WEBVTT

00:05.220 --> 00:11.403
Nouvo envansyon pou swisid ak kapsil
Sarco a kraze baryè ki pwoteje lavi a.

00:11.403 --> 00:21.773
Pwogram eutanazi Kanada a kounye a ap swiv sa kritik yo te
pè depi lontan: yon ogmantasyon rapid nan "lanmò sou demann".

00:21.773 --> 00:28.524
Swis la, ki depi lontan rekonèt pou règleman liberal
li yo sou asistans swisid, kounye a dwe fè fas ak

00:28.524 --> 00:33.344
yon lòt nouvo modèl biznis pou lanmò chwazi pa tèt ou.

00:33.344 --> 00:42.355
Kounye a gen yon gwo deba nan kanton Schaffhausen sou
konfòmite legal kapsil swisid kontwovèsyal "Sarco Pod" la.

00:42.355 --> 00:47.744
Kapsil Sarco a, yon kapsil gaz totalman
otomatik ki gen fòm yon sèkèp e ki fèt ak yon

00:47.744 --> 00:52.611
enprimant 3D, fèt pou pèmèt moun chwazi fason yo mouri.

00:52.611 --> 00:59.018
Apre ou fin patisipe nan yon sondaj sou
entènèt pou detèmine volonte lib, ou resevwa yon

00:59.018 --> 01:03.296
kòd aksè epi ou ka antre nan kapsil lanmò a.

01:03.296 --> 01:12.126
Anndan, gen yon levye ou jis vire.
Apre apeprè 30 segonn, ou pèdi konesans.

01:12.126 --> 01:20.357
Nan dat 23 septanm 2024, yo te itilize kapsil la pou premye
fwa nan yon ensidan mòtèl nan yon forè nan kanton Schaffhausen.

01:20.357 --> 01:27.756
Yon fanm Ameriken ki gen 64 an mouri pandan pwosesis la.
Fanm nan te vwayaje nan Swis espesyalman pou rezon sa a.

01:27.756 --> 01:33.917
Philip Nitschke, envantè kapsil la ak prezidan
konpayi "Exit International", te gade lanmò fanm nan atravè

01:33.917 --> 01:38.306
yon transmisyon videyo an dirèk ki soti nan Peyi Ba.

01:38.306 --> 01:45.956
Lapolis Schaffhausen te arete tout moun ki te prezan sou
plas la sou akizasyon pou ensitasyon ak konplisite nan swisid.

01:45.956 --> 01:52.273
Yo te arete Nitschke tou epi yo te
konfiske òdinatè li yo ak yon pwototip Sarco.

01:52.273 --> 02:03.231
Jiska 8 oktòb 2024, Nitschke toujou anba gad. Gen 371
lòt moun ki toujou sou lis datant pou mouri nan kapsil la.

02:03.231 --> 02:13.465
Otorite yo toujou bezwen plis klarifikasyon. Youn bagay sèten:
politisyen yo ap eseye presize kad legal pou lanmò Sarco yo.

02:13.465 --> 02:18.678
Diskisyon an ap fèt ak tout fòs, epi ou tande
rezon ak istwa diferan, pafwa ki vrèman

02:18.678 --> 02:22.848
touche, ki soti nan tout bò pou itilize kapsil la.

02:22.848 --> 02:26.363
"Otodeterminasyon" se yon gwo mo popilè isit la.

02:26.363 --> 02:33.900
Men, ann gade egzanp pwogram MAID Kanada a :
li pa plis "jis" sou eutanazi pou granmoun.

02:33.900 --> 02:39.021
Menm timoun ki pa gen okenn laj minimòm
pèmèt pou yo itilize yon fen nan lavi yo ke yo

02:39.021 --> 02:42.931
chwazi pou tèt yo e ke yo detèmine pou tèt yo.

02:42.931 --> 02:53.536
Ti bebe yo dwe avòte atravè "touye apre nesans". E
ki otorite moral ki deside ki kote yo trase liy lan?

02:53.536 --> 02:59.830
Si politisyen Swis yo pa kapab mete yon fren sou bagay tankou
asistans nan swisid, tout sa nou ka fè se rete kanpe

02:59.830 --> 03:07.189
epi gade pandan baraj la kraze epi nou rekòmanse
sakrifye timoun legalman isit la nan katye Ewopeyen nou an.

03:07.189 --> 03:14.215
Men koute pwochen pwogram nan pou w konnen
ki kantite Kanada deja fè kòm yon pyonye.

03:17.006 --> 03:25.146
Èske ou pòv, depresyon, andikape, oswa otreman sosyalman
inakseptab? Alò, poukisa ou pa chwazi yon lanmò agreyab?

03:25.146 --> 03:28.515
Nenpòt moun ki tande yon
deklarasyon konsa ta panse li te mal tande!

03:28.515 --> 03:33.638
Sepandan, sa a oswa yon bagay ki sanble ta ka
byento vin slogan pou pwogram eutanazi

03:33.638 --> 03:36.648
gouvènman Kanadyen an – Asistans Medikal pou Mouri.

03:36.648 --> 03:42.215
Plan pou bay asistans vize sou swisid yo
elaji nan endistri eutanazi Kanadyen an.

03:42.215 --> 03:50.348
Swisid sa a, ki apwouve e òganize pa leta, e ki ap fèt
depi plizyè ane, ap pran fòm ki vin pi etranj chak jou.

03:50.348 --> 03:58.039
Pa gen moun ki ka nye ke gen kèk resanblans isit la ak fim
syans fiksyon "Soylent Green", kote moun yo kontan mouri

03:58.039 --> 04:02.853
pou byen komen sosyete a olye pou yo vin yon chay ki deranje.

04:02.853 --> 04:09.645
Kanada deside defini swisid pa piki letal kòm swen sante.

04:09.645 --> 04:16.759
Se pa sèlman gen yon demann pou fè opsyon sa a disponib pou
timoun ki gen 12 an, men de filozòf nan

04:16.759 --> 04:23.991
Inivèsite Toronto ap menm diskite kounye a ke
etanazi pou moun pòv ta dwe sosyalman aksepte.

04:23.991 --> 04:34.528
Kayla Wiebe, kandida PhD nan filozofi, ak bioetikyen Amy
Mullin, pwofesè filozofi, ekri nan Jounal Etik Medikal:

04:34.528 --> 04:44.462
"Li pa akseptab ke moun ki deja ap soufri anba kondisyon
sosyal enjis yo oblije tann pou kondisyon sa yo amelyore."

04:44.462 --> 04:50.780
Solisyon rekòmande a ta dwe rekonèt kòm yon
apwòch pou limite domaj epi konsidere kòm "pi

04:50.780 --> 04:56.528
piti mal" ant de opsyon ki plis oswa mwens ideyal.

04:56.528 --> 05:02.941
Nan langaj senp, de fanm yo ap di ke gen sèlman
de opsyon: yon lavi mizè ki pa gen okenn espwa

05:02.941 --> 05:06.751
pou èd oswa amelyorasyon, oswa yon "bèl swisid".

05:06.751 --> 05:13.305
Sa Wiebe ak Mullin dekri kòm senaryo "pi move ka" a,
sepandan, redui a lefèt ke moun dezavantaje konsa ta

05:13.305 --> 05:16.573
gen dwa pou deside pou tèt yo kijan pou yo viv lavi yo.

05:16.573 --> 05:24.124
Dapre yo, tout moun ta dwe gen dwa pou deside si
lavi yo vo viv, e desizyon sa a ta dwe respekte.

05:24.124 --> 05:31.127
Malgre solisyon sa a trajik, dapre deklarasyon
yo, li ta toujou pi bon apwòch pou limite domaj.

05:31.127 --> 05:38.575
Sa a inevitabman soulve kesyon sou kiyès ki benefisye
plis nan solisyon enimen konsa an tèm de limite domaj yo.

05:38.575 --> 05:46.621
Pou jistifye swisid yo ki "akseptab etikman", de
fanm yo itilize istwa ki fè pè sou sitwayen Kanadyen

05:46.621 --> 05:51.151
ki oblije fè swisid asisté akoz mank sèvis sosyal.

05:51.151 --> 05:58.645
Lè nou konsidere devlopman rapid règleman sou swisid nan
Kanada ak detèminasyon gouvènman Trudeau a pou elaji yo plis

05:58.645 --> 06:03.406
toujou, pwopozisyon konsa ta dwe trete ak yon seryozite mòtèl.

06:03.406 --> 06:11.427
Olye lidè politik yo fè tout sa yo kapab pou ranje sitiyasyon an
epi fè lavi moun k ap soufri yo vin pi fasil

06:11.427 --> 06:18.538
kèlkeswa pri a, "swisid" pa sèlman ankouraje isit
la, men yo pwopoze li kòm solisyon ki pi akseptab.

06:18.538 --> 06:23.259
Nenpòt moun ki fè lanmò vin pi atiran pou
sitwayen peyi li pase lavi ap komèt yon krim.

06:23.259 --> 06:29.992
E nenpòt moun ki pa goumen pou pwoteje lavi lòt moun
kèlkeswa pri a epi ki pa ede fè lavi yo vin pi fasil pou viv,

06:29.992 --> 06:33.418
pa ta dwe rele tèt li reprezantan pèp la oswa aji kòm sa.
