Ubunifu mpya wa kujiua kwa kutumia kapsuli ya Sarco unavunja kizuizi kinacholinda maisha.
Mpango wa euthanasia wa Kanada sasa unafuatiwa na kile ambacho wakosoaji wamekuwa wakiogopa kwa
muda mrefu: ongezeko la haraka la "kifo kwa ombi".
Uswisi, iliyojulikana kwa muda mrefu kwa kanuni zake za uhuru kuhusu kusaidia kujiua, sasa inabidi ikabiliane na mtindo mwingine
mpya wa biashara wa kifo kinachochaguliwa na mtu mwenyewe.
Kuna mjadala mkali kwa sasa katika kantoni ya Schaffhausen kuhusu kisheria kwa kapsuli ya
kujiua yenye utata inayojulikana kama "Sarco Pod".
Kapsuli ya Sarco, kapsuli ya gesi yenye umbo la jeneza, otomatiki kabisa, iliyotengenezwa kwa kutumia printer ya 3D,
imeundwa ili kuwapa watu uwezo wa kuchagua jinsi wanavyokufa.
Baada ya kushiriki katika utafiti mtandaoni wa kubaini hiari ya mtu, unapokea msimbo wa
kuingia na unaweza kuingia kwenye kapsuli ya kuuawa.
Ndani kuna mpini unaopindua tu. Baada ya takriban sekunde 30, hupoteza fahamu.
Mnamo tarehe 23 Septemba 2024, kapsuli ilitumika kwa mara ya kwanza katika tukio la
kifo msituni katika kantoni ya Schaffhausen.
Mwanamke Mmarekani mwenye umri wa miaka 64 alifariki katika mchakato huo. Mwanamke huyo
alisafiri hadi Uswisi mahsusi kwa ajili ya kusudi hili.
Philip Nitschke, mvumbuzi wa kidonge na rais wa kampuni ya "Exit International", alitazama kifo cha mwanamke huyo
kupitia mtiririko wa video wa moja kwa moja kutoka Uholanzi.
Polisi wa Schaffhausen kisha wakakamata watu wote waliokuwepo eneo la tukio kwa mashtaka ya
uchochezi na kusaidia na kuhusika katika kujiua.
Nitschke pia alikamatwa na kompyuta zake pamoja na mfano wa awali wa Sarco zilitekwa.
Kufikia tarehe 8 Oktoba 2024, Nitschke bado yuko gerezani. Watu wengine 371 bado wako
kwenye orodha ya kusubiri kifo katika kapsuli.
Mamlaka bado zinahitaji ufafanuzi zaidi. Jambo moja ni hakika: wanasiasa wanajitahidi
kubainisha mfumo wa kisheria wa vifo vya Sarco.
Mazungumzo yako kikamilifu, na unasikia sababu na hadithi tofauti, wakati mwingine zinazogusa
sana, kutoka pande zote kuhusu matumizi ya kapsuli.
"Uamuzi wa kujitegemea" ni neno maarufu sana hapa.
Lakini hebu tuangalie mfano wa mpango wa MAID wa Kanada : haiko tena "tu" kuhusu kusaidia vifo kwa watu wazima.
Hata watoto wasio na kikomo cha umri wa chini wanaruhusiwa kutumia njia ya kumaliza
maisha yao wenyewe waliyochagua na waliyojiamulia.
Watoto wachanga wanapaswa kuuawa kwa njia ya "kuuawa baada ya kuzaliwa". Na ni mamlaka gani
ya kimaadili inaamua wapi mstari unapoachwa?
Ikiwa wanasiasa wa Uswisi hawawezi kuzuia mambo kama kujiua kwa msaada, tunachoweza kufanya ni kusimama na kutazama
tu jinsi bwawa linavyovunjika na tena tunaanza kuwatoa dhabihu watoto kisheria hapa jirani mwetu wa Ulaya.
Lakini sikiliza kipindi kinachofuata ili ujue hadi wapi Kanada tayari imefika kama mtangulizi.
Je, wewe ni maskini, mwenye huzuni, mwenye ulemavu, au vinginevyo usiokubalika kijamii?
Kwa nini basi usichague kifo cha kupendeza?
Yeyote anayesikia kauli kama hiyo atadhani amekosea kusikia!
Hata hivyo, hii au kitu kinachofanana na hiki hivi karibuni kinaweza kuwa kaulimbiu ya mpango wa serikali ya
Kanada wa eutanasia – Msaada wa Kitabibu katika Kufa.
Mipango ya kutoa msaada maalum kwa watu wanaofikiria kujiua imeongezwa katika sekta ya euthanasia nchini Kanada.
Kujiua hili lililoidhinishwa na kupangwa na serikali, ambalo limekuwa likiendelea kwa miaka kadhaa sasa,
linachukua maumbo yanayozidi kuwa magumu kueleweka.
Haiwezi kukanushwa kwamba kuna mifanano fulani hapa na filamu ya sayansi ya kubuni "Soylent Green", ambapo
watu wako tayari kufa kwa ajili ya manufaa ya pamoja ya jamii badala ya kuwa mzigo usiofaa.
Kanada imeamua kufafanua kujiua kwa sindano ya sumu kama huduma za afya.
Sio tu kwamba kuna mahitaji ya kuwapatia watoto wa miaka 12 chaguo hili, bali pia wanafalsafa wawili kutoka
Chuo Kikuu cha Toronto sasa wanadai kwamba eutanasia kwa maskini inapaswa kukubalika kijamii.
Kayla Wiebe, mwanafunzi wa PhD katika falsafa, na mtaalamu wa maadili ya kibayolojia Amy Mullin, profesa wa
falsafa, wanaandika katika Jarida la Maadili ya Tiba:
"Haikubaliki kwamba watu ambao tayari wanateseka kutokana na hali za kijamii zisizo za
haki wanalazimika kusubiri hali hizi ziboreke."
Suluhisho lililopendekezwa linapaswa kutambuliwa kama mbinu ya kupunguza madhara na kuchukuliwa kama "ubaya mdogo"
kati ya chaguzi mbili ambazo kwa kiasi fulani ni bora zaidi.
Kwa lugha rahisi, wanawake hao wawili wanasema kuwa kuna chaguzi mbili tu: maisha ya mateso bila
matumaini ya msaada au maendeleo, au kujiua kwa uzuri.
Kile ambacho Wiebe na Mullin wanakielezea kama hali mbaya kabisa, hata hivyo, kinaishia kwenye ukweli kwamba watu
hao waliokumbwa na ukosefu wa fursa wangekuwa na haki ya kujiamulia wenyewe jinsi ya kuishi maisha yao.
Kwa maoni yao, kila mtu anapaswa kuwa na haki ya kuamua kama maisha yake yanastahili
kuishi, na uamuzi huo unapaswa kuheshimiwa.
Ingawa suluhisho hili ni la kusikitisha, kulingana na taarifa yao, bado lingekuwa mbinu bora zaidi ya kupunguza madhara.
Hii bila shaka inaleta swali la nani anafaidika zaidi kutokana na suluhisho kama hizo zisizo
za kibinadamu kwa upande wa kupunguza madhara.
Ili kuhalalisha kujiua kwao "kinachokubalika kimaadili", wanawake hao wawili wanatumia hadithi za kutisha za raia
wa Kanada ambao wanalazimika kutegemea kujiua kwa msaada kutokana na ukosefu wa huduma za kijamii.
Kwa kuzingatia maendeleo ya haraka ya kanuni za kujiua nchini Kanada na azma ya serikali ya Trudeau ya
kuzipanua zaidi, mapendekezo kama haya yanapaswa kuchukuliwa kwa umakini mkubwa sana.
Badala ya viongozi wa kisiasa kufanya kila wawezalo kurekebisha hali hiyo na kufanya maisha ya wale wanaoteseka kuwa bora
zaidi kwa gharama yoyote, "kujiua" si tu inahimizwa hapa, bali pia inapendekezwa kama suluhisho linalokubalika zaidi.
Yeyote anayefanya kifo kuwa kivutio zaidi kwa raia wa taifa lao kuliko maisha anafanya uhalifu.
Na yeyote asiyepigania kulinda maisha ya wenzake kwa gharama yoyote na kusaidia kuyafanya maisha yao yawe bora,
hapaswi kujiita mwakilishi wa watu wala kutenda kama mwakilishi.