסיקער קאַריערע קיינמאָל נישט געהאַט קיין עלטערע פֿרוי מיט ברוסט־קענסער.
און זיי שטאַרבן אויך אין אַ פּאָר וואָכן. און ווען מיר גרייטן די מתים, ווען מיר מאַכן זיי גרייט, זעען מיר וואָס איז געשען.
יאָ, מיר קענען זען די ברוסט פֿון דער פֿרוי. איך האָב קיינמאָל נישט געזען עפּעס אַזוי. דאָס איז משוגע.
און יאָ, פילע מענטשן האָבן דאַרמקענסער און וואָס נאָך, אַזעלכע סאָרטן קענסער וואָס מעטאַסטאַזירן זייער שנעל.
יאָ, מענטשן – עס הייבט זיך אָפֿט מיט קאַרצינאָם, און דאַן פּלוצלינג האָבן זיי נײַע לעזשאַנז איבער זייער
גאַנצן גוף, וואָס דערשייַנען איבעראַל. יאָ, דאָס איז משוגעת.
אַזוי, טורבאָ־קענסער מיינט אַז ער פּראָגרעסירט פיל שנעלער ווי נאָרמאַלער קענסער.
פּונקט.
עטלעכע דאָקטוירים און אַלטערנאַטיווע פּראַקטיקער האָבן דערוועגן געווארנט, אָדער בעסער געזאָגט, פאָרויסגעזאָגט אַז דאָס וואָלט
פּאַסירן, און עס זעט אויס אַז דאָס איז טאַקע וואָס איז פּאַסירט.
יאָ, גאָר. מיר קענען דאָס באַשטעטיקן, און עס האַלט זיך נישט בײַ עלטער. עס מאַכט נישט אויס.
יאָ. איצט זענען דאָ מער פאַלן פֿון זאַכן ווי טעסטיקולאַר־קענסער און פּראָסטאַט־קענסער. יאָ, און בײַ פֿרויען, ווי
איך האָב געזאָגט, אַ סך ברוסט־קענסער אָדער דאַרמען־קענסער. מיר האָבן אַ גרויסע צאָל דאַרמען־קענסער.
יאָ.
דאָס איז משוגע. גענוי. און דאַן פֿון צײַט צו צײַט האָבן מיר עמעצער וואָס פשוט שטאַרבט דאָ און איצט, אויפֿן אָרט.
אַזוי מיינסטו אַ נאָרמאַלן טויט?
יאָ, זיי פשוט צוזאַמענפֿאַלן. זיי זענען דאַן פשוט טויט. עס מאַכט נישט אויס צי זיי זיצן אויף דער
טואַלעט אָדער ליגן אין בעט אָדער, נו, איך ווייס נישט.
דאָס איז זייער מאָדנע. עס ווערט אויך מער אָפֿט. יאָ, איך זאָג נישט אַז דאָס האָט זיך נישט געשען אין דער
פאַרגאַנגענהייט, אַז עמעצער האָט געהאַט אַ האַרצ־אַטאַק בשעת ער איז געלאָפֿן אָדער געשווימען אָדער עפּעס.
אָבער נישט אַזוי אָפֿט ווי איצט. יאָ, דאָס איז אוממעגלעך. מענטשן שטאַרבן אפילו ניט מער נאָרמאַל.
אמת געזאָגט, די משפּחות וואָס האָבן נישט דורכגעמאַכט "גן־טעראַפּיע" זענען די וואָס קענען
באַגלייטן זייערע עלטערע קרובים, זייערע עלטערן אָדער ווער עס איז, אויף אַ גאָר נאָרמאַלן אופֿן.
זיי שטאַרבן אין דער היים. עס איז נישט קיין זאַך ווי "פּאַליאַטיווע זאָרג" אָדער עפּעס אַנדערש. יאָ,
זיי באַגלייטן זיי נאָר. זיי פאַלן אין שלאָף, און דאַן איז אַלץ ווי עס אלץ איז געווען, פּונקט ווי פריער.
דו קענסט די מענטשן אויפנעמען, דו קענסט זיי צוגרייטן, דו קענסט זיי אויסלייגן פֿאַר אַ גאַנץ צען טעג. דו דאַרפֿסט נישט
זאָרגן אַז עפּעס וועט זײַן פאַלש מיט דער דעקאָמפּאָזיציע, דאָס הייסט דעם דעקאָמפּאָזיציע־פּראָצעס.
ליידער איז דאָס אַ ביסל אַנדערש פֿאַר די וואָס דורכגיין טעראַפּיע. מיר האָבן אונטערגעשטראָכן אַז מיר דאַרפֿן
אויפֿמערקזאַמקייט געבן צו אַזעלכע זאַכן – דאָס הייסט אַ "הויט־גליטש". די הויט ווערט לאָז און אַזוי ווייטער.
דו מוזט זיי באַהאַנדלען מיט זאָרג. איך וויל נישט אַרײַנגיין אין צו פיל דעטאַילן וועגן דעם דעקאָמפּאָזיציע־פּראָצעס.
אָבער די פֿאַרפֿאַרב איז דאָ. די טויטע ווערן ברוין, גרין און שוואַרץ. דאָס איז נישט
שיין. דו קענסט נישט לאָזן די קרובים דאָס זען.
עס איז אמת אַז די אָפּזוך ווערט אָפֿט נאָך אַלץ געהאַלטן אויף דעם טאָג פֿון דער לוויה פֿאַר מענטשן וואָס קומען פֿון ווייט.
אָבער ווען עס זענען זיבן טעג צווישן, גייט עס שנעל.
אויב עמעצער שטאַרבט פרייטאג און איך קען נישט אָרגאַניזירן אַ לוויה פֿאַר מאָנטיק אָדער דינסטיק, וועט עס
זײַן מיטוואך, דאנערשטיק, אָדער די קומענדיקע וואָך.
און באַלד וועט עס ניט מער מעגלעך זײַן צו זאָגן אַ גוטן ביי. מיר האָבן אָפֿט סיטואַציעס, וווּ
איך מוז מענטשן זאָגן: "ניין, איך בין אַנטשולדיג."
פֿון צײַט צו צײַט נעם איך עמעצן פֿון דער משפּחה וואָס קען דאָס באַהאַנדלען – און זיי זאָגן: "ניין, עס
איז בסדר, מיר וועלן לאָזן דעם קאַפֿין פֿאַרשלאָסן."
איך האָב דאָס אין דער פאַרגאַנגענהייט נישט אָפֿט געהאַט. זייער, זייער זעלטן. עס האָבן געמוזט זײַן מענטשן וואָס זענען געווען
טאַקע שטאַרק אָדער וואָס זענען געשטאָרבן נאָך כעמאָטעראַפּיע.
אָדער אויב זיי האָבן באַקומען אַ סך קאָרטיזאָן אָדער ווי מען רופֿט עס, האָט זיך די דעקאָמפּאָזיציע אָפֿט מאָל שנעל אָנגעהויבן.
אָבער דאָס איז טאַקע משוגע. און מיר האָבן מענטשן וואָס בלוטן אַ סך.
איך ווייס אויך נישט פּינטלעך וואָס דאָס איז. און מיר האָבן דאָס אין דער פאַרגאַנגענהייט אויך נישט געהאַט.
מיר האָבן געהאַט פאַלן וווּ מענטשן האָבן געבלוטיקט פֿון דער האַלדז, למשל אויב זיי זענען פריער אינטובירט געוואָרן.
דערנאָך זענען געווען פֿאַרװונדונגען אין דער האַלדז־געגנט, געפֿירט דורך ווענטילאַציע
אָדער עפּעס אַזוי. דאָס האָט זיך מאָל פּאַסירט.
אָבער ווי עס איז איצט, מיט פליסיקייטן וואָס לויפן איבעראַל, איז עס פשוט נישט זייער שיין.
אַזוי, דו זעסט נאָך שטאַרק אַ שטאַרק פֿאַרבינדונג צווישן די "גענטעראַפּיע־ינדזשעקציע" און די
ענדערונגען וואָס דו דערלעבסט אין דײַן אַרבעט.
יאָ, גאָר. איך בין גאָר מסכים. איך בין טאַקע אַנטשולדיג דערפֿאַר, ווײַל ... דאָס איז
אויך אַ אַנדערע אַרבעט פֿאַר אונדז, נאַטירלעך.
מיר מוזן זיך אויך אָפּגעבן מיט ריחות און אַנדערע זאַכן.
און די באַדינגונגען... עס איז אַזוי: ווען מען הייבט עמעצן אויף, זיי זענען גאָר נאָרמאַל און זעען אויס ווי זיי שלאָפֿן
אין דער קאַפֿין. אויך פֿאַר אונדז איז עס אַנדערש, ווען עס קומט צו דער פּראָצעסירונג דערנאָך, וואָלט איך געזאָגט.
עס איז נישט אַז אַלע די טויטן... מיר זײַנען נאָך מענטשן, מיר זײַנען נישט מאַשינען. און עס
איז נישט ווי אָפּפֿאַל זאַמלען אָדער עפּעס.
עס איז שוין אַ עמאָציאָנעלער פּראָצעס. און מיר זײַנען שטענדיק זייער שטאָלץ אויף אונדזער אַרבעט, למשל ווען מיר האָבן צוגעגרייט
אַ געשטאָרבענעם מענטש און ער ליגט אַזוי פרידלעך אין דער קאַפֿין.
און מיר נעמען שטענדיק פאָטאָס פֿאַר דער משפּחה, אויב זיי ווילן. און מיר קענען זיי איבערגעבן אָדער ווײַזן מיט אַ ריין געוויסן.
מיר זײַנען שטענדיק זייער שטאָלץ אויף זיך ווען מיר האָבן אונדזער אַרבעט פֿאַרענדיקט.
פּונקט.
און דאָס איז הײַנט פשוט פיל שווערער?
יאָ, גאָר. אַזוי מוזן מיר טאָן פיל מער צו פאַרמיידן בלוטונג און אַזוי ווייטער.
נו, דאָס איז אמת, יאָ... און דערנאָך איז דאָ די דעקאָמפּאָזיציע־ראַטע, ווי איך האָב געזאָגט, די טויטע טוישן זיך
פיל שנעלער ווי פריער, יאָ. עס איז פשוט נישט זייער אָנגענעם.
אויב איר ווילט צוריקגיין ווי אַ משפּחה – זיי זעען
די ענדערונגען אויך. יאָ, מיר זענען נישט די איינציקע וואָס זעען זיי.
יאָ. איך האָב איצט נישט קיין סטאַטיסטיק וועגן ווען, ווי אָפֿט אָדער ווען די מערסטע שפּריצן זענען געגעבן געוואָרן. אָבער איך
וואָלט געזאָגט אַז 21, 22 איז געווען דער שפּיץ, רעכט? און דאַן האָט עס זיך אויסגלייכט. און איצט איז עס נאָך גאַנץ נידעריק, רעכט?
נו, איך וואָלט געזאָגט אַז די מערסטע מענטשן וואָס איך טרעף זאָגן אַז זיי האָבן דרײַ אָדער פֿיר, וואָלט איך געזאָגט.
יאָ, און דאַן האָבן זיי אויפגעהערט. אַזוי איז עס. איך קען כּמעט קיינער, אָדער זייער, זייער ווייניק מענטשן, וואָס זאָגן מיר:
איך באַמערק גאָרנישט, איך האָב גאָרנישט. זיי זאָגן אַז זיי האָבן באַלד דערנאָך געהאַט אַ אימונאָלאָגישע רעאַקציע, אָבער דאָס איז
געווען אַלץ און זיי פילן זיך גוט. איך בין טאַקע צופרידן דערפֿון.
אָבער די מערהייט פֿון די מענטשן מיט וועמען איך רעד, וואָס האָבן דורכגעמאַכט גענע־טעראַפּיע,
האָבן אַלע עפּעס שאָדן. זיי זענען ניט מער געזונט.
צי עס איז ניראָלאָגיש אָדער נישט, עטלעכע מענטשן ציטערן. וואָס מיר פֿאַלט מער אויף איז אַז פילע האָבן
גאַסטראָינטעסטינאַלע פּראָבלעמען. זאַכן ווי גאַסטריטיס אָדער בלוט־פליסן אין די דערמען, איך ווייס נישט, ממש מאָדנע זאַכן.
און וואָס איך האָב אויך באַמערקט איז אַז אין פילע פאַלן, וווּ דאָס איז דער פאַל, האָבן די חיות־מחמד עס אויך.
אויפרײַסנדיק. אפֿשר איבערגעטראָגן דורך אָפּוואָרפֿן?
מסתּמא. נו, דאָס איז די איינציקע דערקלערונג וואָס איך קען טראַכטן.
איך האָב געהערט אַ אינטערעסאַנטע לעקציע פֿון ד״ר סאַבינע שטבעל, און זי האָט גערעדט וועגן
שעדינג. עטלעכע מענטשן האָבן דאָס שוין באַשטעטיקט.
און פֿאַר וואָס זאָלן די חיות דאָס אויך נישט באַקומען?
יאָ.
און עס איז פשוט שרעקלעך, ווײַל מאָל אפילו האָמיאָפּאַטיע אָדער קרײַטערישע מעדיצין העלפֿט ניט מער.
עס איז אמת, מענטשן קעמפן, זיי ראַנגלען זיך מיט זאַכן, זיי זענען שטענדיק אין שפּיטאָל, ווײַל זיי ווערן אויסגעטרינקען.
אויב עמעצער האָט יעדן טאָג דיאַרע און ברעכט זײַן עסן – איך מײן, דו מוזט וויסן – ער נעמט ניט מער קיין נוטריענטן אויפ.
זיי זענען די וואָס לויפן דאָ אַרום, ווי ווייס ווי אַ וואָלקן, ווייס־גרוי. עס איז זייער שווער צו באַשרײַבן.
פּונקט.
אָבער דו האָסט געזאָגט אַז גלייך אין אָנהייב האָסטו באַמערקט אַז זיי זענען זייער שנעל דערנאָך געשטאָרבן, בעיקר די עלטערע וואָס
האָבן באַקומען עטלעכע דאָזעס, און איצט איז מסתּמא אַז די לעצטע שפּריץ איז שוין געווען אַ
לאַנגע צײַט צוריק, אָבער נאָך שטאַרבן פילע דערפֿון.
יאָ.
מיט אַ פאַרהאַלטונג פֿון אַ פּאָר חדשים אָדער אפֿשר אפילו אַ פּאָר יאָר, אַזוי צו זאָגן.
: אויב איר נעמט נאָר די "דעסטאַטיס" – אין יוני דעם יאָר, איך בין נישט גאַנץ זיכער, וואָך 25 – איר דאַרפֿט דאָס נאָך איבערקוקן, זיי
האָבן עס נאָך אָפֿן – איר קענט קוקן אין דעם חודשלעכן באַריכט: 14 אָדער 16 פּראָצענט
איבערשוס־שטאַרבן אין פאַרגלײַך מיט די לעצטע דריי יאָר.
עס איז גוט אַז זיי טאָן דאָס פֿאַר אַ מאָל, ווײַל לעצט יאָר, דאָס יאָר פֿריִער...
און דאָס יאָר פֿריִער, אַ באַדײַטנדיקער
זיי האָבן געהאַט איבערמעריקן טויטפֿאַלן. און איצט נאָך דעם!
יאָ, יוני איז פֿאַר אונדז אויך געווען ממש שווער, איך קען דיר דאָס זאָגן, און דאָס איז געווען דאָס
זעלבע פֿאַר אַלע קברנים מיט וועלכע איך האָב גערעדט.
יעצט אין יולי איז עס ווידער אַ ביסל ווייניקער. איך מיין אַז ווען דער וועטער ווידער ענדערט זיך
און עס ווערט קאַלטער, וועט עס ווידער אויפֿקומען.
דאַן וואָלטן מיר צוריקגעקומען צום פֿרילינג־און־האַרבסט־ציקל.
יאָ.
דאָס האָט זיך ווידער אויסגעגלייכט, אַזוי עס איז שוין דאָ. עס איז נאָר אַז, ווי איך האָב געזאָגט, דער נומער איין טויט־גורם
אין אונדזער פֿונעראַל־היים איז נאָך אלץ דער אַגרעסיווער קענסער.
נאָך דער שפּריץ.
יאָ.
אַזוי, איר זעט מסתּמא זייער ווייניק פאַלן פֿון טורבאָ־קענסער אָן שפּריצן.
פּונקט, זיי האָבן דאָס טאַקע נישט.
און דו האָסט נאָר דערמאָנט יוני.
איך מוז פשוט עפּעס דערפֿון זאָגן. מיר האָבן נאָר געהערט וועגן אַ פּאָר פאַלן פֿון מענטשן וואָס זענען נישט באַהאַנדלט געוואָרן.
זיי האָבן אויך געהאַט קענסער און זיי זענען געגאנגען צו די ריכטיקע דאָקטוירים אָדער היילערס, וואָלט איך
געזאָגט. און אין אַכט וואָכן זענען זיי געהיילט געוואָרן.
יאָ, עס זעט אויס מעגלעך.
יאָ, עס אַרבעט.
אפילו אָן כעמאָטעראַפּיע.
דו קענסט פשוט נישט נוצן די טראדיציאנעלע... איך וויל עס נישט אַטאַקירן, אָבער דער פאקט איז אַז אויב דו ווילסט
ווערן געזונט, מוזסטו טאַקע צוריקגרייפן צו נאַטירלעכע מעדיצין.
עס שיינט אַזוי, יאָ. דו האָסט דערמאָנט יוני, און איך גלייב אַז דאָס איז געווען לעצט יאָר, ווען אונדזער געזונטהייט־מיניסטער
קאַרל לאַוטערבאַך האָט שטענדיק געווארנט וועגן דער גרויסער היץ־וואַלע און היץ־פֿאַרבונדענע טויטן און אַזוי ווייטער.
אָבער איך מיין אַז דו האָסט געזען ווייניקער פאַלן וווּ זיי זענען געשטאָרבן בלויז צוליב דער טעמפּעראַטור.
ניין, איך ווייס נישט, קיינער האָט מיר קיינמאָל נישט געזאָגט דאָס. קיינער האָט מיר קיינמאָל נישט געזאָגט דאָס.
קיינער האָט מיר קיינמאָל נישט געזאָגט אַז עמעצער איז פֿאַרגאַפֿט געוואָרן ביז טויט. אַזוי זענען דאָס די
מינים זאַכן וואָס… כאָטש איך טאַקע גלייב אַז דאָס איז מער מסתּבר ווי, למשל, טויטן פֿון היץ.
איך האָב שוין אַמאָל געהאַט זון־שלאָג. עס איז נישט אָנגענעם, מיט די קאָפּווייטיקן, די נעאַזע און אַלץ וואָס
דערמיט קומט. דער פֿיבער וואָס דו פילסט, איז נישט אָנגענעם.
עס קען זיכער דיך טויט מאַכן. אַזוי אויב עמעצער איז נישט געזונט, אָבער איך האָב עס שוין 17 יאָר נישט געהאַט. זיכער נישט.
אַזוי, איצט איז די גרויסע פֿראַגע: מיר זײַנען איצט אין מיטן זומער אָדער בײַם סוף פֿון זומער, און די שטימונג זעט אויס
יחסית רוּיק אין דעם מאָמענט. לפּחות, אַזוי וואָלט איך עס פֿאַרשטיין אין באַציִונג צו דעם געזונט־ענין.
אָבער איך קען זיך פאָרשטעלן, אָדער בעסער געזאָגט, עס איז שוין אַנאָנסירט געוואָרן, אַז עפּעס קען ווידער פּאַסירן.
אַזוי, אָדער זענען דאָ עטלעכע מענטשן וואָס זענען טיף פֿאַרמישט אין דעם טעמע און האָבן געטאָן אַ סך פאָרשונג, ווי למשל הייקאָ
שױנינג, וואָס מער אָדער ווייניקער האָט פֿאָרויסגעזאָגט ווי די זאַכן וואָלטן זיך
אַנטוויקלען אַ פּאָר חדשים פריער מיט דער C־געשיכטע.
און איצט האָט ער ווידער געלאָזט אַלאַרם, אַז אַ אַטאַק אויף דעם מיקראָביאָם ווערט צוגעגרייט.
אַנדערע רעדן וועגן פויגל־גריפּע, וואָס איך האָב אַמאָל געהערט, און דאַן איז דאָ מאָנקיפּאָקס, איך מיין, אָדער
איך בין נישט גאַנץ זיכער, אָבער אין יעדן פאַל האָט די WHO איצט אפילו דערקלערט אַ נויט־צושטאַנד.
דאָס מיינט אַז נאָך מער קען קומען. איך מיין אַז ווען דער ווינטער קומט און מענטשן ווערן גרינגער באַאײַנפֿלוסט, ווײַל זיי מעגלעך
ניט פילן זיך אַזוי גוט, אפֿשר צוליב זייערע וויטאַמין-D-לעוועלס וואָס ווידער פאַלן, קען דער קומענדיקער סצענאַר שוין דערשײַנען.
וואָס מיינט איר, אָדער וואָס עצה וואָלט איר געגעבן מענטשן ווי צו האַנדלען מיט דעם, און ווי שאַצט איר די סיטואַציע?
אַזוי, אויב איר נאָר קוקט אין דער EMA דאַטאַבאַנק, דעם 27סטן אויגוסט 2022, כּמעט פּינטלעך צוויי יאָר צוריק, זענען
שוין געמאלדן געוואָרן 26,218 טויטן פֿון דער "טעראַפּיע".
אויב מען פֿאַרגלייכט עס מיטן חזיר־פֿלו וואָס איז געווען אין יענער צײַט, איז די גאַנצע זאַך אָפּגעשטעלט געוואָרן נאָך 35 טויטן!
נו, איך האָף טאַקע אַז מענטשן האָבן באַקומען אַ אַנדערע באַוווסטזײַן פֿון דער גאַנצער זאַך, אַז
זיי זײַנען איצט אַ ביסל מער אָפּגעהיט און קריטיש.
איך קען זיך טאַקע נישט פאָרשטעלן אַז די וואָס איצט ליידן פֿון שאָדן וואָלטן דורכגיין נאָך אַזאַ טעראַפּיע.
דו פֿאָרשלאָגסט דעם סלאָגאַן, שטעל דיר פאָר אַז עס איז פּלאַנדעמיק, אָבער קיינער גייט נישט.
איך מיין, איך פאַרדין מיט דעם מײַן געלט. ווי איך האָב געזאָגט, זינט דעמאָלט האָב איך טאַקע גוטע פארקויפונגען, מוז איך זאָגן.
מײַנע טויטן האָבן זיך פֿאַרדאָפּלט, טראָץ די לאַטעראַלע טראַכטער. איך בין דער "לאַטעראַל־טראַכטער אונטערנעמער" דאָ אין שטאָט.
וואָס האָבן די הויז־זוכן געווען וועגן?
דער ערשטער הויז־זוך איז געווען צוליב דעם מאָנטיק־שפּאַציר־פֿלײַער, ווײַל ער האָט נישט געהאַט קיין
פֿאַרלאַג־אינפֿאָרמאַציע. איך געפֿין דאָס אַלץ רידיקולאָז.
אונדזער אַדוואָקאַט האָט אויך געזאָגט אַז אויב מען נעמט אַ רואיקן בליק דערויף, איז אַלץ אין אָרדענונג,
ווײַל זיי וועלן זיכער ווידער און ווידער צוריקקומען.
ער זאָגט אויך אַז דאָס איז נאָר אינטימידאַציע. איך פֿליי שוין נישט מער, אַזוי אַז מײַן פֿליִגער
קען נישט קראַשן. דערפֿאַר טו איך זאַכן באַוווסט.
מײַן מאַן, למשל, האָט אויך ליב אַז איך זאָל שטענדיק האָבן עמעצער מיט מיר ווען איך בין
אַרויס. יאָ, אַזוי האָבן זיך די זאַכן איצט געענדערט.
איך האָב באַמערקט אַז מיר האָבן געמוזט זײַן זייער אָפּגעהיט אין ווי מיר האָבן זיך אויסגעדריקט.
צוליב דעם טעמע, אָדער בעסער געזאָגט, די טערמינען וואָס מען דאַרף צו באַשרײַבן דעם טעמע.
דערפֿאַר האָב איך באַשלאָסן צו מאַכן דעם גאַנצן ווידעא בנימצא אַנדערש אין גאַנצער לענג
און, נאַטירלעך, 100% אומצענזורירט און אומזיסט.
און אויב איר ווילט זען דעם גאַנצן ווידעא, דריקט נאָר אויף דעם ערשטן לינק אין דער ווידעא־באַשרײַבונג אונטן.
עס זענען נאָך כּמעט פֿופצן מינוט צו גיין, וואָס איר זאָלט זיכער נישט פאַרפּאַסן. און יאָ, איך וואָלט געזאָגט
אַז מיר וועלן זיך ווידער זען אין דער גאַנצער ווידעא. ביז דעמאָלט, אייער אייגענער, סאָרן. ביי.