WEBVTT

00:18.716 --> 00:30.196
Ho etsahetse'ng bekeng ena? Re ithutile hore
ente e ncha ea mRNA e tsoang Japane e tla Europe.

00:30.196 --> 00:38.156
Se ikhethang ka sena ke hore ente ena e ncha e
ka fetisetsoa le ho batho ba sa entoang, ba

00:38.156 --> 00:42.923
hanang ente ea liphatsa tsa lefutso, ha re ka rialo.

00:42.923 --> 00:55.863
Pele re ne re nahana hore re ka phonyoha ka ho hana le ho se
sebelisane, mme tsoelopele ena e ncha e fetola lintho tse ngata.

00:55.863 --> 01:05.445
Ka hona ke nkile qeto ya ho ipha nako mafelo-bekeng ana, hole
le diketsahalo tsa letsatsi, hore ke boele ke sekaseke boemo.

01:05.445 --> 01:14.448
Tlhahisoleseding e re imetseng hantle
mafelong a beke ha re ntse re etsa dipatlisiso tsa

01:14.448 --> 01:21.703
rona tse tebileng, e lokela ho hlophiswa hape.

01:21.703 --> 01:28.437
Leha ho qadile ka ente ea pele ea
coronavirus ka 2021, ho bile le ho hatella ho hoholo

01:28.437 --> 01:31.960
ha tokoloho ea batho ea ho iketsetsa liqeto.

01:31.960 --> 01:43.743
E, ho joalo, motho o fedisitse tokelo ea boikemelo holim'a
botho ba hae ba 'mele, holim'a boikemelo ba hae ba 'mele.

01:43.743 --> 01:54.266
Ho hlahisitsoe mofuta o mocha ka ho feletseng oa ente ea
mRNA, eo ho thoeng ke ente ea thibelo. Ha e le hantle, ha se

01:54.266 --> 02:00.350
ente ea thibelo, empa ke ente e ncha e thehiloeng lijining.

02:00.350 --> 02:04.784
Mme seo ka tumello e nang le dipehelo. Ka hoo, ha
ho a ka ha eba le kgato e lekaneng ya diteko,

02:04.784 --> 02:07.190
mme sena se ile sa lokafatswa ka mabaka a tsietsi.

02:07.190 --> 02:13.633
Ka hona, tumello ena e nang le lipehelo e ne e le tumello
ea tšohanyetso, kaha boemo ba tšohanyetso, e leng seoa se

02:13.633 --> 02:17.676
bolaeang sa coronavirus, bo ne bo sokela ho felisa batho.

02:17.676 --> 02:23.759
Jwale re a tseba, ka lebaka la phatlalatso ya difaele tsa RKI,
hore ho ne ho se ho boletswe teng hore re na le

02:23.759 --> 02:29.148
datha e fokolang haholo mme ha re eso kgone ho
bua letho ka ditlamorao kapa mafu a ka bang teng.

02:29.148 --> 02:34.745
Sena ke hobane, jwalo ka ha ho boletswe hantle
difaeleng tsa RKI, datha e bokellwa kamora ho rekisa.

02:34.745 --> 02:39.617
Re hopola makhopo a mang a tsa bongaka, joalo
ka Contergan, moo tšenyo e ileng ea lemohuoa

02:39.617 --> 02:42.530
feela kamora hore sehlahisoa se qale ho rekisoa.

02:42.530 --> 02:50.271
Mme ho ile ha nka dilemo tse ngata haholo pele
tlolo ena ya molao ya meriana e emisiwa, le mashome

02:50.271 --> 02:54.910
a mang a dilemo pele ho lefuwa matšeliso a itseng.

02:54.910 --> 03:06.363
Empa hona joale ho na le ntshetsopele e ntjha: ho na le mRNA e
ntjha moo phetisetso ho batho ba sa entwang e leng monyetla hape.

03:06.363 --> 03:16.131
Sena se bolela hore ha o sa hloka ho nka mRNA
ena e ncha ka bouena; ho lekane hore

03:16.131 --> 03:22.689
moahelani, motho e mong kapa molekane wa hao a e nke.

03:22.689 --> 03:30.363
Re tla fihla ho seo hamorao. Leha ho le joalo, li-SA-mRNA
tsena tse ncha, kamoo li bitsoang kateng, lia ikatisa.

03:30.363 --> 03:40.970
Li tsejwa e le metjhini ya ho etsisa hobane li tswela
pele ho aha dintho tse tshwanang ka hara mmele wa hao.

03:40.970 --> 03:47.609
Ke balile ka sena lingoliloeng tse fapaneng tsa litsebi;
e amoheleha ka kakaretso 'me mang kapa mang a ka iponela.

03:47.609 --> 03:54.772
Qotso: "Se ikhethang ka ente ena e ncha, leha ho le joalo, ke
hore e boetse e ruta 'mele ho hlahisa spike RNA e eketsehileng e

03:54.772 --> 03:58.736
le hore 'mele o tsoele pele ho hlahisa protheine nako e telele.

03:58.736 --> 04:08.083
Bafuputsi ba bitsa mRNA e joalo e ikatisa, ho
bolelang hore e ikatisa. Sena se khutsufatsoa e le SA-RNA.

04:08.083 --> 04:15.237
Ka lebaka lena, ente e ne e boetse e na le
litaelo tsa ho haha enzyme e bitsoang replicase,

04:15.237 --> 04:19.289
e sebetsang joalo ka mochini o etsang likopi.

04:19.289 --> 04:22.890
Kahoo, hape, ka bokgutshwane le ka ho toba, sebakeng se seng.

04:22.890 --> 04:29.836
Liente tse ncha tsa RNA li na le
mochini o iketsetsang likopi, ha re ka rialo.

04:29.836 --> 04:36.790
Likopi tsa spike tse hlahisoang li
qholotsa karabelo ea 'mele ea ho itšireletsa.

04:38.983 --> 04:49.122
Taba ea hore liente tsena tse itlatsetsang le ho ikatisa li ata
'meleng kaofela e baka tšabo e utloahalang har'a bo-ramahlale,

04:49.122 --> 04:59.163
lingaka le bafuputsi ba bangata naheng ea Japane, hore
ha ho tsejoe hore na lintho tsena li lula 'meleng nako e kae.

04:59.163 --> 05:04.083
Ke ka lebaka leo ho nang le tshabo e kgolo ya phetiso.

05:04.083 --> 05:09.503
Hobane haeba motho a na le seo maling a hae, 'meleng
oa hae, joale ho tšoaetsana ho ka etsahala haholo.

05:09.503 --> 05:14.918
Re tla fihla ho seo. Sena ha se ntho e iqapetsoeng feela ke
batho ba seng bakae; ho se ho ntse ho na le letšolo le leholo

05:14.918 --> 05:17.628
haholo la tlhokomeliso mabapi le taba ena naheng ea Japane.

05:17.628 --> 05:28.350
Mme hape ke tla fana ka mehlala e amehang le dipolelo
tsa boprofesa e bakilweng ke video karolong e latelang.

05:28.350 --> 05:33.145
Leha ho le jwalo, re tlameha ho hlokomela
hore le ho fihlela jwale, mRNA ha e so dule

05:33.145 --> 05:35.990
feela sebakeng sa ho kena letsohong le ka hodimo.

05:35.990 --> 05:40.556
Eo e ne e le leshano le pepeneneng, jwaloka
"ha ho na ditlamorao" – mme o a tseba seo ke

05:40.556 --> 05:42.916
se bolelang – empa le mRNA e ile ya fetiswa.

05:42.916 --> 05:53.673
Ka mohlala, nka rata ho hopola polelo ea Prof. Dr. Sucharit
Bhakdi, ea sa tsoa hlahisa liphuputso tse tšosang tsa lipatlisiso

05:53.673 --> 06:04.590
tse ncha puisanong le Auf 1, eo ho latela eona 'mè ea
entetsoeng a fetisetsa ente ho lesea la hae le ka popelong.

06:04.590 --> 06:08.943
"Sehlopha sa rona se MWGFD se entse tšibollo e 'ngoe."

06:08.943 --> 06:17.210
Mme phuputso ena le yona e tla phatlalatswa
dibekeng tse tlang. E tla tswa pele selemo se fela.

06:17.210 --> 06:33.816
Ho fumanehile hore liphaceng tsa basali ba entetsoeng
nakong ea bokhachane, sehlahisoa sa jenese se ba teng ho lesea.

06:33.816 --> 06:43.888
Sena se bolela hore ente e fetisetsoa ho
tloha ho 'mè ho ea ho ngoana, 'me bonneteng

06:43.888 --> 06:51.196
bongata bona bo boetse bo fumanoa ho ngoana.

06:51.196 --> 07:00.578
Ua tseba hore liente tsa mRNA ha lia ka tsa lokiseletsoa liente
tsa Covid feela, empa hape mosebetsi o matla o ntse o etsoa ho

07:00.578 --> 07:11.516
ntshetsapele liente tsa liphatsa tsa lefutso bakeng sa mofetše,
malaria, TB le mafu afe kapa afe a ka bang teng nakong e tlang.

07:11.516 --> 07:19.668
Ho tlameha hape ho bolelwe hore li-mRNA tsena tse ntjha ha di
fetiswe feela moyeng kapa ka inthanete, empa ho ena le

07:19.668 --> 07:28.483
hoo, mme ena ke taba e kgolo, di fetiswa ka madi,
lebese la letswele, mme mohlomong le ka maro a mang a mmele.

07:28.483 --> 07:33.670
Empa le hona ha ho na mathata a hona.
Nahana feela ka litšebelisano-'moho tse ngata.

07:33.670 --> 07:37.676
Batho ba bangata ba entilwe, ha ba bang ba eso entwe.

07:37.676 --> 07:46.156
Ha re nahane ka nako eo ba tlang sepetlele mme ba hloka
mali a motho eo ba sa mo tsebeng ka menehelo ea mali.

07:46.156 --> 07:48.776
Sena se tla sebetsa joang nakong e tlang?

07:48.776 --> 07:55.524
Motho a ka tiisa jwang hore a ke ke a fumana ente ya
mRNA nakong e tlang, leha a eso e fuwe ka sirinji?

07:55.524 --> 08:01.183
Motho a ka tiisa jwang hore a ke ke a e fumana hape?

08:01.183 --> 08:08.663
Sehlahisoa se ile sa amoheloa Japane ka lebaka la
tšebelisano-'moho lipakeng tsa lik'hamphani tse peli tsa meriana.

08:08.663 --> 08:14.976
Khamphani e 'ngoe ea meriana e bitsoa Acturus 'me e tsoa USA.

08:14.976 --> 08:25.603
Mme khamphani e nngwe ya meriana e nang le basebetsi ba
bangata lefatsheng ka bophara e bitswa CSL. E tswa Australia.

08:25.603 --> 08:32.116
Hobaneng e le khamphani ea Australia le ea US, har'a
lintho tsohle? Hobaneng ba qala Japane, har'a libaka tsohle?

08:32.116 --> 08:34.670
Jwaloka ha ho atisa ho ba jwalo, ke sebaka sa diteko.

08:34.670 --> 08:41.110
Re bone khafetsa nakong e fetileng hore lintho tse itseng
tse lokelang ho phatlalatsoa lefatšeng ka bophara li qala pele

08:41.110 --> 08:44.503
laboratoring ea liteko, li lekanyelitsoe sebakeng se itseng.

08:44.503 --> 08:50.395
Re le Ma-Austria, re tseba sena hantle haholo,
hobane Austria e bile sebaka sa teko bakeng sa

08:50.395 --> 08:53.876
ente e qobelloang nakong ea seoa sa coronavirus.

08:53.876 --> 08:58.580
Australia le Jeremane ba ne ba se ba ntse ba
letetse ka tjantjello ho bona se tla etsahala Austria.

08:58.580 --> 09:00.063
Na ente e tlamang e tla kenngwa tshebetsong?

09:00.063 --> 09:05.896
Mme haeba mokgwa wa ho enta ka qobello o ne o sa
phetolwa naheng ya Austria, re ka nka ka bonnete bo boholo

09:05.896 --> 09:09.316
hore o ne o tla kenngwa tshebetsong le naheng ya Jeremane.

09:09.316 --> 09:15.336
Hona joale ke rata ho le bontša moprofesa oa
Mojapane. Ke tla le bontša karoloana ea puisano.

09:15.336 --> 09:21.923
Ke Ngaka Yasufumi Murakami. Mme monna enoa ha se motho feela.

09:21.923 --> 09:32.843
Ka ho bolela, ke motho ea tšoanang le rona le moprofesa oa
Majapane Bhakdi, hobane o tsoa lekaleng la biotechnology.

09:32.843 --> 09:38.090
O tseba seo a buang ka sona. O
phatlalalitse lingoliloeng tse fetang lekholo.

09:38.090 --> 09:46.542
Mme jwale o se a ikopantse le
boitshireletso kgahlanong le ente ena e ntjha ya mRNA.

09:46.542 --> 09:52.050
Jwalokaha ke boletse, ke moprofesa wa
biotechnology Univesithing ya Saense ya Tokyo.

09:52.050 --> 09:58.770
Hape ke motlatsi oa motsamaisi oa
Setsi sa Lipatlisiso sa Saense ea RNA moo.

09:58.770 --> 10:04.956
O boetse o etsa dipatlisiso ka tsa
baeloji ya dimolekhule le dijini tsa batho.

10:04.956 --> 10:14.016
Ha re shebeng seo a se buang moqoqong oa
hae le mongoli oa Amerika, Mike Adams.

10:14.016 --> 10:18.833
mRNA e kentiloeng e kopitsoa ka
sebopeho se secha. Sena se bohlokoa haholo.

10:18.833 --> 10:31.058
Hantle-ntle, empa seo u se pepesang, seo ho sa buuoeng ka sona
hangata, ke hore kopi ena e feta tatellano ea protheine ea spike.

10:31.058 --> 10:34.340
Nakong ea ho ikatisa, mechini ea ho ikatisa le eona ea ikatisa.

10:34.340 --> 10:37.226
Tatelano eohle e kopiloe.

10:37.226 --> 10:44.506
mRNA e feletseng, li-mRNA tse
feletseng li kopitsoa ho batho ba kentsoeng.

10:44.506 --> 10:48.766
Sena se bolela hore yuniti ya ho
etsisa ka boyona e ka boela ya etsiswa.

10:48.766 --> 10:50.446
E, ho lokile.

10:50.446 --> 10:56.112
Ka mantsoe a mang, hona joale re bua ka tlhahiso
e ntseng e hola ka potlako ea protheine ea spike.

10:56.112 --> 10:59.073
E, ho lokile. O nepile ka ho feletseng.

10:59.073 --> 11:05.268
Mme le bontshitse matshwenyeho mabapi le hore na
sena se ka dumella hore thepa e iketsang e

11:05.268 --> 11:08.579
fetisetse ho tswa ho motho a le mong ho ya ho e mong.

11:08.579 --> 11:21.453
E, ke nahana hore hoo ho ka etsahala haholo. Ke nahana hore
tsena li hloka ho hanyetsoa pele ho likopo tsa tumello...

11:21.453 --> 11:30.267
U re, mabapi le polokeho, ho bohlokoa haholo hore
re paka hore ha ho jwalo e le hore ho ka nkuwa hore

11:30.267 --> 11:34.866
ho bolokehile, mme bopaki bona ha bo eso fumanwe.

11:34.866 --> 11:36.226
Ke nnete, hantle-ntle.

11:36.226 --> 11:41.146
Ho lokile. Kahoo ho ntse ho na le monyetla oa hore
e ka fetisetsoa ho tloha ho motho ho ea ho e mong.

11:41.146 --> 11:42.900
E, ho ne ho nepahetse.

11:42.900 --> 11:47.360
Haeba ho le jwalo, jwalo ka ha o boletse
nehelanong ya hao, ha ho letho le ka ho thibelang.

11:47.360 --> 11:49.813
Ha ho na e le 'ngoe — u sebelisitse lentsoe lefe?

11:49.813 --> 11:51.420
Ha ho emise, e.

11:51.420 --> 12:00.540
Kahoo haeba e ikatisa ka tsela eo o e tshabang, e ka ata ho
tloha ho motho ho ya ho e mong mme ebe e ke ke ya thibeloa.

12:00.540 --> 12:03.073
Ke nnete.

12:03.073 --> 12:07.093
Mme ka mor'a moo re bua ka litlamorao tse sa lebelloang ho batho.

12:07.093 --> 12:12.733
E, ho lokile. O nepile ka ho feletseng.

12:12.733 --> 12:17.482
Mme re se re ntse re tseba hore protheine ea
spike ka boeona e hlasela tsamaiso ea methapo,

12:17.482 --> 12:20.573
lisele tsa pelo le lisele tsa methapo ea mali a pelo.

12:20.573 --> 12:25.786
E. Liprotheine tse kotsi haholo.

12:25.786 --> 12:38.097
Joale, na ho ka khoneha hore mofuta oohle oa batho o ka pepesehela
nakong e tlang leqhubu la liprotheine tsa spike tse ntšuoang

12:38.097 --> 12:44.373
'meleng ea batho bohle ba tsamaeang ba e-s'o shoele eona?

12:44.373 --> 12:51.333
E. Ha ke batle ho nahana ka boemo boo, empa ho ka thusa.

12:51.333 --> 13:08.646
Ho bohlokoa hore ente ena e ncha ea mRNA e qale ho
entoa ka Mphalane naheng ea Japane ho batho ba bangata.

13:08.646 --> 13:10.393
Eo ke bothata ba nnete.

13:10.393 --> 13:16.873
E, 'me o bua joalo. Phetisetso e tlameha
ho qheleloa ka thoko pele tumello e fanoa.

13:16.873 --> 13:19.560
Empa ha se hoo feela. Ha ho na tlhahisoleseding e fumanehang.

13:19.560 --> 13:23.206
Ke rometse dipotso dikhamphaning ka bobedi
tsa meriana, empa ha ke eso fumane karabo.

13:23.206 --> 13:25.573
Ke tla tlaleha ha re fumana karabo.

13:25.573 --> 13:30.866
Ke ne ke batla ho tseba hore na phetiso e ka qheleloa ka thoko.

13:30.866 --> 13:35.666
Moprofesa le lingaka tse ling tse ngata le
bo-ramahlale naheng ea Japane ba re che.

13:35.666 --> 13:41.380
Ha ho ka ke ha qheleloa ka thoko. Ha e
le hantle, e etselitsoe hore e khonehe.

13:41.380 --> 13:43.346
Hore mohlomong e bile e reriloe.

13:43.346 --> 13:51.867
Ke ka lebaka leo mokgatlo o hananang le coronavirus
naheng ya Japane o bitsang moloko ona o motjha wa meento ya

13:51.867 --> 13:56.560
mRNA bomo ya boraro ya athomo kamora Hiroshima le Nagasaki.

13:56.560 --> 14:02.980
Kamora Ntwa ya Bobedi ya Lefatshe – o a tseba –
bomo ya boraro ya athomo. Mme jwale e tla ho EU.

14:02.980 --> 14:09.700
Jwale o lokela ho tla Europe. Ho ya
Jeremane. Ho ya Switzerland. Ho ya Austria.

14:09.700 --> 14:16.733
Ma-Swiss ha a ikarabella, jwalokaha re
bone ka Corona. A tla mpa a latela feela.

14:16.733 --> 14:21.436
Ho ne ho e-na le kopo. Ho ne ho e-na le kopo
e tsoang ho lik'hamphani tsena tse peli tsa

14:21.436 --> 14:23.920
meriana ho Lekala la Meriana la Europe (EMA).

14:23.920 --> 14:27.530
Mme hoo e ne e le selemo se fetileng. Ka Loetse 2023.

14:27.530 --> 14:35.000
Mme ka la 9 Tshitwe 2023, tshebetso ya tumello e qalile ka molao.

14:35.000 --> 14:39.540
Tshebetso ya tumello e se e qalile ka molao.

14:39.540 --> 14:47.133
Mme mecha ya phatlalatso, ka moo e ileng ya e tlaleha
kateng, e ile ya thoholetsa sena e le kgatelopele e kgolo.

14:47.133 --> 14:54.706
Apothekerzeitung, koranta ea baqapi ba meriana ba Jeremane,
e bontšitse tšepo ea hore ho ka tsoa ntho e ntle ho sena.

14:54.706 --> 15:00.280
Ho ne ho se na mantswe a nyatsang ho
hang. Ho ne ho se na mantswe a nyatsang.

15:00.280 --> 15:07.386
Empa ka hodima tsohle, kopo ena ho
EMA ha e a ka ya elwa hloko haholo.

15:07.386 --> 15:14.820
Ke eng se bileng teng pele ho sena sohle? Se bileng teng
pele ho sena sohle ke hore e ile ea lekoa pele ho litoeba.

15:14.820 --> 15:18.568
Eaba e lekoa ho batho ba 16,000 ba Vietnam.

15:18.568 --> 15:22.300
Ho ne ho e-na le sehlopha sa taolo
naheng ea Vietnam. Batho ba 16,000.

15:22.300 --> 15:27.410
Hang kamora moo, Japane e ile ya qala ho
entela setjhaba ka kakaretso. Mme ho tloha ka la 1

15:27.410 --> 15:30.466
Mphalane, ente di ntse di tswela pele Japane.

15:30.466 --> 15:35.112
Joale e tla fihla Europe. Mme batsamaisi ba
lik'hamphani tsa meriana, batsamaisi ba lik'hamphani

15:35.112 --> 15:38.240
tsa meriana, ba thabile haholo. Ba thabile haholo.

15:38.240 --> 15:48.048
Ka mohlala, mme ke qotsa, liente tse ncha tsa mRNA
li tla atamelisetswa Europe ka mohato o le mong ka

15:48.048 --> 15:54.633
tumello ya EMA, ho boletse mookamedi ho CSL Group.

15:54.633 --> 16:04.372
Qotso: "Kamohelo ea EMA ea kopo ea papatso bakeng sa Act 154
(kamoo ente ena e tsejoang kateng) e tšoaea mohato o mong oa

16:04.372 --> 16:11.536
bohlokoa nts'etsopele ea theknoloji ena e ncha
ea ente ea mRNA," ho boletse Joseph Payne,

16:11.536 --> 16:16.120
Mopresidente le Motsamaisi e Moholo oa Acturus.

16:16.120 --> 16:24.895
Mme Joseph Payne, Mookamedi e Moholo wa Acturus, o toboketsa
hore ente ya hae e ntjha ya dijini e tla ba ya bohlokwa, a

16:24.895 --> 16:31.040
re: "haeba ho hlaha mefuta e metjha e tshwenyang". Ho hlakile?

17:02.440 --> 17:10.726
Mefuta e mecha e tšoenyehang. Haeba e hlaha, mofuta ona o
mocha ka ho feletseng oa ente o tla ba oa bohlokoa le ho feta.

17:10.726 --> 17:12.387
Mme re tseba se tlang ho boela.

17:12.387 --> 17:19.003
Haeba ba se ba ntse ba re, e, batho ha ba sa batla sena, ha ba sa
sa kena papaling, e, tšabo e ncha e ntse e

17:19.003 --> 17:24.600
tsosoa hape, mofuta o mocha o tla hlaha
kae-kae Asia kapa Afrika kapa sebakeng se seng.

17:24.600 --> 17:28.338
Jwalokaha a hlalosa, mofuta o motjha o tshwenyang.

17:28.338 --> 17:33.760
Mme mofuta o motjha o tshwenyang o baka letshoso hape, o
tsheheditswe ke boradipolotiki le mecha ya phatlalatso.

17:33.760 --> 17:36.946
Mme jwale ho tla ente ena e ntjha.

17:36.946 --> 17:40.773
Na o hlile o dumela hore ha ho motho ya tla amohela ente ena?

17:40.773 --> 17:44.346
Na o hlile o dumela jwalo? Sheba feela se o potileng seterateng.

17:44.346 --> 17:47.120
Mme jwale tsohle di a utlwahala.

17:47.120 --> 17:52.421
Ho a utlwahala hore na ke hobaneng ha puso ya coronavirus e
ile ya tswela pele ka tieo tseleng ya yona, leha ho ne ho

17:52.421 --> 17:55.346
hlakile hore ba ke ke ba kgona ho e tswelapele ka ho sa feleng.

17:55.346 --> 17:57.986
Empa ba dula ba sa etse letho.

17:57.986 --> 18:03.713
Ke ka lebaka leo ba tsebisang
setifikeiti sena sa ente sa elektroniki, hohle.

18:03.713 --> 18:14.693
Ke ka lebaka leo mesebetsi le metsamao ea rona ea
letsatsi le letsatsi e ntseng e hokahanngoa le dijithale hohle.

18:14.693 --> 18:19.336
Ke ka lebaka leo lifaele tse itseng li ntshuwang
hona jwale. Ke ka lebaka leo lifaele tsa RKI li

18:19.336 --> 18:21.933
ka ntshuwang feela kapa ho qoswa hore li ntshwe.

18:21.933 --> 18:25.773
Potso e ne e le hore, na sena se ka
kgonahala jwang ha e le taba e patilweng hakaale?

18:25.773 --> 18:32.026
Ho na le litokomane – u tseba ka linyeoe tse
fapaneng tsa polao, ka liketsahalo tse fapaneng nalaneng.

18:32.026 --> 18:34.985
Li bile tlas'a senotlolo le selotlolo ka
lilemo tse 100, kahoo ha o ka ke wa qosa ka letho.

18:34.985 --> 18:36.566
Hobaneng ho ile ha sebetsa ka lifaele tsa RKI?

18:36.566 --> 18:40.060
Hobane ha ba na taba ho hang. Hobane ha ba na taba le ho hang.

18:40.060 --> 18:47.919
Hobane ba se ba na le nako e telele ba tseba hore ho na le
ntho e tlang e tlang ho fetola boemo ka ho feletseng hape.

18:50.100 --> 18:53.773
U boetse ua tseba hore ba tla qala boithibelo bo makatsang hape.

18:53.773 --> 18:59.473
Haeba esale o kgona ho shebella dikahare tse
fapaneng ho Facebook, YouTube kapa dikanaleng tsena

18:59.473 --> 19:03.113
dikgweding tse mmalwa tse fetileng, seo se tla fela.

19:03.113 --> 19:08.083
Tlaleho mabapi le ente ena e ncha e
tla be e laoloa ka tsela e feteletseng.

19:08.083 --> 19:12.333
Ho tla ba le lithibelo tsa ho bua ka eona.

19:12.333 --> 19:19.897
Tsebiso ea ka ea beke ena ea hore re tla be re
buisana ka ente e ncha ea mRNA e ile ea etsa

19:19.897 --> 19:25.120
hore video ena e hlakoloe ho TikTok, mohlala.

19:25.120 --> 19:28.080
Mme ho re emetseng ka pele? Ho re emetseng ka pele?

19:28.080 --> 19:34.480
Re bona karohano sechabeng ka
tekanyo eo re e-s'o ka re e bona pele.

19:34.480 --> 19:40.373
U a tseba hore morero wa ba batlang mmuso wa
lefatshe ka bophara o dula o bolela ho arola le ho busa.

19:40.373 --> 19:44.666
Re na le sehlomo sa phallo ea batho, re na le bafumanehi
khahlanong le barui, re na le ba holimo khahlanong le ba tlase.

19:44.666 --> 19:49.699
Re na le, ka hodima tsohle, ba
entetsoeng khahlanong le ba sa entoang.

19:49.699 --> 19:54.306
E se eka naha kaofela e ka o supisa ka
monoana, jwalo jwalo. O a hopola seo.

19:54.306 --> 19:55.880
Hopola kamoo ho neng ho le kateng.

19:55.880 --> 20:01.461
Empa ho ba hobe le ho feta ha re sheba
Japane, moo ente ena e ncha ea liphatsa tsa

20:01.461 --> 20:05.480
lefutso e kentsoeng batho feela ka libeke tse peli.

20:05.480 --> 20:13.362
Naheng ea Japane, ho se ho na le mabenkele a qalang ho hlahisa
matšoao a maholo a reng batho ba entetsoeng mokento ona o mocha

20:13.362 --> 20:20.681
oa mRNA ha ba sa lumelloa ho kena ka mabenkeleng, kapa hore
ha ba sa tla fana ka litšebeletso ho batho ba entetsoeng,

20:20.681 --> 20:25.686
hobane ba sa entoang ha ba batle ho kopana le ba entetsoeng.

20:25.686 --> 20:32.246
Eo ke karohano e phethahetseng ka ho fetisisa, e
hlephileng le e khelohileng eo motho a ka e nahanang.

20:32.246 --> 20:36.660
Joale re lokela ho etsa'ng? Re etsang?

20:36.660 --> 20:41.060
Lekgetlong lena re tseba ka nako e loketseng.

20:41.060 --> 20:56.040
Mme re a tseba hore thuto le kganetso di ka etsa
hore le merero e tiileng ka ho fetisisa e phetholoe.

20:56.040 --> 21:02.100
Rea utlwisisa hore tsebo ke matla. O
utlwisisa seo hobane o shebella mananeo a tjena.

21:02.100 --> 21:04.761
Rona, re le mecha ea litaba e fapaneng, re utloisisa sena.

21:04.761 --> 21:11.179
Mme mokgatlo wa boitshireletso le wa tokoloho, o
ileng wa kena diterateng ka mekoloko e

21:11.179 --> 21:15.556
kgahlehang, le ona o ile wa utlwisisa hore tsebo ke matla.

21:15.556 --> 21:20.896
Mme re tlameha ho tlisa tsebo ena ho batho ba boetseng ba itima.

21:20.896 --> 21:26.570
Ba bangata ba lona le bona ba kanna
ba itima ho iphola le ho hlaphoheloa.

21:26.570 --> 21:30.881
Empa mohlomong hantle-ntle bakeng sa
motsotso ona hona joale, likhoeling tse tlang.

21:30.881 --> 21:35.603
Hobane re hloka ho fihlela batho ka tlhahisoleseding.

21:35.603 --> 21:41.196
Mme o a tseba hore tlhahisoleseding ya
bohlokwa ka nako ya bohlokwa e ka pholosa maphelo.

21:41.196 --> 21:49.717
Maqiti a coronavirus a tlameha ho putlama, hobane pale ea
hore coronavirus ke seoa se bolaeang ke motheo oa sohle seo

21:49.717 --> 21:55.056
ba se etsang kajeno, leha ba ka re tlisetsa liente tse ncha.

21:55.056 --> 21:58.903
Motheo oa taba o lula o le hore coronavirus ke
seoa se bolaeang 'me motho e mong le e mong o

21:58.903 --> 22:01.076
tla tseba motho ea hlokahetseng ka lebaka la eona.

22:01.076 --> 22:06.702
Eo ke leshano. Empa ha ho mohla le kileng la
pepesetsoa e le leshano mecheng ea phatlalatso e pharaletseng.

22:06.702 --> 22:13.874
Ke ka lebaka leo mosebetsi ona o salang le rona, le mecha e
meng ea phatlalatso, le mokhatlo oa thuto, le baitseki, le

22:13.874 --> 22:17.643
lingaka, le babuelli ba molao, le batho ba sebete naheng ena.
