Nýja uppfinningin til sjálfsvígs með Sarco-kapsúlunni brýtur niður varnarmúrinn sem verndar lífið.
Eutanasíuáætlun Kanada er nú fylgt af því sem gagnrýnendur hafa lengi óttast: hraðri aukningu á "dauða eftir beiðni".
Sviss, lengi þekkt fyrir frjálslegar reglur um aðstoð við sjálfsvíg, þarf nú að takast á við enn
eitt nýtt viðskiptalíkan fyrir sjálfvalið dauða.
Nú er í gangi heit umræða í kantónunni Schaffhausen um lögmæti umdeildrar sjálfsvígshylkisins "Sarco Pod".
Sarco-kapsúlan, kistulaga, fullkomlega sjálfvirk gaskapsúla framleidd með 3D-prentara, er hönnuð
til að gera fólki kleift að velja hvernig það deyr.
Eftir að hafa tekið þátt í netkönnun til að ákvarða frjálsan vilja færðu aðgangskóða og getur farið inn í morðkapsúluna.
Inni er stöng sem þú einfaldlega snýrð. Eftir um það bil 30 sekúndur missir þú meðvitund.
23. september 2024 var hylkið notað í fyrsta sinn í banvænu slysi í skógi í kantónunni Schaffhausen.
64 ára gömul bandarísk kona lést í ferlinu. Konan ferðaðist til Sviss sérstaklega í þessu skyni.
Philip Nitschke, uppfinningamaður hylkisins og formaður fyrirtækisins "Exit International", horfði á dauða
konunnar í gegnum lifandi myndbandsútsendingu frá Hollandi.
Schaffhausener lögreglan handtók þá alla sem voru á vettvangi undir ákæru um hvötun til
sjálfsvígs og aðstoð og hvatningu til sjálfsvígs.
Nitschke var einnig handtekinn og tölvur hans og frumgerð af Sarco voru gerðar upptækar.
8. október 2024 er Nitschke enn í gæsluvarðhaldi. Enn eru 371 manneskjur á biðlista eftir dauða í kúpunni.
Yfirvöldin þurfa enn frekari skýringu. Eitt er víst: stjórnmálamenn reyna að skilgreina lagarammann fyrir Sarco-dauða.
Umræðan er í fullum gangi, og þú heyrir mismunandi, stundum mjög hreyfandi ástæður og sögur frá öllum hliðum um notkun hylkisins.
"Sjálfsákvörðun" er stórt tískuorð hér.
En skulum líta á dæmið um MAID-áætlun Kanada : hún snýst ekki lengur "bara" um læknisaðstoð við dauða fullorðinna.
Jafnvel börn sem ekki eru háð lágmarksaldursmörkum er leyfilegt að nýta sér "sjálfvalið", "sjálfsákveðið" líkurlok.
Börn skulu vera fóstureykt með "eftirfæðingar-drápi". Og hvaða siðferðislega yfirvald ákvarðar hvar línan er dregin?
Ef svissneskir stjórnmálamenn geta ekki stöðvað hluti eins og einfaldaða sjálfsvígsgerð, er allt sem eftir
er að horfa á stífluna brotna og við fórnum aftur börnum löglega hér í evrópsku hverfi okkar.
En hlustaðu á eftirfarandi þátt til að komast að því hversu langt Kanada hefur þegar komist sem brautryðjandi.
Ertu fátækur, þunglyndur, fatlaður eða á annan hátt félagslega óásættanlegur? Af hverju ekki að velja þægilegan dauða?
Sá sem heyrir slíka yfirlýsingu myndi halda að hann hefði misskilið!
Hins vegar gæti þetta eða eitthvað svipað brátt orðið slagorð líknardráttaráætlunar kanadíska
ríkisstjórnarinnar – læknisfræðileg aðstoð við andlát.
Áætlanir um að veita markvissa aðstoð við sjálfsvíg hafa verið stækkaðar í kanadíska dauðahjálpargeiranum.
Þetta af ríkinu samþykkt og skipulögð sjálfsvíg, sem hefur staðið yfir í nokkur ár, er að taka á sig sífellt undarlegari myndir.
Það er ekki hægt að neita því að hér séu ákveðin líkindi við vísindaskáldsmyndina "Soylent Green", þar sem
fólk er fús til að deyja fyrir sameiginlega hagsmuni samfélagsins fremur en að vera óþægileg byrði.
Kanada hefur ákveðið að skilgreina sjálfsvíg með banvænu sprauti sem heilbrigðisþjónustu.
Ekki aðeins er krafan um að gera þennan valkost aðgengilegan 12 ára börnum, heldur halda tveir heimspekingar við
Háskólann í Toronto því nú fram að dauðahjálp fyrir fátæka ætti að vera samfélagslega viðurkennd.
Kayla Wiebe, doktorsnemi í heimspeki, og líffræðieðfræðingurinn Amy Mullin, prófessor í
heimspeki, skrifa í Journal of Medical Ethics:
"Það er óásættanlegt að fólk sem þegar þjáist af óréttlátum félagslegum aðstæðum sé neytt
til að bíða eftir að þessar aðstæður batni.
Mælt er með að tillagan verði viðurkennd sem nálgun til tjónaminnkunar og talin "minna illt"
milli tveggja meira eða minna fullkominna valkosta.
Á einföldu máli segja þær tvær konur að aðeins tvær leiðir séu í boði: dapurlegur líf án vonar
um hjálp eða framfarir, eða "fallegt sjálfsmorð".
Það sem Wiebe og Mullin lýsa sem "verstu hugsanlegu" aðstæðum snýst þó í raun um að slíkt fólk í óhag myndi hafa
rétt til að ákveða sjálft hvernig það vill lifa lífi sínu.
Að þeirra mati ætti hverjum manni að vera heimilt að ákveða hvort líf hans sé þess virði
að lifa, og þessi ákvörðun ætti að vera virt.
Þó að þessi lausn sé harmræn, samkvæmt yfirlýsingu þeirra, væri hún engu að síður besta nálgunin til að takmarka skaða.
Þetta leiðir óhjákvæmilega til spurningarinnar um hver hagnast mest á slíkum ómannúðlegum lausnum hvað varðar skaðaminnkun.
Til að réttlæta sjálfsvíg sitt, sem þær telja siðferðilega ásættanlegt, nota þær tvær konur skelfilegar sögur af
kanadískum borgurum sem neyðast til að grípa til aðstoðar við sjálfsvíg vegna skorts á félagslegri aðstoð.
Í ljósi hraðrar þróunar sjálfsvígareglna Kanada og staðfestu Trudeau-stjórnarinnar á að víkka þær enn frekar,
ætti að taka tillögur eins og þessar með banvænu alvarleika.
Í stað þess að stjórnmálamenn geri allt sem í þeirra valdi stendur til að bæta ástandið og gera líf þeirra sem
þjást bærilegra hvað sem það kostar, er "sjálfsvíg" hér ekki aðeins hvatt til, heldur lagt til sem viðunandi lausn.
Sá sem gerir dauðann aðlaðandi fyrir borgara þjóðar sinnar fremur en lífið, fremur glæp.
Og hver sem ekki berst til að vernda líf annarra manna hvað sem það kostar og hjálpar til við að gera lífið bærilegra, ætti
ekki að kalla sig fulltrúa almennings né haga sér sem slíkur.