Ուկրաինայի և Ռուսաստանի միջև հակամարտության հարցում Արևմտյան լրատվամիջոցների դիրքորոշումը միանշանակ է։
Ռուսաստանի կառավարությունը՝ նախագահ Պուտինի գլխավորությամբ, ագրեսորն է։
Ուկրաինայի կառավարությունը զոհ է, որը պետք է պաշտպանի ինքն իրեն։
Ռուսաստանի մասին հաղորդագրությունները գրեթե բացառապես բացասական են, պնդելով, որ «չկա մամուլի ազատություն» և այլն։
Դուք գրեթե երբեք Ուկրաինայի մասին բացասական ոչինչ չեք լսում։
Ուկրաինացի լրագրող և հեռուստահաղորդավար Դիանա Պանչենկոն ներկայացնում է շատ տարբեր պատկեր։
Նա YouTube-ում հասնում է միլիոնավոր հանդիսատեսի և ունի 300 000 հետևորդ Telegram-ալիքում։
Սաշա Ա. Ռոսմյուլլերը, գերմանական DEUTSCHE STIMME ամսագրի և պորտալի խմբագիրը, հարցազրույց է վարել
Պանչենկոյի հետ, որը հրապարակվել է 2024 թ. հոկտեմբերի 11-ին։
1976 թվականին հիմնադրված DEUTSCHE STIMME-ն առաջնահերթություն է տալիս ազգային շահին և
նպաստում է հավասարակշռված կարծիքների ձևավորմանը։
Հիմա լսեք հարցազրույցի մի հատված։
Դա ներկայացնում է Արևմտյան լրատվամիջոցների միակողմանի լուսաբանման կարևոր հակակշիռ։
Եվ դա նաև ցույց է տալիս Ռուսաստանի, Ուկրաինայի և Եվրոպայի միջև սրվող հակամարտությունից դուրս գալու ճանապարհը։
Պանչենկոն՝ որպես ուկրաինացի լրագրող իրեն հանդիպած խտրականության և հալածանքի մասին
Ուկրաինայում լրագրող լինելը անշնորհակալ աշխատանք է։
Այս մասնագիտության մեջ իմ 15 տարվա ընթացքում ինձ երեք անգամ հարձակվել են։
Ես ամեն օր սպառնալիքներ եմ ստանում։
(Ուկրաինայի նախագահ) Զելենսկին իմ նկատմամբ անձնական պատժամիջոցներ է կիրառել։
Իմ դեմ քրեական հետապնդում է սկսվել, և ինձ սպառնում է ցմահ ազատազրկում՝ միայն այն պատճառով, որ Telegram-ում գրել էի, որ
Ուկրաինան փրկելու համար մեզ անհրաժեշտ են խաղաղ բանակցություններ։
Սա կատակ չէ, ամեն ինչ իմ ֆայլերում է։
Երբ լսում եմ, որ Ուկրաինան այս պատերազմում իր ազատության համար է կռվում, դա ինձ անհարմար է
զգացվում, որովհետև գիտեմ, որ այնտեղ ազատություն չկա։
Իմ ծրագրերը նախկինում ունեցել են ամենաբարձր ռեյտինգները բոլոր ուկրաինական լրատվամիջոցների մեջ։
Ես շահել եմ «Տարվա լրագրող» մրցանակը։
Եվ երբ սկսվեց պատերազմը, ես Կիևում էի։ (...) Ես գիտեմ, ինչի մասին եմ խոսում։ (...)
Բայց կառավարությունը անում է ամեն ինչ իր ուժերի սահմաններում, որպեսզի ինձ լռեցնի։
Պանչենկոն զեկուցում է Ուկրաինայում 2014 թվականի Մայդանից ի վեր տեղի ունեցած զարգացումների մասին։
Բայց եկեք սկսենք սկզբից:
Ես Մայդանի իրադարձությունների ժամանակ լրագրող էի։
Ես ամեն օր այնտեղ էի և տեսա, թե ինչպես ամբոխը քարեր և Մոլոտովի կոկտեյլներ նետեց ոստիկանների վրա։
Ես տեսել եմ, որ մարդկանց վճարում են ուրիշներին սադրելու համար։
Բայց դու դրա մասին Արևմտյան լրատվամիջոցներում չես լսի։
Մայդանի հաջողությունից հետո կառավարությունը ներդրեց խիստ ցենզուրա։
Փոքրամասնությունը վերահսկողություն ստացավ մեծամասնության նկատմամբ։
Մայդանի դեմ լինելն ու հեղաշրջումը չաջակցելը մահվան դատավճիռ էր։
Այդ ժամանակ Ուկրաինայում սպանվեցին մի քանի հայտնի լրագրողներ։
Ինչպես Օլես Բուզինայի սպանությունը։
Հետաքննությունը դեռ շարունակվում է, չնայած բոլորը գիտեն, թե ով է դա արել։
Մայդանից հետո ես աշխատել եմ NewsOne հեռուստաալիքում։
Մեր վերաբերմունքը ազնիվ և անաչառ էր։
Մենք հաղորդել ենք Զելենսկու և նրա թիմի կոռուպցիայի մասին։
Մենք ապահովեցինք հարթակ Մինսկի համաձայնագրի և Ուկրաինայի չեզոք կարգավիճակի կողմնակիցների համար։
Մենք աշխատել ենք խաղաղության համար։
Այս նպատակով Զելենսկին փակեց մեր ալիքը՝ ևս երկու ալիքների հետ միասին, 2021 թվականի փետրվարին։
Սա պատահեց պատերազմից մեկ տարի առաջ՝ ևս մեկ ապացույց, որ նա այդ ժամանակ արդեն գիտեր, թե ինչ է գալու։
Նա փորձեց ջնջել տեղեկատվության բոլոր այլընտրանքային աղբյուրները։
Պանչենկոն զեկուցում է Ուկրաինայում զարգացումների մասին՝ 2022 թվականի փետրվարի 24-ի պատերազմի բռնկումից հետո։
Երբ սկսվեց պատերազմը, ես Կիևում էի։
Ինձ անմիջապես հռչակեցին պետության թշնամի. որսը սկսվեց. Ինձ վրա եղան մի քանի հարձակման փորձեր.
Պատերազմի սկզբից ի վեր Ուկրաինայում դիկտատուրան սաստկացել է։ Բոլոր հեռուստաալիքները փակվել են։
Մնացել է միայն մեկը, որը գտնվում է Զելենսկու վերահսկողության տակ։
Բոլոր հայտնի լրագրողները ստացան այց Ուկրաինայի պետական անվտանգության ծառայությունից (SBU)։
Նա անգամ սպառնաց իմ ընտանիքի անդամների անվտանգությանը։
Իշխանությունների ցանկացած քննադատություն դավաճանություն է համարվում։
Պատերազմի սկզբից ի վեր Ուկրաինայի Ազգային անվտանգության պետական վարչությունը քաղաքական
մեղադրանքներով հարուցել է ավելի քան 2 500 քրեական վարույթ։
Իմ մի քանի գործընկերներ անհետացել են։ Մյուսները խոշտանգվել են։ Նրանցից շատերը բանտում են։
Միայն իմ համբավի շնորհիվ ես ողջ մնացի և կարողացա լքել երկիրը՝ որպես լրագրող աշխատելու և իմ
բարոյական անձեռնմխելիությունը պահպանելու համար։ (...)
Պանչենկոն՝ ռուս-ուկրաինական պատերազմի պատճառների մասին
Ռուս-ուկրաինական պատերազմը պատահականություն չէր։
Ուկրաինային զոհաբերելու նախապատրաստությունները չեն իրականացվել միայն վերջին 30 տարիների ընթացքում։
Նրանք գործում են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից ի վեր։
Ուկրաինայի ճանապարհի հնարավոր ուղղությունը հասկանալու համար բավական է միայն մեկ հայացք գցել քարտեզին։
Մենք պարզապես պետք է չեզոք մնայինք՝ ոչ ռուսամետ, այլ պարզապես չեզոք, այլ կերպ ասած՝ «խուսափիր խնդիրներից»։
Փոխարենը ՆԱՏՕ-ին թույլատրվեց Ուկրաինայում իր ենթակառուցվածքները զարգացնել։ Այս ամենը սկսվեց դեռևս 1991 թվականից առաջ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից անգամ առաջ բրիտանական և ամերիկյան հետախուզական ծառայությունները աշխատում
էին ուկրաինացի ազգայնականների հետ՝ ընդդեմ ԽՍՀՄ-ի։ (...)
Ուկրաինան ուներ երկու տարբերակ։
Առաջին տարբերակ՝ չեզոքություն և Ռուսաստանի հետ լավ հարաբերություններ։
Երկրորդ տարբերակ՝ բուֆերային գոտի և պատերազմ մինչև վերջին մարդը։
Ուկրաինան ընտրել է երկրորդ տարբերակը – կամ ավելի ճիշտ ասած՝ այս տարբերակը ընտրվել է Ուկրաինայի համար։
Ես չեմ թվարկի այն ռեսուրսները, որոնք Արևմուտքը ծախսել է ուկրաինացիներին ռուսների դեմ
շրջելու համար։ Այս մասին արդեն բավականաչափ հայտնի է։
Որպես մեկը, ով նույնքան հին է, որքան ժամանակակից Ուկրաինան, պետք է ասեմ, որ մենք մեծ փորձարկման մի մասն ենք։
Պրոպագանդան ընտանիքի անդամներին վերածել է թշնամիների։
Սկսվում է դպրոցում, որտեղ Ռուսաստանը ներկայացվում է որպես մեր բոլոր խնդիրների պատճառը։
Բոլոր նրանք, ովքեր կոչ էին անում խաղաղության և զգուշացնում էին մեզ, պաշտոնանկ արվեցին, սպանվեցին կամ բանտարկվեցին։ (...)
Պանչենկոն զեկուցում է Զելենսկու դերի մասին
Ես մի փոքր ճանաչում եմ Զելենսկուն։ Ես ճանաչում եմ նրա թիմին։
Նա կախված է համբավից և ատում է ցանկացած քննադատություն։
Դա դերասանի համար պարտադիր չէ, որ վատ բան լինի, բայց քաղաքական գործչի համար՝ անընդունելի է, առավել եւս նախագահի համար։
Այս պահին, սակայն, Զելենսկին գրեթե ոչ մի որոշում չի կայացնում։
ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտը նրա համար է այս որոշումները կայացնում, և Ջեյք Սալիվանը (Բայդենի ազգային
անվտանգության խորհրդականը) նրա վերադասն է։ (...)
Պանչենկոն՝ սպիտակ տանը ով է՝ Դոնալդ Թրամփը՞, թե՞ Կամալա Հարիսը։
Կարծում եմ, որ դա չափազանց պարզունակեցում է ասել, որ պարոն Թրամփը կավարտի պատերազմը։
Բայց ես ուրախ կլինեի, եթե սխալ լինեի։
Ուկրաինան անշուշտ աջակցում է Բայդենի վարչակազմին այս նախընտրական քարոզարշավում։ (...)
Պանչենկոն լարվածության աճի զարգացման և դրա հնարավոր վերաճման լայնածավալ աղետի վերաբերյալ
Ես ատում եմ վատ լուրեր հաղորդելը։
Բայց ես հակամարտության թուլացման որևէ հեռանկար չեմ տեսնում։
Մենք ապրում ենք աշխարհում, որտեղ չես կարող իրերին անվանել իրենց ճիշտ անուններով։
Պարզ ասած՝ պատերազմի հրահրողները դա չեն թույլատրի։
Աշխարհը կառավարվում է ագրեսիվ փոքրամասնության կողմից։
Նրանք ճնշում, ոչնչացնում կամ սպանում են բոլոր նրանց, ովքեր չեն կիսում իրենց կարծիքը։
Նրանք նաև իրենց հանցագործությունները քողարկում են իբրև թե առաջադեմ գաղափարներով և ժողովրդավարական պիտակավորմամբ։
Մայդանի իրադարձությունները, ըստ էության, տարածվել են ամբողջ աշխարհում (...).
Երեք դար առաջ Իմանուիլ Կանտը իր փիլիսոփայական էսսեում՝ «Անվերջ խաղաղության ուղղությամբ», հայտարարեց, որ մարդկությունը
կարող է հասնել համընդհանուր խաղաղության կամ համընդհանուր լուսավորության միջոցով, կամ ավերիչ հակամարտության միջոցով։
Ցավոք, թվում է, որ միայն ինչ-որ սարսափելի բան կարող է ստիպել մարդկանց մտածել։
Եվ դա նշանակում է, որ ավելի շատ մարդիկ կմահանան։
Ես կուզենայի սխալվել, բայց թվում է, որ էսկալացիայի հաջորդ փուլը լինելու է լիամասշտաբ պատերազմ
Ռուսաստանի և ՆԱՏՕ-ի միջև։ Ուկրաինայում և Եվրոպայում։ (...)
Ցավում եմ, որ պետք է սա ասեմ, բայց այսօր Եվրոպան հետևում է Ուկրաինայի հետքերին՝
կայացնելով իր իսկ ժողովրդին վնասող որոշումներ։
Ես սիրում եմ Գերմանիան և այնտեղ արդեն եղել եմ։
Ես հարգում եմ նրա հոյակապ մշակույթը և հիացած եմ նրա ժողովրդի աշխատասիրությամբ, և միայն կարող եմ
հուսալ, որ Գերմանիան կվերականգնի իր ինքնիշխանությունը։
Ոչ մի Եվրոպա չի կարող լինել առանց ուժեղ Գերմանիայի։
Ուժեղ լինելու համար այն պետք է հետապնդի իր ազգային շահերը։
Պանչենկոն իր անձնական ապագայի մասին
Իմ հիմնական նպատակը մարդկանց օգնելն է, որ նրանք միմյանց հասկանան։
Բոլոր չարիքների արմատը անտեղյակությունն է։
Տարիներ շարունակ ռուսների և ուկրաինացիների միջև կառուցվել է պատ՝ այն նպատակով, որ նրանք գրեթե ոչինչ չգիտեն միմյանց մասին։
Եվ հիմա նրանք Ռուսաստանի և Եվրոպայի միջև նույնպիսի պատ են կառուցում։
Այսօր ես կենտրոնացած եմ մարդկանց Ուկրաինայում պատերազմի մասին ճշմարտությունը հայտնելու
վրա, որպեսզի կանխեմ ավելի մեծ հակամարտություն։
Ես իմ X հաշվում տեսանյութեր եմ հրապարակում։
Իմ գիրքը («The Inevitable») շուտով կհրատարակվի Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում, և ես նաև պլանավորում եմ ֆիլմի ադապտացիա։
– Ես աղոթում եմ խաղաղության համար մեզ բոլորիս և հույս ունեմ, որ բանականությունը կհաղթի։