WEBVTT

00:18.716 --> 00:30.196
Kwenzeke ntoni kule veki? Sifundile ukuba isitofu
esitsha se-mRNA esivela eJapan siya kufika eYurophu.

00:30.196 --> 00:37.641
Into ekhethekileyo ngale nto yeyokuba esi
sigonyo sitsha sinokudluliselwa nakubantu

00:37.641 --> 00:42.923
abangagonywanga, abalaqhuba isigonyo sejenetiki, masithi.

00:42.923 --> 00:50.427
Besicinga ngaphambili ukuba singaphuncuka
ngokwala nokungasebenzisani, kwaye olu

00:50.427 --> 00:55.863
hlengahlengiso lutsha lutshintsha izinto ezininzi.

00:55.863 --> 01:05.445
Ngoko ke ndigqibe kwelokuba ndithathe ixesha kule mpelaveki,
ndikude neziganeko zosuku, ukuze ndiphinde ndihlolisise imeko.

01:05.445 --> 01:21.703
Ulwazi olusihlutheleleyo ekupheleni kweveki ngexesha
lophando lwethu olunzulu lufanele ukuba luhlelwe kwakhona.

01:21.703 --> 01:28.059
Nangona sele kukho isitofu sokuqala sokugonya
i-coronavirus, ukusukela ngo-2021, kubekho

01:28.059 --> 01:31.960
ukunyhashelwa okukhulu kwelungelo labantu lokuzimela.

01:31.960 --> 01:43.743
Ewe, ilungelo lokuzimela phezu kobunyakalo
bomzimba, phezu kokuzimela komzimba, liye laqhekezwa.

01:43.743 --> 01:54.510
Kwaziswe uhlobo olutsha ngokupheleleyo lwenjeyishini
ye-mRNA, ekuthiwa sisitofu sokugonya. Ngokungqongqo, asisositofu

01:54.510 --> 02:00.350
sokugonya, kodwa yijenayishini entsha esekelwe kwijini.

02:00.350 --> 02:04.806
Kwaye oko kwenziwe ngemvume enemiqathango. Ngoko ke,
akubangakho sigaba sovavanyo esaneleyo, kwaye oku

02:04.806 --> 02:07.190
kwaziswa njengento efanelekileyo ngenxa yongxamiseko.

02:07.190 --> 02:13.338
Oku kuvunywa okunemeko, ke ngoko, kwakuku kuvunywa
okungxamisekileyo, njengoko imeko engxamisekileyo, ubhubhane

02:13.338 --> 02:17.676
obubulalayo we-coronavirus, wawusongela ukutshabalalisa uluntu.

02:17.676 --> 02:23.399
Ngoku siyazi, ngenxa yokupapashwa kweefayile ze-RKI, ukuba
kwakusele kuchaziwe apho ukuba sinedatha encinci

02:23.399 --> 02:29.148
kakhulu kwaye asikakwazi ukuthi nto ngayo ngeziphumo
ebezingalindelekanga okanye ukusweleka okunokwenzeka.

02:29.148 --> 02:32.578
Oku kungenxa yokuba, njengoko kuchaziwe
ngokungagungqiyo kwiifayile ze-RKI, idatha

02:32.578 --> 02:34.745
iqokelelwa emva kokuba iimveliso sele zithengiswa.

02:34.745 --> 02:42.530
Sikhumbula nezinye iihlebo zezonyango, ezifana neContergan, apho
umonakalo waziwa kuphela emva kokuba iimveliso sele zithengiswa.

02:42.530 --> 02:49.878
Kwaye kwathatha iminyaka emininzi kakhulu phambi kokuba
olu lwaphulo-mthetho lwamachiza luyekiswe, neminyaka

02:49.878 --> 02:54.910
engamashumi amaninzi phambi kokuba kuhlawulwe imbuyekezo ethile.

02:54.910 --> 03:06.363
Kodwa ngoku kukho uphuhliso olutsha: kukho i-mRNA entsha,
apho ukosuleleka kwabantu abangagonywanga nako kunokwenzeka.

03:06.363 --> 03:17.125
Oku kuthetha ukuba akusafuneki wena uyisebenzise
le mRNA intsha; kwanele ukuba ummelwane wakho,

03:17.125 --> 03:22.689
omnye umntu okanye iqabane lakho liyisebenzise.

03:22.689 --> 03:30.363
Siza kufika kuloo nto kamva. Nangona kunjalo, ezi
SA-mRNA zintsha, njengoko zibizwa, ziyazikhulisa.

03:30.363 --> 03:40.970
Zaziwa njengeematshini zokukopa kuba ziqhubeka
nokwakha izinto ezifanelekileyo emzimbeni wakho.

03:40.970 --> 03:47.609
Ndiwufunde lo mba kwiimpapasho ezahlukeneyo zobungcali;
wamkelwe ngokubanzi kwaye nabani na angazqinisekisela ngokwakhe.

03:47.609 --> 03:53.511
Icaphulo: "Into ekhethekileyo ngale nto yokugonya intsha, nangona
kunjalo, kukuba ikwazisa umzimba indlela

03:53.511 --> 03:58.736
yokuvelisa ngakumbi i-spike RNA ukuze
umzimba uqhubeke uvelisa le protein ixesha elide.

03:58.736 --> 04:08.083
Abaphandi bayibiza le mRNA ngokuba iyazikhulisa, okuthetha
ukuba iyazikhulisa ngokwayo. Le nto ifutshwe njenge-SA-RNA.

04:08.083 --> 04:15.021
Ngenxa yoko, isitofu sokugonya besikwanazo
nemiyalelo yokwakha i-enzyme ebizwa ngokuba

04:15.021 --> 04:19.289
yi-replicase, esebenza njengomatshini wokukopa.

04:19.289 --> 04:22.890
Ngoko ke, kwakhona, ngokufutshane nangokucacileyo, kwenye indawo.

04:22.890 --> 04:29.836
Izijovo ezitsha ze-RNA zine photocopier eyakhelweyo, masithi.

04:29.836 --> 04:36.790
Iikopi ezivelayo ze-spike zivusa impendulo yokhuselo lomzimba.

04:38.983 --> 04:48.128
Isibakala sokuba ezi jekhwezi zizomelezelayo neziziphindaphindayo
zisasazeka emzimbeni wonke kubangela uloyiko olunesizathu

04:48.128 --> 04:54.893
phakathi kwenzululwazi ezininzi, oogqirha
kunye nabaphandi eJapan lokuba akwaziwa ukuba ezi

04:54.893 --> 04:59.163
zinto zihlala ixesha elingakanani na emzimbeni.

04:59.163 --> 05:04.083
Kwaye seso isizathu sokuba kubekho uloyiko olukhulu lokosuleleka.

05:04.083 --> 05:09.503
Kuba ukuba umntu unento enjalo egazini lakhe,
emzimbeni wakhe, ke ukosuleleka kunokwenzeka kakhulu.

05:09.503 --> 05:14.697
Siza kufika apho; le asiyondawo nje
yamaphupha amabi yabantu abambalwa, kodwa kunoko

05:14.697 --> 05:17.628
sele kukho intshukumo enkulu yokwazisa eJapan.

05:17.628 --> 05:23.958
Kwaye ndiza kubonelela nangeemzekelo
ezifanelekileyo kunye neentetho ezivela kwiiprofesa

05:23.958 --> 05:28.350
ngenxa yale vidiyo kwisiqendu esilandelayo.

05:28.350 --> 05:35.990
Nangona kunjalo, kufuneka siqaphele ukuba nangoku, i-mRNA
ayizange ihlale kuphela kwindawo yokungena kwingalo ephezulu.

05:35.990 --> 05:40.497
Loo nto ibingamanga acacileyo, kanye njengokuthi
"akukho ziphumo zisecaleni" – kwaye uyazi ukuba

05:40.497 --> 05:42.916
ndithetha ntoni – kodwa ne-mRNA nayo yadluliselwa.

05:42.916 --> 05:52.562
Umzekelo, ndingathanda ukukhumbula intetho kaNjingalwazi Gqr.
Sucharit Bhakdi, osandul' ukunikezela ngeziphumo ezothusayo

05:52.562 --> 05:59.417
zophando olutsha kudliwanondlebe ne-Auf 1,
ngokutsho kwayo umama ogonyiweyo udlulisela

05:59.417 --> 06:04.590
isitofu somgonyo kumntwana wakhe osesibelethweni.

06:04.590 --> 06:08.943
"Iqela lethu kwi-MWGFD lenze enye into elifumanisileyo."

06:08.943 --> 06:17.210
Kwaye olu funiso luza kupapashwa nakwiiveki
ezizayo. Luza kuphuma ekupheleni konyaka.

06:17.210 --> 06:33.816
Kufunyaniswe ukuba imveliso yegene ikhona
kwisiphako sabafazi abagonyiweyo ngexesha lokukhulelwa.

06:33.816 --> 06:51.196
Oku kuthetha ukuba isitofu sokugonya sidluliselwa kumntwana
ngunina, kwaye esi sibhalo sifumaneka kwakhona kumntwana.

06:51.196 --> 07:01.040
Uyazi ukuba iijekisi ze-mRNA azilungiselelwanga iinkento zeCovid
kuphela, kodwa kukho nomsebenzi onzulu oqhutywayo wokuphuhlisa

07:01.040 --> 07:11.516
iijekisi zejenetiki zomhlaza, imalariya, ithuberculosis
kunye nayo nayiphi na enye into enokubakho kwixesha elizayo.

07:11.516 --> 07:20.029
Kufuneka kwakhona kuthiwe ezi mRNA zintsha azisuliwa nje emoyeni
okanye nge-intanethi, kodwa ke, yaye le yeyona

07:20.029 --> 07:28.483
nkxalabo iphambili, zosulelwa ngegazi, ubisi
lwebele, kwaye mhlawumbi nakwamanye amanzi omzimba.

07:28.483 --> 07:33.670
Kodwa ke nako oko akunazingenelo zalo.
Cinga nje ngeentsebenziswano ezininzi.

07:33.670 --> 07:37.676
Abantu abaninzi bagonyiwe, ngelixa abanye bengagonywanga.

07:37.676 --> 07:46.156
Masicinge ngexesha beze esibhedlele baze bafune
igazi elivela kumntu abangamazi, ngeminikelo yegazi.

07:46.156 --> 07:48.776
Oku kuza kusebenza njani kwixesha elizayo?
Oku kuza kusebenza njani kwixesha elizayo?

07:48.776 --> 07:55.646
Umntu angaqinisekisa njani ukuba akayi kuyifumana i-mRNA
injection kwixesha elizayo, nokuba akazange ayifakwe ngesirinji?

07:55.646 --> 08:01.183
Umntu angaqinisekisa njani ukuba akayi kuphinda ayifumane?

08:01.183 --> 08:08.663
Le mveliso yamkelwe eJapan ngenxa
yentsebenziswano phakathi kweenkampani ezimbini zamachiza.

08:08.663 --> 08:14.976
Inkampani enye yamachiza ibizwa
ngokuba yi-Acturus kwaye ivela e-USA.

08:14.976 --> 08:25.603
Kwaye enye inkampani yamachiza enabasebenzi abaninzi
kwihlabathi jikelele ibizwa ngokuba yiCSL. Ivela e-Australia.

08:25.603 --> 08:32.116
Kutheni ikorporashe yase-Australia nenkampani yase-US, kuyo
yonke le nto? Kutheni beqala eJapan, kuyo yonke le ndawo?

08:32.116 --> 08:34.670
Njengoko kusoloko kunjalo, lindawo yokuvavanya.

08:34.670 --> 08:41.074
Siyibone le nto ngokuphindaphindiweyo kwixesha elidlulileyo:
izinto ezithile eziza kusasazwa kwihlabathi jikelele ziqala

08:41.074 --> 08:44.503
kuqala kwilabhu yokuvavanya, zilinganiselwe kummandla othile.

08:44.503 --> 08:50.239
Njengama-Austrian, siyazi kakuhle kakhulu le nto,
kuba i-Austria yayiyindawo yokulinga ukugonya

08:50.239 --> 08:53.876
okunyanzelekileyo ngexesha lobhubhane we-coronavirus.

08:53.876 --> 08:58.580
I-Australia neJamani zazisele zilindele
ngolangazelelo isiphumo sase-Austria.

08:58.580 --> 09:00.063
Ngaba ukugonya okunyanzelekileyo kuza kuphunyezwa?

09:00.063 --> 09:05.323
Kwaye ukuba ukunyanzeliswa kokugonya
kwakungapheliswanga e-Austria, singaqikelela

09:05.323 --> 09:09.316
ngokuqiniseka okukhulu ukuba nako kwakuya kwaziswa eJamani.

09:09.316 --> 09:15.336
Ngoku ndingathanda ukunibonisa unjingalwazi waseJapan.
Ndiza kunibonisa isicatshulwa esisuka kudliwanondlebe.

09:15.336 --> 09:21.923
Oko kukuthi, uGqr. Yasufumi Murakami.
Kwaye lo mntu akayena nje nawuphi na umntu.

09:21.923 --> 09:32.843
Ungathi, ke, ulingana nathi ngeprofesa yaseJapan
uBhakdi, kuba uvela kwicandelo le-biotechnology.

09:32.843 --> 09:38.090
Uyazi ukuba uthetha ngantoni.
Uphapashe izincwadi ezingaphezu kwe-100.

09:38.090 --> 09:46.542
Kwaye ngoku ujoyine inkcaso yesi sigonyo sitsha se-mRNA.

09:46.542 --> 09:52.050
Njengoko benditshilo, unjingalwazi
we-biotechnology kwiYunivesithi yaseTokyo yeSayensi.

09:52.050 --> 09:58.770
Ukwayisekela-mlawuli weZiko loPhando ngeNzululwazi ye-RNA apho.

09:58.770 --> 10:04.956
Ukwenza uphando nange-molecular
biology kunye nee-genomes zabantu.

10:04.956 --> 10:14.016
Masijonge ukuba uthini encokweni
yakhe nombhali waseMelika uMike Adams.

10:14.016 --> 10:18.833
I-mRNA efakwe ngokugonywa ikopishwa
kwifomathi entsha. Oku kubaluleke kakhulu.

10:18.833 --> 10:31.058
Kanye, kodwa into oyiveza elubala, leyo ingathethwa rhoqo,
yeyokuba le kopi idlula kulandelelwano lwe-spike protein.

10:31.058 --> 10:34.340
Ngethuba lokuphindaphinda, izixhobo
zokuphindaphinda nazo ziyaphindaphindwa.

10:34.340 --> 10:37.226
Ulandelelwano lonke lukhutshelwe.

10:37.226 --> 10:44.506
I-mRNA iphelele, i-mRNA zizonke
zikopishwa kubantu abatyatyulweyo.

10:44.506 --> 10:48.766
Oku kuthetha ukuba iyunithi
yokuphinda-phinda ngokwayo inokuphinda-phindwa.

10:48.766 --> 10:50.446
Ewe, kunjalo.

10:50.446 --> 10:56.112
Ngamanye amazwi, ngoku sithetha ngemveliso
ekhulayo ngokuphindaphindiweyo yeprotheyini yesipikhi.

10:56.112 --> 10:59.073
Ewe, kunjalo. Uchanile ngokupheleleyo.

10:59.073 --> 11:08.579
Kwaye uveze inkxalabo malunga nokuba oku kungavumela na
ukuba izinto eziziphindaphindayo zidluliselwe komnye umntu.

11:08.579 --> 11:21.453
Ewe, ndicinga ukuba kunokwenzeka kakhulu. Ndicinga ukuba
ezi kufuneka ziphikiswe phambi kwezicelo zokugunyaziswa...

11:21.453 --> 11:29.731
Uthi, ngokwemiba yokhuseleko, kubaluleke kakhulu
ukuba sibonakalise ukuba akunjalo ukuze kuthathwe

11:29.731 --> 11:34.866
njengokukhuselekileyo, kwaye esi sibonakaliso asikabikho.

11:34.866 --> 11:36.226
Kunjalo, kanye.

11:36.226 --> 11:41.146
Kulungile. Ngoko ke kusekho ithuba lokuba
isasazeka ukusuka komnye umntu isiya komnye.

11:41.146 --> 11:42.900
Ewe, kuyinyani.

11:42.900 --> 11:47.360
Ukuba kunjalo, njengoko ukhankanyile
kwintetho yakho, akukho nto inokuyinqanda.

11:47.360 --> 11:49.813
Akukho nanye — usebenzise gama lini?

11:49.813 --> 11:51.420
Akukho kuyekiswa, ewe.

11:51.420 --> 12:00.540
Ngoko ke ukuba iphinda-phinda ngendlela oyoyikayo, inokusasazeka
isuka komnye umntu isiya komnye kwaye ke ayinakunqandwa.

12:00.540 --> 12:03.073
Kunjalo.

12:03.073 --> 12:07.093
Kwaye ke sithetha ngeziphumo ezingalindelekanga kubantu.

12:07.093 --> 12:12.733
Ewe, kunjalo. Uchanile ngokupheleleyo.

12:12.733 --> 12:17.707
Kwaye sesele sisazi ukuba iproteni yesipike
ngokwayo ihlasela inkqubo yemithambo-luvo, izicubu

12:17.707 --> 12:20.573
zentliziyo kunye nezicubu zemithambo yentliziyo.

12:20.573 --> 12:25.786
Ewe. Iiproteni ezinetyhefu kakhulu.

12:25.786 --> 12:35.443
Ngoko ke, ingaba kunokwenzeka na ukuba uluntu lonke luye lube
sesichengeni kwixesha elizayo ngenxa yeliza

12:35.443 --> 12:44.373
leeprotheyini ze-spike ezikhutshwa emizimbeni
yabantu bonke abasaphilayo abangekafi yiyo?

12:44.373 --> 12:51.333
Ewe. Andifuni ukucinga ngale meko, kodwa inganceda.

12:51.333 --> 13:08.646
Kubalulekile ukuba ukugutywa kwale nto entsha
yokugonya i-mRNA kuqale ngo-Okthobha eJapan kubantu abaninzi.

13:08.646 --> 13:10.393
Yingxaki yokwenene leyo.

13:10.393 --> 13:16.873
Ewe, kwaye utsho njalo. Ukusasazwa kufuneka
kupheliswe amathuba phambi kokuba kuvunyelwe.

13:16.873 --> 13:19.560
Kodwa ayikho yonke loo nto. Akukho lwazi.

13:19.560 --> 13:23.206
Ndithembe imibuzo kwiinkampani zombini
zamachiza, kodwa andikafumani mpendulo.

13:23.206 --> 13:25.573
Ndiza nikuxelela xa sifumene impendulo.

13:25.573 --> 13:30.866
Bendifuna ukwazi ukuba ingaba i-transmission ingaphoswa na.

13:30.866 --> 13:35.666
Unjingalwazi kunye noogqirha abaninzi
nabanye izazinzulu eJapan bathi hayi.

13:35.666 --> 13:41.380
Akunakukhutywa. Enyanisweni, yenzelwe ukuba kwenzeke.

13:41.380 --> 13:43.346
Kungenzeka ukuba kude kucwangciswe.

13:43.346 --> 13:51.580
Yiyo loo nto umzabalazo wokuchasa i-coronavirus eJapan
ubhekisa kwesi sizukulwana sitsha seentlobo ze-mRNA

13:51.580 --> 13:56.560
njengebhomu lwe-athom yesithathu emva kweHiroshima neNagasaki.

13:56.560 --> 14:02.980
Emva kweMfazwe yesiBini yeHlabathi – uyazi –
ibhombu ye-atom yesithathu. Kwaye ngoku iyeza kwi-EU.

14:02.980 --> 14:09.700
Ngoku ifika eYurophu. EJamani. ESwitzerland. EAustria.

14:09.700 --> 14:16.733
AmaSwisi akazenzeli, njengoko sibonile
nge-coronavirus. Baza kuyamkela nje.

14:16.733 --> 14:23.920
Bekukho isicelo. Bekukho isicelo esivela kwezi nkampani
zimbini zamachiza esiya kwi-Arhente yaseYurophu yamaChiza (EMA).

14:23.920 --> 14:27.530
Kwaye oko kwenzeka ngaphezulu
konyaka ophelileyo. NgoSeptemba 2023.

14:27.530 --> 14:35.000
Kwaye ngomhla we-9 kuDisemba 2023,
inkqubo yokuvunywa yaqala ngokusesikweni.

14:35.000 --> 14:39.540
Inkqubo yokuvunywa sele iqalile ngokusesikweni.

14:39.540 --> 14:47.133
Kwaye amajelo eendaba, kangangoko anikele ingxelo ngako,
ayibubonge oku njengenyathelo elikhulu eliya phambili.

14:47.133 --> 14:54.706
I-Apothekerzeitung, iphephandaba lamakhemesti aseJamani,
ibonakalise ithemba lokuba kungaphuma into entle koku.

14:54.706 --> 15:00.280
Kwakungekho kwaphela amazwi
agxekayo. Akuzange kubekho amazwi agxekayo.

15:00.280 --> 15:07.386
Kodwa ngaphezu kwako konke, le sicelo
kwi-EMA ayizange ifumane ngqalelo ingako.

15:07.386 --> 15:14.820
Yintoni eyandulele konke oku? Eyayandulele
konke oku kukuba yaqala yavavanywa kwiimpuku.

15:14.820 --> 15:18.568
Yaye yavavanywa kwabantu baseVietnam abali-16,000.

15:18.568 --> 15:22.300
Kwakukho iqela lolawulo eVietnam. Abantu abali-16,000.

15:22.300 --> 15:27.221
Kamsinya emva koko, iJapan yaqalisa ukujolisa
kuluntu jikelele. Kwaye ukusukela ngomhla

15:27.221 --> 15:30.466
woku-1 ku-Okthobha, ugonyo luye lwaqhuba eJapan.

15:30.466 --> 15:38.240
Ngoku iza kufika eYurophu. Kwaye iinkosi zamachiza,
iinkosi zamachiza, zivuyiswe kakhulu. Zonwabe kakhulu.

15:38.240 --> 15:48.110
Umzekelo, kwaye ndicaphula, i-EMA ithe iivaksini
ze-mRNA eziphambili ziya kusondiswa inyathelo elinye kusondela

15:48.110 --> 15:54.633
eYurophu ngemvume yayo, utshilo umphathi kwiCSL Group.

15:54.633 --> 16:03.986
"Ukuvunywa kwe-EMA kwisicelo sokuthengisa se-Act 154 (njengoko le
nto yokugonya isaziwa) kuphawula elinye inyathelo elibalulekileyo

16:03.986 --> 16:11.054
kuphuhliso lwobu buchwepheshe obutsha kakhulu
bentlawulo yokugonya ye-mRNA," utshilo uJoseph Payne,

16:11.054 --> 16:16.120
uMongameli kunye neGosa eliyiNtloko eliyiSiGqeba se-Acturus.

16:16.120 --> 16:24.584
Kwaye uJoseph Payne, i-CEO yakwa-Acturus, ugxininisa ukuba
i-gene injection yakhe entsha iza kubaluleka, utsho:

16:24.584 --> 16:31.040
"ukuba kuvela iintlobo ezintsha ezixhalabisayo". Kucacile konke?

17:02.440 --> 17:10.726
Iintlobo ezintsha ezixhalabisayo. Ukuba ezi ziyavela, olu
hlobo lutsha lwenkcubeko yokugonya luza kubaluleka ngakumbi.

17:10.726 --> 17:12.387
Kwaye siyazi ukuba kuza kuphinda kufike ntoni.

17:12.387 --> 17:18.272
Ukuba sele besitsho, ewe, abantu abasayifuni le nto,
abasabathathi nxaxheba, ewe, kukhuthazwa olunye

17:18.272 --> 17:24.600
uvalo kwakhona, uhlobo olutsha luya kuvela ndaweni
ithile e-Asiya okanye e-Afrika okanye kwenye indawo.

17:24.600 --> 17:28.338
Njengoko echazayo, luhlobo olutsha oluxhalabisayo.

17:28.338 --> 17:33.760
Kwaye olu hlobo lutsha luxhalabisayo lubangela uvalo
kwakhona, luxhaswa ngabopolitiki kunye namajelo eendaba.

17:33.760 --> 17:36.946
Kwaye keza esi sigonyo sitsha.

17:36.946 --> 17:40.773
Ngaba ngenene ukholelwa ukuba
akukho mntu uya kuyamkela esi siqholo?

17:40.773 --> 17:44.346
Ngaba uyakholelwa ngenene lonto?
Jonga-jonga ngeenxa zonke esitratweni.

17:44.346 --> 17:47.120
Kwaye ngoku yonke into iyavakala.

17:47.120 --> 17:52.184
Kuyavakala ukuba kutheni urhulumente
we-coronavirus eqhubekile ngokuzimisela ngendlela yawo,

17:52.184 --> 17:55.346
nangona kwakucace gca ukuba abanakuyigcina ngonaphakade.

17:55.346 --> 17:57.986
Kodwa bahlala nje bejongile.

17:57.986 --> 18:03.713
Kwaye seso isizathu sokuba bafaka esi
siqinisekiso sokugonya se-elektroniki, kuyo yonke indawo.

18:03.713 --> 18:14.693
Yiyo loo nto izenzo zethu zemihla ngemihla neentshukumo
zethu ziqala ukunxulunyaniswa neredijithali kuyo yonke indawo.

18:14.693 --> 18:18.635
Yiyo loo nto ngoku kukhutshwa iifayile
ezithile. Yiyo loo nto iifayile ze-RKI

18:18.635 --> 18:21.933
zinokukhutshwa nje okanye kubangwe ityala ukuze zikhutshwe.

18:21.933 --> 18:25.773
Umbuzo ubungathi, kutheni le nto ikwazi
ukwenzeka xa ileyona mba iyimfihlo engqongqo?

18:25.773 --> 18:32.026
Kukho amaxwebhu – uyazi ngamatyala ahlukeneyo
okubulala, nangeziganeko ezahlukeneyo kwimbali.

18:32.026 --> 18:36.566
Zibe zitshixiwe ngokuqinileyo iminyaka elikhulu, ngoko ke
awunakumangalela nganto. Kutheni kusebenze ngeefayile ze-RKI?

18:36.566 --> 18:40.060
Kuba abakhathali tu. Kuba abanakukhathala nangona kancinci.

18:40.060 --> 18:47.919
Kuba kudala besazi ukuba kuza into eza
kuliguqula ngokupheleleyo kwakhona umdlalo.

18:50.100 --> 18:53.773
Ukwazi nokuba baza kuphinda baqale ucenzasi olumangalisayo.

18:53.773 --> 18:59.129
Ukuba ubukwazi ukusebenzisa iintlobo ngeentlobo
zomxholo kuFacebook, YouTube okanye kwezi

18:59.129 --> 19:03.113
zikhululo kwiinyanga ezisand' ukudlula, oko kuza kuphela.

19:03.113 --> 19:08.083
Ukuqashwa kweendaba ngesi sigonyo sitsha
kuza kucenzitshwa ngendlela emangalisayo.

19:08.083 --> 19:12.333
Kuza kubakho izithintelo zokuthetha ngayo.

19:12.333 --> 19:19.756
Isibhengezo sam sale veki sokuba siza kuxoxa
ngento yokugonya entsha ye-mRNA sikhokelele

19:19.756 --> 19:25.120
ekucinyweni kwale vidiyo kwi-TikTok, umzekelo.

19:25.120 --> 19:28.080
Kwaye yintoni esilindeleyo? Yintoni esilindeleyo?

19:28.080 --> 19:34.480
Sibona ukwahlukana kwentlalo
ngezinga esingazange silibone ngaphambili.

19:34.480 --> 19:40.373
Uyazi ukuba isicwangciso sabo bafuna umanyano
lwehlabathi sihlala sithetha ukwahlula ukuze kulawulwe.

19:40.373 --> 19:44.666
Sinalo isixhobo sokufuduka, sinabahlwempuzekileyo
bechasa abazizityebi, sinabaphambili bechasa abasemazantsi.

19:44.666 --> 19:49.699
Okona kubalulekileyo, sinabo
abagonyiweyo xa sithelekisa nabo bangagonywanga.

19:49.699 --> 19:54.306
Mabathabathe isizwe sonke umnxeba kuwe,
njalo njalo njalo. Uyakhumbula loo nto.

19:54.306 --> 19:55.880
Khumbula ukuba kwakunjani.

19:55.880 --> 20:05.480
Kodwa izinto ziba mbi kakhulu xa sijonga iJapan, apho esi sigonyo
sejenetiki sitsha sinikwe abantu iiveki ezimbini kuphela.

20:05.480 --> 20:14.222
EJapan, kuvela iivenkile zokuqala ezinezibhengezo ezikhulu ezithi
abantu abafumene esi siqholo sitsha se-mRNA abasavumelekanga

20:14.222 --> 20:20.883
ukungena evenkileni okanye abasayi kuphinda
banikezele ngeenkonzo kubantu abagonyiweyo, kuba abo

20:20.883 --> 20:25.686
bangagonywanga bengafuni kudibana nabo bagonyiweyo.

20:25.686 --> 20:32.246
Lelo lelona candelo ligqibeleleyo,
elinobuqhophololo neligwenxa umntu anokulicinga.

20:32.246 --> 20:36.660
Ngoko ke masenze ntoni? Senza ntoni?

20:36.660 --> 20:41.060
Ngeli xesha siyazi kwangethuba.

20:41.060 --> 20:56.040
Kwaye siyazi ukuba imfundo nokuchasa kunokukhokelela
ekubeni nezicwangciso ezomeleleyo ngokupheleleyo zitshitshiswe.

20:56.040 --> 21:02.100
Siyaqonda ukuba ulwazi ngamandla.
Uyaqonda oko kuba ubukela iinkqubo ezinje.

21:02.100 --> 21:04.761
Thina, njengeendaba ezingeyonyani, siyiqondile le nto.

21:04.761 --> 21:15.556
Kwaye umbutho wokuqhankqalaza nowokuzimela, owathatha izitrato
ngeentshukumo ezichukumisayo, wawuqonda nokuba ulwazi ngamandla.

21:15.556 --> 21:20.896
Kwaye kufuneka silise olu lwazi kubantu abaphinde bazicima.

21:20.896 --> 21:26.570
Uninzi lwenu lusenokuba luye
lwaziphumla ukuze luzivuselele kwaye luphile.

21:26.570 --> 21:30.881
Kodwa mhlawumbi kanye ngenxa yeli
xesha ngoku, kwiinyanga ezizayo.

21:30.881 --> 21:35.603
Kuba kufuneka sifikelele ebantwini ngolwazi.

21:35.603 --> 21:41.196
Kwaye uyazi ukuba ulwazi olubalulekileyo
ngexesha elibalulekileyo lunokuhlangula ubomi.

21:41.196 --> 21:47.778
Amabango obuxoki e-coronavirus kufuneka awele, kuba ibali lokuba
i-coronavirus yisifo esibhubhisayo

21:47.778 --> 21:55.056
sisisiseko sazo zonke izinto abazenzayo namhlanje,
nokuba besizisela izitofu zokugonya ezitsha.

21:55.056 --> 22:01.076
Isiseko sesoloko sithi i-coronavirus yintlanganekela ebulalayo
kwaye wonke umntu uya kuba nomntu ayaziyo ofele ngenxa yayo.

22:01.076 --> 22:06.702
Yiloo bubuxoki. Kodwa ayizange
ivezwakaliswe njengobuxoki kumajelo eendaba.

22:06.702 --> 22:13.910
Yiyo loo nto lo msebenzi usahleli kuthi, kumajelo eendaba
ahlukileyo, kwintshukumo yezemfundo, kubatshantliziyo,

22:13.910 --> 22:17.643
koogqirha, kumagqwetha, kubantu abanesibindi kweli lizwe.
