1
00:00:00,000 --> 00:00:00,285


2
00:00:00,285 --> 00:00:08,040
Чернобыль атом бомбалары өчен плутоний гына
тәэмин итмәде, ә үзе дә зур коралның бер өлеше иде.

3
00:00:08,040 --> 00:00:12,896
"Бездә яңа корал бар – безнең
галимнәрнең портфелендә, әйтергә кирәк."

4
00:00:12,896 --> 00:00:20,160
Шундый көчле ки, чикләүсез кулланылса,
ул Җирдәге бөтен тереклекне юк итәр иде.

5
00:00:20,160 --> 00:00:23,208
"HAARP – климатка йогынты ясаучы корал системасы"

6
00:00:23,208 --> 00:00:30,000
"шуның белән алар климатны үзгәртәләр, җир тетрәүләр тудыралар
һәм вулканнарны электромагнит дулкыннары ярдәмендә ачалар."

7
00:00:30,000 --> 00:00:33,706
«Югары куркыныч факторы»

8
00:00:33,706 --> 00:00:37,966
Алар 1986 елның 25 апрелендә ут ачтылар.

9
00:00:37,966 --> 00:00:47,061
Аннары, 1986 елның 26 апрелендә, куркынычсызлык
системалары ахыр чиктә эшләми калды. контейнер

10
00:00:47,061 --> 00:00:52,960
корылмасыннан очып чыкты һәм радиоактив матдәләр чәчте.

11
00:00:52,960 --> 00:00:59,205
Атом төтеннәре бөтен Европа буйлап таралды.

12
00:00:59,205 --> 00:01:06,046
Вернер Альтникель, 1974 елдан бирле шәхси эшмәкәр
булып эшләүче телевидение остасы инженеры, 1997 елгы

13
00:01:06,046 --> 00:01:09,720
EUROSOLAR премиясе һәм башка экологик бүләкләр иясе.

14
00:01:09,720 --> 00:01:16,090
2008 елда ул «Цензурага каршы конференция»дә меңнән
артык кунакка хемтрейлс дип аталган химик һава

15
00:01:16,090 --> 00:01:20,000
торышын манипуляцияләү кораллары турында чыгыш ясады.

16
00:01:20,000 --> 00:01:26,800
Ул шулай ук HAARP корылмаларын кулланып электромагнит
«һава торышын манипуляцияләү ысуллары» турында да сөйләде.

17
00:01:26,800 --> 00:01:33,056
Экология яклы буларак, ул Яшел партия әгъзасы
иде һәм 1987 елда Greenpeace активисты булды.

18
00:01:33,056 --> 00:01:41,060
Альтницкель 1986 елның 26 апрелендәге
Чернобыль атом һәлакәте белән киң күләмдә шөгыльләнде.

19
00:01:41,060 --> 00:01:47,233
Рәсми хисапларга караганда, бу атом энергиясен тыныч
максатларда куллану тарихында иң җитди авария булды.

20
00:01:47,233 --> 00:01:53,164
Әйтелүенчә, бу һәлакәт атом реакторының тышкы
электр тәэминатының тулысынча өзелүен имитацияләү

21
00:01:53,164 --> 00:01:56,960
өчен үткәрелгән тәҗрибә вакытында килеп чыккан.

22
00:01:56,960 --> 00:02:00,733
Вернер Альтникель бу аңлатма белән беркайчан да канәгать булмады.

23
00:02:00,733 --> 00:02:07,161
Чернобыль атом һәлакәте буенча үзенең тирәнтен тикшеренүләрен
бастырганнан соң, аны 2005 елда Greenpeace оешмасы

24
00:02:07,161 --> 00:02:10,912
хезмәттән азат итү турындагы хат белән эштән чыгардылар.

25
00:02:10,912 --> 00:02:17,304
Анда аның Чернобыль, һава торышын манипуляцияләү һәм
скаляр корал системалары темаларына багышланган

26
00:02:17,304 --> 00:02:22,208
басмалары Greenpeace мәнфәгатьләренә туры килми дип әйтелә.

27
00:02:22,208 --> 00:02:25,960
Kla.TV бүген Вернер Альтникельның документаль фильмын күрсәтә.

28
00:02:25,960 --> 00:02:32,583
Анда ул ышандырырлык итеп күрсәтә,
Чернобыль һәлакәте чынлыкта «авария» була алмаган!

29
00:02:32,583 --> 00:02:38,442
Күпсанлы ачык каршылыклар аркасында Альтниккел 2002 елда масштаб
дулкыннары белгече һәм АКШ

30
00:02:38,442 --> 00:02:46,016
лейтенант-полковнигы Том Биарден тарафыннан басылып
чыккан «ФЕР ДЕ ЛАНС» китабын җентекләп өйрәнде.

31
00:02:46,016 --> 00:02:53,860
Бу аңа бу һәлакәтнең чынлыкта Советлар Союзы КГБсы белән
АКШ арасындагы сугышчан скаляр электромагнит ударлар

32
00:02:53,860 --> 00:02:58,910
алышу нәтиҗәсендә килеп чыккан дигән нәтиҗәгә килергә этәрде.

33
00:02:58,910 --> 00:03:02,816
Ул вакытта Чернобыль атом электр станциясе Совет
Социалистик Республикалар Союзы территориясендә урнашкан иде.

34
00:03:02,816 --> 00:03:10,944
Бу фараз ителгән һәлакәтнең чын шартларын ачыклауда
ни Русиянең, ни АКШның бернинди кызыксынуы да юк!

35
00:03:10,944 --> 00:03:14,740
Шуңа күрә Вернер Альтниккельның тикшеренүләре шулкадәр бәхәсле!

36
00:03:14,740 --> 00:03:18,380
Бу документаль фильм тарихи яңадан бәяләү турында гына түгел.

37
00:03:18,380 --> 00:03:26,040
Ул вакытта кулланылган корал системалары хәзерге драматик
дөнья вазгыятендә безгә тагын да зуррак куркыныч тудыра.

38
00:03:26,040 --> 00:03:30,873
Без бу темага программа ахырында кире кайтачакбыз.

39
00:03:30,873 --> 00:03:36,364
I. Проф. д-р Эдмунд Ленгфельдерның бәхәсле белдерүләре

40
00:03:36,364 --> 00:03:43,763
Тикшеренүләре вакытында Вернер Альтниккель 2003 елның 31
августында Мартин Эбнер язган, Мюнхендагы Отто Һуг радиация

41
00:03:43,763 --> 00:03:49,758
институты профессоры Др Эдмунд Ленгфельдер
белән берлектә журналистларны Чернобыль АЭСының тыю

42
00:03:49,758 --> 00:03:52,082
зонасына экскурсия турында мәкаләгә тап булды.

43
00:03:52,082 --> 00:03:56,167
Ул һәм аның командасы радиоактив пычранудан зыян
күргән кешеләргә, шул исәптән медицина ярдәме

44
00:03:56,167 --> 00:03:57,971
күрсәтүне дә үз эченә алган, даими ярдәм иттеләр.

45
00:03:57,971 --> 00:04:03,971
Проф. д-р Ленгфельдер түбәндәге бәхәсле белдерүләр ясады:
Без Мартин Эбнерның 2003 елның 31 августында язылган «Гейгер

46
00:04:03,971 --> 00:04:08,479
счетчигы белән ил буйлап сәяхәт» хисабыннан цитата китерәбез:

47
00:04:08,479 --> 00:04:12,535
"Мин хәзер Чернобыльне күрә алам! Саркофагны да, бөтенесен дә!"

48
00:04:12,535 --> 00:04:16,926
. Атом электр станциясе янында Припять
урнашкан — ул станциянең элекке хезмәткәрләре өчен

49
00:04:16,926 --> 00:04:19,582
гаҗәеп зур, ләкин хәзер инде буш калган шәһәр.

50
00:04:19,582 --> 00:04:25,049
Һәм Чернобыльның бернинди фотоларында да
күренми торган, әмма хәзер Припять өстендә күз белән

51
00:04:25,049 --> 00:04:27,965
күренерлек булган шул зур антенналар нәрсә ул?

52
00:04:27,965 --> 00:04:30,653
Ленгфельдернең аңлатмасы:

53
00:04:30,653 --> 00:04:36,985
Бу АКШның «Йолдызлар сугышы» программасына
әзерләнүнең тәмамланмаган җавабы – ике 150 метр

54
00:04:36,985 --> 00:04:41,049
биеклектәге һәм 600 метр озынлыктагы антенна диварлары.

55
00:04:41,049 --> 00:04:51,481
Шуларның уны 35 км диаметры булган түгәрәк рәвешендә урнаштырырга
тиеш иделәр, югары ешлыктагы нурларны ионосферага җибәрү өчен.

56
00:04:51,481 --> 00:04:58,968
Анда чагылдыру ярдәмендә Җирнең теләсә кайсы ноктасына
бик көчле нурлар җибәреп, мәсәлән, Көнбатышның элемтә

57
00:04:58,968 --> 00:05:02,865
системаларын паралич хәленә китерергә мөмкин булыр иде.

58
00:05:02,865 --> 00:05:11,445
Чернобыльдәге атом электр станциясе зур күләмдә энергия бирү
өчен каралган иде, анда 16 реактор блогы планлаштырылган иде.

59
00:05:11,445 --> 00:05:14,847
«Бу эшләр иде», – дип ышана Ленгфельдер:

60
00:05:14,847 --> 00:05:22,553
Чернобыль бомбалары өчен плутоний гына тәэмин
итмәде, ә үзе дә зур коралның бер өлеше иде.

61
00:05:22,553 --> 00:05:30,041
проф. д-р Ленгфельдерның белдерүләре шулай ук
2006 елда Бавария тапшыруларының документаль

62
00:05:30,041 --> 00:05:35,295
фильмында күренгән язмалар белән дә раслана:

63
00:05:35,295 --> 00:05:38,805
Табигать җирне агачтан-агачка кире кайтара.

64
00:05:38,805 --> 00:05:45,285
Чикләнгән зона киртәсе бары тик киләсе
чикләнгән зонага үтүне рөхсәт итү өчен генә күтәрелә.

65
00:05:50,736 --> 00:05:56,913
Тиз үсә торган урман пычранган, шулай ук
электр мачталары урманы да пычранган; аны эретеп

66
00:05:56,913 --> 00:06:00,964
булмый, чөнки корыч радиоактив булып калачак.

67
00:06:00,964 --> 00:06:06,485
Элек электр энергиясе мачталар аша өйләргә һәм сәнәгатькә генә
түгел, ә шулай ук советлар АКШ һәм НАТО

68
00:06:06,485 --> 00:06:11,607
ракеталарын юк итәргә теләгән югары ешлыктагы
ракетадан саклану системасына да агып торган.

69
00:06:11,607 --> 00:06:17,689
Аның электроникасы һәлакәт аркасында җимерелгән; мондагы
башка бар нәрсә кебек, ул да кабер ташына әйләнеп туңдырылган.

70
00:06:17,689 --> 00:06:26,023
Профессор доктор Ленгфельдер сүзләренә караганда, Чернобыль
атом электр станциясенең төп максаты Припять янында урнашкан зур

71
00:06:26,023 --> 00:06:30,325
хәрби суперкоралны зур күләмдә энергия белән тәэмин итү булган!

72
00:06:30,325 --> 00:06:33,785
Соңгы этапта 16 атом электр станциясе төзелергә тиеш иде.

73
00:06:33,785 --> 00:06:42,625
Бу ун шундый суперкоралны күз алдына да китереп булмый
торган зур энергия белән тәэмин итү өчен каралган иде.

74
00:06:42,625 --> 00:06:48,503
Бу план, әлбәттә, АКШ разведка
хезмәтләренең игътибарыннан читтә калмады!

75
00:06:48,503 --> 00:06:55,178
II. Совет Союзында хәрби суперкорал эшләү

76
00:06:55,178 --> 00:07:03,657
Советлар АКШның атом бомбаларын үстерүдә аңа җитешә
алмагач, 1945 елдан соң Германиядән югары ешлык инженерларын

77
00:07:03,657 --> 00:07:08,045
Русиягә депортацияләп, аларның белемнәреннән файдаландылар.

78
00:07:08,045 --> 00:07:13,260
Алар инде озак аралы күзәтү радарларының яңа төрен
эшләп чыгарганнар һәм хәзер Россиядә «горизонт арты

79
00:07:13,260 --> 00:07:15,965
антенналары» буенча өстәмә тикшеренүләр үткәрәләр.

80
00:07:15,965 --> 00:07:25,085
Бу исә тиешле электроника белән җиһазланган скаляр электромагнит
«радар ракеталарын ачыклау антенналары» эшләнүенә китерде!

81
00:07:25,085 --> 00:07:29,625
Сугыштан соңгы үсешләр аннары ике яклы
кулланылышлы технологияләрдә кульминацияләнде:

82
00:07:29,625 --> 00:07:37,877
Тыныч максатларда кулланудан тыш, бу үстерелгән кораллар хәрбиләр
тарафыннан һөҗүм һәм җимерү өчен дә кулланылган,

83
00:07:37,877 --> 00:07:46,329
мәсәлән, ракеталарны очыру, җир тетрәүләр китерү, һава
торышын үзгәртү яки хәтта психик йогынты ясау һ.б. өчен.

84
00:07:46,329 --> 00:07:50,185
Русларның яңа технологиясе «Дятел» дип аталды.

85
00:07:50,185 --> 00:07:55,342
«Woodpecker» термины аматор радиооператорлар
тарафыннан беренче тапкыр ачыкланган, дятел сугуын

86
00:07:55,342 --> 00:07:59,495
хәтерләткән радио тыгызлану тавышларыннан барлыкка килгән.

87
00:07:59,495 --> 00:08:07,325
АКШның «Майами Һеральд» газетасы да «Русия дятел
белән сугыш» мәкаләсендә бу терминны кулланган.

88
00:08:07,325 --> 00:08:14,012
Бу суперкорал — зур күләмдә энергия таләп итүче нур коралы төре.

89
00:08:14,012 --> 00:08:24,445
1957 елда элекке СССРда бу хәрби скаляр
суперкоралны өйрәнү зур фаҗигага китерде.

90
00:08:24,445 --> 00:08:31,101
Киштым янында, Маяк янында серле
атом «хәрби-тикшеренү үзәге» булган.

91
00:08:31,101 --> 00:08:38,302
Бу һәлакәт төбәктә Чернобыльгә караганда йөз
тапкыр югарырак радиация дәрәҗәсен тудырды!

92
00:08:38,302 --> 00:08:44,114
АКШ армиясенең элекке лейтенант-полковнигы
Том Бирден Пентагонда аналитик булып эшләгән.

93
00:08:44,114 --> 00:08:48,193
Ул данлыклы «скаляр технологиясе белгече»
иде һәм «Skalartechnolgie» (Скаляр

94
00:08:48,193 --> 00:08:51,425
технологиясе) исемле немец телендәге китапны бастырды.

95
00:08:51,425 --> 00:09:02,245
Ул бу һәлакәтне түбәндәгечә аңлата: "Советлар Киштюмның
иртә чорындагы авариясендә энергия артышын тудырганнар."

96
00:09:02,245 --> 00:09:08,245
Бу якындагы ядро калдыкларын саклау
объектында ядро шартлавына китерде!

97
00:09:08,245 --> 00:09:17,125
Радиоактив төшкән калдыклар якынча 1 200 км² мәйданны
пычратты, ул бүгенге көнгә кадәр бик нык пычрануда кала.

98
00:09:17,125 --> 00:09:23,672
Мин шулай ук белә идем, советлар барлык масштаблы
тапшыру җайланмаларына Киштәмдәге кебек гадәттән тыш хәлләрдән

99
00:09:23,672 --> 00:09:27,392
саклау өчен куркынычсызлык җайланмалары урнаштырганнар.

100
00:09:27,392 --> 00:09:33,391
Бу куркынычсызлык системалары тапшыру җайланмаларында
кыска тоташу килеп чыкса, озак вакыт дәвамында энергияне

101
00:09:33,391 --> 00:09:37,593
җиргә әкрен һәм куркынычсыз рәвештә тарату өчен проектланган.

102
00:09:37,593 --> 00:09:41,643
«Фер де Ланс» исемле китабында Бирден аңлата:

103
00:09:41,643 --> 00:09:47,777
Яңа суперкораллар КГБ җитәкчелегендә
эшләнде, җитештерелде һәм урнаштырылды.

104
00:09:47,777 --> 00:09:54,464
Алар иң югары дәрәҗәдә серле булганга, гади
Русия армиясенә беркайчан да тапшырылмаганнар!

105
00:09:54,464 --> 00:10:04,263
1960 елда Совет Союзы элекке хөкүмәт башлыгы Никита Хрущёв киләчәк
скаляр кораллар турында президиумга түбәндәге белдерүне ясады:

106
00:10:04,263 --> 00:10:09,446
"Бездә яңа корал бар – безнең галимнәр портфелендә, диярсең."

107
00:10:09,446 --> 00:10:17,185
Шундый көчле ки, чикләүсез кулланылса, ул
Җир йөзендәге бөтен тереклекне юк итәр иде.

108
00:10:17,185 --> 00:10:22,465
Ләкин яңа скаляр суперкорал 1963
елның апреленә кадәр эшләп тормады.

109
00:10:22,465 --> 00:10:30,125
1962 елның октябрендә Куба ракеталар кризисында АКШ
белән каршылыкка Хрущёв җавап бирү өчен инде соң иде.

110
00:10:30,125 --> 00:10:37,683
Супер корал беренче тапкыр 1963 елның 10 апрелендә, күнегүләр
вакытында АКШның көнчыгыш яр буена каршы су

111
00:10:37,683 --> 00:10:44,121
астында АКШ су асты көймәсе «U.S.S. TRESHER»ны
юк итү өчен көч күрсәтү максатында кулланылды!

112
00:10:44,121 --> 00:10:53,846
Ләкин рәсми тарих әле дә атом двигательле су асты
көймәсенең техник җитешсезлек аркасында батканлыгын дәгъва итә.

113
00:10:53,846 --> 00:10:57,973
III. Хәрби суперкорал һава торышын үзгәртә ала!

114
00:10:57,973 --> 00:11:03,850
1962 елда ук элекке АКШ президенты Линдон
Б. Джонсон «Кем һава торышын контрольдә

115
00:11:03,850 --> 00:11:08,105
тотса, шул дөньяны контрольдә тотачак», — дигән.

116
00:11:08,105 --> 00:11:15,416
Бу яңа скаляр технология һава торышына йогынты
ясавы расланганлыктан, бу коралларны өйрәнүдәге

117
00:11:15,416 --> 00:11:20,006
һәрбер алга китеш зур сәяси һәм хәрби көч аңлата!

118
00:11:20,006 --> 00:11:25,353
1970нче елларда ук зур күләмле һава торышы
манипуляцияләре үткәрелде, башта советлар

119
00:11:25,353 --> 00:11:28,866
тарафыннан, ә соңрак башка хәрби көчләр тарафыннан да.

120
00:11:28,866 --> 00:11:35,670
Совет «Дятел» тапшыру җайланмалары
турында хәбәрләр АКШта да, Европада да чыккан.

121
00:11:35,670 --> 00:11:40,867
Бу, мәсәлән, 1974 елның 8 августындагы WELT
am SONNTAG санында һава торышын контрольдә

122
00:11:40,867 --> 00:11:44,100
тоту турында чыккан карикатурада күрсәтелә:

123
00:11:44,100 --> 00:11:50,518
Электромагнитлы җир тетрәүләрен контрольдә тоту, җылылык
дулкыннары һәм көчле корылыкны контрольдә тоту, шулай ук кар явуын

124
00:11:50,518 --> 00:11:54,093
барлыкка китерү монда гомуми халыкка аңлаешлы рәвештә каралды.

125
00:11:54,093 --> 00:12:02,874
Европа парламенты шулай ук 1999 елның 14 гыйнварына даталанган
«HAARP – климатка тәэсир итүче корал системасы» исемле

126
00:12:02,874 --> 00:12:08,970
хисабында мондый куркыныч һава коралларының булуын раслый!

127
00:12:08,970 --> 00:12:15,173
IV. Хәрби суперкоралны контрольдә тотарга омтылышлар

128
00:12:15,173 --> 00:12:22,621
1972 елның 16 июнендә Стокгольмда җимергеч кораллар һәм
башка системалар аркасында әйләнә-тирә мохиткә зыян килүне

129
00:12:22,621 --> 00:12:26,465
булдырмау буенча БМО конференциясе һәм резолюциясе узды!

130
00:12:26,465 --> 00:12:36,295
1975 елда советлар атом коралларын һәм скаляр электромагнит
коралларны чистерү буенча берничә тәкъдим керттеләр.

131
00:12:36,295 --> 00:12:39,985
Ләкин шул вакытта АКШ моны игътибарга алмады.

132
00:12:39,985 --> 00:12:47,981
1976/77 елларда БМОның ENMOD конвенциясе әйләнә-тирә мохиткә
корал системаларын куллануны булдырмау өчен кабул ителде.

133
00:12:47,981 --> 00:12:53,849
Ләкин алар бары тик өлешчә генә мәҗбүри
иде һәм 1997 елда яңадан йомшартылдылар.

134
00:12:53,849 --> 00:12:58,820
Менә ENMOD конвенциясенең 2-нче кушымтасыннан өзек:

135
00:12:58,820 --> 00:13:06,525
"Түбәндәге мисаллар тирә-якны манипуляцияләү ысулларын кулланып
барлыкка китерергә мөмкин булган мөмкинлекләрне күрсәтә:

136
00:13:06,525 --> 00:13:14,231
Җир тетрәүләре, цунами, төбәкнең экологик балансын бозылу, һава
торышы үрнәкләренең үзгәрүе (болытлар, яңгырлар,

137
00:13:14,231 --> 00:13:23,450
циклоннар һәм торнадолар), климат үрнәкләренең һәм океан
агымнарының үзгәрүе, озон катламы һәм ионосфера хәленең үзгәрүе.

138
00:13:23,450 --> 00:13:31,036
АКШның элеккеге саклану министры доктор Уильям Коэн 1997
елның 28 апрелендә Афинала узган «террорчылык

139
00:13:31,036 --> 00:13:36,966
конференциясендә» массакүләм юк итү коралларының булуын раслады:

140
00:13:36,966 --> 00:13:43,620
"Башкалар хәтта электромагнит дулкыннарын кулланып
климатны үзгәртү, җир тетрәүләре китерү һәм

141
00:13:43,620 --> 00:13:48,452
вулканнарны ачу кебек эко-террор гамәлләрендә дә катнаша."

142
00:13:48,452 --> 00:13:54,809
Бу чын, һәм шуңа күрә без
«террорчылыкка каршы көрәш»не көчәйтергә тиешбез!

143
00:13:54,809 --> 00:14:02,021
Коһен бу коралларның нигездә ядрәле дәүләтләр
тарафыннан дәүләт террорчылыгы формасында кулланылуын

144
00:14:02,021 --> 00:14:07,701
әйтмәде, ә аларны гомуми террорчылык маскасы астында яшерде.

145
00:14:07,701 --> 00:14:12,305
V. Чернобыль реакторы фаҗигасенең иң серле фоны

146
00:14:12,305 --> 00:14:21,783
Өстәмә тикшеренүләрдән соң Вернер Альтниккель скаляр дулкыннар
белгече һәм элекке АКШ лейтенант-подполковнигы Том Биарденның

147
00:14:21,783 --> 00:14:29,121
веб-сайтында ЧАЭС атом реакторы шартлавына китергән,
КГБ тарафыннан яшерелгән һәм аз билгеле чын

148
00:14:29,121 --> 00:14:34,305
вакыйгалар турында тагын да шартлаучанрак белдерүләр тапты.

149
00:14:34,305 --> 00:14:41,017
подполковник Бирден 2002 елда икенче тапкыр басылып чыккан
«Фер де Ланс» исемле китабында ул шул ук вакытта атом

150
00:14:41,017 --> 00:14:45,315
электр станциясенең һәлакәтенә турыдан-туры катнашканын язган!

151
00:14:45,315 --> 00:14:55,625
АКШ хәрби карашыннан ул бу китапта ядрәле һәлакәткә китергән
скаляр электромагнит сугыш технологиясен бик җентекләп тасвирлый.

152
00:14:55,625 --> 00:15:03,745
Без аның китабыннан 129-нчы биттән башлап өзекләр китерәбез,
бу скаляр суперкоралның, башка күп нәрсәләр кебек үк, җир

153
00:15:03,745 --> 00:15:08,906
тетрәүләрен дә китереп чыгарырга мөмкин булуын истә тотып:

154
00:15:08,906 --> 00:15:17,496
1986 елның апрелендә «КГБ интерферометр тапшыру җайланмалары»
электромагнит энергиясен туплауны башлады, ул

155
00:15:17,496 --> 00:15:26,483
көчле рәвештә Лос-Анджелес аша Сан-Францискога кадәр
сузылган «Сан-Андреас яры» якларына индукцияләнде.

156
00:15:26,483 --> 00:15:35,065
Алар Woodpecker нурларының «эчке өлешен» озынлык дулкыннары һәм
интерферометрия өчен «супер-автомагистральләр» итеп кулландылар.

157
00:15:35,065 --> 00:15:38,045
Советлар ике нур юлын кулланган.

158
00:15:38,045 --> 00:15:47,705
Берсе төньяктан Төньяк полюс төбәге һәм боз таулары аша максатка
төште – ә икенчесе көнчыгыштан әйләнеп максат мәйданына килде.

159
00:15:47,705 --> 00:15:55,543
Советлар бик зур җир тетрәү тудырдылар – чынлыкта, алар
Сан-Андреас яры буенда шундый тетрәүләрнең бөтен бер

160
00:15:55,543 --> 00:16:03,449
сериясен барлыкка китерделәр, төп тетрәү куркыныч
җимерелешләр китергәннән соң көчле кабат тетрәүләр белән.

161
00:16:03,449 --> 00:16:13,265
Кыскасы: алар озак вакыт көтеп һәм куркып
йөргән «бер зур җир тетрәүне» әзерләделәр.

162
00:16:13,265 --> 00:16:18,517
VI. АКШның «Рус дятел» һөҗүменә җавабы

163
00:16:18,517 --> 00:16:22,565
Без Том Бирденның китабыннан цитаталар китерүне дәвам итәбез:

164
00:16:22,565 --> 00:16:25,765
"Миңа шәхси төркем мөрәҗәгать итте."

165
00:16:25,765 --> 00:16:33,632
Алар әйттеләр, көчле, зур «фаза-конъюгат күчермә сигнал импульсы»
тудырып, аны турыдан-туры тапшыру җайланмасына

166
00:16:33,632 --> 00:16:40,685
кире юнәлтеп, аны катастрофик рәвештә яндырып
җибәреп, бер җайланманы сүндереп булачак, дип.

167
00:16:40,685 --> 00:16:46,534
Чынлыкта, бөтен «Андреас Грабен зонасы»
артык энергияне урнаштыру юлы белән бөтен

168
00:16:46,534 --> 00:16:50,745
озынлыгы буйлап стимуллаштырылачак кебек күренде.

169
00:16:50,745 --> 00:17:01,177
Бу очракта билгеләнгән Калифорния җир тетрәвен индукцияләү
әле генә башланган иде һәм ул чагыштыргысыз зурлыкта булды.

170
00:17:01,177 --> 00:17:10,606
Әгәр бу вакыйга яки бу вакыйгалар булса, Америка
кеше гомерләре һәм милке зур югалту кичерәчәк.

171
00:17:10,606 --> 00:17:13,246
"Югары куркыныч факторы"

172
00:17:13,246 --> 00:17:19,525
Миңа төркем биргән сорау бик авыр карар кабул итүне таләп итте.

173
00:17:19,525 --> 00:17:24,874
Мондый зур Совет интерферометр нурлары, бер
тапкыр урнаштырылгач, озынлык буйлап

174
00:17:24,874 --> 00:17:29,465
электромагнит дулкын энергиясенең зур күләмен үз эченә ала.

175
00:17:29,465 --> 00:17:37,663
Әгәр дә Совет тапшыру җайланмасы атом корылмалары янында урнашкан
булса һәм эри башлау сәбәпле шунда ук кыска ялганышка эләксә,

176
00:17:37,663 --> 00:17:42,520
барлык «потенциаль энергия» турыдан-туры җиргә агып китәр иде.

177
00:17:42,520 --> 00:17:49,375
Әгәр дә мондый фаҗигале тапшыру җайланмасы
ватылса, бик көчле «озынлык дулкын импульсы»

178
00:17:49,375 --> 00:17:53,458
Җир тирәли барлык юнәлешләргә таралыр иде.

179
00:17:53,458 --> 00:18:00,153
Импульс бәреп җиткән беренче ядрәле матдә
кинәт һәм бик көчле рәвештә таркалыр иде.

180
00:18:00,153 --> 00:18:07,483
Әгәр тапшыру җайланмасы бер яки берничә «интерконтиненталь ракета
базасыннан» берничә чакрым гына ераклыкта

181
00:18:07,483 --> 00:18:14,946
урнашкан булса, тулы шартлау якынча 30–40
мегатонналык атом бомбаларына тиң нәтиҗә бирергә мөмкин.

182
00:18:14,946 --> 00:18:23,326
Чүпрәк тә пычрак... Нәтиҗәдәге радиоактив төшкән калдыклар
һәм пычрану зур күләмдә булачак, бөтен дөньяга таралып,

183
00:18:23,326 --> 00:18:28,804
киләсе елларда миллионлаган кешенең үлеменә китерергә мөмкин.

184
00:18:28,804 --> 00:18:32,398
Ядро реакторлары да шундый ук куркыныч астында булыр иде.

185
00:18:32,398 --> 00:18:41,795
Шуларның берсендәге бөтен бүленә торган материалның кичекмәстән
бүленеп китүе зур атом шартлауын китереп чыгарыр иде.

186
00:18:41,795 --> 00:18:44,606
Бу яңа прецедент куячак.

187
00:18:44,606 --> 00:18:49,505
Бу «югары куркыныч факторы» иде.

188
00:18:49,505 --> 00:18:52,766
«Түбән куркыныч факторы»

189
00:18:52,766 --> 00:18:59,295
«Түбән куркыныч факторы» шунда ки, бу хәлнең аз
гына яки бөтенләй булмавы мөмкин, һәм ул

190
00:18:59,295 --> 00:19:03,734
якындагы разлом зонасында җир тетрәүне кузгата ала һ.б.

191
00:19:03,734 --> 00:19:11,276
Мин белә идем, аларның иртә «Кыштым тапшыру җайланмасының
ватылуы»ннан соң советлар күпкә кечерәк күләмдә «ЭМП

192
00:19:11,276 --> 00:19:19,593
ялкыны» тудырганнар, һәм бу ялкын якындагы радиоактив
калдыклар саклау объектында атом шартлавына китергән.

193
00:19:19,593 --> 00:19:25,757
Мин шулай ук белә идем, ки Советлар Киштәмдә мондый
бозылулар очрагында барлык скаляр «интерферометр тапшыру

194
00:19:25,757 --> 00:19:30,360
җайланмалары» өчен куркынычсызлык системаларын урнаштырганнар.

195
00:19:30,360 --> 00:19:36,902
Әгәр тапшыру җайланмасында кинәт кыска ялганыш килеп чыкса һәм
куркынычсызлык җайланмалары тотса, алар «озынлык буенча

196
00:19:36,902 --> 00:19:42,891
электромагнит дулкын нурларын» һәм потенциалларны
җитәрлек озак саклап, энергияне җиргә озак вакыт дәвамында

197
00:19:42,891 --> 00:19:46,261
әкрен һәм имин рәвештә таратырга мөмкинлек бирер иде.

198
00:19:46,261 --> 00:19:51,075
Бу «түбән куркыныч факторы» иде.

199
00:19:51,075 --> 00:19:56,833
VII. Чернобыль һәлакәтенең чын сәбәбе

200
00:19:56,833 --> 00:20:03,240
Китабында Бирден реактор һәлакәтенең чыннан
да ничек кузгатылганын җентекләп тасвирлый:

201
00:20:03,240 --> 00:20:09,513
Төркем миңа рәхмәт әйтте, алар ут
ачачакларын әйттеләр һәм телефонны өзеп куйдылар.

202
00:20:09,513 --> 00:20:19,096
1986 елның 25 апрелендә, вәгъдә иткәннәречә, алар ут ачтылар һәм
бер КГБ тапшыру җайланмасын юк иттеләр – күрәсең, ул Чернобыль

203
00:20:19,096 --> 00:20:23,737
атом реакторларыннан берничә чакрым ераклыкта урнашкан булган.

204
00:20:23,737 --> 00:20:32,189
Трансмиттерга бәрелү һәм җимерелү мизгелендә кырда магнит кыры
детекторлары белән «Вудпекер» нурларын үлчәп

205
00:20:32,189 --> 00:20:41,182
йөргән инженер Билл Байз көнчыгыштан Җир тирәли килеп
җиткән «Вудпекер» нурының кинәт өзелүен күзәтте.

206
00:20:41,182 --> 00:20:47,400
Аның хәзер үлчәве ерактагы интерферометр
тапшыру җайланмасының уңышлы юк ителүе иде.

207
00:20:47,400 --> 00:20:55,220
Ул аңламыйча бик куркыныч сугышта зур
контрһөҗүмнең нәтиҗәсен билгеләгән иде.

208
00:20:55,220 --> 00:21:03,480
Транспортлау корылмасы җимерелгәндә, куркынычсызлык җайланмалары
эшкә керде, югары радиация потенциалын үзләштерде һәм аны

209
00:21:03,480 --> 00:21:12,082
якынча 24 сәгать дәвамында тотты, шул вакыт эчендә көчле
радиация энергиясен җиргә әкренләп һәм акрынлап бүлеп чыгарды.

210
00:21:12,082 --> 00:21:20,953
Чернобыль реакторлары турында өметсез хәбәр атом электр
станциясенең контроль персоналын куркытты һәм аларны шунда ук

211
00:21:20,953 --> 00:21:25,305
кадмий контроль таякларын төшереп сүндерергә мәҗбүр итте.

212
00:21:25,305 --> 00:21:29,752
Ләкин, әлбәттә, ягулык таякларындагы уран әле дә шунда иде.

213
00:21:29,752 --> 00:21:37,753
Чорнобыль аннары иминлек чаралары
тотармы-юкмы икәнен белергә сулышын тыеп көтте.

214
00:21:37,753 --> 00:21:45,689
Аннары, 1986 елның 26 апрелендә, куркынычсызлык системалары
ниһаять эшләми калды, һәм куркынычсызлык

215
00:21:45,689 --> 00:21:53,913
системалары булмаса элек булачактан күпкә зәгыйфрәк
«озынлык буенча дулкын аударылуы» килеп чыкты.

216
00:21:53,913 --> 00:22:04,451
Җирдә таралган озынлык дулкыннары Чернобыльдәге реакторның
озынлык дулкыннарына иң якын урнашкан төп өлешенә бәрелде,

217
00:22:04,451 --> 00:22:10,446
һәм озынлык дулкыннары җиткәч, җирдә тетрәнү барлыкка килде.

218
00:22:10,446 --> 00:22:20,657
Реактор ядросындагы уранның бер өлеше шунда ук таркалып, контейнер
корылмасыннан очып чыкты һәм радиоактив матдәләр чәчте.

219
00:22:20,657 --> 00:22:26,177
Атом төтеннәре диярлек бөтен Европа буйлап таралды.

220
00:22:26,177 --> 00:22:31,605
Биарден хисабына өстәп, доктор Питер Бетерның
тагын бер бик тулыландыра торган хисабы бар.

221
00:22:31,605 --> 00:22:38,300
Аны элек Президент Дж. Ф. Кеннеди АКШ Тышкы
сәүдә банкының җитәкчесе итеп билгеләгән иде.

222
00:22:38,300 --> 00:22:46,938
Ул аңлатты, бу скаляр каршы һөҗүм өчен АКШның мотивлары чиста
сакләнүче булмавын, АКШның Русиянең хәзерге

223
00:22:46,938 --> 00:22:57,026
технологик өстенлегенә түзәргә теләмәвен һәм шуңа күрә
Русиянең скаляр кораллар корылмасын юк итүен раслады.

224
00:22:57,026 --> 00:23:03,305
VIII. Русия галимнәре рәсми Чернобыль хикәясен кире кага!

225
00:23:03,305 --> 00:23:08,841
38 елдан артык вакыт узуга карамастан, «төп» дип
аталган массакүләм мәгълүмат чаралары Чернобыль

226
00:23:08,841 --> 00:23:12,112
фаҗигасенең чынлыгын ачыклауга бик аз өлеш кертте.

227
00:23:12,112 --> 00:23:17,496
Аның урынына алар диярлек бары тик
хөкүмәтләрнең рәсми белдерүләрен генә таратып килделәр.

228
00:23:17,496 --> 00:23:23,685
Бу бик оят түгелме, бигрәк тә аларны хөкүмәтләр дә финансласа?

229
00:23:23,685 --> 00:23:29,470
Ләкин хәтта төп агым матбугаты дип саналган матбугат чаралары
да вакыт-вакыт өлешчә хакыйкатьләрне ачарга мәҗбүр була.

230
00:23:29,470 --> 00:23:38,681
Мондый мисалларның берсе – 1998 елда NDR-ARTE тарафыннан
төшерелгән «Чернобыльнең чын сәбәбе?» исемле документаль фильм.

231
00:23:38,681 --> 00:23:43,715
Бу документация «US Bearden Report»тагы пазлның югалган кисәге.

232
00:23:43,715 --> 00:23:50,607
Русия карашыннан караганда, русия галимнәре
Русия хөкүмәтенең рәсми белдерүләрен кире кагалар.

233
00:23:50,607 --> 00:23:58,748
КГБ куйган серлелек аркасында Русия галимнәре атом электр
станциясенә уранга турыдан-туры электромагнит энергиясе

234
00:23:58,748 --> 00:24:07,171
керүе турында хәбәрдар булмаганлыктан, шул вакытта
барлыкка килгән кайбер физик процессларны аңлата алмадылар.

235
00:24:07,171 --> 00:24:13,792
Бу документаль фильмдә Чернобыльдагы җимереклекләрнең кыйммәтле
оригиналь кадрлары бар, алар хакыйкатьне

236
00:24:13,792 --> 00:24:19,466
ачуга мөһим өлеш кертә ала, шуңа күрә хәзер без
бу документаль фильмнан өзекләр күрсәтәчәкбез.

237
00:24:19,466 --> 00:24:30,096
Вернер Альтниккель биргән фон тикшеренү мәгълүматы
Чернобыльдәге чын вакыйгаларны бик ышанычлы итеп аңлата:

238
00:24:34,346 --> 00:24:41,805
ARTE алып баручысы: 1986 елның июль аенда, Чернобыль атом
электр станциясендәге куркыныч һәлакәттән ике ай узгач,

239
00:24:41,805 --> 00:24:47,332
КГБ иң югары дәрәҗәдә серле күрсәтмәләр исемлеген чыгарды.

240
00:24:47,332 --> 00:24:54,692
Исемлекнең иң өстендә болай дип язылган иде: «Иң
начар очракның чын сәбәбе беркайчан да ачылмаска тиеш.»

241
00:24:54,692 --> 00:24:58,052
Ләкин бер кеше барыбер хакыйкатьне белергә теләде.

242
00:24:58,052 --> 00:25:01,604
Ядер физигы Константин Павлович Чечеров.

243
00:25:01,604 --> 00:25:09,985
Шуңа күрә ул хәзер җимерелгән 4-нче реакторны
уратып алган саркофаг астына да керүдән туктамады.

244
00:25:09,985 --> 00:25:19,176
Шулай эшләгәндә ул авариянең гаҗәеп эзләрен тапты, алар
шул вакытта дөньяга бирелгән аңлатмаларга туры килмәде.

245
00:25:21,669 --> 00:25:27,801
Чечеров, атом физигы, Мәскәү: Без реактор шахтасына
мендек һәм реактор өстендәге контроль бүлмәсенә,

246
00:25:27,801 --> 00:25:31,112
хәтта реактор астындагы бүлмәләргә дә үрмәләп кердек.

247
00:25:31,112 --> 00:25:40,883
Без фотолар һәм видеолар төшердек, йөзләгән үрнәк
җыйдык һәм, дияр идем, меңләгән үлчәү үткәрдек.

248
00:25:40,883 --> 00:25:47,018
Шуннан соң гына без әкренләп 4-нче блок
белән чыннан да нәрсә булганын аңлый башладык.

249
00:25:47,018 --> 00:25:56,937
Һәм кинәт безгә аңлашылды: 1986 елдан килгән рәсми аңлатмалар
без каршыбызда күргәннәр белән бөтенләй туры килми иде.

250
00:25:56,937 --> 00:26:02,784
ARTE алып баручысы: Шул ук вакытта, 1986 елның
июлендә, КГБ югары дәрәҗәле сәясәтчеләргә һәм дәүләт

251
00:26:02,784 --> 00:26:08,592
хезмәткәрләренә ачык күрсәтмәләр белән серле исемлек тапшырды.

252
00:26:08,592 --> 00:26:15,812
Чечеров: Бу исемлек чынлыкта шактый үзенчәлекле ысул белән,
бик гади генә итеп, разведка хезмәте – КГБ тарафыннан төзелгән.

253
00:26:15,812 --> 00:26:19,174
Бу гадәти хәл түгел иде. Сәяси карар иде.

254
00:26:19,174 --> 00:26:25,713
Исемлек бастырылды һәм барлык идарә
персоналы да аңа буйсынырга тиеш булды.

255
00:26:25,713 --> 00:26:27,653
Исемлектәге 1-нче пункт:

256
00:26:27,653 --> 00:26:33,126
Реактор һәлакәтенең чын сәбәпләрен ачып
күрсәткән барлык мәгълүмат катгый сер булып санала.

257
00:26:33,126 --> 00:26:39,109
Шулай итеп, барлык рәсми белдерүләр дә ялган
булып чыкты, чөнки алар серле түгел иде. Бик гаҗәп.

258
00:26:39,109 --> 00:26:45,598
ARTE алып баручысы: Рәсми белдерүгә караганда, төнге реактор
авариясе кеше хатасы аркасында, кинәт турбина

259
00:26:45,598 --> 00:26:52,241
тукталу очрагында нишләргә кирәклеген ачыкларга
тырышкан җавапсыз гамәл нәтиҗәсендә килеп чыккан.

260
00:26:52,241 --> 00:26:54,731
Алар ашыгыч сүндергечкә кул сузганчы, инде соң иде.

261
00:26:54,731 --> 00:27:01,817
1:23дә 59 секунд узгач, зур
шартлау реактор залының түбәсен очырды.

262
00:27:01,817 --> 00:27:06,727
Ялтырап торган графит калдыклары күрше
биналарга яуды, ә радиоактив кисәкчәләр болыты

263
00:27:06,727 --> 00:27:09,897
төнге күккә километрлар биеклеккә күтәрелде.

264
00:27:09,897 --> 00:27:14,105
Тикшеренү Европа Берлеге тарафыннан финансланды.

265
00:27:14,105 --> 00:27:17,847
Allianz төркеме хисабы 1995 елда тәмамланды.

266
00:27:17,847 --> 00:27:22,455
Әйтелүенчә, ул элек җыелганнан да күбрәк материалны үз эченә ала.

267
00:27:22,455 --> 00:27:29,559
Ләкин хисапның үз тикшеренүләренә караганда хакимият
органнарының рәсми саннарына күбрәк нигезләнүенә ишарәләр бар.

268
00:27:29,559 --> 00:27:38,599
Реакторда берничә йөз мең куб метр радиоактив материал
калган дип фаразлана, шул исәптән 200 тонна ядрә ягулыгы

269
00:27:38,599 --> 00:27:44,068
белән буталган 40 000 куб метр югары радиоактив калдык.

270
00:27:44,068 --> 00:27:50,415
Ләкин әгәр дә хәл шулай булса, саркофагны
радиоактив матдә белән тутырырга туры килер иде.

271
00:27:50,415 --> 00:27:57,404
Чечеров һәм аның кешеләре анда түбәндә әйләнеп менә алмаслар
иде, ким дигәндә катлаулы махсус саклау чаралары булмаганда.

272
00:27:57,404 --> 00:28:01,442
Алар шунда ук җитди радиация зыяны кичерәчәкләр.

273
00:28:01,442 --> 00:28:06,314
Чечеров: Чернобыль турында киң таралган
күпчелек фикерләр чынбарлыкка бик аз кагыла.

274
00:28:06,314 --> 00:28:10,374
Чорнобыльдә эшләүче кешеләр, әлбәттә, хакыйкатьне беләләр.

275
00:28:10,374 --> 00:28:15,054
Ләкин алар аң-белемне күтәрү омтылышларын кире
кагалар һәм хакыйкатьне үзләрендә генә саклыйлар.

276
00:28:15,054 --> 00:28:25,014
ARTE алып баручысы: ...Чернобыль атом электр станциясе гомумән
геологик яктан тотрыклы дип саналган төбәктә төзелгән иде.

277
00:28:25,014 --> 00:28:31,140
Феликс Аптекаев, сейсмолог, Украина: Җир тетрәү теориясенә каршы
торучылар бу урында җир тетрәүләре була алмый, чөнки бу

278
00:28:31,140 --> 00:28:36,562
төбәктә табылган шундый борынгы геологик плита
структурасы җир тетрәүләренә мөмкинлек бирми, дип белдерделәр.

279
00:28:36,562 --> 00:28:41,167
ARTE алып баручысы: Сейсмологик станция чынлыкта
бары тик зәгыйфь, җирле селкенүне генә теркәде.

280
00:28:41,167 --> 00:28:45,054
Шулай итеп, Чернобыльдә мондый җир
тетрәве булган булырга мөмкинме?

281
00:28:45,054 --> 00:28:48,926
Моның турында шаһитлар хисаплары нәрсә сөйли?

282
00:28:48,926 --> 00:28:52,718
Чечеров: Каза килеп чыкканда, төнге сменада
эшләүче барлык хезмәткәрләр дә табигый рәвештә бу

283
00:28:52,718 --> 00:28:56,094
вакыйгада нинди дә булса рәвештә катнаштылар.

284
00:28:59,918 --> 00:29:06,068
Контроль бүлмәсендәме, турбина залындамы —
вахтада булуларына карамастан, һәркем авария буласы

285
00:29:06,068 --> 00:29:10,774
якынлашканда ниндидер рәвештә сизүен хәбәр итте.

286
00:29:14,891 --> 00:29:19,354
Күпчелек кешеләр монотон гөрелтүне
хәтерли; шуннан барысы да башланды.

287
00:29:19,354 --> 00:29:26,803
Түбән ешлыктагы шау-шу ишетелде, идән селкенде,
диварлар чайкалды, түшәмнән штукатурка

288
00:29:26,803 --> 00:29:32,138
тамчы-томчы булып агып төште. Барысы да моны хәтерли.

289
00:29:32,138 --> 00:29:36,134
Җир алар астында ачылып киткәндәй тоелды.

290
00:29:38,974 --> 00:29:43,483
Кайберәүләр хәтта моны аларга җир
тетрәү кебек тоелды дип әйттеләр.

291
00:29:43,483 --> 00:29:49,458
ARTE алып баручысы: 1990: Киевтан алынган
документта шул төнне дежурда торган электр

292
00:29:49,458 --> 00:29:52,872
станциясе хезмәткәрләренең 20 шаһит хисабы бар.

293
00:29:52,872 --> 00:29:57,471
Алар шаһитлык иттеләр: «Афәт килеп җиткәнче җир селкенде.»

294
00:29:57,471 --> 00:30:04,293
Зәмин тибрәнүе 2 дәрәҗәдәге, сейсмологлар
тарафыннан ачыкланган һәм күпсанлы шаһитләр тарафыннан

295
00:30:04,293 --> 00:30:07,729
расланган, фаҗигага берничә секунд кала булган.

296
00:30:07,729 --> 00:30:12,861
NDR-ARTE документаль фильмы бу җир
тетрәүгә канәгатьләнерлек җавап бирми.

297
00:30:12,861 --> 00:30:18,075
Ләкин подполковник Бирденның
аңлатмалары хәзер төгәл аңлатма бирә.

298
00:30:18,075 --> 00:30:24,610
Геологик шартлар аркасында бу табигый җир тетрәве
була алмый, ә ул югарыда тасвирланган яшерен

299
00:30:24,610 --> 00:30:28,524
электромагнит кораллар куллану нәтиҗәсендә барлыкка килгән!

300
00:30:28,524 --> 00:30:35,257
Иминлек чаралары эшләми калган мизгелдә ул эшкә
кушылды, нәтиҗәдә зур күләмдәге калдык энергия

301
00:30:35,257 --> 00:30:39,044
кинәт һәм контрольсез рәвештә җиргә чыгарылды.

302
00:30:39,044 --> 00:30:44,558
Берничә секунд үткәч, атом электр станциясендә шартлау булды.

303
00:30:44,558 --> 00:30:51,844
Ләкин Arte документаль фильмында җир тетрәве бәла-казаны
кузгата алган дигән тәэсир тудыруы дәлилләп ялган булып чыга.

304
00:30:51,844 --> 00:30:59,638
Германия галимнәре BIBLIS-B атом электр станциясе
өйрәнүендә фәнни дәлилләр китерделәр: атом

305
00:30:59,638 --> 00:31:04,594
ураниумы эреп чыгуы өчен якынча 30 минут вакыт кирәк.

306
00:31:04,594 --> 00:31:13,121
Шуңа күрә «Артэ» документаль фильмын ахыр чиктә бары тик Том
Бирденның Советлар Союзы КГБсы белән АКШ арасында булган сугышчан

307
00:31:13,121 --> 00:31:22,870
скаляр электромагнит удар алышу нәтиҗәсендә Чернобыль атом
һәлакәте килеп чыккан дигән белдерүләре белән генә аңлатып була.

308
00:31:22,870 --> 00:31:28,060
ARTE: Тапшыручы: Ләкин бу кызыклы
белдерүләргә беркайчан да игътибар ителмәде:

309
00:31:28,060 --> 00:31:31,249
Чечеров: Мин яшен тавышын ишеттем; түшәмнән плита төшеп китте.

310
00:31:31,249 --> 00:31:37,728
Идән селкенде, утлар сүнде, һәм ашыгыч яктырту кабынды.

311
00:31:37,728 --> 00:31:45,965
30–40 секунд үткәч, без өстебездән ягыннан килгән
үткен кычкырышлар ишеттек. B рәтендә түбә җимерелде.

312
00:31:45,965 --> 00:31:49,585
Беренче рекорд төште, аннары бер-бер артлы рекордлар төште.

313
00:31:49,585 --> 00:31:56,581
Аннары утлар сүнде. Башта селкенүләр,
тибрәнүләр һәм селкетүләр, аннары утлар сүнә.

314
00:31:56,581 --> 00:32:00,401
Яктылык кире кайтканнан соң,
реакторны сүндерү карары кабул ителә.

315
00:32:00,401 --> 00:32:07,061
Нәкъ шулай булды. Башта тибрәнүләр һәм
сугулар, аннары реакторны сүндерү карары.

316
00:32:07,061 --> 00:32:10,461
Бу иң мөһим нокта.

317
00:32:12,916 --> 00:32:17,081
Түшәмдәге тишек аша мин ялкын түгел,
ә бүтән нәрсә – бер ялтыравык күрдем.

318
00:32:17,081 --> 00:32:21,677
Идарә бүлмәсендәге диварлар селкенә
башлады, түшәм һәм идән дә шулай ук селкенде.

319
00:32:21,677 --> 00:32:24,487
Берничә секундтан соң икенче шартлау.

320
00:32:24,487 --> 00:32:27,981
Бераз зәгыйфрәк иде, ләкин барысының
да ничек таркалып бетүе гаҗәп булды.

321
00:32:27,981 --> 00:32:34,241
Йөз метр биеклеккә кадәр күтәрелгән төсле балкыш.

322
00:32:35,741 --> 00:32:40,421
ARTE алып баручысы: Күзәтүчеләр хисаплары һәм
Чечеров нәтиҗәләре бер нәрсәне ачык күрсәтә:

323
00:32:40,421 --> 00:32:47,600
1986 елда Совет хакимияте бастырган аңлатма дөрес түгел иде.

324
00:32:47,600 --> 00:32:52,321
Кат-кат бөтенләй гаҗәпләнерлек күзәтүләр ясала.

325
00:32:55,241 --> 00:33:00,916
Чечеров: Кешеләр графит кабыгы һәм реактор ядросы
сау-сәламәт калачак дип өметләнделәр, ләкин мондый

326
00:33:00,916 --> 00:33:05,473
хәл булмады; анда бары тик зур тишек кенә бар иде.

327
00:33:05,473 --> 00:33:12,112
Реактор тирәсендәге боҗра формасындагы биологик
куркынычсызлык контейнеры җимерелгән яки ким дигәндә җитди зыян

328
00:33:12,112 --> 00:33:15,701
күргән дип фараз ителгән иде – ләкин бу да дөрес булмады.

329
00:33:15,701 --> 00:33:19,701
Ул диярлек сау-сәламәт иде, бары тик аз гына зыян күргән иде.

330
00:33:22,907 --> 00:33:32,022
Аның өслегенең күп өлеше, бигрәк тә эчке
ягы, хәтта әле дә буявы сакланган иде.

331
00:33:32,022 --> 00:33:40,070
Вернер Альтникель: Барысы да секундлар эчендә булды. EMP
энергиясе кинәт уранны активлаштырды һәм аны этеп чыгарды.

332
00:33:40,070 --> 00:33:47,321
Гадәти эретеп-яну вакытында бу күпкә акрынрак булыр
иде, һәм савыттагы буяу һичшиксез янган булыр иде.

333
00:33:47,321 --> 00:33:53,721
Бу шулкадәр тиз булды ки, биологик
куркынычсызлык контейнерының термик инерциясе, мөгаен,

334
00:33:53,721 --> 00:33:57,421
эчке ягындагы буяуны да янып китүдән саклаган.

335
00:33:57,421 --> 00:34:06,509
Чечеров: Алар реактор шахтасында шартлау бөтен нәрсәне
тар-мар итәр дип көткәннәр иде – ләкин берни дә тар-мар булмады.

336
00:34:06,509 --> 00:34:15,117
Шуның өчен графит капканы тотрыклыландыру өчен
кулланылган күп кенә терәкләр гади генә эреп, янганнар.

337
00:34:15,117 --> 00:34:24,493
Һәм сез бу эрегән өлешләргә җентекләп карагач, монда
бик үзенчәлекле җылылык тәэсире эшләвен аңладыгыз.

338
00:34:24,493 --> 00:34:30,421
Трубаларны яндырып үткән эретеп ябыштыру факелыннан кебек.

339
00:34:30,421 --> 00:34:38,581
Әйе, торбалар ниндидер эретеп ябу машинасы
яки плазма факелы белән киселгән кебек күренә.

340
00:34:41,788 --> 00:34:49,958
Вернер Альтникель Плазма факелы белән җимерелгән кебек күренгән
торбаларны бары тик барлыкка килгән плазма һәм иминлек

341
00:34:49,958 --> 00:34:58,452
җирләү системалары эшләми калганнан соң тоткарланмаган зур
масштаблы электромагнит энергиясе белән генә аңлатып була.

342
00:34:58,452 --> 00:35:05,741
ARTE алып баручысы: Авариягә якынча сәгать ярым кала, төн
уртасында балыкчылар сүнкелдәп яңгыраган гөрелтүне ишетәләр.

343
00:35:07,441 --> 00:35:14,225
Төнге 1:10: Үзәк залга керү ишегендәге
каравылчы белән бәйле бик гадәттән тыш хәл.

344
00:35:14,225 --> 00:35:19,461
Якынлашып килүче җир тетрәүнең эпицентры
нәкъ менә бу урын астында урнашкан дип әйтелә.

345
00:35:19,461 --> 00:35:27,441
Төнге 1:21: Тикшерү вакытында компьютер
үзәге башлыгы үзәк залда зәңгәрсу балкыш сизә.

346
00:35:27,441 --> 00:35:35,740
1:23:35: Җир тетрәве башлана. Көчле
шау-шу ишетелә һәм 4-нче блок селкенә.

347
00:35:35,740 --> 00:35:42,593
1:23:40: Вахтада торучы хезмәткәр
тетрәнүне сизә һәм ашыгыч хәл өчен ачкычны баса.

348
00:35:42,593 --> 00:35:45,331
Тибрәнүләр арта.

349
00:35:45,331 --> 00:35:49,673
Беренче көчле бәрүдә вертикаль терәкләр алга-артка тибрәнә.

350
00:35:49,673 --> 00:35:52,521
Түшәм плиткалары коела. Тагын яктылык ялтыравы.

351
00:35:52,521 --> 00:36:01,341
Машиналар залында тәрәзәләр шартлады.
Көчле селкенү булды һәм реактор шартлады.

352
00:36:03,149 --> 00:36:09,241
Унҗиде минут узгач, контроль
бүлмәсендәге хезмәттәш тагын бер шартлауны терки.

353
00:36:12,490 --> 00:36:13,941
Җир тетрәве тәмамланды.

354
00:36:13,941 --> 00:36:18,860
Сейсмограф икенче шартлауны теркәмәде.

355
00:36:18,860 --> 00:36:22,721
Чечеров: Югары бүлмәләрдәге җимереклекне күрү безне уйландырды.

356
00:36:22,721 --> 00:36:27,521
Анда ниндидер шок дулкыннары ярсыган булырга
тиеш; бәлки алар нәкъ шунда ук барлыкка килгәндер.

357
00:36:27,521 --> 00:36:34,969
Анда без башта аңлата алмаган бик күп каршылыклар бар иде.

358
00:36:34,969 --> 00:36:42,305
Вернер Альтниккель: Радиациядән саклану
җәмгыятеннән доктор Себастиан Пфлюгбайл, Strahlentelex №

359
00:36:42,305 --> 00:36:46,741
3623632002-дән цитаталар, IPPNW сайтында карарга мөмкин.

360
00:36:46,741 --> 00:36:52,941
Пфлугбейл әйтә: Чечеров реактор шахтасында өч
тапкыр булган, анда гадәттә ягулык элементлары урнашкан.

361
00:36:52,941 --> 00:36:59,394
Ләкин аның видеоязмалары ачык
күрсәтә ки, чынлыкта анда ядрә ягулыгы юк.

362
00:36:59,394 --> 00:37:03,909
Ул кайда китте? Аның бераз өлеше эреп бетте, ләкин бик аз гына.

363
00:37:03,909 --> 00:37:11,646
Чечеров фаразы: реакторның бөтен үзәге — Швейцария сыры кебек күп
тишекле зур графит блогы, эченә ягулык элементлары

364
00:37:11,646 --> 00:37:18,475
һәм контроль таякчыклар урнаштырылган торбалар
тыгылган — реактор шахтасыннан ракета кебек өскә очты.

365
00:37:18,475 --> 00:37:24,401
Шушы процесс вакытында реактор валы
өстендәге 2500 тонналык каплау очып төште.

366
00:37:24,401 --> 00:37:33,020
Реактор ядрасы якынча 40–50 метр биеклектә аның
яныннан очып узды һәм юл буена өлешчә парланды.

367
00:37:33,020 --> 00:37:40,029
Аннары атом шартлавы барысын да җимерде һәм
диярлек бөтен ядрә ягулыгын тирә-як мохиткә сипте.

368
00:37:40,029 --> 00:37:48,415
Авыр капкач янә ауды да хәзер
реактор шахтасы өстендә почмак ясап тора.

369
00:37:48,415 --> 00:37:50,763
Владимир Страхов, Геофизика
институты, Мәскәү: Ләкин бер киртә бар:

370
00:37:50,763 --> 00:37:59,546
Чечеров версиясе буенча, реактордагы хәл 15–20 секунд
эчендә шартлау дәрәҗәсенә кадәр кискенләшергә тиеш булачак.

371
00:37:59,546 --> 00:38:01,834
Чечеров: 4-нче блок түбәндәге рәсемне күрсәтә:

372
00:38:01,834 --> 00:38:09,258
Эретелгән металл идән буйлап агып, киртәгә бәрелеп,
югарыга сикереп, йөзем шишәсе кебек формада катып калды.

373
00:38:09,258 --> 00:38:14,845
Сез моны бүген дә күрә аласыз, һәм әлбәттә без аны төшердек.

374
00:38:14,845 --> 00:38:21,623
Эретелгән металл якынча 5 м/с
тизлектә агып киткән дип фараз итәргә була.

375
00:38:21,623 --> 00:38:23,521
Шулай итеп, әкрен дә, куе да түгел.

376
00:38:23,521 --> 00:38:26,481
Секүнд саен биш метр, бу бик тиз.

377
00:38:26,481 --> 00:38:31,762
Эретелгән металл реактордан максимум 50 метр ара үтте.

378
00:38:31,762 --> 00:38:37,481
Металл якынча ун секунд агып торды. Аннары ул катты.

379
00:38:37,481 --> 00:38:41,787
Күп очракта вертикаль хәлдә, ягъни ул агып төшкәндә.

380
00:38:41,787 --> 00:38:47,181
Шуңа күрә ул идән өстенә агып төшеп,
анда катып калырга да вакыт җитмәде.

381
00:38:52,619 --> 00:38:57,741
W. Strachow: Моннан тыш, кешеләр
җимерелгән реактор эчендә менә-менә йөргәннәр.

382
00:38:57,741 --> 00:39:03,913
Әлбәттә, анда радиация интенсивлыгы бик зур
булырга тиеш дип уйладылар, чөнки радиоактив

383
00:39:03,913 --> 00:39:09,701
матдә реактордан килеп, шунда агып чыккан иде.

384
00:39:09,701 --> 00:39:14,901
Хәзер анда радиация чынлыкта шулкадәр көчле түгеллеге ачыклана.

385
00:39:14,901 --> 00:39:20,421
Әлбәттә, кешеләр реактор калдыкларына
экспедициягә чыгу өчен саклагыч костюмнар кигәннәр.

386
00:39:20,421 --> 00:39:25,003
Ләкин аларның берсенең дә үлмәве һаман да бик гаҗәп.

387
00:39:25,003 --> 00:39:29,421
Күрәсең, беркем дә җитди авырып китмәгән.

388
00:39:32,615 --> 00:39:34,765
Бу кызыклы.

389
00:39:34,765 --> 00:39:41,158
Күрәсең, реактордан бинага радиоактив матдәләр диярлек эләкмәгән.

390
00:39:41,158 --> 00:39:43,821
Хәтта аска таба ирекле төшүдә дә түгел.

391
00:39:43,821 --> 00:39:46,583
Барысы да бик тиз булды.

392
00:39:46,583 --> 00:39:56,069
Вернер Альтникельдан искәрмә: Югарыда тасвирланган эрикәннең тиз,
кыска вакытлы агышы һәм кинәт катып калуы уранга тыштан

393
00:39:56,069 --> 00:40:05,057
тәэсир иткән көчле электромагнит импульс энергиясенең
нибары берничә секунд гына дәвам итүен исәпкә алганда аңлашыла.

394
00:40:05,057 --> 00:40:14,533
Бу болай дигән сүз: индуцирланган электромагнит дулкын энергиясе
өзелеп калганда һәм тыштан тукландырылган электромагнит янгыны

395
00:40:14,533 --> 00:40:21,450
сүнгәндә уран атом ядрәләре көчле һәм тиз
активлаша, эссе, нечкә эри торган масса тиз агым тизлеге

396
00:40:21,450 --> 00:40:25,901
белән хәрәкәтләнә һәм агым уртасында тиз катып кала.

397
00:40:25,901 --> 00:40:35,601
Рәсми КГБ исемлекләренә караганда, реактор эчтәлегенең бары
тик 4%ы гына агып чыккан, ә 96%ы әле дә җимерекләрдә кала.

398
00:40:35,601 --> 00:40:37,461
Чынлыкта, мөгаен, киресенчә.

399
00:40:37,461 --> 00:40:41,973
Диярлек барысы да очып чыкты, һәм реактор диярлек буш.

400
00:40:41,973 --> 00:40:44,373
Бу да галимнәр тарафыннан расланган.

401
00:40:44,373 --> 00:40:52,127
Реактор савыты астында агып чыккан һәм кыска вакыт
эчендә бик кызу булган эретелгән матдә, мөгаен,

402
00:40:52,127 --> 00:40:57,421
нигездә уран өчен цирконий кебек каплау металлыннан торган.

403
00:40:57,421 --> 00:41:05,798
Тышкы энергия кертү нәтиҗәсендә активлашкан
уран артиллерия ядрәсе кебек ачык һавага очты.

404
00:41:05,798 --> 00:41:12,530
Чөнки төбәктә бик аз гына активлаштырылган уран
агып чыккан һәм радиация дәрәҗәсе дә үлчәнерлек

405
00:41:12,530 --> 00:41:15,901
булмаганга, кешеләр анда үлмичә төшә алганнар.

406
00:41:15,901 --> 00:41:27,941
Советлар үз корылмаларына Америка ягыннан ут ачылганын аңлагач та,
алар 24 сәгатькә энергияне җиргә кире юнәлтеп җибәрә алдылар.

407
00:41:27,941 --> 00:41:35,881
Ләкин 24 сәгать узгач, саклау корылмалары булган бу бик
нык җирләү системалары бу зур энергияләрне үзләштерә алмады.

408
00:41:35,881 --> 00:41:43,761
Һәм калган калдыкны гына исәпкә алсаң, аны инде 24 сәгатькә
юнәлткән булсалар да, алар атом электр станциясен шартлатырга

409
00:41:43,761 --> 00:41:50,860
өлгерделәр; әгәр, мәсәлән, аларда мондый тоткарлау системасы –
тулы энергияләрне җиргә юнәлтү һәм аннары кире

410
00:41:50,860 --> 00:41:58,089
кайту системасы – булмаса, нәрсә булачагын күз алдына
китерә аласың. Аннары алар барысы да шартлар иде.

411
00:41:58,089 --> 00:42:06,124
IX. Хәзерге драматик дөнья вазгыяте
шартларында Чернобыль ачылышының әһәмияте

412
00:42:06,124 --> 00:42:11,693
Вернер Альтниккельның тикшеренүләре хөкүмәтләрнең һәм
барлык «төп агым» дип аталган массакүләм мәгълүмат

413
00:42:11,693 --> 00:42:15,743
чараларының рәсми белдерүләрен картлар йорты кебек җимерелә.

414
00:42:15,743 --> 00:42:20,447
Тасвирланган скаляр суперкораллар 40 ел чамасы элек булган
Чернобыль һәлакәтеннән соң хәрби көчләр һәм

415
00:42:20,447 --> 00:42:26,684
разведка-контрразведка органнары тарафыннан тагын да үстерелде
һәм шуңа күрә бүген алар һичшиксез тагын да куркынычрак.

416
00:42:26,684 --> 00:42:34,099
Аерым алганда, АКШ бу яшерен технологияне, мәсәлән, Аляскадагы
зур HAARP антенна комплексы һәм аның алмашчы

417
00:42:34,099 --> 00:42:40,937
технологияләре аша «климат һәм һава торышы
манипуляциясе»н алга сөрү өчен ачык рәвештә кулланган.

418
00:42:40,937 --> 00:42:49,120
Шуңа күрә бу Чернобыль ачышлары күп кенә җитди сораулар тудыра,
бигрәк тә хәзерге драматик глобаль вазгыятьне исәпкә алганда:

419
00:42:49,120 --> 00:42:58,195
1. БМОның ENMOD конвенциясендә расланган хәзерге климат
үзгәрешләре һәм һава торышы күренешләре, мәсәлән, көчле

420
00:42:58,195 --> 00:43:09,308
корылык, су басулар, торнадолар һәм хәтта җир тетрәүләре һ.б.,
турыдан-туры бу серле хәрби суперкорал системалары белән бәйлеме?

421
00:43:09,308 --> 00:43:15,974
2. Хәзерге CO2 куркыту кампаниясе дөнья күләмендә оештырылган
игътибарны читкә юнәлтү тактикасы гына булып, һава

422
00:43:15,974 --> 00:43:23,513
торышы кораллары системаларының җәмәгатьчелек
игътибарыннан читтә кулланылуын дәвам иттерү өчен оештырылганмы?

423
00:43:23,513 --> 00:43:29,488
3. Ядро электр станцияләре тик торган вакытта
шартлауга әзер бомба кебекме, чөнки аларны бу яшерен

424
00:43:29,488 --> 00:43:33,740
корал системалары теләсә кайсы вакытта һөҗүм итә ала?

425
00:43:33,740 --> 00:43:40,672
4. Дөнья буйлап хәзерге кризис очракларының
кискенләшүен исәпкә алып, бу яшерен корал

426
00:43:40,672 --> 00:43:46,441
технологияләре атом коралларыннан да зуррак куркыныч тудырамы?

427
00:43:46,441 --> 00:43:53,434
Хөрмәтле тамашачылар, Соңгы берничә дистә ел күрсәткәнчә, АКШ һәм
аның союздашлары да, Россия һәм коммунистик дәүләтләр дә бөтен

428
00:43:53,434 --> 00:44:01,154
кешелек өчен яшәү-юкка китерү куркынычы тудыра торган бу скаляр
корал системаларын тикшерүгә бернинди кызыксыну да белдермәде.

429
00:44:01,154 --> 00:44:09,453
Массакүләм мәгълүмат чаралары үз бурычын тулысынча үтәмәде
һәм ихлас хәбәр бирүчеләрне конспирологлар дип эзәрлекләде.

430
00:44:09,453 --> 00:44:15,355
Бу мөһим документ кешелекнең барлыгын куркыныч
астына куйган әлеге корал системалары турында ниһаять

431
00:44:15,355 --> 00:44:19,293
җәмәгать бәхәсе ачуга өлеш кертү максатыннан әзерләнде.

432
00:44:19,293 --> 00:44:25,602
1986 елның 26 апрелендәге Чернобыль һәлакәте,
бүгенге көнгә кадәр аңлатылмаган, безгә моңа бары

433
00:44:25,602 --> 00:44:29,573
тик халык ярдәмендә генә ирешеп булачагын өйрәтә.

434
00:44:29,573 --> 00:44:33,472
Чынлыкны яратучы кешеләрнең аңлану вакыты җитте!

435
00:44:33,472 --> 00:44:38,240
Шуңа күрә, зинһар, бу документация турында мөмкин
булган барлык юллар белән хәбәр таратырга ярдәм итегез.

436
00:44:38,240 --> 00:44:43,398
Бу уйландыра торган видеоны Facebook, TikTok,
Twitter, Telegram, Instagram кебек социаль

437
00:44:43,398 --> 00:44:47,281
челтәрләрдә яки хәтта электрон почта аша уртаклашыгыз.

438
00:44:47,281 --> 00:44:56,018
Без шулай ук www.kla.tv сайтындагы зәңгәр мәгълүмат тартмасында
программадан кыска өзекләрне йөкләп алу өчен тәкъдим итәбез.

439
00:44:56,018 --> 00:45:01,591
Бары тик сезнең актив таратуыгыз аша гына әле
дә бу коралларны яшерен һәм ачыкланмыйча

440
00:45:01,591 --> 00:45:04,674
куллана торган җинаятьчеләрне туктатырга мөмкин!