Chernobyl epesaki kaka plutonium te mpo na ba bombe atomique, kasi ezalaki mpe eteni ya ebundeli moko ya monene koleka.
Tozali na ebundeli ya sika – na kati ya biloko ya bato na biso ya siansi, soki tokoki koloba bongo.
Eza na nguya mingi boye ete, soki esalelami kozanga ndelo, ekoboma bomoi nyonso na Mabele.
"HAARP – Ebundeli oyo ebongolaka klima"
na nzela na yango babongolaka klima, babimisaka koningana ya mabele, mpe bafungolaka bangomba ya mɔ́tɔ
na nzela ya kosalela mbonge ya lotiliki-magnetiki.
Likama ya monene
Babɛtaki na mokolo ya 25 sanza ya minei 1986.
Bongo, na mokolo ya 26 sanza ya minei 1986, ba systèmes ya libateli esukaki na kokweya. ebimaki na makasi longwa
na ndako ya container mpe etutaki biloko ya radioactif.
Mpɛmbɛni ya nikleyere epanzanaki na Eropa mobimba.
Werner Altnickel, ingénieur-chef ya televizyo oyo asalaka mosala na ye moko banda 1974, azwi Mbano ya EUROSOLAR
ya 1997 mpe bambano mosusu mpo na kobatela environnema.
Na mobu 2008, apesaki lisolo na bapaya koleka nkoto moko na likita "Anti-Censorship Conference" na ntina ya bibundeli ya
chimie oyo ebongolaka klima, oyo eyebani na nkombo ya chemtrails.
Alobelaki mpe "mayele ya kobongola klima" ya elektromagnetiki na kosaleláká bisika ya HAARP.
Lokola mobateli ya zinga zinga, azalaki membre ya Parti Vert mpe akomaki militant ya Greenpeace na mobu 1987.
Altnickel alobelaki mingi likama ya nikleyere ya Chernobyl ya mokolo ya 26 sanza ya minei 1986.
Kolanda na ba rapports officiels, ezalaki aksida ya makasi koleka na lisapo mobimba ya bosaleli ya kimya ya énergie nucléaire.
Balobi ete likama yango esalemaki na ntango ya komeka moko oyo esalemaki mpo na komonisa ndenge réacteur
nucléaire ekoki kozanga kura mobimba kouta na libanda.
Werner Altnickel asepelaki ata mokolo moko te na ndimbola wana.
Nsima ya kobimisa bolukiluki na ye ya mozindo na likambo ya likama ya nikleyere ya Chernobyl, Greenpeace elongolaki
ye na mosala na mobu 2005 na mokanda ya bokangisi mosala.
Elobamaki ete mikanda na ye oyo ebimaki na ntina ya Chernobyl, kobongola klima mpe bibundeli
ya scalar ezalaki te na matomba ya Greenpeace.
Kla.TV ezali kolakisa documentaire ya Werner Altnickel lelo.
Na kati na yango, alobi na ndenge ya kondimisa ete likama ya Chernobyl ekokaki mpenza te kozala "accident"!
Mpo na bokeseni ebele oyo emonanaki polele, Altnickel ayekolaki na mozindo buku "FER DE LANCE" oyo ebimaki na 2002,
ekomami na Tom Bearden, moto ya mayele na makambo ya mbonge ya scalar mpe Lieutenant Colonel ya Amerika.
Yango etindaki ye akanga makanisi ete likama oyo, na bosolo, ebandaki na etumba ya basali ya KGB ya Union
Soviétique na ba Americains, etumba oyo esalemaki na nzela ya baforces scalaires électromagnétiques.
Na ntango wana, usine ya nucléaire ya Tchernobyl ezalaki na mabele ya Union Soviétique.
Ni Russie ni Etats-Unis bazali na mposa te ya kobimisa solo ya likambo oyo balobi ezali aksida!
Yango wana bolukiluki ya Werner Altnickel ezali na ntembe makasi boye!
Documentaire oyo ezali kaka te mpo na kotala lisusu lisapo ya kala.
Ba systèmes d'armes oyo basalelaki na tango wana ezali likama monene koleka mpo na biso na
kati ya ezalela ya mokili ya mobulu na ntango oyo.
Tokozongela likambo oyo na suka ya programme.
I. Maloba ya ntembe ya Prof. Dr Edmund Lengfelder
Na ntango azalaki kosala bolukiluki, Werner Altnickel akutaki lisolo moko ya Martin Ebner ya mokolo ya 31 sanza ya mwambe 2003,
oyo elobelaki mobembo moko elongo na bapanzi sango na esika oyo bapekisi bato kokota na Chernobyl, esika ya
centrale nucléaire, elongo na Prof. Dr Edmund Lengfelder ya Institut Otto Hug ya Radiations na Munich.
Ye ná ekipi na ye bazalaki kosunga mbala na mbala bato oyo bazwaki mpasi na bosoto ya radioactif,
na kati na yango kopesa bango lisalisi ya monganga.
Prof. Dr. Lengfelder alobaki maloba oyo ya ntembe: Tozwi maloba uta na lapolo "Country outing with Geiger
counter" ya Martin Ebner ya mokolo ya 31 sanza ya mwambe 2003:
Sikawa nazali komona Chernobyl! Sarcophage mpe biloko nyonso!
. Pene na usine ya nguya ya nucléaire ezali Pripyat, engumba ya bilima ya monene mpenza mpo na basali ya kala ya usine yango.
Mpe ba antennes wana ya minene mingi, oyo emonanaka te na bafɔtɔ nyonso ya Chernobyl, kasi sikoyo
ekoki komonana na miso ya moto likolo ya Pripyat?
Ndimbola ya Lengfelder:
Oyo ezali eyano oyo esili naino te na "programme Star Wars" ya Amerika, elingi koloba bifelo mibale ya ba
antene ya bolai ya mɛtrɛ 150 mpe ya bolai ya mɛtrɛ 600.
Zomi na yango esengelaki kotɛlɛmisama na liboke ya diamɛtrɛ ya kilomɛtrɛ 35 mpo na kotinda
banzɛlɛ ya frekansɛ ya likoló na kati ya ionosfɛrɛ.
Na kosaleláká bozingisi wana, elingaki kozala possible ya kokomisa banzela ya communication ya Mpoto na
paralysie na nzela ya banzela ya pole ya makasi mpenza, mpe, na ndakisa, ya kokanga misala na yango.
Usine ya nguya ya nikleyere esengelaki kopesa nguya ebele mpenza, mpe bakanisaki kotonga ba blocs ya réacteur 16.
"Elingaki kosimba," Lengfelder azali na bondimi:
Chernobyl epesaki kaka plutonium te mpo na ba bombe nucléaire, kasi ezalaki yango moko eteni ya ebundeli moko ya monene koleka.
Maloba ya Prof. Dr. Lengfelder endimami mpe na ba enregistrements oyo emonanaka na
documentaire moko ya Bavarian Broadcasting ya mobu 2006:
Zamba ezali kozongela mabele, nzete na nzete.
Eponelo ya esika epekisami efungwamaka kaka mpo na kopesa nzela ya kokende na esika epekisami oyo elandi.
Zamba oyo ezali kokola mbangu ezali na mbindo, ndenge moko mpe zamba ya ba poto ya courant, oyo ekoki te
konyangwama mpo ebende na yango ekotikala na radioactivité.
Na kala, kura ezalaki koleka na nzela ya ba poto ya kura mpo na kokoma na bandako mpe na ba izine, kasi mpe na système ya défense
ya ba missile ya haute fréquence oyo ba Soviétique balingaki kosalela mpo na koboma ba missile ya Amerika mpe ya OTAN.
Biloko na yango ya kura ebebaki na likama; lokola biloko nyonso mosusu awa, ekangami na malili makasi lokola libanga ya lilita.
Kolanda Professeur Dr. Lengfelder, ntina monene ya centrale nucléaire ya Tchernobyl ezalaki ya kopesa nguya ebele mpenza na
ebundeli moko ya monene ya basoda oyo ezalaki pene ya Pripyat!
Na eteni ya suka, esengelaki kotonga ba usines nucléaires 16.
Oyo esengelaki mpo na kopesa nguya na mobimba ya bibundeli ya makasi koleka zomi ya lolenge wana,
oyo ezalaki na nguya ebele oyo ekoki kokanisa te.
Plan oyo, na ntembe te, ba services secrets ya Amerika bamonaki yango!
II. Bokeli ya ebundeli ya makasi koleka ya basoda na Union Soviétique
Lokola ba Soviétique bakokaki te kokanga Etats-Unis na bokeli ya babombe atomiques, basalelaki boyebi ya ba ingénieurs Allemands
ya hautes fréquences oyo batindaki na Russie sima ya 1945.
Basilaki kobimisa lolenge ya sika ya radar ya reconnaissance ya mosika mpe bazalaki sikoyo kosala bolukiluki mosusu
na Russie na likambo etali "ba antennes oyo eleki horizon".
Yango nde ememaki na bokeli ya ba antennes ya radar ya détection ya ba missiles électromagnétiques
scalaires, elongo na électronique na yango oyo eyokani!
Na nsima, bokoli ya nsima ya etumba ememaki na ba technologies oyo ezali na ntina mibale:
Longola bosaleli ya kimya, bibundeli oyo ebongisamaki esalelamaki mpe mpo na kobundisa mpe kobebisa na maboko ya basoda, ndakisa
mpo na kobwaka ba missiles, kosala koningana ya mabele, kobongola eleko to mpe mpo na
kopusana na makanisi ya bato, mpe bongo na bongo.
Teknoloji ya sika ya ba Russes eyebanaki na nkombo ya "Woodpecker".
Liloba "woodpecker" euti na makelele ya brouillage ya radio oyo ezalaki lokola kobeta-beta ya nkoso, oyo bato ya
radio ya amateur bamonaki yango mpo na mbala ya liboso.
Zulunalo ya Amerika Miami Herald mpe esalelaki liloba oyo na lisolo na yango "Etumba na Mokoli-nkoni ya Russie".
Ebundeli oyo ya nguya koleka ezali lolenge ya ebundeli ya mbonge oyo esɛngaka nguya ebele mpenza.
Na mobu 1957, bolukiluki na ntina ya ebundeli oyo ya makasi ya basoda ya scalar na URSS ya kala ememaki likama monene.
Pene ya Kyshtym, penepene ya Mayak, ezalaki na esika ya kobombana ya bolukiluki ya nucléaire ya basoda.
Likama oyo ematisaki nivo ya radiation na etuka mbala nkama koleka oyo ya Chernobyl!
Lieutenant Colonel ya kala ya Armée ya Amerika, Tom Bearden, azalaki analyste na Pentagone.
Azalaki "spécialiste ya technologie scalar" ya lokumu mpe abimisaki buku na lokota ya Allemand na
nkombo "Skalartechnolgie" (Technologie Scalar).
Alimboli likama oyo boye: "Ba Soviétique babimisaki énergie koleka ndelo na ebandeli ya likama na bango ya Kyshtym."
Yango esalaki ete bombe nucléaire epasuka na esika ya kobomba bosoto ya nucléaire oyo ezalaki pene!
Mputulu ya radioactif esalisaki etando ya pene na 1 200 km², oyo etikali na bosoto makasi kino lelo.
Nayebaki mpe ete ba Soviétique batiaki biloko ya libateli na ba émetteur na bango nyonso ya scalar
mpo na komibatela na makama lokola oyo ya Kyshtym .
Ba systèmes oyo ya libateli esalemaki mpo na kosilisa nguya malembe-malembe mpe na kimya na mabele, na boumeli ya ntango
molai, soki short circuit esalami na kati ya ba transmetteurs.
Na buku na ye "FER DE LANCE", Bearden akobi kolimbola:
Ba super-armes ya sika esalemaki, ebimisamaki mpe etiyamaki na mosala na nse ya bokambi ya KGB.
Lokola ezalaki sekere ya likolo, bapesaki yango ata mokolo moko te na mampinga ya ordinaire ya Russie!
Na mobu 1960, mokonzi ya kala ya boyangeli ya Union Soviétique, Nikita Khrushchev, alobaki maloba oyo elandi na presidium
na ye na ntina ya bibundeli ya scalar ya mikolo mizali koya:
Tozali na ebundeli ya sika – na kati ya biloko ya bato na biso ya siansi, soki tokoki koloba bongo.
Eza na nguya mingi boye ete, soki esalelami kozanga ndelo, ekoboma bomoi nyonso na Mabele.
Kasi, super-ngɛngɛ ya sika ya scalar ebɛtaki te kino na sanza ya minei 1963.
Eleki ntango mpo na Khrushchev mpo na kotɛmɛla Etats-Unis na likambo ya crise ya ba missiles na Cuba na sanza ya zomi ya 1962.
Esaleli ya makasi koleka esalelamaki mbala ya liboso na mokolo ya 10 Aprili 1963 mpo na kobebisa masuwa ya se ya mai ya Amerika
"U.S.S. TRESHER" na se ya mai pembeni ya libongo ya este ya Amerika, na ntango ya myango ya basoda lokola elakiseli ya nguya!
Kasi, lisolo ya Leta elobi kaka ete masuwa ya se ya mai oyo esalelaka nguya ya nikleyere ezindaki mpo na mbeba ya tekiniki.
III. Ebundeli ya makasi koleka ya basoda ekoki kobongola eleko!
Banda na mobu 1962, Président ya kala ya Amerika, Lyndon B. Johnson, alobaki ete,
"Nani akokanga likolo, akokanga mpe mokili."
Lokola emonani ete technologie ya sika ya scalar oyo ebongolaka klima, bokoli nyonso na bolukiluki na ntina na
bibundeli oyo elakisi bokonzi monene ya politiki mpe ya basoda!
Banda na bambula ya 1970, bobongoli ya klima na ndenge ya monene esalemaki na ba Soviets, na kati ya
basusu, mpe na sima lisusu na mampinga mosusu ya basoda.
Bapesaki sango na Amerika mpe na Eropa na ntina ya ba "transmetteurs Pic-pic" ya Sovietique.
Ndakisa emonisami na dessin animé moko etali ndenge ya kokamba klima, na nimero ya zulunalo WELT
am SONNTAG ya mokolo ya 8 sanza ya mwambe 1974:
Bokambi ya koningana ya mabele na nzela ya kura, bokambi ya mbonge ya molunge mpe ya elanga ya makasi, mpe
lisusu ndenge ya kosala ete mbula ya neige ekweya, elobelamaki awa na lolenge oyo moto nyonso akoki kososola.
Parlement ya Europe mpe endimi ete bibundeli ya likama ya boye ya mopɛpɛ ezali, na kati ya lapolo moko ya
mokolo ya 14 sanza ya yambo 1999 na motó ya likambo "HAARP – Ebundeli moko ya kobongola klima"!
IV. Momekano ya kokanga ebundeli ya monene koleka ya basoda
Na mokolo ya 16 sanza ya motoba 1972, Likita ya ONU mpe Mokano na yango mpo na Kopekisa Bobebisi ya
Environnement na nzela ya Bibundeli ya Libomi mpe Ba Systèmes Mosusu esalemaki na Stockholm!
Na mobu 1975, ba Soviétique bapesaki mabongisi ebele mpo na kolongola bibundeli ya
nikleyere mpe bibundeli ya scalar ya elektromagnetiki.
Kasi, Amerika etyaki makanisi na yango te na makambo wana na tango wana.
Na 1976/77, Boyokani ya UN-ENMOD endimamaki mpo na kopekisa kosalela bibundeli ya zinga zinga.
Kasi, yango ezalaki na nguya kaka na ndambo mpe balongolaki yango lisusu na mobu 1997.
Tala eteni moko ewuti na Boyokani ya ENMOD, Annexe 2:
Bandakisa oyo elandi elakisi makambo oyo ekoki kosalema na kosaleláká mayele ya kobongola esika:
Mabɛ́ngɔ́ ya mabele, ba tsunami, kobebisama ya équilibre écologique ya etúká mɔ́kɔ, mbóngwana na loléngé ya likoló
(mapata, mbula, ba cyclone na ba tornado), mbóngwana na loléngé ya klima na mipɛpɛ ya mbu,
mbóngwana na ezalela ya couche d'ozone na ionosphère.
Ministre ya kala ya Défense ya Amerika, Dr William Cohen, andimisaki kozala ya bibundeli oyo ya koboma
bato ebele na mokolo ya 28 sanza ya minei 1997 na likita moko likolo ya botɛmɔli na engumba Athènes:
Bamosusu bazali kutu kosala lolenge moko ya eco-terrorisme, kobongola climat, kosala mipepe ya mabele, kofungola bangomba
ya mɔ́tɔ na nzela ya kosalela mbonge ya elektromagnetiki.
Ezali ya solo, mpe yango wana esengeli tóbakisa makasi na milende na biso ya kobundisa botɛmɔli!
Cohen alobaki te ete bibundeli oyo esalelamaka mingi na lolenge ya terorisme ya leta na bikolo ya nguya ya
nikleyere, kasi na esika na yango abombaki mbeba wana ya leta na nse ya elilingi ya terorisme na monene.
V. Lisolo ya kobombama makasi na ntina ya likama ya réacteur ya Chernobyl
Nsima ya bolukiluki ya mozindo, Werner Altnickel amonaki maloba mosusu ya kokamwa na site internet ya Tom Bearden, moto ya mayele
na makambo ya mbonge ya scalar mpe Lieutenant Colonel ya kala ya basoda ya Amerika, oyo elobelaki makambo ya solo oyo
KGB ebombaki mpe eyebani mingi te, makambo oyo ememaki na botutani ya réacteur nucléaire ya Chernobyl.
Lieutenant Colonel Bearden akomaki na buku na ye "FER DE LANCE", oyo ebimaki na édition na yango ya mibale na mobu
2002, ete ye moko azalaki na kati ya likama wana ya usine ya nguya ya nucléaire na tango yango moko!
Na lolenge ya basoda ya Amerika, azalí kolimbola na mozindo na buku oyo teknoloji ya bitumba ya
elektromagnetiki scalar oyo ememaki likama monene ya nikleyere.
Tozali kotiola biteni ya buku na ye kobanda na lokasa 129, na koyeba ete ebundeli oyo ya nguya koleka ekoki kutu kosalelama
mpo na kobimisa koningana ya mabele, na biloko mosusu:
Na sanza ya minei 1986, batindami ya interferomètre ya KGB babandaki koyanganisa nguya ya elektromagnetiki, oyo
ekɔtaki na makasi na bampande ya Faille ya San Andreas, oyo elekaka na Los Angeles mpe kino na San Francisco.
Basalelaki "kati" ya ba faisceaux ya Woodpecker lokola "banzela minene" mpo na mbonge na bango ya molayi mpe interferométrie.
Ba Soviétique basalelaki banzela mibale ya mbonge.
Moko akitaki uta na nordi, koleka na etuka ya Pôle Nord mpe na biteni ya glace, kino na esika ya mokano – mpe
mosusu ayaki na nzinga-nzinga uta na este kino na esika yango.
Ba Soviétique basalaki koningana ya mabele ya monene mpenza – solo mpenza, basalaki molongo mobimba ya koningana ya mabele ya
ndenge wana na molongo mobimba ya Faille ya San Andreas, elongo na koningana ya mabele ya makasi oyo elandaki
nsima koningana ya liboso oyo ebebisaki makambo makasi.
Na mokuse: bango nde babongisaki "kama moko monene" oyo bato nyonso bazalaki kozela mpe kobanga banda kala.
VI. Eyano ya Amerika na etumba ya Picus ya Russie
Tokobi kotánga maloba uta na buku ya Tom Bearden:
Etuluku moko ya bato na nkuku ebengaki ngai.
Bango balobaki ete bakokaki kokanga moko ya ba transmetteurs na nzela ya kobimisa impulsion ya signal ya makasi mpenza mpe ya
monene oyo babengi "phase-conjugate replica signal pulse", oyo ezongaka mbala moko na kati ya
transmetteur mpe ezikisaka yango makasi mpenza.
Kutu, emonanaki lokola ete "Andreas Graben Zone" mobimba esengelaki kolamwisama na bolayi na yango nyonso na
nzela ya kotia na kati na yango nguya oyo eleki ndelo.
Na likambo oyo, induction ya koningana ya mabele ya California oyo bapesaki nkombo ebandaki
kaka mpe ezalaki na bonene oyo emonanaki naino te.
Soki likambo oyo to makambo oyo ekomela, kobungisa bomoi mpe biloko ya bato ya Amerika ekozala monene mpenza.
"Likama ya monene"
Motuna oyo etulá ngai na liboke emonisaki likambo moko ya mpasi mpenza mpo na kozwa ekateli.
Ba faisceaux ya interferomètre ya Soviet ya monene boye, soki esili kotiyama, ezalaka na énergie monene
mpenza ya mbonge ya électromagnétique na molayi na yango.
Soki transmeteur ya Soviétique ezalaki pembeni ya ba installations nucléaires mpe na mbala moko
ekutanaki na court-circuit mpo na konyanguama, énergie potentielle nyonso elingaki kokita mbala moko na mabele.
Soki transmetteur ebebi na ndenge ya likama monene boye, "longitudinal wave pulse" moko ya nguya koleka
ekopanzana na bapanzi nyonso zingazinga ya Mabele.
Materiel ya liboso ya nikleyere oyo pulsɛ ekobeta ekopasuka na mbala moko mpe na makasi mpenza.
Soki transmetteur ezalaki kaka na bakilomɛtrɛ moke mosika na esika moko to ebele ya "bisika ya ba misɛlɛ interkontinentale",
yango ekokaki komema na kopanzana mobimba ya pene na 30 to 40 ya "mitó ya bibundeli ya nikleyere ya megatɔ".
Mabele mabe mpe mabe koleka... Mbano na yango ekozala monene mpenza: mopɛpɛ ya mabe mpe bosɔtɔ ya
radioactif ekopalangana na mokili mobimba mpe ekoki koboma bamilio ya bato na bambula oyo ezali koya.
Ba réacteurs nucléaires mpe bakozala na likama ya ndenge moko.
Bokabwani ya mbala moko ya biloko nyonso ya nikleyere oyo ekoki kokabwana na kati ya moko na
yango ekopelisa bopanzani monene mpenza ya nikleyere.
Yango ekotia ndakisa ya sika.
Yango nde ezalaki likama monene.
Likama ya moke
"Likama ya moke" elingaki kozala ete mwa moke to ata eloko moko te na makambo oyo elingaki kosalema, mbala
mosusu kobimisa koningana ya mabele na esika ya kopasuka ya mabele oyo ezali pene, mpe bongo na bongo.
Nayebaki ete nsima ya "kobeba ya transmetteur ya Kyshtym" na bango ya liboso, ba Soviétique babimisaki "mpɛpɛlɛ ya EMP" na
bonene moke mingi, mpe ete mpɛpɛlɛ wana ebimisaki bopanzani ya nikleyere na esika ya pembeni oyo babombaka bosɔtɔ ya nikleyere.
Nayebaki mpe ete ba Soviétique batiaki biloko ya libateli na Kyshtym mpo na likambo ya kozanga bokengi ya ndenge wana na kati
ya ba "émetteurs d'interféromètre" na bango nyonso ya scalar.
Soki ba aparɛyi ya libateli esimbaki na likambo ya court-circuit ya mbalakaka na kati ya motindi, ekokaki kobatela "ba faisceaux
ya mbonge ya elektromagnetike ya molayi" mpe ba potentiels ntango molayi ekoki mpo na kopanza nguya malembe-malembe
mpe na kimya na kati ya mabele na boumeli ya ntango molayi.
Yango nde ezalaki likama ya moke.
VII. Ntina ya solo ya likama ya Chernobyl
Na buku na ye, Bearden alimboli na mozindo ndenge nini likama ya réacteur ebandaki mpenza:
Etuluku ekumisaki ngai, elobaki ete bakobeta masasi, mpe bakangaki telefone.
Babɛtaki na mokolo ya 25 sanza ya minei 1986, kaka ndenge balakaki, mpe babebisaki moko ya ba transmetteurs
ya KGB – emonani ete ezalaki na bakilomɛtrɛ moke mosika na ba réacteurs nucléaires ya Chernobyl.
Na ntango oyo batɛkaki mpe babebisaki transmeteur, ingénieur Bill Bise, oyo azalaki libanda na elanga kokɛngɛla ba ondes ya
Woodpecker na biloko ya kokɛngɛla ba champs magnétiques, amonaki na mbala moko ndenge onde ya Woodpecker, oyo
ezalaki koya na mokili longwa na este, etikaki kosala.
Oyo azalaki komeka na ntango wana ezalaki libebi ya elongo ya etindeli ya interferomètre ya mosika.
Na kozanga ayeba, asilisaki kopona ndenge etumba monene ya kozongisa ekobima na kati ya etumba moko ya likama mingi.
Tango esika ya botindami ebebaki, biloko ya libateli esalaki mosala, ekangaki makasi ya radiasio ya likolo mpe esimbaki yango
pene na ngonga 24, na ndenge ya malembe mpe mokemoke kobimisa nguya wana ya radiasio makasi
na mabele – na boumeli ya eleko mobimba wana.
Message moko ya likama makasi etali ba réacteurs ya Chernobyl ebangisaki basali ya bokambi ya usine ya nguya ya
nucléaire, mpe etindaki bango bákanga ba réacteurs yango mbala moko (na kokitisáká ba barres ya cadmium ya contrôle).
Kasi uranium na kati ya ba tiya ya carburant ezalaki kaka wana, solo.
Na nsima, Chernobyl ezalaki kozela na motema likoló mpo na koyeba soki bibongiseli ya libateli bikokanga likama.
Bongo, na mokolo ya 26 sanza ya minei 1986, ba systèmes ya libateli esukaki na kokweya mpe "longitudinal wave
overturn" moko ya makasi moke esalemaki, oyo eleki oyo elingaki kosalema liboso soki ba systèmes ya libateli ezalaki te.
Mbonge ya milayi oyo ezalaki kopanzana na kati ya mabele ebɛtaki motema ya réacteur na Chernobyl, oyo ezalaki pene na
mbonge ya milayi, na ba segɔnde moke liboso ete koningana ya mabele ebanda, ntango mbonge yango ekomaki.
Ndambo ya uranium oyo ebetaki na kati ya motema ya réacteur epaswanaki na mbala moko, ebimaki na makasi na
libándá ya esika yango mpe epanzaki biloko ya radioactif.
Mpɛmbɛni ya nikleyere epanzanaki pene na Eropa mobimba.
Longola lapolo ya Bearden, ezali na lapolo mosusu ya kobakisa ya Dr. Peter Beter.
Liboso, Président J. F. Kennedy aponaki ye lokola mokambi ya Banki ya Commerce Étranger ya Amerika.
Alimbolaki ete ntina ya Amerika mpo na etumba oyo ya scalar ezalaki te bobele ya komibatela, mpe yango endimisaki ete Amerika
elingaki lisusu te kondima litomba ya tekiniki oyo Russie ezalaki na yango mpe na yango
ebebisaki esika ya Russie ya kosala bibundeli ya scalar.
VIII. Bato ya siansi ya Russie babwisi masolo ya Leta na ntina na Chernobyl!
Ata sima ya koleka mibu 38, bapanzi-nsango ya minene basali moke mpenza mpo na kobimisa solo na ntina na likama ya Chernobyl.
Kasi, na esika na yango, bapanzaki pene na mobimba kaka maloba ya leta.
Oyo ezali soni makasi te, mingi mpenza lokola bazwaka mpe mbongo epai ya baguvernema?
Kasi, ata mpe ba media oyo babengaka ya minene, na ntango mosusu, basengaka komonisa biteni ya solo.
Ndakisa moko ezali documentaire ya NDR-ARTE ya mobu 1998 na motó ya likambo: "Ntina ya solo ya Chernobyl?".
Mikanda oyo ezali eteni oyo ezalaki kozanga na "Rapport Bearden ya Amerika".
Na ndenge ya ba savants ya Russie, baboyi maloba ya Leta ya Russie.
Lokola bato ya siansi ya Russie, na polele, bayebaki te makambo matali énergie électromagnétique oyo ezalaki kokɔta mbala moko na
uranium ya centrale nucléaire, mpo na sekre oyo KGB etiyaki, bakokaki te kolimbola ndenge mosusu
makambo ya physique oyo esalemaki na tango wana.
Lokola documentaire oyo ezali na bilili ya motuya ya solo ya bitika ya Chernobyl, oyo ekoki kosalisa mingi mpo na komonisa
solo, sikoyo tokolakisa bino biteni ya documentaire oyo.
Bansango ya bolukiluki oyo Werner Altnickel apesi elimboli makambo oyo esalemaki mpenza
na Chernobyl na lolenge oyo ekoki kondimama:
Molakisi ya ARTE: Na sanza ya nsambo 1986, sanza mibale sima ya likama monene na usine ya nguya ya nikleyere ya
Chernobyl, KGB ebimisaki liste ya malako ya sekere makasi.
Na motó ya liste ezalaki: "Ntina ya solo ya likambo ya mabe koleka esengeli ata mokolo moko te emonana."
Kasi moto moko alingaki kaka koyeba solo.
Moto ya siansi ya fiziki ya nikleyere Konstantin Pavlovich Checherov.
Yango wana azalaki kokoba komata na kati ya bitika, ata na nse ya sarcophagus oyo ezingi sikoyo réacteur No. 4 oyo ebebaki.
Na kosala bongo, amonaki bilembo ya kokamwa ya likama oyo ezalaki kokokana te na
bandimbola oyo bapesaki na mokili na ntango wana.
Checherov, moto ya siansi ya physique nucléaire, Moscou: Tokotaki na kati ya libulu ya réacteur mpe totambolaki na mabele mpo na
kokota mosika na kati ya salle de contrôle oyo ezali likolo ya réacteur, ata mpe na ba salles oyo ezali na nse ya réacteur.
Tokangaki bafɔtɔ na bavidéo, tosangisaki bankama ya ba échantillons mpe, nakoki koloba, tosalaki bankóto ya bimekelo.
Kaka na ntango wana nde tobandaki kokanga ntina malembe malembe likambo oyo esalemaki mpenza na Bloc 4.
Mpe na mbala moko, emonanaki polele na biso ete bandimbola ya leta ya mobu 1986 ezalaki ata moke te
kokokana na makambo oyo tozalaki komona liboso na biso.
Molakisi ya ARTE: Na tango yango moko, na sanza ya nsambo 1986, KGB epesaki na bato ya politiki mpe bakonzi ya
likolo liste moko ya sekele elongo na malako ya polele.
Checherov: Liste oyo esalemaki na lolenge moko ya kokamwa, na ndenge ya pete mpenza na service secret, KGB.
Yango ezalaki likambo ya kokamwa. Ekateli ya politiki.
Liste ebimaki mpe bakambi nyonso basengelaki kolanda yango.
Eloko ya liboso na liste:
Bansango nyonso oyo emonisaka bantina ya solo ya likama ya réacteur ezali sekre ya makasi.
Bongo maloba nyonso ya Leta ezalaki lokuta, mpo ezalaki sekre te. Likambo ya kokamwa mpenza.
Molakisi ya ARTE: Engebene na liyebisi ya Leta, likama ya réacteur ya butu esalemaki mpo na libunga ya moto, na
nsima ya komeka na ndenge ya kozanga mokumba mpo na koyeba nini esengeli kosala soki turbine ekufi na mbalakaka.
Tango bakomaki mpo na kofina butɔ́ ya likama, elekaki ngonga.
Na ngonga moko na miniti ntuku mibale na misato ya tongo, na basegɔnde ntuku mitano na libwa,
ekatani monene epasukisaki nsamba ya ndako ya réacteur.
Biténi ya grafite oyo ezalaki kongenga ebwakamaki lokola mbula likolo ya bandako ya pembeni mpe lipata ya
bapartikili ya radioactif emataki na bolai ya bakilomɛtrɛ ebele na likolo na butu.
Boyekoli esungamaki na mbongo na Lisanga ya Mpoto.
Lapolo ya Groupe Allianz esilaki na 1995.
Balobi ete ezali na biloko ebele koleka oyo bakɔngɔlaka naino te.
Kasi, bilembo ezali komonisa ete lapolo yango etongami mingi koleka na mituya ya leta oyo ewuti
na bakonzi, na esika ya bolukiluki na yango moko.
Bakani ete bamiliye ya bamɛtrɛ-kubike ya biloko ya radioactif etikali na kati ya réacteur, kati na yango
bamɛtrɛ-kubike 40 000 ya bosoto ya radioactif makasi esangani na batone 200 ya carburant nucléaire.
Kasi soki yango ezalaki solo, bongo sarcophage esengelaki kotondisama kino likolo na biloko ya radioactif.
Mpe Checherov ná bato na ye bakokaki mpasi mpenza kokita kuna na nse, ata soki bazalaki na
biloko ya libateli ya sikisiki mpe ya makasi.
Bakozwa mpenza mpasi ya makasi ya radiasio na esika wana.
Checherov: Makanisi mingi oyo bato bakanisaka mpo na Chernobyl ezali na boyokani moke na solo.
Bato oyo basalaka na Chernobyl bayebi solo, solo mpenza.
Kasi bango basɛkisa milende ya koyebisa bato mpe babombaka solo epai na bango moko.
Molakisi ya ARTE: ...usine nucléaire ya Chernobyl etongamaki na esika oyo bato bakanisaki ete mabele na yango ezali stable.
Feliks Aptekajew, moto ya mayele na makambo ya koningana ya mabele, Ukraine: Bato oyo bandimaka théorie ya koningana ya
mabele te balobaki ete koningana ya mabele ekokaki kosalema te awa mpo ete lolenge ya mabele ya kala boye, lokola
emonanaka na etuka oyo, epesaka nzela te na koningana ya mabele.
Molakisi ya ARTE: Station ya séisme, na bosolo, ekangaki kaka koningana ya mabele ya makasi te mpe ya esika moko.
Ekokaki kozala ete koningana ya mabele ya boye esalemaki na Chernobyl?
Ba témoins balobi nini mpo na likambo oyo?
Checherov: Tango likama esalemaki, basali nyonso ya butu bakotaki na likambo yango na lolenge moko boye.
Ata soki bazalaki na mosala na salle de commande to na esika ya ba turbines, moto nyonso alobaki ete na
lolenge moko ayokaki ete likama elingaki kosalema.
Bato mingi bakanisaka makelele ya moke mpe ya mozindo; bongo nde nyonso ebandaki.
Makɛlɛlɛ ya makasi mpe mabele eninganaki, bifelo eninganaki, plâtre ekweyaki na mikuwa
uta na plafond. Moto nyonso akanisi yango.
Mabele emonanaki lokola ete efungwami na nse na bango.
Bamosusu kutu balobaki ete ezalaki lokola koningana ya mabele mpo na bango.
Molakisi ya ARTE: 1990: Mokanda moko uta na Kiev ezali na matatoli 20 ya bato oyo bamonaki na miso, balapolo ya basali
ya centrale ya courant oyo bazalaki na mosala na butu wana.
Bapesaki litatoli: "Mabele eninganaki liboso ete likama ekwela."
Koningana ya mabele ya magnitude 2, oyo bato ya siansi ya koningana ya mabele (seismologues) bamonaki mpe
bato ebele oyo bazalaki wana bandimaki, esalemaki kaka basegɔnde moke liboso ya likama monene.
Documentaire ya NDR-ARTE epesi eyano ya kokoka te mpo na koningana oyo.
Kasi, bandimbola ya Lieutenant Colonel Bearden sikoyo epesi ndimbola ya suka.
Na ntina ya ndenge mabele ezali, oyo ekokaki te kozala koningana ya mabele ya naturel, kasi esalemaki na ntina ya kosalela
bibundeli ya sekele ya elektromagnetike oyo elobelami likolo!
Ebandaki na ntango bibongiseli ya libateli ebukanaki, mpe yango esalaki ete nguya monene oyo etikali ebima na
mbalakaka mpe na ndenge ya kokanga te na kati ya mabele.
Kaka basegɔnde moke na sima, ekataki na usine ya nguya ya nikleyere.
Kasi, likanisi oyo documentaire Arte epesaki ete koningana ya mabele nde ekokaki kobimisa
likama yango, ezali lokuta oyo emonani polele.
Bato ya siansi ya Allemagne bapesaki bilembeteli ya siansi na kati ya boyekoli ya centrale nucléaire BIBLIS-B ete esengaka ata
pene ya miniti 30 mpo niongi ya nucléaire ya URANIUM enyanguama.
Yango wana, na suka, documentaire Arte ekoki kolimbolama kaka na maloba ya Tom Bearden oyo elobaki ete likama ya nikleyere
ya Tchernobyl ebandaki na etumba ya bapusu ya scalar ya elektromagnetiki kati na KGB ya Union Soviétique mpe Etats-Unis.
ARTE: Molobi: Kasi maloba oyo ya kosepelisa etalelamaki ata mokolo moko te:
Checherov: Nayokaki makelele ya makasi lokola ya nkake; eteni ya mabele ekweaki uta na plafɔ.
Mabele eninganaki, miinda ezimaki, mpe miinda ya likama epelaki.
Nsima ya segɔnde 30 kino 40, toyokaki makelele ya nkoi likolo na biso, kowuta na ngambo ya . Nsamba ekweaki na molɔngɔ B.
Rekɔ moko ya liboso ekweaki, sima mosusu moko na moko.
Bongo miinda ezimaki. Liboso koningana ya mabele, mataboli mpe koningana, bongo miinda ezimaki.
Ntango mwinda ezongi, mokano ezwami ya kokanga réacteur.
Ezali mpenza bongo. Liboso matabisi na mabɛti, mpe na sima ekateli ya kokanga réacteur.
Yango nde likambo ya ntina mingi.
Na nzela ya lidusu na nsamba, namonaki kongɛnga moko, kasi moto te, eloko mosusu.
Bifelo na shambre ya bokambi ebandaki koningana, ndenge moko mpe plafɔ na mabele.
Nsima ya basegɔnde moke, bopanzani ya mibale.
Ezalaki na makasi moke, kasi ezalaki likambo ya kokamwa ndenge biloko nyonso ebukanaki.
Ngɛngɛ ya langi-langi emataki likolo kino na bolai ya mɛtrɛ nkama moko.
Molakisi ya ARTE: Matatoli ya bato oyo bamonaki na miso mpe makambo oyo Checherov amonaki emonisi polele likambo moko:
Ndimbola oyo bakonzi ya Union Soviétique babimisaki na 1986 ezalaki ya solo te.
Mbala na mbala, bamonaka makambo ya kokamwa mpenza.
Checherov: Na ndakisa, elikya ezalaki ete ekɔti ya grafite mpe motema ya réacteur bikotikala mobimba – kasi eloko
moko te ya ndenge wana, ezalaki kaka libulu moko ya monene.
Bato bakanisaki ete container ya libateli ya bomoi na lolenge ya lopɛtɛ oyo ezalaki zingazinga ya réacteur ebebisamaki
to ata ebebaki makasi – kasi yango mpe ezalaki solo te.
Ezalaki pene na mobimba, na kobeba ya moke mpamba.
Eteni monene ya likolo na yango, mingi mpenza na kati, langi na yango ezalaki naino mobimba.
Werner Altnickel: Nyonso esalemaki na mwa basegɔnde. Tango énergie EMP ekotisaki na
mbalakaka uranium mpe ebimisaki yango na libándá.
Na kobeba ya normal, elingaki kozala malembe mingi mpe langi na kati ya eloko elingaki mpenza kozika.
Ekomaki noki mingi, yango wana inertie thermique ya conteneur ya sécurité biologique ekoki
ata kobatela langi ya kati na yango mpo ezika te.
Checherov: Bakanisaki ete botutú na kati ya libulu ya réacteur ekokabola biloko nyonso – kasi eloko moko te ekabwanaki.
Mpo na yango, biloko mingi ya lisungi oyo basalelaki mpo na kokangisa ekoti ya graphite enyangwamaki mpamba mpe ezikaki.
Mpe ntango otalaki malamu biteni oyo bikangi, emonanaki polele ete nguya moko ya moto ya kokamwa esalaki mosala awa.
Lokola nde uta na torch ya souder oyo epasoli ba tiyo.
Iyo, ba tuyaux emonani lokola nde bakataki yango na masini moko ya kosudé to na flamme ya plasma.
Werner Altnickel Ba tiyo, oyo emonani lokola ebebisamaki na flamme ya plasma, ekoki kolimbolama na bosolo nyonso kaka na
plasma oyo ebimaki, na nguya monene koleka ya elektromagnetiki scalar oyo ekangamaki lisusu te na
ba systèmes ya libateli ya mabele oyo elongaki te.
Molakisi ya ARTE: Ezali na katikati ya butu, pene na ngonga moko na ndambo liboso ya likama, tango
babomi-mbisi bayoki makelele ya koningana ya mozindo.
1:10 ya tongo: Likambo moko ya kokamwa mpenza etali mokɛngɛli na ekɔtelo ya ndako monene ya katikati.
Balobi ete esika ya moboko ya koningana ya mabele oyo ezalaki koya ezalaki mpenza na nse ya esika oyo.
1:21 ya tongo: Ntango azalaki kotala-tala, mokonzi ya centre ya ba ordinatere amoni kongenga ya bule na esika monene ya katikati.
1:23:35: Yingunga ya mabele ebandi. Makelele ya makasi eyokani mpe eteni ya minei eningani.
1:23:40: Mokonzi ya mosala amoni koningana mpe afini butɔ ya likama.
Koningana ezali komata.
Etumbu ya liboso ya makasi esali ete bamesa ya kotelema eninganaka liboso na nsima.
Baplake ya plafond ezali kokwea. Lisusu, kongenga ya pole.
Maninisa epasuki na ndako ya bamasini. Koningana ya makasi mpe réacteur epasuki.
Miniti zomi na nsambo na sima, moninga mosusu na salle de contrôle amoni mopanzi mosusu.
Ntango ya koningana ya mabele esili.
Seismographe ekangaki te explosion ya mibale.
Checherov: Komona libebi na bashambre ya likolo etindaki biso tókanisa.
Esengeli kozala ete makelele ya nsɔngɛ ya makasi etumbaki kuna likoló; mbala mosusu ebandaki ata kuna moko.
Ezalaki na makambo ebele ya kokesana kuna likolo oyo tokokaki te kolimbola na ebandeli.
Werner Altnickel: Dr Sebastian Pflugbeil ya Lingomba mpo na Bobateli na Mɔ́tɔ ya Radiothérapie, azwi maloba uta na
Strahlentelex, nimero 3623632002, oyo ezali kozwama na IPPNW.
Pflugbeil alobi: Checherov akotaki mbala misato na kati ya libulu ya réacteur, esika oyo mbala mingi biloko ya carburant ezalaka.
Kasi, ba video na ye emonisi polele ete na bosolo, carburant nucléaire ezali kuna te.
Ekende wapi? Ndambo na yango enyangwi, kasi moke mpamba.
Hypothèse ya Checherov: Nkota mobimba ya réacteur, elingi koloba eteni monene ya graphite, lokola fromage ya madusu, epai wapi ba
tiyo na biloko ya carburant mpe ba barres ya contrôle ekɔtaki, emataki likolo lokola fusée longwa na libulu ya réacteur.
Na kati ya likambo yango, epasukisaki ezipeli ya tone 2 500 ya libulu ya réacteur.
Motema ya réacteur elekaki likolo na yango na bolai ya pene na mɛtrɛ 40 kino 50 mpe ebebaki ndambo na nzela.
Na sima, explosion ya nucléaire epasolaki biloko nyonso mpe epepisaki pene na carburant
nucléaire nyonso na kati ya environnement.
Ezipeli ya kilo ekwei lisusu makasi mpe sikoyo etɛlɛmi na ngámbo likoló ya libulu ya réacteur.
Vladimir Strachov, Institut ya Géophysique, Moscou: Kasi ezali na ekakatano moko:
Kolanda version ya Checherov, likambo na kati ya réacteur esengelaki ekoma makasi na kati ya ba
segonde 15 kino 20, kino kokoma na esika ya kopasuka.
Checherov: Blɔk 4 elakisi elilingi oyo elandi:
Ebende ya konyanguama etangaki na mabele, ekutanaki na eloko, epumbwaki likolo mpe ekangamaki na lolenge lokola mbuma ya vinyo.
Okoki naino komona yango lelo, mpe solo, tofilme yango.
Tokoki kokanisa ete ebende ya konyanguamaka etambolaki na lombango ya pene na mɛtrɛ mitano na segɔnde.
Bongo, ezali malembe te to ya kotambola malembe te.
Mɛtrɛ mitano na segɔnde, yango ezali mbangu mingi.
Métal oyo enyanguamaki etambolaki maximum ya mɛtrɛ 50 longwa na réacteur.
Ebende etangaki pene ya basegɔnde zomi. Sima ekangaki.
Mbala mingi na lolenge ya kotɛlɛma, elingi koloba ntango ezalaki kokita na nse.
Bongo ntango ekokaki ata te ete etanga na mabele mpe ekoma makasi kuna.
W. Strachow: Bakisá na yango likambo ete bato bazalaki komata-mata na kati ya réacteur oyo ebebaki.
Ya solo, bakanisaki ete makasi ya radiation kuna esengelaki kozala monene mpenza, mpo biloko ya
radioactif ewutaki na réacteur mpe etangaki kuna.
Sikawa emonani ete radiation kuna ezali mpenza makasi te.
Ya solo, bato balataki bilamba ya komibatela mpo na mobembo na kati ya bitika ya réacteur.
Kasi ezali kaka likambo ya kokamwa mingi ete moko te na bango akufaki.
Emonani lokola ata moto moko abɛlaki makasi te.
Yango ezali ya kosepelisa.
Emonani ete biloko ya radioactif ya réacteur ekotaki pene na ndako te.
Ata na kokweya na nse te.
Nyonso esalemaki kaka mbangu mingi.
Liyebisi uta na Werner Altnickel: Ndenge eloko ya konangwa enaganaki mbangu, eumelaki te mpe ekangamaki na mbalakaka ndenge
elobamaki likolo, ezali na ntina soki moto amoni ete nguya ya EMP oyo ekotaki na libanda na kati ya uranium
ezalaki ya makasi mpenza mpe eumelaki kaka mwa basegɔnde.
Yango elingi koloba: kobɛtama na makasi mpe na lombangu ya ba noyau atomique ya uranium mpe konangwa ya moto, ya pɛtɛɛ mpe ya
molunge, oyo etambolaka na lombangu monene mpe kokangama na lombangu na katikati ya etamboli, ntango nguya ya EMP
oyo ebimisami ekatanaka mpe mɔ́tɔ ya elektromagnetiki oyo ezalaki kopesama nguya uta na libanda ezimaka.
Engebene na liste ofisiele ya KGB, balobi ete kaka 4% ya biloko ya kati ya réacteur nde
ebimaki, mpe 96% etikali kaka na kati ya mabebisi.
Kutu, mbala mosusu ezali nde ndenge mosusu.
Pene biloko nyonso ebimaki mpe réacteur etikali pene mpamba.
Bato ya siansi mpe bandimi yango.
Eloko oyo enyangwaki, oyo etangaki mpe ekomaki moto makasi mpenza mpo na ntango mokuse na nse ya ndako ya
réacteur, esengelaki kozala mingi mpenza ebende ya libateli, ndakisa zirconium mpo na uranium.
Uranium, ntango nguya ya libanda epelisaki yango, emataki likolo na mopɛpɛ lokola libanga ya kanɔ́.
Lokola uranium actif ebimaki mingi te na nse mpe radiassion oyo emonanaki ezalaki moke
mpenza, bato bakokaki kokita na nse kozanga kokufa.
Tango ba Soviétique bamonaki ete bazali kobɛtɛla esika na bango masasi – kowuta na ngambo ya ba Américain – bango
bakokaki kaka kobongola nguya oyo, oyo na nsima ezongisamaki na mabele na boumeli ya ngonga ntuku mibale na minei.
Kasi sima ya ngonga ntuku mibale na minei, ba systèmes oyo ya makasi mpenza ya kokanga nguya, elongo na bisika na
yango ya kobomba, elongaki te kosalela ba nguya wana ya minene.
Mpe soki okanisi ete kaka eteni oyo etikali, atako babalolaki yango na boumeli ya ngonga 24, elongaki kopanza usine ya nguya ya
nikleyere, okoki komona na makanisi nini elingaki kosalema soki, na ndakisa, bazalaki na système ya boye ya kokanga makasi te –
elingi koloba, système ya kobalola yango na nse ya mabele mpo na nguya nyonso, oyo na sima
ezongaka. Bongo, bango nyonso balingaki kopanzana.
IX. Ntina ya emoniseli ya Chernobyl na kotalela ezalela ya mokili ya mpasi na ntango oyo.
Bolukiluki ya Werner Altnickel ebukisi maloba ya Leta mpe ya ba media nionso ya minene lokola ndako ya ba karte.
Ba super-armes scalaires oyo balobeli, mampinga mpe ba services secrets bakobaki kokolisa yango banda likama ya
Chernobyl esalemaki pene na mibu 40 eleki, mpe na yango, ezali solo ete lelo oyo ezali na likama koleka.
Mpenza Etats-Unis, emonani polele ete esaleli technologie oyo ya sekele mpo na kotombola "manipulation ya climat mpe ya eleko",
na kati ya makambo mosusu, na nzela ya installation monene ya antenne HAARP na Alaska mpe ba technologies oyo elandi yango.
Bongo, likambo oyo ya Chernobyl oyo emonani polele etomboli mituna ebele ya makasi, mingi mpenza na kotalela
ezalela ya mokili mobimba oyo ya mpasi na ntango oyo:
1. Boni, mbongwana ya klima mpe makambo ya likolo ya ntango oyo, lokola kokauka ya makasi, mpela, mipepe ya makasi (tornadoes) mpe
kutu koningana ya mabele, etc., ndenge endimami na Boyokani ya ONU ENMOD, ezali na boyokani ya mbala moko na ba
systèmes wana ya sekele ya bibundeli ya makasi ya basoda?
2. Boye bobangi ya CO2 ya sikoyo ezali kaka mayele ya kobungisa makanisi ya bato, ebongisami na mokili mobimba, mpo
na kopesa nzela na bibundeli wana ya mbongwana ya klima ete bikoba kosalelama kozanga ete bato bayeba?
3. Bato ya ba usine ya nguya ya nucléaire balobaka ete ezali lokola bombe oyo ekoki kopanzana na ntango
nyonso, mpo ete ba systèmes wana ya bibundeli ya kobombana bakoki kobundisa yango na ngonga nyonso?
4. Na kotalela bokóli ya bisika ya mobulu na mokili mobimba, ba technologies oyo ya bibundeli ya
kobombama ezali likama monene koleka bibundeli ya nikleyere?
Batelemisi ya bolingo, bambula oyo euti koleka emonisi ete ezala Etats-Unis ná baninga na yango to mpe Russie ná bikolo ya
communisme, moko te na bango azali na mposa ya kosala ankɛtɛ likolo ya bibundeli oyo ya
scalar, oyo ezali likama ya liwa mpo na bato nyonso.
Bapanzi sango ya Leta bakweyi mobimba na mokumba na bango mpe balandisaki mpe bato ya solo oyo
babimisaka makambo lokola bato ya masano ya mabe.
Mikanda oyo ya ntina ezali na mokano ya kosunga mpo na kofungola nsuka débat ya bato nyonso likolo
ya bibundeli oyo ezali likama mpo na bomoi ya bato.
Likama ya Chernobyl ya mokolo ya 26 sanza ya minei 1986, oyo tii lelo eyebani naino te ndenge esalemaki,
eteyaka biso ete yango ekoki kosalema kaka na nzela ya bato.
Tango ekoki mpo na bato balingaka bosolo bápesa pole!
Na yango, tosengi bino bosalisa mpo na koyebisa makomi oyo na banzela nyonso oyo ekoki.
Kabola video oyo etindaka na kokanisa na ba réseaux sociaux lokola Facebook, TikTok, Twitter,
Telegram, Instagram, to mpe na nzela ya email.
Topesaka mpe biteni ya mokuse ya programme mpo bokoza telecharger na kati ya sanduku na biso ya liyebisi ya bule na www.kla.tv.
Kaka na nzela ya bino, na ndenge bokopanza sango, nde bakangi bakamati bakozala kokanga
maboko mpe bakotika kosalela bibundeli oyo na nkuku!