1
00:00:00,001 --> 00:00:03,390


2
00:00:03,390 --> 00:00:10,235
Sebokeng sa boralitaba se neng se tshwaretswe Berlin ka la 23
Phupu 2024, moqolotsi wa ditaba Aya Velazquez, setsebi sa

3
00:00:10,235 --> 00:00:17,540
ditjhelete Stefan Homburg le moqolotsi wa ditaba Bastian Barucker
ba hlahisitse maqephe a ka bang 1,500 a matjha a diqolotswana

4
00:00:17,540 --> 00:00:22,163
tsa kopano tsa RKI tse lokolotsweng le tse sa hlophiswang.

5
00:00:22,163 --> 00:00:30,002
Ho ile ha senoleha hore na dipolotiki di ka susumetsa
ditsamaiso tsa ho etsa diqeto tsa RKI hakae. Sekgobo!

6
00:00:30,002 --> 00:00:35,436
Kajeno, re latela lenaneo la rona "Ntoa e kopaneng
khahlanong le bana ba rona" (kla.tv 30526), re ka rata ho

7
00:00:35,436 --> 00:00:39,599
akaretsa sengolwa sa moqolotsi wa ditaba Bastian Barucker.

8
00:00:39,599 --> 00:00:45,424
Sepheo sa hae ha a senola lintlha tsena e ne
e le ka ho khetheha bana le mahlomola a bona

9
00:00:45,424 --> 00:00:49,605
a sa lokelang nakong ea seoa sa coronavirus.

10
00:00:49,605 --> 00:00:54,304
O qala puo ya hae ka kakaretso e kgutshwane ya mehato e nkuweng:

11
00:00:54,304 --> 00:01:00,950
Jeremane e bile le ho koaloa ha likolo nako e telele ka ho
fetisisa Europe, tlhokomelo ea ho roala limaske ka likhoka lihora

12
00:01:00,950 --> 00:01:07,811
tse ngata ka likhoeli tse ngata, ka linako tse ling kantle esita
le litlelaseng tsa thuto ea 'mele, tlhahlobo e tloaelehileng ea

13
00:01:07,811 --> 00:01:13,492
bana ba phetseng hantle ntle le lebaka, ho koaloa ha mabala a
lipapali, melao ea ho qoba batho e neng e le

14
00:01:13,492 --> 00:01:20,317
khahlanong ka ho feletseng le maikutlo a bana,
le phahamiso ea "ente" e ncha e sa lekoa haholo.

15
00:01:20,317 --> 00:01:26,125
Re sa bue ka leano le qapiloeng ke Ofisi ea Lehae la ho tšosa
bana ka boomo le ho fana ka maikutlo a hore

16
00:01:26,125 --> 00:01:32,675
ke bona ba nang le molato mafung a batsoali
ba bona haeba ba sa latele melao ea bohloeki.

17
00:01:32,675 --> 00:01:38,122
Tšenyo e bakilweng e kgolo haholo, maemong a mang e
ke ke ya lokiswa ebile e kgolo ka tsela e fetisisang.

18
00:01:38,122 --> 00:01:41,619
Ho ya ka Barucker, ba tla re boloka
re phathahane ka mashome a dilemo.

19
00:01:41,619 --> 00:01:46,051
Ntho e le 'ngoe e tiile, leha ho le joalo:
ho ne ho se tlokotsi ea bophelo bo botle!

20
00:01:46,051 --> 00:01:49,696
Bana ha ba e-s'o ka ba le kotsing ea vaerase efe kapa efe!

21
00:01:49,696 --> 00:01:54,478
Leha ho le jwalo, bona ka ho kgetheha ba ile ba
tlameha ho hlahelwa ke mehato e neng e thehilwe

22
00:01:54,478 --> 00:01:58,624
kgatellong ya dipolotiki ho ena le diphethong tsa mahlale.

23
00:01:58,624 --> 00:02:07,501
Barucker o qotsa Letona la Bophelo Karl Lauterbach: "Bana le
batjha ba entse boitelo bo boholo ka ho fetisisa ka lebaka la

24
00:02:07,501 --> 00:02:14,850
maano a sewa!" le Letona la Malapa Lisa Paus: "73%
ya bana le batjha ba na le kgatello ya maikutlo ka

25
00:02:14,850 --> 00:02:20,238
lebaka la mehato mme ESENG ka lebaka la vaerase!"

26
00:02:20,238 --> 00:02:25,022
Ke temoho e liehileng hakaakang, haholo-holo kaha,
ho ya ka molao wa mmuso, boiketlo ba ngwana bo

27
00:02:25,022 --> 00:02:28,928
lokela ho bewa pele diqetong tsohle tsa dipolotiki!

28
00:02:28,928 --> 00:02:35,200
Empa ho isa bohōleng bofe RKI le boradipolotiki ba
nahanne ka molao-motheo ona o tataisang liqetong tsa bona?

29
00:02:35,200 --> 00:02:39,417
Barucker o hlahloba potso ena ka mantsoe a
qotsitsoeng, haholo-holo ho tsoa metsotsong ea RKI,

30
00:02:39,417 --> 00:02:42,864
a shebane le lintlha tsa bohlokoa tse latelang:

31
00:02:42,864 --> 00:02:45,997
Lekanya: Ho kwalwa ha dikolo

32
00:02:45,997 --> 00:02:49,184
Hlakubele 2020: E mabapi le ho kwalwa ha dikolo.

33
00:02:49,184 --> 00:02:59,540
RKI e bolela: "Ho kwalwa ha dikolo ho latela maemo a
tshwaetsano dibakeng tse sa amehang haholo ha ho kgothaletswe."

34
00:02:59,540 --> 00:03:09,642
Mmesa 2020 e boetse e bolela: "Ho kwalwa ha dikolo mohlomong
ha ho a ka ha ba le tshusumetso e kgolo ho laoleng sewa."

35
00:03:09,642 --> 00:03:14,016
Christian Drosten , ka lehlakoreng le
leng, o itse ka la 12 Hlakubele 2020:

36
00:03:14,016 --> 00:03:20,435
Ha ho sa na liketsahalo le ho koala likolo –
ke seo re tlamehang ho se etsa hona joale.

37
00:03:20,435 --> 00:03:23,804
Tekanyo: Ho roala limaske

38
00:03:23,804 --> 00:03:31,760
Pulungoana 2020 e ngotsoe metsotsong ea RKI: "Ha ho
loka ebile ho kotsi ha maske a sebelisoa ke batho

39
00:03:31,760 --> 00:03:37,107
ba tloaelehileng! Mofutho ha o bonolo ho fumaneha."

40
00:03:37,107 --> 00:03:39,996
RKI ha e a ka ya botswa pele.

41
00:03:39,996 --> 00:03:45,243
Leha ho le jwalo, ditaelo tsa ho roala dimaske di ile tsa
hlahiswa, mme, jwalo ka ha ho ne ho lebelletswe, ha

42
00:03:45,243 --> 00:03:50,783
di a ka tsa ba le katleho ya bongaka empa tsa ba le
ditlamorao tse kgolo, haholoholo ho bana le batjha.

43
00:03:50,783 --> 00:03:57,183
Ha ho buuoa ka limaske tsa FFP2, litlaleho tsa
likopano tsa RKI tsa Pherekhong 2021 li bolela:

44
00:03:57,183 --> 00:04:04,396
Ho fihlela ha jwale, ha ho na bopaki bo kgodisang ba
hore dimaske tsa FFP2 di molemo, haholoholo bakeng sa bana.

45
00:04:04,396 --> 00:04:09,763
Ho latela pono ea tekheniki, tlhokahalo e akaretsang ea
ho roala limaske tsa FFP2 ha ea ka ea nkoa e loketse.

46
00:04:09,763 --> 00:04:15,401
Leha ho le jwalo, ka Mphalane 2022, dimaske tsa
FFP2 di ile tsa qobellwa dipalangjweng tsa setjhaba

47
00:04:15,401 --> 00:04:18,635
bakeng sa bana ba dilemo tse 6 ho isa ho tse 13.

48
00:04:18,635 --> 00:04:23,560
Ka kakaretso, sena se ne se se se
hlokometswe ka lehwetla la 2020:

49
00:04:23,560 --> 00:04:29,303
Katleho ea mehato e ke ke ea khethoa ka mokhoa
o khotsofatsang ha ho sebelisoa datha ea RKI.

50
00:04:29,303 --> 00:04:35,002
Rea tseba hore na ke lintlha life tse phahamisang sekhahla
sa liketsahalo, hape rea tseba hore na ke mehato efe e

51
00:04:35,002 --> 00:04:39,950
atlehang, empa re ke ke ra khona ho tiisa sena ka datha tsa RKI!

52
00:04:39,950 --> 00:04:43,016
Polelo e makatsang!

53
00:04:43,016 --> 00:04:45,920
Lekanya Liente

54
00:04:45,920 --> 00:04:53,273
Barucker o fane ka maikutlo a latelang: "Kaha coronavirus e ne e
se kotsi e kholo ho bana, ho ne ho se lebaka lefe kapa lefe la

55
00:04:53,273 --> 00:04:59,236
bongaka bakeng sa ente e amohetsoeng ka lipehelo le e ntseng e
lekoa. Ho tloha qalong, ho ne ho hlakile

56
00:04:59,236 --> 00:05:05,756
hore sena se fana feela ka tšireletso ea motho
ka mong, haeba ho na le seo e ka bang sona."

57
00:05:05,756 --> 00:05:07,943
Metsotso e reng ka sena?

58
00:05:07,943 --> 00:05:16,103
Motsheanong 2021: Mekgatlo ya ditsebi tsa
bongaka ba bana e hlokolosi mabapi le ho enta bana.

59
00:05:16,103 --> 00:05:20,633
Boradipolotiki ba se ba ntse ba lokisetsa
matšolo a ente e le hore dihlopha tsa dilemo tse

60
00:05:20,633 --> 00:05:24,303
amehang di entuwe mafelong a matsatsi a phomolo.

61
00:05:24,303 --> 00:05:34,850
Phato 2021: Melaetsa ea kopano e bontša hore STIKO e ntse e sa
nke hore melemo ea ente e feta likotsi tse bakoang ke lefu lena.

62
00:05:34,850 --> 00:05:41,061
Empa ka la 16 Phato 2021, khothaletso ea ente bakeng sa
bana bohle ba lilemo li 12 ho isa ho 17 e tla qala ho sebetsa!

63
00:05:41,061 --> 00:05:46,923
RKI le yona e a hlokomela sena mme e batla
ditlhaloso tse ka lokafatsang ho enta bana.

64
00:05:46,923 --> 00:05:53,763
Ka tšohanyetso, motho o fetola mokhoa 'me o leka ho hlalosa
hore na "litlamorao tsa nako e telele" li ka ba life ho bana.

65
00:05:53,763 --> 00:05:59,170
Ka la 30 Phupu 2021, ho na le puo ea ho fetola sepheo sa ente.

66
00:05:59,170 --> 00:06:05,247
Ho ne ho se na bopaki bo tiileng ka nako eo, ebile ha
ho na le kajeno, bo bontšang hore tšoaetso ea SARS-CoV-2

67
00:06:05,247 --> 00:06:10,083
ho bana e baka litlamorao tse itseng tsa nako e telele.

68
00:06:10,083 --> 00:06:16,183
Modulasetulo wa STIKO ka boyena o itse: "Ha
ho na ntho e bitswang COVID e telele ho bana."

69
00:06:16,183 --> 00:06:19,250
Tekanyo ea likamano tsa mecha ea litaba

70
00:06:19,250 --> 00:06:26,837
Ka Phupu 2021, batho ba bacha haholo-holo ba ile ba
kgothalletswa ho entwa kapa ho fumana ente e matlafatsang,

71
00:06:26,837 --> 00:06:31,170
mohlala, "Phephetso ya Ente ya Mofufutso" ho YouTube:

72
00:06:31,170 --> 00:06:34,143
Ho lokela ho ba monate ho entoa.

73
00:06:34,143 --> 00:06:39,090
Ho boetse ho na le lipontšo tse ling tsa
tšusumetso ea lipolotiki, ho latela Barucker.

74
00:06:39,090 --> 00:06:45,491
Ho tsoa hape ho lifaele tsa RKI: "Hajoale, ente ea tlatsetso
bakeng sa bana le eona e ntse e nahanoa ke

75
00:06:45,491 --> 00:06:51,903
bahlanka ba mmuso, leha ho se na khothaletso, 'me
maemong a mang, ho se na tumello bakeng sa sena."

76
00:06:51,903 --> 00:06:55,974
Mabapi le tlhokomelo ea polokeho ea
"mekento" e neng e phatlalalitsoe pele, polelo e

77
00:06:55,974 --> 00:06:59,412
latelang e ile ea etsoa ka Pherekhong 2023:

78
00:06:59,412 --> 00:07:04,663
Tlaleho ea khoeli le khoeli le
dashboard ea ente li tla emisoa ka Mots'eanong.

79
00:07:04,663 --> 00:07:09,343
Ho ke ke ha hlola ho kgonahala ho lekola ditlamorao tsa ente.

80
00:07:09,343 --> 00:07:16,276
Sena se tlameha ho tsamaiswa le puisano e ntle haholo
e le hore boikarabello bo se ke ba kgutlela ho RKI.

81
00:07:16,276 --> 00:07:22,950
Qeto ea Bastian Barucker e bile: "Mohlomong,
lintlha tsena tsa bongaka ha se tse ncha."

82
00:07:22,950 --> 00:07:31,010
Ho tloha qalong, lingaka le bo-ramahlale ba tummeng machabeng ba
ile ba supa – empa boholo ba nako ba sa atlehe –

83
00:07:31,010 --> 00:07:38,805
hore mehato eo e beha bana kotsing e kholo ho feta
vaerase ka boeona. RKI le eona e ne e tseba sena.

84
00:07:38,805 --> 00:07:45,531
Tjhebo e se nang leeme ho Sweden e bile e
lekane hore ho nkoe hore lintlha tsena li pakoa.

85
00:07:45,531 --> 00:07:50,499
Leha ho le jwalo, mantswe ana a ile a tloswa
ka phaposing ya dipuisano ho tloha qalong.

86
00:07:50,499 --> 00:07:57,244
Hona joale ho hlakile hore le RKI e ne
e tseba ka booatla bona ba tsa bongaka.

87
00:07:57,244 --> 00:08:02,650
Monghadi Barucker o qetella ka boipiletso bo
latelang ho bankakarolo ba seboka sa boralitaba:

88
00:08:02,650 --> 00:08:09,024
Jwale qetellong ke nako ya hore boralitaba ba etse
mosebetsi wa bona, ba hlahlobe metsotso ka hloko mme ba fe

89
00:08:09,024 --> 00:08:13,444
setjhaba tlhahisoleseding e nepahetseng le e feletseng.

90
00:08:13,444 --> 00:08:20,567
Kamora leano la sewa la mafu le susumelitsoeng ke dipolotiki, le
sa tsotelleng bana, le neng le tsheheditswe ke matitjhere,

91
00:08:20,567 --> 00:08:26,183
mekgatlo, dingaka, batswadi le baqolotsi ba ditaba
ba bangata, ntho efe kapa efe e nngwe e tla ba

92
00:08:26,183 --> 00:08:29,060
boqhekanyetsi bo bong hape ho bana le batjha ba naha ena.

