WEBVTT

00:00.001 --> 00:07.312
Gqr. Pfeil, ungummeli, ungusosayensi kwaye
ubungumntu onobuchule kwiBhunga laseYurophu.

00:07.312 --> 00:14.121
Ngoku ungenise isicelo kwi-Bundestag kunye
nombutho wezonyango obizwa ngokuba yi-"Hippocratic

00:14.121 --> 00:17.841
Oath" ngomhla wama-26 kuJuni kulo nyaka, 2024.

00:17.841 --> 00:24.639
Imalunga nokwala kwezilungiso kuMgaqo-nkqubo
wezeMpilo weHlabathi, okanye i-IHR ngokufutshane.

00:24.639 --> 00:27.300
Yintoni umxholo wale petishoni?

00:27.300 --> 00:38.044
Ewe, eyona ngongoma ibalulekileyo – osandokuyikhankanya – kukwala
izilungiso kuMgaqo-nkqubo wezeMpilo waMazwe ngaMazwe ezamkelwa

00:38.044 --> 00:43.304
yiNdibano yezeMpilo yeHlabathi eGeneva ngomhla woku-1 kuJuni.

00:43.304 --> 00:49.650
I-IGV sisivumelwano samazwe ngamazwe esele sisebenza.

00:49.650 --> 00:59.219
Kwaye ngoku sifuna ukuthintela izilungiso zale IGV, eziya
kwenza imeko ibe mbi nangakumbi, ukuba zingangeni esiqalekeni.

00:59.219 --> 01:06.760
Ngoko ke, siyabongoza iBundestag ukuba ifune
ukuba uRhulumente weFederali ayisile le siphakamiso.

01:06.760 --> 01:16.191
URhulumente weFederal kuya kufuneka abhengeze ngokusesikweni
ukwaliwa kwakhe kuMlawuli-Jikelele we-WHO kwisithuba seenyanga

01:16.191 --> 01:26.111
ezilishumi emva kokwaziswa, kungenjalo ezi zilungiso ze-IGT
ziya kungena emthethweni emva kweenyanga ezilishumi elinambini.

01:26.111 --> 01:28.354
Isaziso sithetha ntoni ngoku?

01:28.354 --> 01:37.057
Inkqubo ilula kwaye imi ngolu hlobo: yamkelwa luninzi nje lulula
kwiNdibano yezeMpilo yeHlabathi, emva koko uMlawuli-Jikelele

01:37.057 --> 01:42.074
kufuneka azise ngokusesikweni amazwe angamalungu ukuba yamkelwe.

01:42.074 --> 01:49.162
Kude kube ngoku, bendicinga ukuba esi saziso sisemthethweni
senziwe ngomhla woku-1 kuJuni xa kwakuphasiswa

01:49.162 --> 01:54.760
isigqibo, kuba kwakucacile kumntu wonke ukuba
uTedros wayesele eqhuba ngesantya esiphezulu.

01:54.760 --> 01:58.445
Ukhawuleza kakhulu ukugqithisa yonke into.

01:58.445 --> 02:07.866
Noko ke, akazange eneneni ayikhuphe le nxelo isesikweni
kumazwe angamalungu ngamnye de kwaba ngomhla wama-19 kuSeptemba.

02:07.866 --> 02:14.836
Oku kuthetha ukuba le nkqubo yonyaka omnye yokungena
emthethweni iza kuqala kuphela ngomhla we-19 kuSeptemba,

02:14.836 --> 02:18.442
njengoko kuya kuba njalo nenkqubo yeenyanga ezilishumi.

02:18.442 --> 02:25.868
Oku kuthetha ukuba sisenexesha – kude kube
ngomhla we-18 kaJulayi kuquka – lokucenga uRhulumente

02:25.868 --> 02:30.160
weManyano ukuba azirhoxise ezi zilungiso ze-IGV.

02:30.160 --> 02:37.952
Ngoku nifake ezi zicelo kwi-Bundestag kwaye bekulindelekile
ukuba zipapashwe kwiqonga le-intanethi le-Bundestag

02:37.952 --> 02:43.233
yaseJamani kwiiveki ezizayo. Noko ke, oku akwenzekanga.

02:43.233 --> 02:48.930
Sithini isizathu esingemva kwesigqibo seKomiti yeePetishini,
njengoko oku kuthetha ukuba abemi abazukwazi ukutyikitya

02:48.930 --> 02:52.341
kwi-intanethi, kodwa kuya kufuneka batyikitye ephepheni kwakhona?

02:52.341 --> 02:57.612
Kanye. Ukuthetha inyani, besingalindelanga oko ekuqaleni.

02:57.612 --> 03:04.720
UGqr Sonja Reitz, umlawuli-jikelele weHippocratic Oath,
naye ubhengeze ngokukhawuleza – kumajelo akhe eTelegram

03:04.720 --> 03:08.856
kwiphepha lasekhaya – ukuba siyingenisile le petishoni.

03:08.856 --> 03:15.160
Kuba besikulindele oku: bantu,
lungiselelani, kamsinya nizakwazi ukuzoba kwi-intanethi.

03:15.160 --> 03:17.592
Kwenzeke ntoni? Ekuqaleni akwenzekanga nto.

03:17.592 --> 03:22.404
Emva koko mna noSonja Reitz safowunela iKomiti
yeePetishini izihlandlo eziliqela, baza bathi:

03:22.404 --> 03:25.482
Ewe, kuza kuthatha ixesha, kuza kuthatha ixesha.

03:25.482 --> 03:35.280
Kwaye ke, emva kweenyanga ezintathu, ekugqibeleni kwafika ileta,
abaye basizithumelela ngobubele kwangaphambili nge-imeyile –

03:35.280 --> 03:44.372
enomhla we-12 kweyoMsintsi, kodwa safumana yona kuphela ngomhla
wama-30 kweyoMsintsi – echaza ukuba inkonzo yekomiti

03:44.372 --> 03:54.323
yeBundestag, ejongene nokuphonononga ezi zibheno, ngoku
icebisa ukuba iKomiti yezibheno ingayipapashi isibheno sethu.

03:54.323 --> 03:57.705
Isizathu esisemthethweni esinikiweyo ngenkonzo yale komiti sithi:

03:57.705 --> 04:06.774
Isicelo sethu besinemiqondelo nezimangalo
ezingenabungqina, kwaye ke ngoko, kwakungekho

04:06.774 --> 04:13.385
lindeleko yengxoxo enenjongo neyakhayo esekelwe kuso.

04:13.385 --> 04:19.540
Ekuqaleni, oku kwasimangalisa kakhulu kwaye kwasothusa kancinci.

04:19.540 --> 04:24.617
Itha nje ntoni ngoku? Akuthethi ukuba isicelo sonke asamkelwanga.

04:24.617 --> 04:34.480
Oku kuthetha nje – kodwa, ewe, yinto enkulu – ukuba le petishoni
ayizukufakwa kwiphepha lasekhaya, ayinakutyikitywa kwi-intanethi,

04:34.480 --> 04:39.854
kwaye kuyaqhubeka kufuneka siqokelele iisayini ephepheni.

04:39.854 --> 04:44.976
Akukho mhla wokugqibela woku, nto leyo eluncedo.

04:44.976 --> 04:51.275
E-Quorum, asiqinisekanga ukuba
siyazidinga na iisayini ezingama-30,000 ngoku.

04:51.275 --> 04:58.239
Inyaniso yeyokuba ingqokelela iyaqhubeka
kwaye abantu abaninzi kakhulu sele betyikityile.

04:58.239 --> 05:08.429
Kuye kwaqokelelwa iisayini ezingaphezu kwama-6,000 zeSifungo
sikaHippocrates, ngaphandle kokuba sikwazise ngayo ngokubanzi.

05:08.429 --> 05:19.342
Mna noSonja Reitz sigqibe kwelokuba sibhale ileta ende kwiKomiti
yeePetishini, apho sichaza khona ukuba ipetishini

05:19.342 --> 05:31.485
yethu ayisekelwanga kukuqikelela nakwiingxelo nje, kodwa
yonke ingxoxo esiyenzayo inokungqinwa ngokupheleleyo.

05:31.485 --> 05:40.456
Into engaqhelekanga ngale meko yile nto yokuba kukho umda
ongqongqo wobude bezinto ezibhalwayo kwizizathu zesicelo – kanye,

05:40.456 --> 05:49.451
kusetyenziswa kuphela izinto ezibhalwayo eziyi-3,000 – kwaye
nokukhankanywa kweekhonkco ze-intanethi nakho akuvumelekanga.

05:49.451 --> 06:00.539
Kwaye oko kanye kusithintelile ekungeneni nzulu, ingakumbi kuba
lo mbandela uxhakaxhaka kangangokuba ukuba ufuna ukuyicacisa

06:00.539 --> 06:09.750
ngokupheleleyo, kufuneka kuqala uchaze
ngokufutshane imigaqo esebenzayo kwi-WHO ukuze abo banxulumeneyo

06:09.750 --> 06:14.910
bakwazi nokuqala ukuqonda ukubaluleka kwezi nguqu.

06:14.910 --> 06:18.483
Akunakwenzeka oko nge-3,000 lezonobumba, kucace gca.

06:18.483 --> 06:26.367
Kwaye ngoku siyingenisa le nto, kwaye eli Komiti leZicelo liza
kufumana ubuncinane amaphepha amahlanu e-A4 okanye nangaphezulu,

06:26.367 --> 06:33.407
kunye noluhlu olude lwezixhenxezo oluquka amakhonkco
e-intanethi, ukuze baqonde ukuba kutheni sifake esi sicelo.

06:33.407 --> 06:42.502
Kwaye kutheni kuluncedo kuluntu ukuba oku
kufakwe kwiwebhusayithi yeKomiti yeePetishini.

06:42.502 --> 06:52.152
Ucinga ukuba i-WHO ngokwayo sele ingqine ukuba ngumbutho
ongalawulekiyo, ongacacanga, ochazwa kukungquzulana

06:52.152 --> 07:02.112
kwezinto ezuxhasayo – owathi de nobeka isisongelo
esikhulu kwimpilo yabantu nakwiinkululeko zabo ezisisiseko.

07:02.112 --> 07:05.768
Ungazishwankathela kwakhona
ngokufutshane ezona ngongoma ziphambili?

07:05.768 --> 07:13.828
Kanye. Ngoko ke sinamacandelo amathathu aphambili
asele ebangela ingxaki enkulu ngaphakathi kwi-WHO.

07:13.828 --> 07:20.523
Sonke sesikhe safumana oku ngoku kwimeko yesi sicengo
esibizwa ngokuba yintlekele ye-coronavirus ukusukela ngo-2020.

07:20.523 --> 07:24.305
Oko kukuxhomekeka okukhulu kwe-WHO kwiminikelo.

07:24.305 --> 07:30.304
Oku kukwakhombisa ukungabikho
kokungafihli nto okucacileyo kwimigaqo ye-WHO.

07:30.304 --> 07:37.533
Kwaye okwesithathu, kukho amandla
angenakulinganiswa kaMlawuli-Jikelele we-WHO.

07:37.533 --> 07:46.204
Ngokumalunga nokuxhomekeka kwiminikelo, ngoku sikwindawo enyaka
wohlahlo-lwabiwo-mali ka-2022/2023 apho ngaphezulu kwe-85%

07:46.204 --> 07:50.182
yohlahlo-lwabiwo-mali ixhomekeke kwiminikelo yokuzithandela.

07:50.182 --> 07:57.770
Abaxhasi baquka oorhulumente, kodwa kwakhona nemibutho yabucala
ekuthiwa yeyobubele efana neGates Foundation okanye

07:57.770 --> 08:05.840
umanyano lwezitofu lweGAVI – zonke ezi, ewe, zinxulumene
ngokusondeleyo neshishini lamachiza. Siyayazi loo nto.

08:05.840 --> 08:14.283
Oku kubeka umngcipheko omkhulu wolawulo oluvela ngaphandle,
wokuba i-WHO ilawulwe kancinci ngenxa yeminqweno yenzuzo.

08:14.283 --> 08:24.958
Sineengxabano ezinkulu zomdla kwaye sinento eyaziwa ngokuba
'kukujikeleziswa kwabasebenzi', apho, umzekelo, abasebenzi be-WHO

08:24.958 --> 08:32.047
batshintshela okwethutyana kuGates, baze
emva koko baye kwi-GAVI, baphinde babuyele

08:32.047 --> 08:36.761
kwi-WHO. Oku kungqinisisiwe ziingcali kule nkalo.

08:36.761 --> 08:42.342
Sisandul' ukuba nenkomfa enkulu yabaxhasi, masithi, phantsi
kweliso likaMphathiswa wethu wezeMpilo

08:42.342 --> 08:48.242
ohloniphekileyo uLauterbach, apho wonke umntu
wavuyela wathi: Wowu, siyisombulule ngoku le ngxaki.

08:48.242 --> 08:52.160
Ngoku, isixa seeminikelo ze-WHO sonyuswe.

08:52.160 --> 09:01.701
Ingxaki, nangona kunjalo, kukuba ngoku sinokudibana okukhulu
kakhulu phakathi koorhulumente kunye neshishini lamachiza,

09:01.701 --> 09:10.921
umzekelo ngale "ntsebenziswano lukarhulumente neziko labucala",
apho oorhulumente, i-WHO kunye neshishini lamachiza

09:10.921 --> 09:19.232
badityaniswe ngokwasemthethweni ngenjongo yokuqhubela
phambili i-ajenda yamayeza, izitofu zokugonya, njl.

09:19.232 --> 09:26.773
Akwanelanga kuthi ukuthi nje: Ewe, ngoku
siza kwongeza kwakhona iminikelo karhulumente.

09:26.773 --> 09:36.849
Into ithathe ubomi bayo, kwaye izakuqhubeka isenza njalo
ngezi nguqu ze-IGV – ndizakuyicacisa le nto kwakhona kamva.

09:36.849 --> 09:43.040
Emva koko, kukho ukunqongophala okukhulu kokungafihli nto,
nto leyo ke eqinisa eli thuba lolawulo oluvela ngaphandle.

09:43.040 --> 09:51.260
Iingxabano zobunini ezichaphazela abasebenzi abaziingcali be-WHO
akunyanzelekanga ukuba zityhilwe kwaye zinokuhlala ziyimfihlo.

09:51.260 --> 10:02.304
Emva koko kukho izivumelwano zabaxhasi ezichaza injongo ekwenziwe
ngayo umnikelo – iimali ezibekelwe injongo ethile azityhilwa.

10:02.304 --> 10:07.180
Emva koko kukho izivumelwano phakathi
kwe-WHO kunye neshishini lokucela ngedijithali.

10:07.180 --> 10:14.260
Sikhumbula ucenshisho olukhulu olunxulumene,
umzekelo, nokugxekwa kwezitofu zokugonya ze-mRNA.

10:14.260 --> 10:15.360
Kumakhasi onxibelelwano?

10:15.360 --> 10:17.920
Kanye, inkulu kakhulu.

10:17.920 --> 10:23.080
Yintoni engasemva koku? Iikhontrakthi ezingaphezu kwama-40
phakathi kwe-WHO kunye neshishini le-Bitteck ledijithali.

10:23.080 --> 10:25.927
La makontraki nawo agcinwe ngokungqongqo.

10:25.927 --> 10:30.536
Emva koko kukho inkqubo yokubhaliswa kokusetyenziswa kwexeshana.

10:30.536 --> 10:34.660
– Ndicinga ukuba iya kuba ukusukela
ngo-2022 – kuya kufuneka ndiphinde ndijonge.

10:34.660 --> 10:41.999
Ngolu "ludweliso lokusetyenziswa kaxakeka", i-WHO,
engagunyaziswanga ngokwenene ukuvuma amayeza nezitofu zokugonya,

10:41.999 --> 10:48.126
izilungiselela kwangaphambili ithuba lokuba
iinkampani zamachiza zisenokufaka isicelo sokuvunywa

10:48.126 --> 10:52.146
ngokukhawuleza iimveliso zazo xa kukho imeko kaxakeka.

10:52.146 --> 10:57.960
Oku kuthetha ukuba sele bezifaka izicelo zabo kwi-WHO.

10:57.960 --> 11:07.557
Kuye kwalungiswa lukhulu kangangokuba, kwimeko kaxakeka, konke
okuseleyo kukugqibezela iinkcukacha phambi kokuba kunikezelwe

11:07.557 --> 11:15.916
izinto ezisayilwayo, nezingavavanywanga kangako,
kumaqumrhu alawulayo kwihlabathi jikelele, ukuze yonke into

11:15.916 --> 11:21.000
igqitywe ngokukhawuleza kangangoko kwaye ezi zinto zivunywe.

11:21.000 --> 11:26.766
Kwaye ngoku kuza umgibe, umgibe omkhulu kweli bali:

11:26.766 --> 11:32.380
Iingcali ziyabandakanywa kule "nkqubo
yokubhaliswa kokusetyenziswa kwexeshana likaxakeka".

11:32.380 --> 11:41.518
Noko ke, ngokwale nkqubo yokubhalisa, iziphumo zolu
vavanyo lobuchwepheshe ziphantsi kolawulo olupheleleyo lwe-WHO.

11:41.518 --> 11:50.824
Iyagqiba ukuba yenziwe ntoni ngayo. Kwaye iyagqiba nokuba
ipapashwe na iziphumo zeengcali, nto leyo ethetha ukuba –

11:50.824 --> 11:55.718
ngokwentelekelelo nje, ndicinga – iqela leengcali lingathi:

11:55.718 --> 12:00.440
Le mveliso iyingozi kakhulu; asiyicebisi ukuba isetyenziswe.

12:00.440 --> 12:09.610
Asicebisi ukuba abasemagunyeni abalawulayo
kwihlabathi jikelele – kwimeko yethu, i-EMA – bayivume.

12:09.610 --> 12:14.024
Kodwa i-WHO iyayifihla le nto kwaye
ithi: Ewe, sinokuyicebisa nangona kunjalo.

12:14.024 --> 12:17.918
Oku bububhanxa obupheleleyo ngenxa yokungabikho kolwazi.

12:17.918 --> 12:21.860
Kwaye leyo yinto yesithathu esele
siyifumene ngo-2020, ngolu hlobo lulandelayo:

12:21.860 --> 12:28.463
Ngumlawuli-Jikelele yedwa othathe isigqibo sokuba
makubhengezwe na ingxakeko yezempilo yamazwe ngamazwe.

12:28.463 --> 12:35.020
IsiNgesi, esifinyezwe ngokungaqhelekanga saba yi-"PHEIC" –
"Ingxakeko yezeMpilo yoLuntu eXhalabisayo kuMazwe ngaMazwe".

12:35.020 --> 12:39.759
Ngokwamaphepha, kukho iindlela zokulinganisa
ekufanele ukuba zibekele imida iingxoxo, nto leyo eya

12:39.759 --> 12:42.357
kubaluleka kakhulu kuthi magqwetha, phakathi kwabanye.

12:42.357 --> 12:49.524
Ukuba ubhengeza ingxakeko yezempilo
ngoku, ingaba isekelwe kubungqina besayensi?

12:49.524 --> 12:58.438
Kwaye xa, kwinyathelo lesibini, enza iingcebiso
ngokusekelwe koku, ezi ngcebiso ke zidluliselwa

12:58.438 --> 13:04.186
kumazwe, zikhokelela kuthintelwano olukhulu kwinkululeko.

13:04.186 --> 13:11.803
Iimfuno ezinokubakho zokugonya kumazwe ngamazwe kufuneka
ziphenjelelwe zezi zindululo, ezithi emva koko

13:11.803 --> 13:19.587
zihlolisiswe ngenyameko ukuze kuqwalaselwe
ukusebenza kwazo kunye nengozi ezinokubangelwa.

13:19.587 --> 13:27.415
Kwaye akukho nanye kwezi nto inokuqinisekiswa
ngokuzimeleyo xa uMnu. Tedros esithi: Ndibhengeza i-PHEIC

13:27.415 --> 13:31.329
kwaye ndikhupha iingcebiso ezithintela inkululeko.

13:31.329 --> 13:38.100
Akukho gunya lokuyibeka esweni.
Iingcali zayo zinokucebisa kuphela.

13:38.100 --> 13:44.440
Iingcebiso zeengcali azinyanzelwanga, kwaye
ngaphandle koko akukho gunya lokongamela.

13:44.440 --> 13:51.821
Kwaye kuyamangalisa ngokupheleleyo ukuba
umntu omnye angalawula amandla anjalo.

13:51.821 --> 13:56.312
Amazwe anokuthi emva koko: Yima! Siza kuqala
sijonge oku kwakhona ukujonga ukuba

13:56.312 --> 13:59.829
kuyahambelana na nekhatalogu yethu yamalungelo asisiseko.

13:59.829 --> 14:02.589
Kodwa sonke siye safumana ukuba ayenzeki.

14:02.589 --> 14:15.127
Intembeko kwi-WHO isemagqabini, nangona iyigunya
elingenasiseko elithi ekugqibeleni livume nje amanyathelo

14:15.127 --> 14:22.012
anobungozi obukhulu kwaye enobutshaba kumalungelo oluntu.

14:22.012 --> 14:26.975
Ewe. Ngoko ke, yile meko ikhoyo ngoku, imeko
yesiqhelo ye-WHO, njengoko usandul' ukubonisa.

14:26.975 --> 14:32.483
Kwaye ngoku, uthe, oku kuza
kuqiniswa kwakhona ngotshintsho kwi-IGV.

14:32.483 --> 14:37.120
Kukho ntoni – yintoni enye eza phezu koko?

14:37.120 --> 14:41.078
Ewe, "phezulu" yindlela elungileyo yokuyibeka; kunjalo kanye.

14:41.078 --> 14:50.544
Ngoko ke sinamandla angummangaliso
kaMlawuli-Jikelele we-WHO okwabela 'i-PHEIC'.

14:50.544 --> 14:58.691
Ngoku bavelise uhlobo olongezelelweyo
nolomelezweyo lwale 'PHEIC' kwi-IHR.

14:58.691 --> 15:02.115
Okungukuthi, le nto kuthiwa "yinkxwabalala yobhubhane".

15:02.115 --> 15:05.040
Kucacisiwe ngokucacileyo ukuba yifom eyomelezayo.

15:05.040 --> 15:10.580
Imalunga nokunwenwa okukhawuleza ngakumbi –
ngaphaya kwemida – kwezinye izifo ezosulelayo.

15:10.580 --> 15:15.840
Kumalunga nokuxinzelela kakhulu inkqubo yezempilo nokunye.

15:15.840 --> 15:21.338
Ingongoma ephambili, nangona kunjalo, kukuba
umngcipheko ophezulu wale ngozi uyonele. Oku

15:21.338 --> 15:24.975
kuthetha ukuba kusenokungabikho nto kwaphela.

15:24.975 --> 15:33.055
Kanti ke le meko kaxakeka yobhubhane, enxulumene negama
elithi pandemic, kwaye ke ngoko inxulumana nesivumelwano

15:33.055 --> 15:38.410
esinokwenzeka esingekho esikwazeni sobhubhane wexesha elizayo.

15:38.410 --> 15:45.354
Ibhalwe ngendlela ethi amazwe kufuneka
angenelele ngokukhawuleza nangakumbi, kufuneka enze

15:45.354 --> 15:49.541
izinto ngokukhawuleza nangakumbi, njalo njalo.

15:49.541 --> 15:53.987
Oku kuthetha ukuba ingxaki
yobhubhane isongeza uxinzelelo ngakumbi.

15:53.987 --> 16:03.107
Kwaye oko kuthetha umngcipheko omkhulu nangakumbi
wokuqhutywa kwamalungelo asisiseko, kwaye, masithi, ukukhululwa

16:03.107 --> 16:08.210
kweziyobisi ezisandul' ukulingwa ezingavavanywanga ebantwini.

16:08.210 --> 16:10.019
Leyo yingongoma yokuqala.

16:10.019 --> 16:16.038
Ingongoma yesibini ikwangqina ukuba kudala
sinobudlelwane obusondeleyo ne-WHO kunye

16:16.038 --> 16:19.900
neqela eliphembelelayo lamakhamphani eziyobisi.

16:19.900 --> 16:29.157
Ingongoma yesibini ngoku ithi iimveliso zempilo ezifanelekileyo –
kuquka izitofu zokugonya namayeza, phakathi

16:29.157 --> 16:36.400
kwezinye izinto – kufuneka zixhaswe
ngemali kwaye ziveliswe ngomlinganiselo omkhulu.

16:36.400 --> 16:42.747
Uphando nophuhliso lwezi mveliso kuza
kukhuthazwa ngakumbi phantsi kwesakhelo se-WHO, kodwa

16:42.747 --> 16:46.260
oko kuthetha ntoni ekugqibeleni kuthi njengabemi?

16:46.260 --> 16:57.135
Oku kuthetha ukuthi, umzekelo, xa sicinga ngeentlawulo, ezinokuthi
ke nazo zibe ngumxholo weengcebiso zoMlawuli-Jikelele.

16:57.135 --> 17:07.643
Ke ngoku, eyona modeli enkulu yeshishini yeyegonyo le-mRNA.

17:07.643 --> 17:18.057
Uphando lwezitofu zokugonya ze-mRNA lubandakanya ukuguqulwa
ngobuchwepheshe kweentsholongwane ezinokubangela izifo

17:18.057 --> 17:29.279
elebhu, zisenziwa zibe yingozi ngakumbi ukuze isitofu
sokugonya sifumaneke ngokulula sokulwa nale ntsholongwane kanye.

17:29.279 --> 17:38.104
Olu tshintsho lwenziweyo elebhu lwaziwa njenge "gain-of-function
research" kwaye, ngokomgaqo, luyalelwe njengophando lwezixhobo

17:38.104 --> 17:42.836
zemfazwe eziphilayo, kodwa ngoku luxhaswa ngokupheleleyo yi-WHO.

17:42.836 --> 17:50.139
Kukwakho nesicwangciso esihambelanayo esibala
yonke into, kuquka noluhlu lweentsholongwane

17:50.139 --> 17:55.390
ezinokubangela iintlanga ezibhubhanayo kwixesha elizayo.

17:55.390 --> 17:57.720
Uphando luyakhuthazwa, kunokwenzeka ntoni?

17:57.720 --> 18:04.712
Kunokwenzeka nangaliphi na ixesha ukuba intsholongwane enobungozi
obunjalo – eyenzelwe ngobuchwepheshe ukuba

18:04.712 --> 18:10.661
ibe yingozi – iphume elebhu ize iqalise
ubhubhane i-WHO ethi iyalulwa. Ingongoma yokuqala.

18:10.661 --> 18:18.256
Kwaye ingongoma yesibini – njengoko sendikucacisile – kukuba
ukukhuthaza ezi mveliso zempilo zifanelekileyo kucacisa

18:18.256 --> 18:26.203
ukuba kunomngcipheko wokuba izinto ezingavavanywanga zikhutshwe
kubantu njengezitofu zokugonya zise kwisigaba sovavanyo.

18:26.203 --> 18:30.964
Ewe, kwaye ngenxa yoko, uluntu ekugqibeleni nalo
luya kunyanzeliswa ukuba lube phantsi kolu vavanyo,

18:30.964 --> 18:33.760
kunye neengozi ezinkulu kubomi nakumalungu omzimba.

18:33.760 --> 18:37.880
Kwaye ke sinalo ingongoma
yesithathu, ngoku efakwe kwiinguqulelo ze-IGV.

18:37.880 --> 18:43.602
Ngoko ke kuyoyikisa ngakumbi kuthi
njengamagqwetha xa sinomdla kwamalungelo oluntu.

18:43.602 --> 18:50.080
Umba wolwazi oluyingozi
nolulahlekisayo ngoku ujongwe ngokucacileyo.

18:50.080 --> 18:57.391
Ukuchasa le nto kuthiwa yinkcazelo engachanekanga neyokulahlekisa,
apho kungacaci kwaphela ukuba ngubani oyichazayo.

18:57.391 --> 19:02.920
Ekugqibeleni, yi-WHO kuphela enokuchaza ukuba
yintoni inyaniso nokuba yintoni ubuxoki,

19:02.920 --> 19:06.160
ngaloo ndlela ithatha intshukumo phezu kweyaniso.

19:06.160 --> 19:10.804
Ngenxa yoko, sinokulindela ucensha
olungqongqo nangakumbi kwixesha elizayo.

19:10.804 --> 19:20.518
Ngenxa yoko, inkululeko yezimvo, yolwazi nesayensi,
kunye namajelo eendaba, zingaphantsi koxinzelelo

19:20.518 --> 19:26.566
olukhulu kwaye zisesichengeni sokutshitshiswa ngokupheleleyo.

19:26.566 --> 19:32.367
Kwaye ngaloo nto, siye sayichitha
isiseko esingundoqo somgaqo-siseko wethu.

19:32.367 --> 19:40.702
Kakade ke, kusoloko kunjalo ukuba iJamani
ingagqiba ekubeni ingathathi nxaxheba kuko konke oku.

19:40.702 --> 19:46.971
Kodwa ingxaki kanye sesi sixhobo solawulo, i-WHO,
apho phantse zonke iindawo zehlabathi ziyilungu layo.

19:46.971 --> 19:51.720
Kubonakala ngathi inomtsalane
onjalo kumazwe amaninzi angamalungu.

19:51.720 --> 19:58.748
Kucacile ukuba iJamani idlala indima
ebaluleke kakhulu ekuxhaseni izicwangciso ze-WHO.

19:58.748 --> 20:03.619
Yiyo loo nto singenakulindela ilizwe elifana
neJamani ukuba lithi, "Misa, oko eneneni kuyaphula

20:03.619 --> 20:06.720
iSihloko 5 soMthetho oSisiseko ukuba singawusebenzisa nje."

20:06.720 --> 20:07.660
Kule meko kaxakeka

20:07.660 --> 20:09.906
Ngaphakathi? Kanye, kule meko kaxakeka.

20:09.906 --> 20:15.274
Kodwa kananjalo nangaphandle kweemeko
ezingxamisekileyo. Ngoko ke ngoku yinto enokwenzeka nje.

20:15.274 --> 20:18.800
I-WHO namazwe angamalungu ayo agqiba
ukuba yintoni eyiyo nentoni engalunganga.

20:18.800 --> 20:27.111
Kwaye, ngokudana kwam okukhulu, ngoku sikwabonile
inkundla yaseJamani igweba isithi ityala lokucenzwa

20:27.111 --> 20:32.580
kwe-intanethi lalisifanele, kuba lihambelana nezikhokelo ze-WHO.

20:32.580 --> 20:39.628
Ngokokwazi kwam, into ethile egxeka ukugonya
yacinywa kwi-LinkedIn, kwaye inkundla yagweba nje yathi:

20:39.628 --> 20:47.568
Ewe, kodwa oko bekungokwemigaqo ye-WHO, kwaye
ngokubonakalayo bathembeke kakhulu kangangokuba asiyibazi.

20:47.568 --> 20:51.448
Yiyo leyo isaci esitsha – asisavumelekanga ukubuza imibuzo.

20:51.448 --> 21:00.119
Kwaye ngenqaku lesine, ezi zilungiso ze-IHR
zikwajongene nokudityaniswa kolawulo lwezi zibophelelo

21:00.119 --> 21:04.922
ze-WHO kunye nokuphunyezwa kwazo kumazwe angamalungu.

21:04.922 --> 21:12.609
Iilizwe kufuneka zomeleze amandla azo angundoqo kwinqanaba
lolawulo ukuze iimbopheleleko ze-WHO zikwazi ukuphunyezwa

21:12.609 --> 21:20.628
ngokukhawuleza nangempumelelo ngakumbi; kwaye, ngaphezu kwako
konke, ilizwe ngalinye ngoku kufuneka liseke igunya lesizwe

21:20.628 --> 21:25.863
le-IHR elinoxanduva lokuqinisekisa ukuba
amazwe ziyaziphumeza ngokufanelekileyo

21:25.863 --> 21:29.334
iimbopheleleko zazo phantsi kwe-IHR elungisiweyo.

21:29.334 --> 21:36.962
Kakade ke, kukwakho nomngcipheko wokuba la magunya esizwe e-IHR
azakufumana imiyalelo ngqo kwi-WHO, imiyalelo

21:36.962 --> 21:44.100
leyo ilizwe elinokuyichitha ngokusesikweni,
kodwa asazi ukuba kuza kwenzeka ntoni na eneneni.

21:44.100 --> 21:55.149
Ngoko ke ngoku sijongene nengozi yolawulo lwempilo lwehlabathi
olunobuphezukonke nobuzwilakhe obunzulu oluqinisa izimvo zalo,

21:55.149 --> 22:06.110
oludala uxinzelelo olungapheliyo, umzekelo kumgaqo-siseko wethu –
mandithi njani – okanye oluvelisa uxinzelelo olungapheliyo

22:06.110 --> 22:16.099
kumgaqo-siseko nakweminye imigaqo-siseko ekhululekileyo;
Ngamanye amazwi, sijongene nengozi yokunyhashwa okukhulu

22:16.099 --> 22:21.786
kwamalungelo oluntu, okwenza mandundu ziinguqu kwi-IGT.

22:21.786 --> 22:26.890
Ewe, enkosi ngokuthetha oko, ngokusisondezela kuthi.

22:26.890 --> 22:34.686
Singenza ntoni ngoku ukukuxhasa kule petishoni?
Ababukeli be-Kla.TV banganokwenza ntoni apho?

22:34.686 --> 22:43.033
Ngoko ke, kulo mxholo, kuqala, enkosi kakhulu ngokusinika
eli thuba lokwazisa ngale petishoni kwakhona, ndikwamela

22:43.033 --> 22:47.785
noGqr Sonja Reitz weHippocratic Oath Medical Association.

22:47.785 --> 22:55.983
Sele uvumile ukudibanisa isicelo esingaphantsi kwale vidiyo,
kwaye, ukuba kunokwenzeka, ukudibanisa noluhlu lwezayino

22:55.983 --> 23:04.040
olungaphantsi kwaso. Kungakuhle kakhulu ukuba ababukeli bakwazi
ukuprinta nje olu luhlu lwezayino, kungakuhle ukuba

23:04.040 --> 23:12.040
ibe yiphepha elipheleleyo, njengoko ndikholelwa ukuba
izayino ezilishumi zinokuqokelelwa kwiphepha ngalinye.

23:12.040 --> 23:15.000
Emva koko uthumele umntu ngamnye kwi "Sifungo sikaHippocrates".

23:15.000 --> 23:26.086
Idilesi ikwabonelelwe apho, nokuba iskenelwe nge-imeyile okanye
nge-feksi, kwaye ke siza kugqiba ngaxa lithile xa siqokelele

23:26.086 --> 23:36.635
iisayini ezaneleyo size singenise yonke into kwakhona
ngaxeshanye, ngethemba lokuba iKomiti yeePetishini ingathi ngoku

23:36.635 --> 23:42.560
iyakucengwa sithi ukuba ibonelele yonke into kwi-intanethi nayo.

23:42.560 --> 23:46.572
Ukuba kunjalo, ngokuqinisekileyo singakwazisa.

23:46.572 --> 23:55.817
Into enokuba ngcono nangakumbi, ewe, kukuba ababukeli
baqhagamshelane namaLungu ePalamente abo kwizithili zabo baze

23:55.817 --> 24:00.660
baxoxe ngalo mba nabo buqu. Ingaba yinto emangalisayo leyo.

24:00.660 --> 24:06.362
Kodwa ngeli xesha, singathanda ukuvakalisa
umbulelo wethu onzulu kwi-Klagemauer TV ngenkxaso yabo.

24:06.362 --> 24:11.232
Ewe, enkosi kakhulu ngomsebenzi
wenu wokuqala kule petishoni, enkosi.

24:11.232 --> 24:12.059
Nguwe enkosi.
