ד״ר פֿײַל, איר זענט אַ אַדוואָקאַט, אַ וויסנשאַפֿטלער און איר האָט געדינט ווי עקספּערט־באַראַטער בײַם ראַט פֿון אייראָפּע.
יעצט האָט איר דעם 26סטן יוני 2024 אַרײַנגעגעבן אַ פּעטיציע צום דײַטשן פּאַרלאַמענט צוזאַמען מיט אַ
מעדיצינישער אַסאָציאַציע מיטן נאָמען "היפּפּאָקראַטישע שבֿועה".
עס באַטרעפֿט די אָפּװײַזונג פֿון די ענדערונגען צו די אינטערנאַציאָנאַלע געזונטהייט־רעגולאַציעס, אָדער קורץ IHR.
וואָס איז דער אינהאַלט פֿון דער פּעטיציע?
יאָ, דער וויכטיקסטער פּונקט – וואָס דו האָסט נאָר דערמאָנט – איז צו אָפּװײַזן די ענדערונגען צו די אינטערנאַציאָנאַלע
געזונטהייט־רעגולאַציעס, וואָס זענען אָנגענומען געוואָרן דורך די וועלט־געזונטהייט־אַסעמבלי אין זשענעװע דעם 1טן יוני.
די IGV איז אַ אינטערנאַציאָנאַלער טראַקטאַט וואָס איז שוין אין קראַפֿט.
און מיר ווילן איצט פאַרמיידן אַז די ענדערונגען צו דעם IGV, וואָס וואָלטן געמאכט די סיטואַציע
נאָך ערגער, זאָלן נישט אַרײַנטרעטן אין קראַפֿט.
מיר רופן דעריבער דעם בונדעסטאַג צו פאָדערן אַז די פֿעדעראַלע רעגירונג זאָל אָפּװײַזן דעם פֿאָרשלאָג.
די פֿעדעראַלע רעגירונג וואָלט געמוזט פֿאָרמעל דערקלערן איר אָפּווייזונג צום דירעקטאָר־גענעראַל פֿון דער
וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע (WHO) אין דער לויף פֿון צען חדשים נאָך דער מעלדונג; אַנדערש וואָלטן די
IGT־ענדערונגען אַרײַנטרעטן אין קראַפֿט נאָך צוועלף חדשים.
וואָס מיינט איצט מעלדונג?
דער פּראָצעדור איז פשוט אַזוי: עס ווערט אָנגענומען דורך אַ פּשוטער מערהייט בײַ דער וועלט־געזונטהייט־אַסעמבלי,
און דער דירעקטאָר־גענעראַל מוז פֿאָרמעל אינפֿאָרמירן די מיטגליד־שטאַטן אַז עס איז אָנגענומען געוואָרן.
ביז איצט האָב איך געמיינט אַז די פֿאָרמעלע מעלדונג איז אַרויסגעגעבן געוואָרן דעם 1טן יוני, ווען די רעזאָלוציע
איז אָנגענומען געוואָרן, ווײַל עס איז געווען קלאָר פֿאַר אַלעמען אַז טעדרעס האָט טאַקע געטריטן אויף דעם גאַז.
ער איז אין אַ גרויסן דרינג צו ברענגען אַלץ דורכצופירן.
אָבער ער האָט טאַקע נישט אַרויסגעגעבן דעם פֿאָרמעלן מעלדונג צו די איינצעלע מיטגליד־שטאַטן ביזן 19טן סעפּטעמבער.
דאָס מיינט אַז דער איין־יאָריקער צײַט־פֿאַרלויף פֿאַר דער אַרײַנטרעטונג אין קראַפֿט וועט אָנהייבן בלויז דעם 19טן
סעפּטעמבער, אַזוי אויך דער צען־חודשימדיקער צײַט־פֿאַרלויף.
דאָס מיינט אַז מיר האָבן נאָך צײַט – ביז דעם 18טן יולי אַרײַנגערעכנט – צו איבערצייגן די
פֿעדעראַלע רעגירונג צו אָפּװײַזן די IGV-ענדערונגען.
איר האָט איצט די פּעטיציעס צום בונדעסטאַג אַרײַנגעגעבן און האָט דערוואַרט אַז זיי וועלן אין די קומענדיקע וואָכן אויף
דער אינטערנעץ־פּלאַטפֿאָרמע פֿון דעם דײַטשן בונדעסטאַג פֿאַרעפֿנטלעכט ווערן. אָבער דאָס איז נישט געשען.
וואָס איז דער גרונט פֿאַרן באַשלוס פֿונעם פּעטיציעס־קאָמיטעט, ווײַל דאָס מיינט אַז בירגער קענען אויך נישט אונטערשרײַבן
אָנלײַן, נאָר מוזן ווידער אונטערשרײַבן אויף פּאַפּיר?
פּונקט. צו זײַן ערלעך, האָבן מיר דאָס אין אָנהייב נישט דערוואַרט.
ד״ר סאָניאַ רייטץ, די פאַרוואַלטערישע דירעקטאָרין פֿון "היפּאָקראַטישער שבֿועה", האָט אויך גאַנץ שנעל
אָנגעזאָגט — אויף אירע טעלעגראַם־קאַנאַלן אויף דער היים־זײַט — אַז מיר האָבן אַרײַנגעגעבן די פּעטיציע.
ווײַל מיר האָבן דאָס פֿאָרויסגעזען: גרייט זיך, אַלעמען, איר וועט באַלד קענען צייכענען אָנליין.
וואָס איז געשען? אין אָנהייב גאָרנישט.
דאַן האָבן סאָניאַ רייץ און איך עטלעכע מאָל גערופן דעם פּעטיציע־קאָמיטעט, און זיי האָבן געזאָגט: יאָ, עס
וועט נעמען אַ ביסל צײַט, עס וועט נעמען אַ ביסל צײַט.
און דאַן, נאָך דרײַ חדשים, איז סוף־כּל־סוף אָנגעקומען אַ בריוו, וואָס זיי האָבן אונדז פריער מיט גוטסקייט געשיקט דורך אימעיל –
דאַטירט דעם 12טן סעפּטעמבער, אָבער נישט באַקומען ביזן 30סטן סעפּטעמבער – וואָס זאגט, אַז די קאַמיטעט־דינסט פֿון דעם
בונדעסטאַג, וואָס איבערקוקט די פּעטיציעס, רעקאָמענדירט איצט, אַז דער פּעטיציע־קאָמיטעט זאָל נישט פֿאַרעפֿנטלעכן אונדזער פּעטיציע.
די אָפיציעלע סיבה וואָס מען האָט געגעבן פֿאַר דעם קאַמיטעט־דינסט איז:
אונדזער פּעטיציע האָט אַנטהאַלטן הנחות און טענות אָן בײַװײַזן, און דערפֿאַר האָט מען ניט געקענט דערוואַרטן קיין אָביעקטיווע
און פּראָדוקטיווע דיסקוסיע אויף דער יסוד פֿון דער פּעטיציע.
אין אָנהייב האָט אונדז דאָס זייער איבערראַשט און אויך אַ ביסל געשאָקירט.
וואָס מיינט דאָס איצט? דאָס מיינט נישט אַז די פּעטיציע בכלל איז אָפּגעװיזן געוואָרן.
דאָס מיינט פשוט – אָבער דאָס איז, כמובן, אַ גרויסע זאַך – אַז די פּעטיציע וועט נישט ווערן אַרויפֿגעשטעלט אויף דער
היים־בלאַט, קען נישט ווערן אונטערגעשריבן אָנליין, און מיר וועלן נאָך שטענדיק מוזן זאַמלען אונטערשריפטן אויף פּאַפּיר.
פֿאַר דעם איז נישטאָ קיין טערמין, וואָס איז אַ מעלה.
בײַ קוואָרום זענען מיר נישט זיכער צי מיר דאַרפֿן איצט 30,000 אונטערשריפֿטן אָדער נישט.
דער פאקט איז אַז די זאַמלונג איז אין גאַנג און אַז אַ גרויסע צאָל מענטשן האָבן שוין אונטערגעשריבן.
איבער 6,000 אונטערשריפטן זענען שוין געזאַמלט געוואָרן פֿאַר דער "היפּאָקראַטישער שבֿועה",
אָן דעם וואָס מיר האָבן עס ברייט רעקלאַמירט.
סאָניאַ רייטץ און איך האָבן באַשלאָסן צו שרײַבן אַ לענגערן בריוו צום פּעטיציע־קאָמיטעט, אין וועלכן מיר דערקלערן אַז אונדזער
פּעטיציע איז נישט באַזירט אויף ספּעקולאַציעס און אַסערציעס, נאָר אַז יעדער איינציקער אַרגומענט
וואָס מיר פאָרלייגן קען גאָר באַשטעטיקט ווערן.
וואָס איז גאַנץ ביזאַר אין דעם ענין, איז פשוט דער פאקט אַז פֿאַר די באַגרינדונגען פֿון אַ פּעטיציע איז אַ שטרענגער
צאָל־באַגרענעצונג פֿון אותיות – נאַמלעך, מע קען ניצן בלויז 3,000 אותיות – און אַז
רעפֿערענצן צו אינטערנעץ־לינקען זענען אויך פֿאַרבאָטן.
און דאָס האָט אונדז טאַקע נישט געלאָזט אַרײַנגיין אין טיפֿקייט, בפרט ווײַל די טעמע איז אַזוי קאָמפּליצירט, אַז אויב מען וויל זי
טאַקע גאַנץ דערקלערן, מוז מען קודם קורץ באַשרײַבן די צוגעװענדטע רעגולאַציעס בײַ דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע
(WHO), כּדי אַז די באַטראָפֿענע בכלל קענען אָנהייבן צו פֿאַרשטיין די באַדײַטונג פֿון די ענדערונגען.
מיט 3,000 אותיות איז דאָס נישט מעגלעך, דאָס איז גאַנץ קלאָר.
און מיר וועלן איצט דאָס פאָרשטעלן, און דערנאָך וועט דער פּעטיציע־קאָמיטעט באַקומען לפּחות פינף A4־זייטן אָדער מער,
צוזאַמען מיט אַ לאַנגע רשימה פֿון רעפֿערענצן, אַרײַנגערעכנט אינטערנעץ־לינקען, כּדי זיי קענען
פֿאַרשטיין פֿאַר וואָס מיר האָבן אַרײַנגעגעבן די פּעטיציע.
און פֿאַר וואָס עס איז אין דעם ציבורדיקן אינטערעס צו אַרײַננעמען דאָס אויף דער היים־בלאַט פֿון דער פּעטיציע־קאָמיטעט.
איר האַלט, אַז די WHO אַליין האָט שוין באַוויזן זיך צו זײַן אַ אומקאָנטראָלירבאַרע, ניט־טראַנספּאַרענטע אָרגאַניזאַציע,
באַצייכנט דורך אינטערעסן־קאָנפליקטן – אַזאַ וואָס אפילו שטעלט אַן אַקוטע סכנה פֿאַר מענטשן'ס
געזונטהייט און פֿאַר די יסודותדיקע בירגערלעכע פֿרײַהייטן.
קענסטו קורץ ווידער צוזאַמענפֿאַסן די הויפּט־פּונקטן?
פּונקט. אַזוי האָבן מיר דרײַ הויפּט־געביטן וואָס שוין שטעלן אַ ריזיקן פּראָבלעם אינעם WHO.
מיר האָבן דאָס אַלע איבערגעלעבט איצט אין דעם קאָנטעקסט פֿון דער אַזוי-גערופֿענער קאָראָנאַווירוס-פּאַנדעמיע זינט 2020.
דאָס איז די ריזיקע אָפּהענגיקייט פֿון דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע אויף נדבֿות.
דאָס איז אויך אַ קלאָרער מאַנגל אין טראַנספּאַרענץ אין די רעגולאציעס פֿון דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע.
און דריטנס, איז דאָ די אומקאָנטראָלירבאַרע מאַכט פֿון דעם גענעראַל־דירעקטאָר פֿון דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע.
לויט דער תלות אין נדבֿות, זענען מיר איצט אין דעם בודזשעט־יאָר 2022/2023 אויפֿן פּונקט, וווּ איבער 85% פֿון
דעם בודזשעט איז אָפּהענגיק פֿון פֿרײַוויליקע נדבֿות.
די דאָנאָרן אַרײַננעמען רעגירונגען, אָבער אויך פּריוואַטע, אַזוי גערופענע פֿילאַנטראָפּישע פֿונדאַציעס ווי די גייטס־פֿונדאַציע
אָדער דער גאַווי וואַקצין־אַליאַנץ – אַלע זענען, כמובן, נאָענט פֿאַרבונדן מיט דער פֿאַרמאַצעווטישער אינדוסטריע. מיר ווייסן דאָס.
דאָס שטעלט אַ באַטײַטנדיקן ריזיק פֿון אויסערלעכער קאָנטראָל, אַז די וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע וועט
ווערן מינימאַל קאָנטראָלירט דורך פּראָפֿיט־אינטערעסן.
מיר האָבן ריזיקע אינטערעסן־קאָנפליקטן און מיר האָבן דאָס וואָס מען רופט אַ "מערי־גאָ־ראַונד פֿון פּערסאָנאַל", וווּ, למשל,
WHO־מיטאַרבעטער פֿאַר אַ קורצער צײַט צוריקגיין צו גייטס, דאַן אַריבערגיין צו GAVI, און דאַן ווידער צוריקגיין צו
WHO. דאָס איז באַוויזן געוואָרן דורך עקספּערטן אין דעם פעלד.
מיר האָבן נאָר געהאַט די גרויסע דאָנאָר־קאָנפֿערענץ, אַזוי צו זאָגן, אונטער דער פּאַטראָנאַזש פֿון אונדזער
געערטער געזונטהייט־מיניסטער לאַוטערבאַך, וווּ אַלע האָבן גערופֿן: וואַו, מיר האָבן איצט די פּראָבלעם געלייזט.
יעצט איז די סומע פֿון די נדבֿות פֿאַר דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע פֿאַרגרעסערט געוואָרן.
דער פּראָבלעם איז אָבער אַז מיר האָבן איצט אַזאַ ריזיקע פֿאַרפּלאָנטערטקייט צווישן די שטאַטן און די פֿאַרמאַצעווטישע
אינדוסטריע, למשל דורך דעם "עפֿנטלעך־פּריוואַטן פּאַרטנערשאַפֿט", אין וועלכן די שטאַטן, די וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע (WHO)
און די פֿאַרמאַצעווטישע אינדוסטריע זענען אינסטיטוציאָנעל פֿאַרבונדן כּדי צו פֿאָרויסצוטרײַבן
די אַגענדע פֿון מעדיצינען, וואַקצינען, אאַז״וו.
עס איז נישט גענוג פֿאַר אונדז נאָר צו זאָגן: יאָ, מיר וועלן איצט ווידער פֿאַרגרעסערן די רעגירונגס־בײַשטײַערונגען.
עפּעס האָט זיך אָנגעהויבן אַ לעבן פֿון זיך אַליין, און מיט די IGV-ענדערונגען וועט עס ווייטער אַזוי
פאָרזעצן – איך וועל דאָס שפּעטער ווידער דערקלערן.
דאַן האָבן מיר אַ ריזיקן מאַנגל אין טראַנספּאַרענץ, וואָס ווידער פֿאַרשטאַרקט די מעגלעכקייט פֿון אויסערלעכער קאָנטראָל.
פּערזענלעכע אינטערעסן־קאָנפליקטן פֿון עקספּערטן־מיטאַרבעטער בײַ דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע (WHO)
דאַרפֿן נישט אַנטפּלעקט ווערן און קענען בלײַבן קאָנפֿידענציעל.
דערנאָך זענען דאָ תּרומה־הסכּמות וואָס באַשטימען דעם ציל פֿאַר וועלכן די תּרומה איז געמאַכט
געוואָרן – די באַשטימטע מיטלען ווערן נישט אַנטפּלעקט.
דערנאָך זענען דאָ הסכמות צווישן דער WHO און דער דיגיטאַלער בקשה־אינדוסטריע.
מיר דערמאָנען זיך די מאַסיווע צענזור אין פֿאַרבינדונג מיט, למשל, קריטיק פֿון mRNA וואַקסינאַציעס.
אויף געזעלשאַפֿטלעכע מידיאַ?
פּונקט, מאַסיוו.
וואָס ליגט הינטער דעם? איבער 40 קאָנטראַקטן צווישן די WHO און די דיגיטאַלע ביטטק־אינדוסטריע.
די קאָנטראַקטן זענען אויך אונטער שלאָס און שליסל.
דאַן איז דאָ אַ פּראָצעדור פֿאַר דער אויפֿפֿירונג אויף דער רשימה פֿאַר נויטפֿאַל־באַניץ.
– איך מיין אַז דאָס וואָלט געווען פֿון 2022 – איך וואָלט געדאַרפֿט ווידער נאָכקוקן.
מיט דער "ליסטע פֿאַר נויטפֿאַל־באַניץ", גרייט זיך די וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע (WHO), וואָס איז טאַקע נישט
אויטאָריזירט צו באַשטעטיקן מעדיקאַמענטן און וואַקסינען, פֿאָרויס פֿאַר דער מעגלעכקייט אַז פֿאַרמאַצעווטישע פֿירמעס קענען בעטן
אַ שנעלע באַשטעטיקונג פֿון זייערע פּראָדוקטן אין אַ נויטפֿאַל.
דאָס מיינט אַז זיי האָבן שוין אַרײַנגעגעבן זייערע אַפּליקאַציעס צו דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע.
אַזוי פיל איז שוין צוגעגרייט, אַז אין אַ נויטפֿאַל דאַרף מען נאָר קורץ ענדיקן די גאַנצע זאַך, איידער מען קען אַרײַנגעבן די
עקספּערימענטאַלע, גראָסטנס אומגעפּרוּווטע סובסטאַנצן צו די רעגולאַטאָרישע אויטאָריטעטן אַרום דער וועלט,
כּדי אַז אַלץ זאָל ווערן געענדיקט אַזוי שנעל ווי מעגלעך און די סובסטאַנצן זאָלן ווערן באַשטעטיקט.
און איצט קומט דער כאַפּ, דער גרויסער כאַפּ אין דער געשיכטע:
עקספּערטן זענען באַטייליקט אין דעם פּראָצעדור פֿון דער רשימה פֿאַר נויטפֿאַל־באַניץ.
אָבער לויט דעם ליסטינג־פּראָצעדור זענען די רעזולטאַטן פֿון די טעכנישע אונטערזוכונגען אונטער דער גאַנצער
קאָנטראָל פֿון דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע.
עס באַשליסט וואָס צו טאָן דערמיט. און עס באַשליסט צי צו פֿאַרעפֿנטלעכן די געפֿונדן פֿון די עקספּערטן, וואָס מיינט אַז –
נאָר טעאָרעטיש, איך גלייב – אַ פּאַנעל פֿון עקספּערטן קען זאָגן:
דער פּראָדוקט איז זייער געפֿערלעך; מיר רעקאָמענדירן נישט זײַן באַניץ.
מיר רעקאָמענדירן נישט אַז די רעגולאַטאָרישע אויטאריטעטן אַרום דער וועלט – אין אונדזער פאַל, די EMA – זאָלן עס באַשטעטיקן.
אָבער די WHO האַלט עס אונטער דער דעקע און זאָגט: יאָ, מיר קענען עס נאָך אלץ רעקאָמענדירן.
דאָס איז אַ גאַנץ אַבסורד אין טערמינען פֿון מאַנגל אין טראַנספּאַרענץ.
און דאָס איז די דריטע זאַך וואָס מיר האָבן שוין איבערגעלעבט אין 2020, ווי פֿאָלגט:
דער דירעקטאָר־גענעראַל אַליין באַשליסט צי צו דערקלערן אַ אינטערנאַציאָנאַלע געזונטהייט־נויטפֿאַל.
ענגליש, אַבסורד אַבריוויִרט צו "PHEIC" – "עמערדזשענסי פֿון פּובליקער געזונטהייט מיט אינטערנאַציאָנאַלע באַזאָרגטקייט".
אויף פּאַפּיר זענען קריטעריעס וואָס זאָלן באַגרענעצן די פֿאַרהאַנדלונגען, וואָס וואָלטן געווען זייער
וויכטיק פֿאַר אונדז אַדוואָקאַטן, צווישן אַנדערע.
אויב ער דערקלערט איצט אַ געזונטהייט־נויטפֿאַל, צי איז דאָס באַזירט אויף וויסנשאַפֿטלעכע באַווייַזן?
און ווען, אין אַ צווייטן שריט, ער מאַכט רעקאָמענדאַציעס אויף דעם יסוד, און די רעקאָמענדאַציעס ווערן דערנאָך לעצטנס איבערגעגעבן
צו די שטאַטן, פֿירן זיי צו ריזיקע באַגרענעצונגען פֿון פֿרײַהייט.
מעגלעכע וואַקסינאַציע־פֿאָדערונגען אין יחיד־לענדער קענען דערפֿון אינספּירירט ווערן, אָבער די רעקאָמענדאַציעס מוזן זיין גרונטלעך
אונטערזוכט פֿאַר זייער עפעקטיווקייט און פּאָטענציעל שעדלעכקייט.
און גאָרנישט פֿון דעם קען זיך אומאָפּהענגיק באַשטעטיקן ווען מר טעדראָס זאָגט: איך דערקלער אַ פּייהיק און איך
געב אויס רעקאָמענדאַציעס מיט באַגרענעצונגען אויף פרייהייט.
עס איז נישט קיין אויטאריטעט צו מאָניטאָרן עס. זיינע עקספּערטן קענען נאָר ראַטן.
די רעקאָמענדאַציעס פֿון די עקספּערטן זענען נישט פֿאַרפֿליכטענדיק, און אַנדערש איז ניטאָ קיין אויפֿזיכט־אויטאָריטעט.
און עס איז גאָר ווונדערלעך אַז אַ איין מענטש קען באַניצן אַזאַ מאַכט.
די שטאַטן קענען גוט שפּעטער זאָגן: האַלט! מיר וועלן דאָס ערשטער ווידער איבערקוקן פֿאַר
קאָמפּאַטיביליטעט מיט אונדזער קאַטאַלאָג פֿון יסוד־רעכטן.
אָבער מיר האָבן אַלע דערפֿאַרונג געהאַט אַז דאָס פּאַסירט נישט.
דער צוטרוי צו דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע בלײַבט אומגלויבלעך הויך, כאָטש זי איז אַן אַרביטראַרע
אויטאָריטעט וואָס צום סוף פּשוט באַשטעטיקט מיטלען וואָס זענען אומגלויבלעך שעדלעך און פֿײַנטלעך צו מענטשנרעכט.
יאָ. אַזוי איז די הײַנטיקע סיטואַציע, דער סטאַטוס־קוואָ פֿון דער WHO, ווי איר האָט נאָר געוויזן.
און איצט האָסטו געזאָגט, אַז דאָס וואָלט ווידער פֿאַרשטאַרקט ווערן מיט די ענדערונגען אין דער IGV.
וואָס איז דאָרט – וואָס נאָך קומט דערצו?
יאָ, "אויפֿן שפּיץ" איז אַ גוטער אופֿן דאָס אויסצודריקן; אַזוי איז עס פּונקט.
אַזוי האָבן מיר די אומגלויבלעכע מאַכט פֿון דעם גענעראַל־דירעקטאָר פֿון דער
וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע צו דערקלערן אַ 'PHEIC'.
יעצט האָבן זיי אַרויסגעבראַכט אַ צוגעלייגטע, פֿאַרשטאַרקטע פֿאָרעם פֿון דעם 'PHEIC' אין די IHR.
דאָס הייסט, דער אַזוי גערופענער "פּאַנדעמישער נויטפֿאַל".
עס איז קלאָר דעפֿינירט ווי אַ פֿאָרמע וואָס פֿאַרשטאַרקט.
עס גייט וועגן די נאָך שנעלערע פֿאַרשפּרייטונג – איבער גרעניצן – פֿון באַשטימטע אָנשטעקיקע קראַנקייטן.
עס גייט וועגן איבערלאדן דעם געזונטהייט־סיסטעם און נאָך מער.
דער הויפּט־פּונקט, אָבער, איז אַז דער הויך ריזיקאָ פֿון דעם סכּנה איז גענוג. דאָס מיינט אַז עס קען בכלל גאָרנישט זײַן.
און נאָך דער פּאַנדעמיע־נויטפֿאַל, וואָס איז פֿאַרבונדן מיטן וואָרט "פּאַנדעמיע", און דערמיט פֿאַרבינדט זיך מיטן מעגלעכן
צוקונפֿטיקן פּאַנדעמיע־אָפּמאַך, וואָס איז נאָך אַלץ אומזיכער.
עס איז אויסגעדריקט אויף אַזאַ אופֿן, אַז די שטאַטן מוזן אַרײַנמישן זיך נאָך שנעלער, מוזן האַנדלען נאָך שנעלער, און אַזוי ווײַטער.
דאָס מיינט אַז דער פּאַנדעמיע־נויטפֿאַל לייגט נאָך מער דרוק.
און דאָס מיינט אַ נאָך גרעסערע ריזיקע פֿון פֿאַרלעצונגען פֿון פֿונדאַמענטאַלע רעכט און, לאָמיר זאָגן, די אַרויסלאָזונג פֿון
אומגעפּרוּווטע עקספּערימענטאַלע סובסטאַנצן אויף דער מענטשהייט.
דאָס איז דער ערשטער פּונקט.
דער צווייטער פּונקט באַשטעטיקט אויך אַז מיר האָבן שוין לאַנג אַ נאָענטע באַציִונג מיט דער WHO און דער פֿאַרמאַסיוטישער לאָבי.
דער צווייטער פּונקט זאָגט איצט, אַז רעלעוואַנטע געזונטהייט־פּראָדוקטן – אַרײַנגערעכנט וואַקסינען
און מעדיצינען, צווישן אַנדערע זאַכן – מוזן ווערן פינאַנצירט און פּראָדוצירט אויף אַ גרעסערן מאָסשטאַב.
די פאָרשונג און אַנטוויקלונג פֿון די פּראָדוקטן זאָל ווײַטער פֿאָרגעשטעלט ווערן אינעם ראַם פֿון דער
וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע (WHO), אָבער וואָס מיינט דאָס לעצטנס פֿאַר אונדז ווי בירגער?
דאָס מיינט, למשל, ווען מיר באַטראַכטן וואַקסינען, וואָס קענען דאַן אויך זײַן דער טעמע פֿון
די רעקאָמענדאַציעס פֿון דעם דירעקטאָר־גענעראַל.
דעמאָלט, איצט, איז דער טאַקע גרויסער געשעפֿט־מאָדעל די mRNA־וואַקסינאַציע, באַקאַנט ווי וואַקסינאַציע.
פֿאָרשונג וועגן mRNA-וואַקסינען נעמט אַרײַן קינסטלעך מאָדיפֿיצירן פּאָטענציעלע פּאַטאָגענען אין דער לאַבאָראַטאָריע, און
זיי מאַכן מער געפֿערלעך, כּדי אַ וואַקסין זאָל גרינגערהייט זײַן בנימצא צו באַקעמפֿן דעם ספּעציפֿישן ווירוס.
די קינסטלעכע מאָדיפיקאַציע אין דער לאַבאָראַטאָריע איז אויך באַקאַנט ווי "געווינס־פֿונקציע־פֿאָרשונג" און איז, אין
פּרינציפּ, פֿאַרבאָטן ווי ביאָלאָגישע וואָפן־פֿאָרשונג, אָבער ווערט איצט עפעקטיוו פּראָמאָטירט דורך די WHO.
עס איז אויך אַ צוגעפּאַסטער פּלאַן וואָס ליסט אַלץ, אַרײַנגערעכנט אַ רשימה פֿון מעגלעכע פּאַטאָגענען
וואָס קענען גורם זײַן צו פּאַנדעמיעס אין דער צוקונפֿט.
פֿאָרשונג ווערט פּראָמאָווירט, וואָס קען פּאַסירן?
עס קען פּאַסירן אין יעדן מאָמענט אַז אַזאַ געפערלעכע ווירוס – איינער וואָס איז קינסטלעך געמאכט געוואָרן געפערלעך –
פֿאַרלאָזט די לאַבאָראַטאָריע און אָנצינדט די פּאַנדעמיע וואָס די WHO זאָגט אַז זי קעמפֿט. פּונקט איין.
און פּונקט צוויי – ווי איך האָב שוין דערקלערט – איז אַז דער פּראָמאָטירן פֿון די רעלעוואַנטע געזונטהייט־פּראָדוקטן ברענגט
קלאָר די ריזיקע אַז אומגעפּרוּווטע סובסטאַנצן ווערן אַרויסגעגעבן צו דער באַפעלקערונג ווי וואַקסינען,
בשעת זיי נאָך זענען אין דער עקספּערימענטאַלער פֿאַזע.
יאָ, און דערפֿאַר וועט די מענטשהייט לעסאָף אויך אונטערגעשטעלט ווערן צו דעם עקספּערימענט, מיט ריזיקע ריזיקן פֿאַר לעבן און גוף.
און דאַן האָבן מיר אַ דריטן פּונקט, וואָס איז איצט אַרײַנגענומען אין די IGV-ענדערונגען.
אַזוי איז עס באַזונדערס שרעקלעך פֿאַר אונדז אַדוואָקאַטן, ווען מיר זענען אינטערעסירט אין מענטשנרעכט.
די פֿראַגע פֿון מיסאינפֿאָרמאַציע און דיסאינפֿאָרמאַציע ווערט איצט אויסדריקלעך באַהאַנדלט.
קעמפן קעגן די אַזוי גערופענע מיסאינפֿאָרמאַציע און דיסאינפֿאָרמאַציע, וווּ עס
בלײַבט גאָר אומקלאָר ווער דאָס דעפֿינירט.
לעסאָף קען נאָר די וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע באַשטימען וואָס איז אמת און וואָס איז
פאַלש, און דערמיט נעמט זי אַ מאָנאָפּאָל אויף אמת.
דעריבער קענען מיר דערוואַרטן אפילו שטרענגערע צענזור אין דער צוקונפֿט.
דעריבער זענען די פרייהייט פֿון מיינונג, אינפֿאָרמאַציע און וויסנשאַפֿט, ווי אויך די מעדיע, אונטער אַ
ריזיקן דרוק און ריזיקירן צו ווערן גאָר אונטערגעגראָבן.
און מיט דעם האָבן מיר אונטערגעגראָבן די ממש יסודות פֿון אונדזער קאָנסטיטוציע.
פֿאַרשטייט זיך, עס איז שטענדיק דער פאַל אַז דייטשלאַנד קען לעסאָף באַשליסן נישט צו אָנטיילנעמען אין גאָרנישט פֿון דעם.
אָבער דער פּראָבלעם איז טאַקע דער מאַכט־אַפּאַראַט, די וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע (WHO),
צו וועלכן כּמעט אַלע לענדער אין דער וועלט געהערן.
עס שיינט צו אויסצואיבן אַזאַ פֿאַסצינאַציע אויף רובֿ מיטגליד־שטאַטן.
דײַטשלאַנד שפּילט קלאָר אַ זייער אַקטיווע ראָלע אין שטיצן די פּלענער פֿון דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע.
דערפֿאַר קענען מיר נישט דערוואַרטן אַז אַ לאַנד ווי דייטשלאַנד זאָל זאָגן: "שטעל אָפּ, דאָס פאַרלעצט טאַקע
אַרטיקל 5 פֿון דער גרונט־געזעץ אויב מיר פשוט עס דורכפֿירן."
אין דער נויט־סיטואַציע
אינעווייניק? פּונקט, אין דער נויט־סיטואַציע.
אָבער אויך אויסער נויטפֿאַלן. אַזוי איצט איז עס פשוט אַ מעגלעכקייט.
די וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע און אירע מיטגליד־שטאַטן באַשטימען וואָס איז ריכטיק און וואָס איז פאַלש.
און צו מײַן גרויסער באַדויערונג האָבן מיר איצט אויך געזען אַז אַ דײַטשישער געריכט האָט באַשלאָסן אַז אַ פאַל
פֿון אינטערנעץ־צענזור איז געווען גערעכטפֿאַרטיקט, ווײַל ער האָט זיך געהאַלטן צו די WHO־הנחיות.
ווי ווייט איך ווייס, איז עפּעס קריטיש וועגן וואַקסינאַציע אויף לינקדאין אויסגעמעקט געוואָרן, און דער געריכט האָט פשוט באַשלאָסן:
יאָ, אָבער דאָס איז געווען לויט די WHO-הנחיות, און זיי זענען מסתּמא אַזוי גלויבֿווערדיק אַז מיר פֿרעגן זיי נישט.
דאָס איז דער נײַער מוטאָ – מיר מעגן שוין נישט מער פֿרעגן זאַכן.
און דער פֿערטער פּונקט, די IHR-ענדערונגען באַטרעפֿן אויך די אַדמיניסטראַטיווע צונויפֿשטעלונג פֿון די WHO-פֿאַרפֿליכטונגען
און זייער דורכפֿירונג אין די מיטגליד-שטאַטן.
די לענדער זאָלן שטאַרקן זייערע יסודותדיקע קאַפּאַציטעטן אויף דער אַדמיניסטראַטיווער מדרגה, כּדי די WHO־חובות זאָלן קענען ווערן
דורכגעפֿירט נאָך שנעלער און עפעקטיווער; און, צו דעם אַלעם, איז איצט יעדער לאַנד מחויב צו גרינדן אַ נאַציאָנאַלע IHR־אויטאָריטעט,
וואָס איז פאַראַנטוואָרטלעך צו פֿאַרזיכערן אַז די לענדער ריכטיק דורכפֿירן זייערע חובות לויט די געענדערטע IHR.
פֿאַרשטייט זיך, עס איז אויך דער דע־פֿאַקטאָ־ריזיקאָ, אַז די נאַציאָנאַלע IHR־אויטאָריטעטן וועלן באַקומען דירעקטע אינסטרוקציעס
פֿון דער WHO, וואָס אַ לאַנד קען פֿאָרמעל אָפּװײַזן, פֿאַרשטייט זיך, אָבער מיר ווייסן
קיינמאָל נישט וואָס וועט פּאַסירן אין פּראַקטיק.
און אַזוי שטייען מיר איצט פֿאַר דער סכּנה, אַז אַ גלאָבאַלער געזונט־רעזשים מיט אַבסאָלוט אויטאָריטאַרישע און טאָטאַליטאַרישע
עלעמענטן זאָל זיך פֿאַרפעסטיקן, וואָס גיט כּסדר אַ מין דרוק, למשל אויף אונדזער קאָנסטיטוציע – ווי זאָל מען עס אויסדריקן – אָדער
פֿון וועלכן עס ווערט געגעבן כּסדר דרוק אויף דער קאָנסטיטוציע און אויך אויף אַנדערע ליבעראַלע קאָנסטיטוציעס; מיט אַנדערע ווערטער,
שטייען מיר פֿאַר דער סכּנה פֿון מאַסיווע פֿאַרלעצונגען פֿון מענטשנרעכט, וואָס ווערן פֿאַרערגערט דורך די ענדערונגען אינעם IGT.
יאָ, אַ דאַנק אַז איר האָט דאָס געזאָגט, פֿאַר דער מער דעטאַלירטער דערקלערונג.
וואָס קענען מיר איצט טאָן צו שטיצן אײַך אין דער פּעטיציע? וואָס קענען די צוקוקער פֿון Kla.TV דאָרט טאָן?
אין דעם קאָנטעקסט וויל איך קודם אויסדריקן מײַן אמתן דאַנק פֿאַר דער געלעגנהייט ווידער צו העכערן די באַוווסטזײַן וועגן
דער פּעטיציע, אויך אין נאָמען פֿון ד״ר סאָניאַ רייטץ פֿון דער היפּפּאָקראַטישער אָט מעדיצינישער אַסאָציאַציע.
איר האָט שוין צוגעשטימט צו לינקן די פּעטיציע אונטן דעם ווידעא און, אויב מעגלעך, אויך צו לינקן די אונטערשריפֿט־ליסטע אונטן
דערפֿון. עס וואָלט געווען ווונדערלעך אויב צוקוקערס קענען פשוט דרוקן די אונטערשריפֿט־ליסטע, בעסער אויף אַ גאַנצער זײַט, ווײַל
איך גלייב אַז מען קען זאַמלען צען אונטערשריפֿטן אויף יעדער זײַט.
דאַן שיקט יעדן צום "היפּאָקראַטישן שבֿועה".
דער אַדרעס איז דאָרט אויך צוגעשטעלט, צי געסקאַנט דורך אימעיל אָדער פֿאַקס, און מיר וועלן דעמאָלט באַשליסן, ווען מיר האָבן
גענוג אונטערשריפטן געזאַמלט, און וועלן דאָס גאַנצע ווידער אין איין מאָל אַרײַנגעבן, אין דער האָפֿענונג אַז
דער פּעטיציע־קאָמיטעט וועט איצט זיך איבערצײַגן דורך אונדז צו פאָרשלאָגן דאָס גאַנצע אויך אָנליין.
אויב דאָס זאָל דער פאַל זײַן, וואָלטן מיר אײַך זיכער אינפֿאָרמירט.
וואָס וואָלט נאָך בעסער געווען, כמובן, וואָלט געווען אויב די צוקוקערס וואָלטן קאָנטאַקטירן זייערע מיטגלידער פֿון
פּאַרלאַמענט אין זייערע אייגענע וואַל־קרײַזן און מיט זיי פּערזענלעך דיסקוטירן דעם ענין. דאָס וואָלט געווען פֿאַנטאַסטיש.
אָבער אין דעם מאָמענט ווילן מיר אויסדריקן אונדזער אמתן דאַנק צו קלאַגעמאַוער טעלעוויזיע פֿאַר זייער שטיצע.
יאָ, אַ גרויסן דאַנק פֿאַר אייער ערשטע אַרבעט אויף דער פּעטיציע, אַ דאַנק.
ד״ר פֿײַל: אײַך אויך אַ דאַנק.