Ang pagbagsak ng pangunahing bangko sa Switzerland na Credit Suisse at ng mga bangko sa Estados Unidos na
Signature, Silvergate, at Silicon Valley Bank (SVB) ay yumanig sa mga pamilihang pinansyal noong 2023.
Ang pangunahing sanhi nito ay ang patakarang pananalapi ng US Federal Reserve .
Sa katapusan ng 2021, matinding itinaas ng ECB ang mga interest rate, na nagdulot ng pagbaba sa presyo ng mga bono ng pamahalaan,
malalaking pagkalugi sa negosyo ng pagpapautang at pag-uupa ng mga bangko, at sa huli ay sa
pagbagsak ng mga bangkong nabanggit sa itaas.
Sa gayon, winasak ng patakarang salapi ng Fed ang kamangha-manghang halagang humigit-kumulang 1.9 trilyong dolyar
ng Estados Unidos sa buong sistemang bangko ng Estados Unidos.
Bilang tugon sa krisis sa sistemang pinansyal na ito mismo ang naging sanhi at sa banta ng karagdagang pagbagsak ng mga bangko
sa US, inilunsad ng Fed ang Bank Term Funding Programme (BTFP).
Pinayagan ng programang ito ang mga bangko sa Estados Unidos na direktang makautang sa pondo ng Fed, kaya tahimik
nilang nalutas ang kanilang mga problema sa likwididad.
Ito ay nagpawi sa krisis at nagbigay-daan sa Fed na muling ipakita ang sarili bilang
masiglang tagapagligtas ng sistemang pinansyal.
Gayunpaman, hindi nito siyempre nalutas ang mga problema sa sektor ng pagbabangko sa Estados Unidos.
Sa kasalukuyan, nakararanas pa nga ito ng isang makasaysayang krisis!
Tingnan sa ibaba ang pangkalahatang-ideya ng lawak at tindi ng krisis na ito, ang ginampanang papel ng
Fed, pati na rin ang mga motibo at pinagmulan nito.
I. Ang makasaysayang krisis sa sektor ng pagbabangko sa US
1. Ang krisis sa merkado ng komersyal na ari-arian sa US
Ngayon, may mahigit 4,000 bangko sa Estados Unidos, ngunit iilan lamang sa mga ito ang maaaring ituring na malusog.
Ang napakalaking karamihan, sa kabilang banda, ay literal na nakatayo sa bingit ng kapahamakan.
Isang pangunahing dahilan nito ay ang pagbagsak ng mga presyo ng komersyal na ari-arian sa isang makasaysayang sukat.
Ang mga sumusunod na halimbawa ay nagpapakita kung gaano kahalaga ang pagbaba na ito: Ang 23-palapag na Prime Manhattan Office
Tower sa New York, na nagkakahalaga ng 215 milyong dolyar noong 2019, ay ngayon ay nagkakahalaga lamang ng 104
milyong dolyar ng US – isang pagkalugi sa halaga na 51.6 porsyento sa loob lamang ng limang taon.
Sa St. Louis, ang pinakamataas na gusali ng opisina – ang 44-palapag na AT&T Tower –
ay naibenta sa halagang 3.5 milyong dolyar.
Noong 2006, ang pangunahing ari-arian na ito ay nagkakahalaga pa rin ng $1,234,321,205, na
kumakatawan sa nakakagulat na 98% pagkalugi sa halaga!
Tinatayang mawawala ang $1 trilyon sa mga opisina sa Estados Unidos lamang dahil sa pagbagsak ng presyo na ito, ayon kay
Barry Sternlicht, isang bilyonaryong mamumuhunan sa real estate.
Ang mga pagkalugi na ito ay karamihang makikita sa mga talaan ng maliliit at katamtamang bangko sa US, na ngayon ay nakaupo sa mga
bundok ng masamang pautang, kung saan 30% hanggang 50% nito ay nasa matinding panganib na hindi mabayaran, ayon
sa eksperto sa mahahalagang metal na si Dominik Kettner.
Bilang karagdagan, ang mga pautang sa komersyal na ari-arian na umaabot sa 560 bilyong dolyar ng US ay magwawakas sa
katapusan ng 2025, at sa katapusan ng 2028, tataas ang halagang ito sa higit sa 2.8 trilyong dolyar ng US.
Ibig sabihin nito ay nakararanas din ang mga institusyong pang-utang sa Estados Unidos ng isang
alon ng refinancing sa isang makasaysayang sukat.
Ibig sabihin nito ay kailangang i-refinance ang mga apektadong ari-arian sa mas masahol na mga kondisyon. Kung hindi ito
magtagumpay, kailangang ibenta ang mga ito sa malaking diskwento, na magreresulta sa katumbas na pagkalugi para sa mga bangko,
na maaaring magdulot ng pagbagsak ng sistemang pangbangko.
Hindi pa kailanman nagkaroon ng katulad na sitwasyon sa pamilihang pinansyal.
2. Ang krisis sa pamilihan ng bono sa US
Bilang karagdagan sa krisis sa merkado ng komersyal na ari-arian sa US, may isa pang bomba-oras na tumitik sa merkado ng bono.
Ang pagtaas ng mga rate ng interes ay lumikha ng isang sitwasyon dito na may potensyal
ding yugyugin ang buong sistema ng pagbabangko.
Nagbukas sila ng mga bagong kaakit-akit na oportunidad sa pamumuhunan, na nangangahulugang halos hindi na
hinahangad ang mga bono ng pamahalaang Estados Unidos.
Bilang resulta, lubhang bumaba ang kanilang halaga, na nag-iwan sa mga bangko sa US na nakaupo sa bundok ng hindi
pa natatayang pagkalugi na umaabot sa higit sa $516 bilyon.
Hangga't hawak ng mga bangko ang mga bondeng ito, nananatiling "sa papel" ang mga pagkalugi.
Gayunpaman, kung, halimbawa, hihilahin ng mga customer ang kanilang mga deposito o mapipilitan ang mga bangko na ibenta ang
mga bond na ito dahil sa iba pang mga dahilan, magiging tunay ang mga pagkalugi at maaari ring magdulot ng pagbagsak ng bangko.
3. Tinapos ng Fed ang Bank Term Funding Programme
Kasabay ng paglapit ng makasaysayang krisis sa pagbabangko at pananalapi, tinapos ng US Federal Reserve ang
Bank Term Funding Programme (BTFP) noong ika-11 ng Marso.
Sa pamamagitan ng programang ito, gumastos ang Fed ng mahigit 160 bilyong dolyar ng Estados Unidos para sa mga
bangkong humiling sa loob lamang ng isang taon, tahimik na nagbibigay sa kanila ng pinansiyal na pondo.
Nagawang gamitin ng mga bangko ang kanilang mga bono bilang kolateral, na tinaya sa face value
sa halip na sa kasalukuyang halaga sa merkado.
Sa ganitong paraan, ang mga negatibong kahihinatnan ng pagtaas ng interest rate at, higit sa lahat, ang pagbaba ng halaga sa
pamilihang bono ng Estados Unidos ay ganap na nabawi para sa mga bangko, na nagligtas sa kanila mula sa pagbagsak.
Sa pagtatapos ng BTFP, hindi lamang nawala sa mga bangko ang madaling pag-access sa pondo, halimbawa upang maiwasan ang
pagsabog ng bula sa komersyal na real estate sa US, kundi pati na rin ang mga pagkalugi sa pamilihan ng bono sa US.
Bukod dito, ang mga porsyento ng interes, na nananatiling mataas, ay muling nagkakaroon ng malaking epekto sa mga
bangko, na maaaring maging tiyak na mitsa para sa karagdagang at mas malawakang krisis sa mga bangko.
Dahil sa dramatikong sitwasyon sa sistemang bangko ng Estados Unidos, kumbinsido ang Canadian-Irish na
analista na si Kevin O'Leary na libu-libong bangko ang gugumuho sa mga darating na taon.
Dahil lubos na magkakaugnay ang mga bangko sa buong mundo, maaari itong magdulot ng isang napakalaking
pandaigdigang tsunami sa pananalapi at isang pandaigdigang krisis pang-ekonomiya na lalampas sa lahat ng nauna.
II. Ang Fed – isang manununog sa sistemang pinansyal at ang mga motibo nito
Sa panlabas, ipinapakita ng US Federal Reserve ang sarili bilang isang seryoso at masigasig na
tagapagtanggol ng isang matatag na sistemang pinansyal.
Ngunit lumalabas na ito ay isang tunay na mapanganib na puwersa sa sistemang pinansyal, na, ayon sa eksperto sa pananalapi
na si Ernst Wolff, sinadya nitong sanhiin ang krisis sa bangko noong 2023 at ang krisis na kasalukuyang nagbabanta.
Nakikita ni Ernst Wolff ang mga sumusunod na koneksyon na nagpapaliwanag kung bakit kumikilos ang Fed sa ganitong paraan:
1. Habang tayo ay nasa huling yugto ng pandaigdigang sistemang pinansyal, ang mga bangko sentral sa buong mundo ay
naghahanda ng bagong sistemang pinansyal at ng pagpapakilala ng mga digital na salaping sentral (CBDCs).
2. Sa pagpapakilala ng CBDC, aalisin ang pagpapautang mula sa mga bangko komersyal at inaasahang
isasagawa lamang ito ng bangko sentral sa hinaharap.
Ibig sabihin nito ay wala nang lugar sa bagong sistemang pananalapi, lalo na para sa maliliit at katamtamang bangko.
Kaya't sinadya na palalimin ang kasalukuyang krisis sa bangko upang mabilis na mapabilis ang
proseso ng konsolidasyon sa sektor ng pagbabangko.
3. Ang mga pangunahing benepisyaryo ng nalalapit na pagbagsak ng mga bangko ay ang malalaking
bangko sa US tulad ng Goldman Sachs at JP Morgan Chase.
Ang huli ay nakuha na ang First Republic Bank noong 2023 sa napakaliit na bahagi ng halaga nito.
Sasamantalahin ng mga pangunahing bangko ang nalalapit na krisis sa parehong paraan,
kukunin ang malalaking ari-arian sa murang halaga.
Ito naman ay nakikinabang sa malalaking tagapamahala ng ari-arian tulad ng BlackRock, Vanguard, at State Street, na siyang
pangunahing mga shareholder sa malalaking bangko sa Estados Unidos at namamahala sa mga ari-arian ng mga napakayaman.
4. Dahil walang pondo ng garantiyang pangbangko na may sapat na pinansiyal na yaman upang iligtas ang mga may hawak ng account at
mga depositor na humaharap sa kapahamakan sa maaaring pinakamalaking krisis sa pagbabangko sa lahat ng panahon, maaari
itong maging perpektong tulay para sa pagpapakilala ng CBDC.
Sa pamamagitan ng paggamit ng bagong perang ito upang agad na mabayaran ang mga tulong, maaari itong ipakilala
na may positibong imahe bilang tagapagligtas ng sistema.
Totoo sa motto ni Winston Churchill: "Huwag kailanman hayaang masayang ang isang krisis!"
III. Ang kasaysayan sa likod ng Pederal na Reserba ng Estados Unidos
Ayon kay Ernst Wolff, tila walang pipigilan ang Fed para ipatupad ang isang bagong digital na sistemang pinansyal.
Ito ay inihanda upang itulak ang libu-libong bangko sa pagkalugi at sirain ang trilyon-trilyong dolyar na mga
ari-arian upang akitin o pilitin ang populasyon na pumasok sa bagong sistemang pananalapi na ito.
Ang tanging nakikinabang nang malaki rito ay ang mga super-mayaman.
Upang mas malalim na maunawaan kung bakit kumikilos ang Fed hindi para sa pangkalahatang kabutihan kundi pabor
sa maliit na minoryang ito, mahalagang malaman na hindi ito isang institusyong pang-gobyerno.
Ayon kay Stephen Goodson, dating direktor ng South African Reserve Bank at samakatuwid ay isang tunay na insider sa
sistemang pinansyal, ang Fed, tulad ng halos lahat ng mga bangko sentral sa buong mundo, pati na rin ang IMF at ang World Bank, ay
mga pribadong kontroladong bangko at institusyon na nagsasagawa ng kanilang negosyo para lamang sa
kapakinabangan ng kanilang mga shareholder at tagapagtatag.
Sa kaniyang inilathalang aklat na "Ang Kasaysayan ng mga Bangko Sentral," binanggit din niya,
halimbawa, ang mga pangunahing shareholder ng Fed.
Ang mga sumusunod na bangko ay kasangkot, kasama ang mga dinastiyang pampangbangko sa likod nila: - JP Morgan Chase Bank -
Goldman Sachs Bank ng New York - Lazard Brothers Bank ng Paris - Israel Moses Sieff Bank ng Italya - Shearson American
Express Bank - Ang mga Bangko ng Rothschild sa London at Paris - Ang mga Bangko ng Warburg sa Hamburg at Amsterdam
Kaya't ito ay isang maliit na bilog ng mga napakayamang indibidwal na nagpapalala sa kasalukuyang krisis sa pagbabangko.
Nais nilang punuin ang kanilang mga bulsa at akitin tayo sa kanilang bagong digital na sistema ng pera, na
maaaring nakasuot bilang isang pakete ng pagliligtas.
Tulad ng ipinakita na ng Kla.TV sa programa nitong "Ernst Wolff: Digital central bank money – the end of freedom!" , ito
ay nangyayari nang may tanging layunin na ganap tayong kontrolin at agawin sa atin ang lahat ng ating kalayaan.
Muli nang patungo sa pagbagsak ang sistemang pinansyal, at hindi nito mababago ang kalagayan
ang pinakahuling pagbawas ng Fed sa interest rate.
Mahirap hulaan kung kailan magaganap ang pagbagsak, ngunit isang bagay ang tiyak: gagawin ng mga banksters, na inaabuso ang
kanilang kapangyarihan gamit ang hindi masabi-sabi na enerhiyang kriminal upang makapagtipon ng mas maraming kayamanan at
kapangyarihan, ang lahat ng kanilang makakaya upang hindi mabunyag na sila ang sanhi ng
pagbagsak ng pananalapi na kanilang idinulot.
Sa paggawa nito, maaaring magdulot sila ng paglala ng iba pang mga krisis – kabilang ang mga umiiral na tunggalian
militar, na kasalukuyang nakararanas ng matinding paglala.
Ngunit kahit paano nila subukang gawing kaaya-aya sa atin ang kanilang bagong digital na pera, tiyak na ito ay isang kabayong
Troyano at hindi kailanman ang solusyon sa mga problema.
Ang solusyon ay panagutin ang mga bankstang ito bilang sanhi ng mga krisis at alisin sa kanila ang kanilang kapangyarihan.
Ayon sa dating pinuno ng bangko sentral na si Stephen Goodson, nakabatay ang kanilang impluwensya sa
katotohanang inagaw nila ang karapatang lumikha ng pera mula sa wala at ipahiram ito nang may interes.
Nagawang gawin nila ito sa pamamagitan ng pagkontrol sa mga sentral na bangko ng mundo.
Kaya't kailangan ang "global debt cut," ibig sabihin, ang pagpapatawad sa utang ng lahat ng mga estadong-bansa na naapi,
ninakaw, at epektibong inagaw ng mga sentral na bangko, ng IMF, at ng World Bank, pati na rin
ang pagbabalik ng lahat ng nakumpiskang yaman.
Tulad ng kung paanong nilikha ang mga pautang mula sa wala, dapat ding maglaho ang mga utang sa wala.
Kung ibabalik sa mga tao at sa bawat indibidwal na soberanong estado ang karapatang
lumikha ng pera, matatapos na ang buong bangungot.
Lalo na sa pandaigdigang krisis na ito, dumating na ang panahon para igigiit ito – kung hindi ngayon, kailan pa?