Sarco kapsulu ilə intihar üçün yeni ixtira həyatı qorumaq üçün mövcud olan maneəni aradan qaldırır.
Kanadanın eutanaziya proqramı indi tənqidçilərin uzun müddət qorxduğu şeylə müşayiət
olunur: "tələb üzrə ölüm"ün sürətlə artması.
İsveçrə, uzun müddətdir yardımçı intihara dair liberal tənzimləmələri ilə tanınan, indi öz seçimi ilə ölüm
üçün daha bir yeni biznes modelinin öhdəsindən gəlməlidir.
Hazırda Şaffhausen kantonunda mübahisəli "Sarco Pod" intihar kapsulunun qanuniliyi barədə qızğın müzakirələr gedir.
Sarco kapsulu, 3D printerdən istifadə etməklə hazırlanmış, tabut şəklində, tam avtomatik qaz kapsuludur və insanların
necə öləcəyini seçmələrinə imkan vermək üçün nəzərdə tutulub.
Azad iradəni müəyyən etmək üçün keçirilən onlayn sorğuda iştirak etdikdən sonra giriş kodu
alırsınız və öldürmə kapsuluna daxil ola bilərsiniz.
İçəridə sadəcə çevirəcəyiniz bir qol var. Təxminən 30 saniyə sonra huşunu itirirsiniz.
23 sentyabr 2024-cü ildə kapsul Şaffhausen kantonundakı bir meşədə ölümcül hadisədə ilk dəfə istifadə olunub.
Bu proses zamanı 64 yaşlı amerikalı qadın öldü. Qadın məhz bu məqsədlə İsveçrəyə səfər etmişdi.
Philip Nitschke, kapsulun ixtiraçısı və "Exit International" şirkətinin prezidenti, Hollandiyadan
canlı video yayım vasitəsilə qadının ölümünü izlədi.
Sonra Şaffhausen polisi hadisə yerində olan hər kəsi intihara təhrik etmə və intihara
yardım və təhrikçilik ittihamı ilə həbs etdi.
Nitschke də həbs edildi və onun kompüterləri ilə birlikdə Sarco prototipi müsadirə edildi.
2024-cü ilin 8 oktyabrına qədər Nitschke hələ də həbsdədir. Kapsulda ölüm üçün növbədə hələ də 371 nəfər var.
Hakimiyyət orqanları hələ də əlavə açıqlamaya ehtiyac duyur. Bir şey aydındır: siyasətçilər Sarko
ölümləri üçün hüquqi çərçivəni müəyyən etməyə çalışırlar.
Müzakirə tam vüsət alıb və kapsuldan istifadə üçün hər tərəfdən müxtəlif, bəzən çox təsirli səbəblər və hekayələr eşidirsiniz.
"Öz müqəddəratını təyinetmə" burada böyük bir populyar ifadədir.
Amma gəlin Kanadanın MAID proqramının nümunəsinə baxaq: bu artıq yalnız böyüklər üçün yardımlı ölümdən ibarət deyil.
Hətta minimum yaş məhdudiyyəti olmayan uşaqlara da həyatlarını "özləri seçdiyi", "özləri
müəyyən etdiyi" şəkildə bitirməyə icazə verilir.
Körpələr "doğum sonrası öldürmə" üsulu ilə abort edilməlidir. Və hansı əxlaqi səlahiyyət həddi harada çəkdiyinə qərar verir?
Əgər İsveçrə siyasətçiləri yardımlı intihar kimi halları dayandıra bilmirlərsə, biz edə biləcəyimiz tək şey kənarda
dayanmaq və bəndin partlayıb Avropa qonşuluğumuzda yenidən uşaqları qanuni şəkildə qurban verməyə başlamağını izləməkdir.
Amma Kanadanın pioner kimi nə qədər irəli getdiyini öyrənmək üçün aşağıdakı proqramı dinləyin.
Siz kasıbsınız, depressiyadasınız, əlilsiniz və ya başqa cür sosial cəhətdən
qəbuledilməzsiniz? Bəs niyə xoş bir ölüm seçməyəsiniz?
Belə bir bəyanatı eşidən hər kəs düşünər ki, səhv eşitmişdir!
Lakin bu və ya buna bənzər bir şey tezliklə Kanadanın hökumətinin eutanaziya proqramı – Ölümdə Tibbi Yardımda – şüarı ola bilər.
Kanadanın eutanaziya sənayesində intihara hədəflənmiş yardım planları genişləndirilib.
Bu dövlət tərəfindən təsdiqlənmiş və təşkil edilmiş intihar, bir neçə ildir davam edən, getdikcə daha qəribə formalar alır.
Danılmaz ki, burada bəzi oxşarlıqlar elmi fantastika filmi "Soylent Green"lə mövcuddur; bu filmdə
insanlar cəmiyyətin ümumi xeyri üçün, əlverişsiz yük olmamaq üçün ölməyə məmnuniyyətlə razı olurlar.
Kanada ölümcül inyeksiya ilə intiharı səhiyyə kimi müəyyən etməyə qərar verib.
Bu seçimi 12 yaşlılara təqdim etmək tələbi kifayət deyil, Toronto Universitetinin iki filosofu isə indi kasıblar üçün eutanaziyanın
ictimaiyyət tərəfindən qəbul edilməli olduğunu iddia edirlər.
Fəlsəfə üzrə doktorant Kayla Wiebe və bioetik, fəlsəfə professoru Amy Mullin Tibbi Etika Jurnalında yazırlar:
"Artıq ədalətsiz sosial şəraitdən əziyyət çəkən insanların bu şəraitin yaxşılaşmasını
gözləməyə məcbur edilməsi qəbuledilməzdir."
Tövsiyə olunan həll zərərin məhdudlaşdırılması üçün bir yanaşma kimi tanınmalı və iki daha və ya daha az
ideal seçim arasında "daha az pis" kimi qəbul edilməlidir.
Sadə dildə desək, iki qadın deyir ki, yalnız iki seçim var: kömək və ya yaxşılaşma ümidinin
olmadığı bədbəxt bir həyat, ya da "gözəl intihar".
Wiebe və Mullin "ən pis hal" ssenarisi adlandırdıqları şey, buna baxmayaraq, belə əlverişsiz vəziyyətdə olan
insanların həyatlarını necə yaşayacaqlarına qərar vermək hüququna malik olmaları faktına gətirib çıxarır.
Onların fikrincə, hər kəsin həyatının yaşamağa dəyər olub-olmamasına qərar vermək hüququ
olmalıdır və bu qərar hörmətlə qarşılanmalıdır.
Bu həll faciəlidir, lakin onların bəyanatına görə, bu hələ də zərərin azaldılması üçün ən yaxşı "yanaşma" olardı.
Bu, zərərin azaldılması baxımından belə qeyri-insani həllərdən ən çox kimin fayda götürdüyü sualını qaçılmaz şəkildə doğurur.
Özlərinin "etik cəhətdən qəbul edilə bilən" intiharını əsaslandırmaq üçün bu iki qadın sosial təminatsızlıq
səbəbindən yardımlı intihara əl atmalı olan Kanada vətəndaşlarının qorxunc hekayələrindən istifadə edirlər.
Kanada intihar tənzimləmələrinin sürətlə inkişafını və Trüdo hökumətinin onları daha da genişləndirmək əzmini nəzərə
alaraq, bu cür təkliflər ölümcül ciddiliklə qəbul edilməlidir.
Siyasi liderlərin vəziyyəti düzəltmək və belə əzab çəkənlərin həyatını hər qiymətə daha yaşamağa layiq etmək üçün əllərindən
gələni etməyi düşünmədən, "intihar" burada təşviq edilməklə yanaşı, ən qəbul edilə bilən həll yolu kimi təklif olunur.
Öz millətinin vətəndaşları üçün ölümü həyatdan daha cazibədar edən hər kəs cinayət törədir.
Və hər kəs, başqalarının həyatını hər qiymətə qorumaq və onların yaşamaq üçün daha əlverişli şərait yaratmaq
uğrunda mübarizə aparmırsa, özünü xalqın nümayəndəsi adlandırmamalı və ya belə davranmamalıdır.