Ихтирои нав барои худкушӣ бо капсулаи Сарко монеаи ҳифзи ҳаётро мешканад.
Барномаи эвтаназияи Канада ҳоло бо он чизе ҳамроҳ шудааст, ки танқидгарон муддати тӯлонӣ аз он
метарсиданд: афзоиши босуръати «марг бо дархост».
Швейтсария, ки муддати тӯлонӣ бо қоидаҳои либералии худ дар бораи кумакрасонӣ ба худкушӣ маъруф буд, ҳоло боз бо як
модели нави тиҷоратӣ барои марг бо ихтиёри шахсӣ рӯбарӯ шудааст.
Ҳозир дар кантони Шаффхаузен баҳси гарм дар бораи қонунияти капсулаи баҳсбарангези худкушӣ,
ки бо номи «Сарко Под» маъруф аст, ҷараён дорад.
Капсулаи Сарко, ки шакли табут дорад, пурра автоматӣ ва бо принтери 3D чопшуда, барои он тарҳрезӣ шудааст, ки
ба одамон имкон диҳад тарзи маргашонро интихоб кунанд.
Пас аз иштирок дар як назарсанҷии онлайнӣ барои муайян кардани ихтиёри озод, шумо рамзи дастрасӣ
мегиред ва метавонед ба капсулаи қатл ворид шавед.
Дар дохил як дастак ҳаст, ки шумо онро танҳо мекашед. Пас аз тақрибан 30 сония ҳуш аз даст меравад.
Рӯзи 23 сентябри соли 2024 капсула бори аввал дар ҳодисаи марговар дар ҷангал дар кантони Шаффхаузен истифода шуд.
Дар ин раванд як зани 64-солаи амрикоӣ фавтид. Ин зан махсус барои ҳамин мақсад ба Швейтсария сафар карда буд.
Филип Нитшке, ихтироъгари капсула ва президенти ширкати «Экзит Интернешнл», маргаи он занро
тавассути пахши мустақими видеоӣ аз Нидерланд тамошо кард.
Пас полиси Шаффхаузен ҳамаи ҳузурдоштагонро дар маҳалли ҳодиса бо иттиҳоми ташвиқ ва кумак ба худкушӣ боздошт кард.
Нитшке низ боздошт шуд ва компютерҳояш ва прототипи Сарко мусодира карда шуданд.
То 8 октябри соли 2024 Нитшке ҳанӯз дар ҳабс қарор дорад. 371 нафари дигар ҳанӯз дар
рӯйхати интизор барои марг дар капсула қарор доранд.
Мақомот ҳанӯз ба равшансозии иловагӣ ниёз доранд. Яке чиз равшан аст: сиёсатмадорон талош
доранд доираи ҳуқуқии марги Саркоро муайян кунанд.
Муҳокима дар авҷ аст ва шумо аз ҳама тарафҳо сабабҳо ва ҳикояҳои гуногун, баъзан хеле
таъсирбахшро барои истифодаи капсула мешунавед.
«Худмуайянкунӣ» дар ин ҷо як калимаи маъмул аст.
Аммо биёед ба мисоли барномаи MAID-и Канада назар андозем: он аллакай дер боз на танҳо дар
бораи кумакрасонӣ ба марг барои калонсолон аст.
Ҳатто кӯдакон, ки ҳеҷ маҳдудияти синни ҳадди ақал надоранд, иҷозат доранд, ки анҷоми ҳаёти
худро «худ интихобшуда» ва «худ муайяншуда» кунанд.
Кӯдакони навзод бояд тавассути «куштори пас аз таваллуд» қатл карда шаванд. Ва кадом мақоми
ахлоқӣ муайян мекунад, ки хат дар куҷо кашида мешавад?
Агар сиёсатмадорони Швейтсария натавонанд ба чизҳое мисли куштори бо кӯмак хотима диҳанд, мо танҳо метавонем дар канор истода тамошо
кунем, то даме ки дамб мешиканад ва мо боз дар маҳаллаи аврупоии худ кӯдаконро ба таври қонунӣ қурбон карданро оғоз кунем.
Аммо ба барномаи зерин гӯш кунед, то фаҳмед, ки Канада то куҷо ҳамчун пешсаф пеш рафтааст.
Оё шумо камбизоат, ғамгин, маъюб ё ба ҳар сурат аз назари иҷтимоӣ нопазиред? Пас чаро маргро бо роҳи хушмуомила интихоб накунед?
Ҳар касе, ки чунин изҳоротро мешунавад, гумон мекунад, ки нодуруст шунидааст!
Аммо ин ё чизи монанд ба зудӣ метавонад шиори барномаи эвтаназияи ҳукумати Канада – «Кӯмаки тиббӣ дар марг» – гардад.
Нақшаҳо барои расонидани кӯмаки ҳадафманд дар мавриди худкушӣ дар саноати эвтаназияи Канада васеъ карда шудаанд.
Ин худкушии аз ҷониби давлат тасдиқшуда ва ташкилшуда, ки чанд сол боз идома дорад, шаклҳои рӯз ба рӯз аҷибтарро мегирад.
Намешавад рад кард, ки дар ин ҷо баъзе монандӣ бо филми илмӣ-фантастикии «Soylent Green» вуҷуд дорад,
ки дар он одамон бо хушнудӣ барои манфиати умумии ҷомеа мемиранд, на он ки бори нороҳат шаванд.
Канада қарор кардааст, ки худкуширо бо тазриқаи ҳалокатбор ҳамчун хизматрасонии тиббӣ муайян кунад.
На танҳо талаб вуҷуд дорад, ки ин имконият барои хонандагони 12-сола дастрас гардонад, балки ду файласуф аз
Донишгоҳи Торонто ҳоло ҳатто баҳс мекунанд, ки эвтаназия барои камбизоатон бояд аз ҷониби ҷомеа пазируфта шавад.
Кайла Вибе, номзади PhD дар фалсафа, ва биоэтик Эми Маллин, профессори фалсафа, дар Journal of Medical Ethics менависанд:
"Ин нопазир аст, ки одамоне, ки аллакай аз шароити ноодилонаи иҷтимоӣ ранҷ мекашанд, маҷбур
шаванд интизор шаванд, то ин шароитҳо беҳтар шаванд."
Ҳалли тавсияшуда бояд ҳамчун як равиш ба маҳдудсозии зарар эътироф шуда, ҳамчун «бадтарин камтар»
байни ду варианти нисбатан идеалӣ баррасӣ шавад.
Ба забони содда, ин ду зан мегӯянд, ки танҳо ду имконот вуҷуд доранд: як ҳаёти ноумед ва бе
ягон умеди ёрӣ ё беҳбудӣ, ё як «худкушии зебо».
Чизе, ки Вайбе ва Маллин онро «бадтарин ҳолат» меноманд, бо вуҷуди ин ба он маъност, ки чунин афроди камбизоат ҳуқуқ доранд,
худашон қарор гиранд, ки чӣ гуна зиндагии худро гузаронанд.
Ба назари онҳо, ҳар кас бояд ҳуқуқ дошта бошад, ки қарор гирад, оё ҳаёти ӯ арзандаи зиндагӣ
кардан аст ё не, ва ин қарор бояд эҳтиром карда шавад.
Ҳарчанд ин ҳалли масъала фоҷеабор аст, ба гуфтаи онҳо, он ҳанӯз ҳам беҳтарин «равиш ба маҳдудсозии зарар» хоҳад буд.
Ин бешубҳа саволеро ба миён меорад, ки кӣ аз чунин ҳалли ғайриинсонӣ дар ҷиҳати
маҳдуд кардани зарар бештар манфиат мебарад.
Барои асоснок кардани худкушии «аз ҷиҳати ахлоқӣ қобили қабул»-и худ, ин ду зан ҳикояҳои даҳшатноки шаҳрвандони Канадаро
истифода мебаранд, ки бинобар набудани хизматрасониҳои иҷтимоӣ маҷбур мешаванд ба худкушии бо кӯмак муроҷиат кунанд.
Бо назардошти рушди босуръати қоидаҳои худкушии Канада ва иродаи ҳукумати Трюдо барои боз ҳам васеъ кардани онҳо,
пешниҳодҳои чунин бояд бо ҷиддияти ҳалокатбор баррасӣ шаванд.
Ба ҷои он ки роҳбарони сиёсӣ ҳама кореро, ки дар қудраташон аст, анҷом диҳанд, то вазъиятро ислоҳ карда, ҳаёти онҳое, ки аз азоб
мекашанд, новобаста аз арзиш беҳтар созанд, «худкушӣ» на танҳо ташвиқ мешавад, балки ҳамчун
қабулпазиртарин ҳалли масъала пешниҳод мегардад.
Ҳар касе, ки барои шаҳрвандони кишвараш маргро нисбат ба ҳаёт ҷолибтар месозад, ҷиноят содир мекунад.
Ва ҳар касе, ки барои ҳифзи ҷони ҳамдиёронаш бо ҳар нарх мубориза намебарад ва барои беҳтар кардани шароити
зиндагии онҳо кӯмак намекунад, набояд худро намояндаи мардум номбар кунад ва чунин амал намояд.