Gündogar mediasynyň Ukrain bilen Russiýa arasyndaky konfliktde tutýan pozisiýasy düşnüksizdir.
Russiýanyň hökümeti – Prezident Putin ýolbaşçylygyndaky – agressordyr.
Ukrain hökümeti özüni goramaly bolan pidadir.
Rusýa baradaky hasabatlar takmynan diňe negatiw bolup, "metbugat azatlygy ýok" we ş.m. diýýärler.
Ukraina barada negatiw zatlary örän seýrek eşidersiňiz.
Ukraina žurnalisti we telewideniýe alyp baryjysy Diana Pançenko düýbünden başgaça bir surat çyzýar.
Ol YouTube-de millionlarça tomaşaçylara ýetýär we Telegram kanalında 300 000 yzarlaýjysy bar.
Sascha A. Roßmüller, Germaniýanyň DEUTSCHE STIMME žurnalynyň we portaliniň redaktory, Pançenko bilen geçirilen
interwýusyny 2024-nji ýylyň 11-nji oktýabrynda çap etdi.
1976-njy ýylda esaslandyrylan DEUTSCHE STIMME "millî bähbitleri ilkinji orunda goýýar" we
deňagramly pikirleriň emele gelmegine goşant goşýar.
Indi interwýudan bir bölegi diňläň.
Ol Günbatar metbugatynyň bir taraply habar bermegine möhüm garşy nokady döredýär.
Bu hem Russiýa bilen Ukraina we Ýewropa arasynda çylşyrymlaşýan konfliktden çykmagyň bir ýoluny görkezýär.
Pançenko, ol Ukrain žurnalisti hökmünde başdan geçiren diskriminasiýa we gysyş
Ukrainada žurnalist bolmak minnetdarlyk bolmadyk işdir.
Bu hünärde 15 ýyllyk tejribämde maňa üç gezek hüjüm edildi.
Men her gün howp salmalary alýaryn.
(Ukraina Prezidenti) Zelenski maňa şahsy sanksiýalar girizdi.
Meniň garşy jenaýat işi açyldy we maňa ömürlik türme tussaglygy howp salýar – hemmesi hem Telegrama Ukrainany halas etmek
üçin parahatçylyk gepleşikleri gerek diýen bir ýazgy sebäpli.
Bu gülki däl, hemmesi meniň faýllarymda.
Men bu uruşda Ukrainanyň azatlygy üçin göreşýändigini eşidenimde özümü rahat duýmaýan, sebäbi men bilýärin, ol ýerde azatlyk ýok.
Meniň programmalarym Ukrainanyň ähli habar serişdeleriniň arasynda iň ýokary baha alýardy.
Men "Ýylyň žurnalisti" baýragyny utdym.
Urş başlanda men Kiýewde idim. (...) Men näme barada gürleýändigimi bilýärin. (...)
Emma hökümet meni dymdyrmak üçin elinden gelen ähli zady edýär.
Panchenko 2014-nji Maýdan wakalaryndan bäri Ukrainadaky ösüşler barada hasabat berýär.
Emma başyndan başlalyň:
Men Maýdandaky wakalar wagtynda habarçy boldum.
Men her gün şol ýerde boldum we köpçülikleýin adamlaryň polisiýa daş we Molotov kokteyllerini atýandygyny gördüm.
Men adamlaryň beýlekileri gaharlandyrmak üçin pul alýandygyny gördüm.
Emma siz bu barada Günbatar metbugatynda eşitmezsiňiz.
Maýdanyň üstünliklerinden soň, hökümet berk senzurany girizdi.
Azlyk köpçüligiň dolandyryşyny ele geçirdi.
Maýdanyň garşysynda bolup, derjili hökümete garşy çykandygyňyzy aýtmak ölüm hökmüdi.
Şol wagt Ukrainada birnäçe meşhur žurnalist öldürildi.
Oles Buzinaň öldürilmegine meňzeş.
Derňew henizem dowam edýär, hemmeler kim edendigini bilse-de.
Maýdan wakalaryndan soň men NewsOne telewideniýe stansiýasynda işledim.
Biziň garaýşymyz dogry we tarapsyzdy.
Biz Zelenskiýiň we onuň toparynyň korrupsiýasy barada habar berdik.
Biz Minsk ylalaşygynyň we Ukrainanyň neýtral statusynyň tarapdarlary üçin platforma üpjün etdik.
Biz parahatçylyk ugrunda işledik.
Şu maksat bilen, Zelenski 2021-nji ýylyň fewralynda biziň kanalyňyzy – beýleki iki kanalla bilelikde – ýapdy.
Bu uruşdan bir ýyl öň boldy – munuň özi onuň şol wagt geljekde boljak zatlary öňünden bilýändiginiň goşmaça subutnamasydyr.
Ol ähli alternatiw maglumat çeşmelerini pozmaga synanyşdy.
Pançenko 2022-nji ýylyň 24-nji fewralynda uruş başlanan soňra Ukrainadaky wakalaryň barşy barada habar berýär.
Uruş başlanda men Kiýewde idim.
Men derrew döwlet duşmany diýlip yglan edildim: ov başlandy. Maňa birnäçe hüjüm edildi.
Urş başyndan bäri Ukrainadaky diktatura güýçlendi. Ähli telewideniýe stansiýalary ýapyldy.
Zelenskiýiň gözegçiliginde diňe biri galýar.
Ähli meşhur žurnalistler SBU-dan (Ukrainanyň içerki razwedka gullugy) ziyarat aldılar.
Ol hatda maşgalam agzalarynyň howpsuzlygyny hem howp astyna goýmak bilen gorkuzdy.
Häkimleri tankyt etmek harby hyýanat hasaplanýar.
Urşyň başyndan bäri SBU syýasy aýyplamalar boýunça 2 500-den gowrak jenaýat işini başlatdy.
Käbir kärdeşlerim ýogaldy. Beýlekileri işgänç berildi. Olaryň köpüsi türmede.
Diňe meşhurlygym sebäpli jan saklap, ýurdu terk edip, žurnalist hökmünde işlemäge we ahlak
bitewülügimi gorap saklamaga mümkinçilik gazandym. (...)
Pançenko rus-ukrain urşunyň sebäpleri barada
Russiýa-Ukraina urşy tesadübi däldi.
Ukrainany gurban etmäge taýýarlyklar diňe soňky 30 ýylda alnyp barylanok.
Olar Ikinji jahan urşunyň ahyryndan bäri işleýärler.
Ukrainanyň nire tarap gidýändigini düşünmek üçin diňe karte seretmeli.
Biz diňe tarapsyz galmaly edik – rus tarapdary däl, diňe tarapsyz; başgaça aýdylanda: " kynçylyga düşmäň."
Munuň ýerine, NATO-nyň Ukrainada infrastrukturasyny güýçlendirmäge rugsat berildi. Bularyň ählisi 1991-nji ýyldan öň başlandy.
Ikinji jahan urşunyň gutarmagyndan öňem britan we amerikan razwedka gulluklary Ukrainanyň
milliçileri bilen bilelikde SSSR-e garşy işleýärdiler. (...)
Ukrainanyň iki opsiýasy bardy.
Birinji wariant: Russiýa bilen tarafsyzlyk we gowy gatnaşyklar.
Ikinji wariant: bufer zolagy we uruş – soňky adama çenli.
Ukraina ikinji wariant saýlady – ýa-da takyk aýdanyňda – bu wariant Ukraina üçin saýlandy.
Men Günbataryň ukrainlileri ruslara garşy öwürmek üçin sarp eden serişdelerini
sanamaýaryn. Bu barada eýýäm ýeterlik maglumat bar.
Men häzirki Ukraina ýaly ýaş bolup, aýtmaly, biz uly bir tejribäniň bir bölegimiz.
Propaganda maşgalanyň agzalaryny duşmanlara öwürdi.
Bu mekdepde başlaýar, Russiýa biziň ähli problemalarymyzyň sebäbi hökmünde görkezilýär.
Parahatçylyk üçin çagyryş eden we bizi duýduryp geçiren hemmeler wezipesinden çetleşdirildi, öldürildi ýa-da türmä salyndy. (...)
Panchenko Zelenskiniň roly barada hasabat berýär.
Men Zelenskini biraz tanýaryn. Men onuň toparyny tanýaryn.
Ol şöhrete garaşly we islendik tankytdan ýigrenýär.
Bu aktýor üçin hökmany däl-de ýaramaz zat bolmaz, ýöne syýasatçy üçin – prezidenti aýtmanka – bu düýbünden kabul edilmezdir.
Şu wagt bolsa-da Zelenski amaly taýdan hiç hili karar kabul etmeýär.
ABŞ Döwlet Departamenti onuň üçin bu kararlary kabul edýär, we Jake Sullivan (Bideniň Milli
Howpsuzlyk Maslahatçysy) onuň ýolbaşçysydyr. (...)
Pançenko Ak öýde kim bar – Donald Trumpmy ýa-da Kamala Harrismi?
Meniň pikirimçe, janap Trampyň urşy bes etjekdigini aýtmak uly ýönekeýleşdirişdir.
Emma men ýalňyş bolsam şatlanardym.
Ukraina bu saýlaw kampaniýasynda şübhesiz Biden administrasiýasyny goldaýar. (...)
Pançenko dartgynlygyň artmagynyň ösüşi we onuň giň gerimli betbagtçylyga öwrülip biljekdigi barada
Men erbet habar getiriji bolmakdan hoşlanmaýaryn.
Emma men dartgynlygyň peselmegi üçin hiç hili mümkinçilik görmeýärin.
Biz zatlary olaryň dogry atlary bilen atlandyryp bolmaýan bir dünýäde ýaşaýarys.
Gysgaça aýdylanda: uruşçylar muny rugsat bermezler.
Dünýä agressiw azlyk tarapyndan dolandyrylýar.
Olar öz pikirine goşulmaýan islendik adamy basyp, ýok edýärler ýa-da öldürýärler.
Olar jenaýatlaryny hem öňe sürülýän ösen pikirler we demokratik bellikler bilen ört-bas edýärler.
Maýdan wakalary esasan tutuş dünýäde ýaýrapdyr (...).
Üç asyr ozal Immanuel Kant "Ebedi parahatçylyga tarap" atly filosofik esseýinde adamzadyň umumy
parahatçylyga ýetip biljekdigini ýa umumy akyl-paýhas arkaly ýa-da betbagtçylykly uruş arkaly yglan etdi.
Gynansak-da, adamlary diňe bir betbagt waka oýlandyryp biler ýaly görünýär.
Bu hem has köp adamyň öljekdigini aňladýar.
Men ýalňyş bolmagy isleýärin, ýöne şeýle görünýärkä, dartgynlygyň indiki tapgyry Russiýa bilen NATO arasynda
doly gerimli uruş bolar. Ukrainada we Ýewropada. (...)
Munuň aýdylmagy meni gynandyrýar, ýöne şu gün Ýewropa Ukrainanyň ädimlerini gaýtalap, öz halkyna zyýanly kararlary kabul edýär.
Men Germaniýany söýýärin we öňem ol ýerde bolandym.
Men onuň ajaýyp medeniýetine hormat goýýaryn we halkynyň zähmetkärligine haýran galýaryn, we Germaniýanyň öz
döwlet garaşsyzlygyny gaýtadan gazanmagyny diňe arzuw edýärin.
Güýçli Germaniýa bolmazdan Ýewropa bolmaz.
Güýçli bolmak üçin ol milli bähbitlerini yzarlamaly.
Pançenko öz şahsy geljegi barada
Esasy maksadym adamlaryň biri-birini düşünmegine kömek etmekdir.
Ähli ýamanlyklaryň köki bilimsizlikdir.
Ýyllar boýy ruslar bilen ukraynalylaryň arasynda olar biri-birleri barada amaly taýdan hiç zat
bilmesinler diýen maksat bilen diwar gurlup gelindi.
Indi olar Russiýa bilen Ýewropa arasynda meňzeş diwary gurýarlar.
Şu gün men has uly konfliktiniň öňüni almak üçin Ukrainadaky uruş barada adamlara hakykaty aýtmak bilen meşgullanýaryn.
Men X hasabymda wideolary çap edýärin.
Meniň "The Inevitable" atly kitabyma gysga wagtda Ýewropa we Birleşen Ştatlarda neşir ediljek we
men şonuň film adaptasiýasyny hem meýilleşdirýärin.
– Men hemmämiz üçin parahatçylyk dileýärin we akyl-paýhasyň ýeňjekdigine umyt edýärin.