1
00:00:00,000 --> 00:00:00,468


2
00:00:00,468 --> 00:00:06,232
डिजिटल पेमेंट पद्धती जगभरात झपाट्याने लोकप्रिय होत
आहेत, आणि रोख रकमेवर प्रेम असूनही जर्मन लोकही

3
00:00:06,232 --> 00:00:10,432
अधिकाधिक संपर्कविहीन व मोबाइलद्वारे पेमेंट करत आहेत.

4
00:00:10,432 --> 00:00:14,582
त्याच वेळी रोख रकमेचा वापरही दिवसेंदिवस अधिक अवघड होत चालला आहे.

5
00:00:14,582 --> 00:00:19,580
त्याचा वापर इतर गोष्टींबरोबरच पैशांच्या
गैरव्यवहाराला आणि गुन्ह्यांना प्रतिबंध करण्यासाठी मर्यादित आहे.

6
00:00:19,580 --> 00:00:26,678
बँकाही त्यांच्या एटीएमची संख्या कमी करत आहेत, आणि दुकाने
रोख पेमेंटवर मर्यादा घालत आहेत, तर त्याच वेळी प्रगतीच्या

7
00:00:26,678 --> 00:00:31,754
नावाखाली अधिकाधिक डिजिटल पेमेंट प्रणाली लागू केल्या जात आहेत.

8
00:00:31,754 --> 00:00:41,414
रोख पैसे देण्याच्या व्यवहारांचा एक महत्त्वाचा भाग आहेत
आणि आपल्या समाजाच्या कार्यप्रणालीसाठी अत्यावश्यक आहेत.

9
00:00:41,414 --> 00:00:50,480
केवळ डिजिटल पेमेंट प्रणालींची असुरक्षितता
अलीकडेच दोषपूर्ण Windows अपडेटमुळे सिद्ध झाली.

10
00:00:50,480 --> 00:00:59,211
अशा एका अपडेटमुळे जगभरातील लाखो पीसी निकामी झाले, ज्यामुळे
संपूर्ण विमानतळे, सरकारी संस्था आणि अगदी बँकाही ठप्प झाल्या.

11
00:00:59,211 --> 00:01:09,818
दुसरीकडे, रोख पैसे तांत्रिक किंवा डिजिटल अडचणींच्या काळातही देयक
व्यवहार सुरक्षितपणे आणि स्वतंत्रपणे चालू राहतील याची हमी देतो.

12
00:01:09,818 --> 00:01:16,511
याशिवाय, रोख पैसे अनामिक देयके करण्यास परवानगी
देतात, व्यावसायिक देखरेखीपासून संरक्षण करतात आणि

13
00:01:16,511 --> 00:01:21,943
कोणत्याही तांत्रिक अडथळ्यांशिवाय कोणीही सहजपणे वापरू शकतो.

14
00:01:21,943 --> 00:01:26,908
या अर्थाने रोख ही मुद्रित स्वातंत्र्य देखील आहे.

15
00:01:26,908 --> 00:01:37,740
सारांशतः आणि सरळ सांगायचे झाल्यास, असे म्हणता येईल की: जर
आपल्याकडे आधीच रोख रक्कम नसती, तर आता ती शोधण्याची वेळ आली असती.

16
00:01:37,740 --> 00:01:44,654
पण वर नमूद केलेल्या जोखमी असूनही रोख व्यवहारापासून दूर
जाणाऱ्या या प्रबळ आणि एकतर्फी प्रवाहामागील कारणे काय आहेत?

17
00:01:44,654 --> 00:01:49,576
जर्मन व्यवसाय पत्रकार नोर्बर्ट हॅरिंग
यांच्या मते, हा विकास योगायोग नाही.

18
00:01:49,576 --> 00:01:56,506
त्यांच्या मते, यामागे एक सामर्थ्यवान आंतरराष्ट्रीय जाळे आहे,
ज्याच्या केंद्रस्थानी, विशेषतः, बिल अँड मेलिंडा गेट्स

19
00:01:56,506 --> 00:02:03,869
फाउंडेशन, वर्ल्ड बँक, आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) आणि अशा
प्रकारच्या संस्थांचा समावेश असलेली जागतिक आर्थिक माफिया आहे.

20
00:02:03,869 --> 00:02:10,281
हे नक्कीच आपली शक्ती लोकांसाठी पैसे
देणे सोपे आणि सुलभ करण्यासाठी वापरत नाही!

21
00:02:10,281 --> 00:02:16,954
उदाहरणार्थ, 'डिजिटल सेंट्रल बँक मनी – स्वातंत्र्याचा
अंत!' या कार्यक्रमात दाखवल्याप्रमाणे, हे गट जगभरात नवीन

22
00:02:16,954 --> 00:02:21,101
डिजिटल पेमेंट प्रणाली स्थापन करण्याच्या प्रक्रियेत आहेत.

23
00:02:21,101 --> 00:02:24,660
तथापि, रोख रक्कम अद्याप या अंमलबजावणीच्या मार्गात अडथळा ठरत आहे.

24
00:02:24,660 --> 00:02:33,595
तथापि, खालील अनेक उदाहरणे दाखवतात की पूर्णपणे डिजिटल
पेमेंट प्रणाली अंमलात आणण्याच्या योजना अनेकदा अपयशी ठरतात.

25
00:02:33,595 --> 00:02:38,456
कारण अनेक लोक सहजपणे डिजिटल पेमेंट प्रणालींना नाकारतात.

26
00:02:38,456 --> 00:02:48,076
म्हणून त्यांनी किंमत कितीही असली तरीही हट्टीपणे रोख रकमेला चिकटून
राहिले आणि अखेरीस नवीन डिजिटल पेमेंट प्रणाली कोसळून टाकली.

27
00:02:48,076 --> 00:02:55,411
त्याच वेळी, अशा पेमेंट प्रणालींच्या
कमकुवतपणाही स्पष्ट होत आहेत, उदा. आयटी ग्लिचमुळे.

28
00:02:55,411 --> 00:03:04,992
परिणामी, आणि संपूर्ण लोकसंख्येच्या काही घटकांच्या नकारात्मक
वृत्तीमुळे, सरकारांनी अचानक आपली रोख धोरणे बदलली आणि उदाहरणार्थ,

29
00:03:04,992 --> 00:03:10,732
त्यांच्या संविधानात रोख देयकांचा अधिकार समाविष्ट केला.

30
00:03:10,732 --> 00:03:14,372
येथे काही अत्यंत उत्साहवर्धक उदाहरणे आहेत:

31
00:03:14,372 --> 00:03:19,505
1. ग्राहकांच्या अभावामुळे कॅशियरलेस दुकाने बंद होत आहेत.

32
00:03:19,505 --> 00:03:26,114
कॅशियरलेस सुपरमार्केट्स चेकआउटवर कंटाळवाण्या
प्रतीक्षेशिवाय चालता-फिरता खरेदी करण्याचे वचन देतात.

33
00:03:26,114 --> 00:03:30,838
या प्रणालीचा प्रवर्तक म्हणजे ऑनलाइन दिग्गज
अॅमेझॉन, ज्याने काही वर्षांपूर्वी कॅशियररहित "अॅमेझॉन

34
00:03:30,838 --> 00:03:34,664
गो" स्टोअर्सद्वारे मोठी चर्चा निर्माण केली होती.

35
00:03:34,664 --> 00:03:39,788
हे पेमेंट मॉडेल व्हिडिओ देखरेखीद्वारे
चेहरा ओळखण्याच्या तंत्रज्ञानावर आधारित आहे.

36
00:03:39,788 --> 00:03:44,606
ग्राहकांच्या प्रत्येक हालचालीवर असंख्य
कॅमेरे आणि सेन्सर्सद्वारे देखरेख केली जाते.

37
00:03:44,606 --> 00:03:49,868
सिस्टीम स्वयंचलितपणे ओळखतात की खरेदीदार कोणती वस्तू घेतो.

38
00:03:49,868 --> 00:03:56,695
दुकानाच्या प्रवेशद्वारावर स्मार्टफोनद्वारे इन आणि
आउट चेक करून, व्हिडिओ देखरेख प्रणाली खरेदीला

39
00:03:56,695 --> 00:04:02,547
खातेधारकाशी जोडते आणि गणना केलेली रक्कम आपोआप डेबिट करते.

40
00:04:02,547 --> 00:04:09,773
या प्रक्रियेत असंख्य बायोमेट्रिक डेटा आणि प्रत्येक
ग्राहकाविषयीची माहिती गोळा केली जाते, ज्यामुळे ते केवळ शब्दाच्या

41
00:04:09,773 --> 00:04:14,814
खऱ्या अर्थाने पारदर्शकच होत नाहीत, तर पूर्वानुमेयही बनतात.

42
00:04:14,814 --> 00:04:24,631
या तंत्रज्ञानाशी संबंधित अनेक डेटा संरक्षण समस्यांव्यतिरिक्त,
वैयक्तिक किमतींमध्ये फेरफार होण्याचा धोका देखील आहे.

43
00:04:24,631 --> 00:04:31,072
उदाहरणार्थ, एकट्या लोकांसाठी गोठवलेल्या
पिझ्झाची किंमत आठवड्याच्या शेवटी वाढवली जाऊ शकते.

44
00:04:31,072 --> 00:04:38,667
तथापि, अनेक लोक या व्यवस्थेला पारखी होऊन
सहजपणे अशा सुपरमार्केट्सपासून दूर राहतात.

45
00:04:38,667 --> 00:04:44,674
अमेझॉनने जाहीर केले आहे की ग्राहकांच्या
अभावामुळे अशा सहा दुकानांना बंद करण्यात येणार आहे.

46
00:04:44,674 --> 00:04:53,435
हे दाखवते की प्रत्येक व्यक्ती अशा अति देखरेख आणि
डिजिटलीकरणाच्या प्रणालींना थांबवण्यात कसा योगदान देऊ शकतो.

47
00:04:53,435 --> 00:04:58,590
2. सरकार रोख स्वीकारणे मजबूत करतात

48
00:04:58,590 --> 00:05:05,563
रोख रक्कम रद्द करण्याच्या जागतिक अजेंडाच्या विरोधात, नॉर्वेजियन
सरकार डिजिटल पेमेंट पद्धती वापरू इच्छित

49
00:05:05,563 --> 00:05:13,185
नसलेल्या लोकांना आश्वस्त करू इच्छिते की ते वस्तू आणि
सेवांसाठी रोख रकमेने पैसे देणे सुरू ठेवू शकतात.

50
00:05:13,185 --> 00:05:22,787
संपूर्णपणे डिजिटल पेमेंट प्रणाली संकटाच्या वेळी अर्थव्यवस्थेचे
पूर्णपणे ठप्प होण्यासही कारणीभूत ठरू शकते, म्हणून न्याय व

51
00:05:22,787 --> 00:05:32,721
सार्वजनिक सुरक्षा मंत्री एमिली एंगर मेहल स्पष्ट करतात: "एक
पूर्णपणे इलेक्ट्रॉनिक पेमेंट प्रणाली समाजाची असुरक्षितता वाढवते."

52
00:05:32,721 --> 00:05:36,523
म्हणून संकटाच्या वेळी रोख रक्कम उपलब्ध राहिली पाहिजे.

53
00:05:36,523 --> 00:05:45,500
म्हणून सर्व वस्तू आणि सेवांसाठी रोख पैसे देणे सुरूच
राहू शकेल याची खात्री करण्यासाठी एक कायदा आणला जाणार आहे.

54
00:05:45,500 --> 00:05:49,536
युरोपमधील अनेक देशांमध्ये अशाच प्रयत्नां सुरू आहेत:

55
00:05:49,536 --> 00:05:56,280
स्लोव्हाकियामध्ये २०२३ मध्ये रोख
देयकांचा अधिकार संविधानात समाविष्ट करण्यात आला.

56
00:05:56,280 --> 00:06:06,030
इटलीमध्ये युरोपियन कमिशनच्या विरोधालाही विविध रोखविरोधी
उपाय समाप्त करण्यात आले आणि १ जानेवारी २०२३ रोजी रोख

57
00:06:06,030 --> 00:06:13,332
पेमेंटसाठीची उच्च मर्यादा €2,000 वरून €5,000 करण्यात आली.

58
00:06:13,332 --> 00:06:24,732
स्वीडनमध्ये सरकार कायद्याद्वारे २०१७ मधील रोख पातळी
पुन्हा लागू करून भविष्यासाठी बंधनकारक बनवू इच्छिते.

59
00:06:24,732 --> 00:06:33,189
नकदविरहित देयकांचे पूर्वीचे गढ म्हणून, हे
स्वीडनसाठी चलन धोरणात एक मोठा यू-टर्न दर्शवते.

60
00:06:33,189 --> 00:06:39,697
हे दाखवते की रोख रद्द करण्याविरुद्धची लढाई
अजूनही हरलेली नाही आणि जर लोक रोख हातात

61
00:06:39,697 --> 00:06:45,081
ठेवण्यावर ठाम राहिले तर परिस्थिती लवकरच बदलू शकते.

62
00:06:45,081 --> 00:06:50,367
3. नायजेरियात रोख रद्द करण्याचा प्रयत्न भव्यपणे अपयशी ठरतो

63
00:06:50,367 --> 00:06:58,226
जर्मन व्यवसाय पत्रकार नोर्बर्ट हॅरिंग यांच्या मते, नायजेरिया
ही बिल आणि मेलिंडा गेट्स फाउंडेशनसाठी आवडती गिनी पिग आहे.

64
00:06:58,226 --> 00:07:03,125
हॅरिंग यांच्या मते, नायजेरियात लोकसंख्येला
पूर्णपणे स्वयंचलित देखरेखीखाली आणण्यासाठी अनेक

65
00:07:03,125 --> 00:07:06,694
उपाय अंमलात आणले जात आहेत आणि चाचणी केली जात आहे.

66
00:07:06,694 --> 00:07:13,818
उदाहरणार्थ, ऑक्टोबर २०२१ मध्ये रोख चलनाचा
वापर थांबवण्यासाठी अफ्रिकेची पहिली डिजिटल

67
00:07:13,818 --> 00:07:19,072
मध्यवर्ती बँक चलन, ई-नायरा, तेथे सुरू करण्यात आली.

68
00:07:19,072 --> 00:07:28,001
तथापि, लोकसंख्येमध्ये eNaira चे स्वीकार इतकेच कमी होते की, त्याची
सुरूवात झाल्यानंतर एका वर्षानंतर नायजेरियातील रहिवाशांपैकी

69
00:07:28,001 --> 00:07:32,321
0.5% पेक्षा कमी लोकांनीच ही नवीन चलन स्वीकारली होती.

70
00:07:32,321 --> 00:07:39,219
लोकसंख्येला ते स्वीकारण्यास भाग पाडण्यासाठी, रोख पैशांचा कट्टर
विरोधक आणि नायजेरियाच्या मध्यवर्ती बँकेचे गव्हर्नर गॉडविन एमेफिएले

71
00:07:39,219 --> 00:07:42,845
यांनी प्रचंड प्रमाणात रोख रक्कम परिसंचरणातून काढून टाकली.

72
00:07:42,845 --> 00:07:49,283
त्याने दररोज रोख पैसे काढण्यावर मर्यादाही घातल्या,
ज्यामुळे लाखो नायजेरियन्सना अस्तित्वात्मक संकटे भोगावी

73
00:07:49,283 --> 00:07:52,931
लागली आणि अनेक कंपन्यांच्या विक्रीत प्रचंड घट झाली.

74
00:07:52,931 --> 00:07:58,677
तथापि, नायजेरियन लोकसंख्या ठाम राहिली,
ज्यामुळे शेवटी न्यायालयांना कारवाई करावी लागली.

75
00:07:58,677 --> 00:08:06,045
३ मार्च २०२३ रोजी, नायजेरियाच्या सर्वोच्च न्यायालयाने अखेर
केंद्रीय बँकेच्या चलन धोरणाविरुद्धचा खटला मान्य करून रोख रक्कम

76
00:08:06,045 --> 00:08:10,303
रद्द करण्याच्या त्यांच्या योजनेवर स्थगिती आणण्यास भाग पाडले.

77
00:08:10,303 --> 00:08:15,572
पुढील निवडणुकीत नवीन राष्ट्राध्यक्ष निवडला गेला,
ज्याने नंतर गॉडविन एमेफिएले यांना पदावरून हटवले.

78
00:08:15,572 --> 00:08:21,669
एमेफिएले यांना थोड्याच वेळात अटक करण्यात आली आणि
आता त्यांच्यावर ४.५ अब्ज डॉलर्सच्या अधिकृत पदाचा

79
00:08:21,669 --> 00:08:25,424
गैरवापर आणि २.८ अब्ज डॉलर्सच्या फसवणुकीचा आरोप आहे.

80
00:08:25,424 --> 00:08:32,073
भू-राजकीय विश्लेषक निक जियाम्ब्रुनो यांच्या मते,
eNaira नाकारणे हे नायजेरियन लोकांच्या सत्ताधारी

81
00:08:32,073 --> 00:08:36,864
अभिजात वर्गावरील खोलवरच्या अविश्वासाचे प्रतीक होते.

82
00:08:36,864 --> 00:08:43,767
त्यांच्या केंद्रित प्रतिकाराचे यश हे एकत्र
येताच लोक किती प्रचंड सामर्थ्य निर्माण करू

83
00:08:43,767 --> 00:08:49,098
शकतात याचे अत्यंत प्रभावी प्रमुख उदाहरण आहे.

84
00:08:49,098 --> 00:08:53,551
ही सर्व उदाहरणे स्पष्टपणे दाखवतात की काहीही अशक्य नाही.

85
00:08:53,551 --> 00:08:58,967
रोख रकमेच्या रद्दीकरणासह हे सर्व
भयंकर बदल अजूनही थांबवता येऊ शकतात!

86
00:08:58,967 --> 00:09:06,085
याचे मुख्य म्हणजे लोकसंख्येने जागतिक
कठपुतळी चालकांच्या दुष्ट योजना ओळखाव्यात.

87
00:09:06,085 --> 00:09:13,771
यामुळे प्रतिकारात एकता निर्माण होते, जी
अनिवार्यपणे दुष्ट कारस्थानांच्या अपयशाकडे आणि

88
00:09:13,771 --> 00:09:19,922
प्रत्येकाला अपेक्षित असलेल्या सकारात्मक बदलांकडे नेईल.

89
00:09:19,922 --> 00:09:23,395
म्हणूनच शिक्षण हे आजच्या काळाची गरज आहे!

90
00:09:23,395 --> 00:09:28,889
फक्त जे पडद्यामागील कठपुतळी चालक यांच्या दुष्ट योजना
ओळखतात, तेच त्यांच्या खोट्या जाळ्यात अडकणार नाहीत.

91
00:09:28,889 --> 00:09:32,257
चला, आपल्याकडे असलेल्या वेळेचा पूर्ण
फायदा घेऊया, कारण अजून उशीर झालेला नाही!