WEBVTT 00:05.220 --> 00:11.403 Сарко капсуласын кулланып үз-үзеңә кул салу өчен ясалган яңа уйлап табу тормышны саклаучы киртәне җимерә. 00:11.403 --> 00:17.458 Канаданың эвтаназия программасы хәзер тәнкыйтьчеләрнең күптән куркуы булган «таләп 00:17.458 --> 00:21.773 буенча үлем»нең тиз артуы белән якыннан күзәтелә. 00:21.773 --> 00:28.575 Швейцария, ярдәмле үтерүгә карата либераль кагыйдәләре белән озак еллар танылган, хәзер үз-үзе сайлаган үлем 00:28.575 --> 00:33.344 өчен тагын бер яңа бизнес-модель белән көрәшергә мәҗбүр. 00:33.344 --> 00:42.355 Хәзерге вакытта Шаффхаузен кантонында бәхәсле «Сарко Под» суицид капсуласының законга туры килүе турында кызу бәхәс бара. 00:42.355 --> 00:48.198 Сарко капсуласы — 3D-принтер ярдәмендә җитештерелгән, табут формасындагы, тулысынча автоматлаштырылган газ капсуласы, 00:48.198 --> 00:52.611 кешеләргә үлем рәвешен сайларга мөмкинлек бирү өчен эшләнгән. 00:52.611 --> 00:58.800 Ирекле ихтыярны ачыклау өчен үткәрелгән онлайн-сораштыруда катнашканнан соң, сез керү 00:58.800 --> 01:03.296 кодын аласыз һәм үтерү капсуласына керә аласыз. 01:03.296 --> 01:12.126 Эчендә гади генә борып куя торган рычаг бар. Якынча 30 секундтан соң аң югала. 01:12.126 --> 01:20.357 2024 елның 23 сентябрендә Шаффхаузен кантонындагы урманда капсула беренче тапкыр үлемле очракта кулланылды. 01:20.357 --> 01:24.450 Шушы процесс вакытында 64 яшьлек американ хатын-кыз вафат булды. Хатын-кыз нәкъ менә 01:24.450 --> 01:27.756 шушы максат белән Швейцариягә сәяхәт иткән иде. 01:27.756 --> 01:33.937 Филип Ницшке, капсула уйлап табучы һәм «Exit International» компаниясенең президенты, Нидерландтан туры 01:33.937 --> 01:38.306 эфир видеотапшыру аша хатын-кызның үлемен күзәтте. 01:38.306 --> 01:42.688 Шоффхаузен полициясе соңыннан вакыйга урынында булган барлык кешеләрне үз-үзе үтерүгә өндәү һәм 01:42.688 --> 01:45.956 моңа ярдәм итү маддәләре нигезендә тоткарлады. 01:45.956 --> 01:52.273 Нитшке дә кулга алынды, аның компьютерлары һәм Сарко прототибы конфискацияләнде. 01:52.273 --> 02:03.231 2024 елның 8 октябренә карата Нитшке тоткарлануда кала. Капсулада үлем көтүчеләр исемлегендә тагын 371 кеше бар. 02:03.231 --> 02:08.812 Власть органнарына әле дә өстәмә аңлатмалар кирәк. Бер нәрсә ачык: сәясәтчеләр Сарко 02:08.812 --> 02:13.465 үлемнәре өчен хокукый кысаларны билгеләргә тырышалар. 02:13.465 --> 02:18.970 Фикер алышу тулы көченә керде, һәм сез капсуланы куллану өчен барлык якларыннан төрле, кайчакта бик 02:18.970 --> 02:22.848 тә йөрәккә үтәрлек сәбәпләр һәм хикәяләр ишетәсез. 02:22.848 --> 02:26.363 «Үз-үзеңне билгеләү» монда зур мода сүзе. 02:26.363 --> 02:30.885 Ләкин Канаданың MAID программасы (Үлемгә медицина ярдәме) мисалына күз салыйк: ул хәзер 02:30.885 --> 02:33.900 өлкәннәр өчен ярдәмле үлем белән генә чикләнми. 02:33.900 --> 02:39.099 Һәтта минималь яшь чикләүләре булмаган балаларга да үзләре сайлаган, үзләре билгеләгән 02:39.099 --> 02:42.931 рәвештә тормышларын тәмамларга рөхсәт ителә. 02:42.931 --> 02:53.536 Яңа туган балаларны «туганнан соң үтерү» ысулы белән аборт итәргә тиешләр. Һәм кайсы әхлакый вәкаләт чикне кайда урнаштыра? 02:53.536 --> 02:59.742 Әгәр Швейцария сәясәтчеләре ярдәм белән үз-үзеңне үтерү кебек хәлләрне туктата алмаса, без бары тик янында басып карап кына 02:59.742 --> 03:07.189 тора алабыз: дамба җимереләчәк, һәм без янәдән Европадагы күршеләребездә балаларны законлы рәвештә корбан итә башларбыз. 03:07.189 --> 03:14.215 Ләкин Канада пионер буларак нинди зур юл үткәнен белү өчен түбәндәге тапшыруны тыңлагыз. 03:17.006 --> 03:25.146 Син ярлы, төшенке, мөмкинлеге чикләнгән яки башкача социаль яктан кабул ителмисеңме? Нигә рәхәт үлемне сайламыйсың? 03:25.146 --> 03:28.515 Мондый әйтелгәнне ишеткән һәркем, аны дөрес ишетмәгәнмен дип уйлар иде! 03:28.515 --> 03:36.648 Ләкин бу яки шундыйрак әйбер тиздән Канада хөкүмәтенең эвтаназия программасы – «Үлемдә медицина ярдәме» – лозунгы булырга мөмкин. 03:36.648 --> 03:42.215 Канаданың эвтаназия индустриясендә үз-үзеңә кул салуга юнәлтелгән максатчан ярдәм күрсәтү планнары киңәйтелде. 03:42.215 --> 03:47.170 Дәүләт тарафыннан расланган һәм оештырылган бу үз-үзеңне үтерү, инде берничә ел дәвам итә 03:47.170 --> 03:50.348 торган, көннән-көн тагын да гаҗәеп формалар ала. 03:50.348 --> 03:58.495 Монда фәнни-фантастика фильмы «Soylent Green» белән билгеле бер охшашлыклар барлыгын кире кагып булмый: анда кешеләр җәмгыятьнең 03:58.495 --> 04:02.853 уртак файдасы өчен уңайсыз йөк булудан бигрәк үлергә шат. 04:02.853 --> 04:09.645 Канада үтергеч инъекция аша үз-үзеңне үтерүне сәламәтлек саклау хезмәте дип билгеләргә карар кылды. 04:09.645 --> 04:18.924 Бу вариантны 12 яшьлекләргә генә түгел, хәтта Торонто университетыннан ике философ хәзер ярлылар өчен эвтаназияне 04:18.924 --> 04:23.991 җәмгыять тарафыннан кабул итәргә кирәк дип дәлиллиләр. 04:23.991 --> 04:29.660 Кайла Вибе, фәлсәфә фәннәре буенча PhD кандидаты, һәм биоэтик Эми Маллин, фәлсәфә 04:29.660 --> 04:34.528 профессоры, «Медицина этикасы журналы»нда язалар: 04:34.528 --> 04:44.462 Гаделсез социаль шартлардан инде газап чигүче кешеләрне бу шартлар яхшыруын көтәргә мәҗбүр итү кабул ителмәс. 04:44.462 --> 04:50.922 Тәкъдим ителгән чишелеш зыянны чикләү ысулы буларак танылырга һәм ике якынча идеаль вариант 04:50.922 --> 04:56.528 арасындагы «кечерәк яманлык» дип каралырга тиеш. 04:56.528 --> 05:02.920 Гади тел белән әйткәндә, ике хатын-кыз бары тик ике генә вариант бар дип әйтә: ярдәм яки яхшыру 05:02.920 --> 05:06.751 өмете булмаган газаплы тормыш, яки «матур үтерү». 05:06.751 --> 05:13.521 Вьебе һәм Маллин «иң начар очрак» сценарий дип тасвирлаган хәл, ниһаять, шундый мөмкинлекләре чикләнгән кешеләргә үз тормышларын 05:13.521 --> 05:16.573 ничек яшәргә икәнен үзләре хәл итү хокукы бирүгә кайтып кала. 05:16.573 --> 05:24.124 Алар фикеренчә, һәркемнең тормышының яшәргә лаеклы булуын хәл итү хокукы булырга тиеш, һәм бу карарны хөрмәт итәргә кирәк. 05:24.124 --> 05:31.127 Бу чишелеш фаҗигале булса да, аларның белдерүенә караганда, ул зыянны чикләүнең иң яхшы ысулы булыр иде. 05:31.127 --> 05:38.575 Бу, зыянны чикләү ягыннан, мондый кешелексез чишелешләрдән иң күп файда алучы кем икәнлеге соравын табигый рәвештә тудыра. 05:38.575 --> 05:44.603 Үзләренең «әхлакый яктан кабул ителерлек» дип санаган үз-үзен үтерүләрен аклау өчен, ике хатын-кыз социаль ярдәм 05:44.603 --> 05:51.151 җитмәү сәбәпле эвтаназиягә мөрәҗәгать итәргә мәҗбүр булган Канада гражданнарының куркыныч хикәяләрен кулланалар. 05:51.151 --> 05:58.816 Канаданың суицидка каршы кагыйдәләренең тиз үсүен һәм Трюдо хөкүмәтенең аларны тагын да киңәйтергә ниятләвен исәпкә алып, 05:58.816 --> 06:03.406 мондый тәкъдимнәрне үлем җитдилеге белән кабул итәргә кирәк. 06:03.406 --> 06:11.102 Сәяси лидерлар бу хәлне төзәтү һәм мондый газап чигүчеләрнең тормышын теләсә нинди бәягә булса да яшәү өчен уңайлырак итү өчен 06:11.102 --> 06:18.538 бар көчләрен куярга тиеш булган урынына, монда «үз-үзе үтерү» генә хупланмый, ә иң кабул ителерлек чишелеш итеп тәкъдим ителә. 06:18.538 --> 06:23.259 Үлүне үз иленең гражданнары өчен тормыштан да җәлеп итәрлек итеп күрсәткән һәркем җинаять кыла. 06:23.259 --> 06:28.568 Һәм кешеләрнең гомерләрен теләсә нинди бәягә яклап көрәшмәгән һәм аларның яшәү шартларын яхшыртуга ярдәм 06:28.568 --> 06:33.418 итмәгән һәркем үзен халык вәкиле дип атарга ярамый һәм шундый рәвештә эш итәргә дә тиеш түгел.