Nanomboka tamin'ny taona 2019 teo ho eo, dia nampitandrina ny OMS momba ny fitomboan'ny aretina vokatry ny fanoheran'ny
antibiotika, satria mihavitsy hatrany ny fahombiazan'ny antibiotika manoloana ireo bakteria miteraka aretina.
Ny fifanarahana momba ny valan'aretina ao amin'ny OMS koa dia miresaka momba ireo antsoina hoe "zavatra manohitra ny mikraoba"
sy "fanoheran'ny mikraoba ny fanafody" ao anatin'ny volavolany.
Tamin'ny taona 2022, nanambara ny OMS fa ny fanoheran'ny mikraoba ny fanafody dia iray amin'ireo
loza telo lehibe indrindra ho an'ny fahasalamana.
Fa inona marina moa no tena tanjona eto?
Tokony hisy ve ny tahotra momba ny bakteria?
Ary ahoana kosa ireo antibiotika vaovao tsy nentim-paharazana izay tena fitsaboana génetika amin'ny mRNA?
Jereo ny tafatafa manaraka miaraka amin'i Dr Heiko Schöning sy ny mpisolovava Beate Bahner.
Eny, mandray anareo eto amin'ity lahatsary ity aho voalohany miaraka amin'i Dr Heiko Schöning, manam-pahaizana momba ny
valanaretina, ny fanafihana ary ny herisetra heloka bevava.
Volana maro lasa izay, niantso an'i Heiko aho, somary faly, satria teo am-pamaranana ny bokiko
mitondra ny lohateny hoe "WHO Pandemic Treaty".
Ary avy eo dia nahita zavatra mampiahiahy aho, dia ireo akora manohitra mikraoba.
Ary hamaky fehezanteny telo na efatra avy amin'ny bokiko aho, satria mazava ho azy fa tafiditra
ao anatin'ny boky izany, ao anatin'ny toko kely:
Mampitandrina ny OMS momba ny aretina ateraky ny fanoheran'ny bakteria ny antibiotika.
Ao amin'ny pejy faha-89 amin'ny bokiko, dia voasoratra hoe: "Nilaza ny OMS efa tamin'ny taona 2019 fa efa ho lany ny
fotoanan'ny antibiotika, ny fanafody manohitra ny virosy ary ny fanafody tazo satria efa nahatohitra azy ireo ny olona."
Ohatra iray, manonona ny fanoheran'ny bakteria ny fanafody fitsaboana ny tazomoka ny OMS ary milaza fa 1,6 tapitrisa
amin'ireo 10 tapitrisa voan'ny aretina no maty isan-taona.
Tamin'ny taona 2017, marary 600 000 isan-taona no tsy nandray ny rifampicin, fanafody mahomby indrindra amin'ny
tazomoka rehetra, ary 82% tamin'izy ireo no tsy nandray ireo fanafody hafa amin'ny tazomoka.
Vokatr'izany, ny fanoheran'ny antibiotika dia nofaritan'ny OMS tamin'ny taona 2019 ho iray amin'ireo loza
ara-pahasalamana lehibe folo, ary nanomboka tamin'ny taona 2022, ho iray amin'ireo loza ara-pahasalamana lehibe telo.
Eny, ry Heiko Schöning malala, ny fanafody manohitra mikraoba na ny fanoherana – fantatrao daholo izany.
Hita ao amin'ny fifanarahana momba ny valanaretina izy io – teo aloha tao amin'ny Andininy 4G, ary ankehitriny indray ao amin'ny
Andininy 3H amin'ny dikan-teny ankehitriny tamin'ny Martsa 2024.
Mbola ao anatiny izy ireo. Heiko, inona ity rehetra ity?
Eny, voalohany indrindra, tsara ny mahita anao indray.
Raha tsorina, fanafihan'ny bakteria izany fa tsy fanafihan'ny viriosy.
Ny fanafody manohitra mikraoba dia mifandraika amin'ny bakteria sy ny fiarovana amin'ny bakteria.
Matetika izany dia zavatra tsara, satria miteraka aretina tena mafy ny bakteria, ka omena fanafody antsoina hoe antibiotika.
Ary mety tsy hahomby intsony koa ireo fanafody ireo.
Antsoina hoe fanoheran'ny bakteria izany – ireo no fanoherana.
Ary ny AMR, fanoheran'ny mikraoba amin'ny antibiotika, dia manondro antibiotika izay tsy mahomby intsony.
Ary ho valiny, hoy ny Fikambanana Maneran-tany momba ny Fahasalamana: Olana lehibe ity,
tsy maintsy manao zavatra momba izany isika.
Ny hany olana dia misy soritra heloka bevava amin'ilay raharaha manontolo.
Efa eo am-panomanana ny panikan'ny bakteria, mitovy amin'ilay panikan'ny virosy natao tamin'ny Covid-19.
Ary afaka manaporofo izany isika, dingana tsirairay, tahaka ny nataontsika tamin'ny bokintsika.
Ary ankehitriny, efa ho herintaona taorian'ny nivoahan'ny bokinay, dia hita taratra ao
amin'ireo antontan-taratasy ofisialin'ny OMS izany.
Ary izany no tanjona: ankehitriny, amin'ny Oktobra 2024, dia nivoaka ny antontan-taratasy vaovao.
Eny, vao avy namoaka izany tao amin'ny fantsona Telegram-ko aho.
Nahita izany ianao, ary izany no nahatonga ity resaka ity.
Marina tokoa, mahafinaritra. Angamba afaka mitazona fotsiny ny bokintsika eo anoloan'ny fakantsary isika.
Izany no boky nivoaka taorian'ny bokinao. Efa lasa ny bokinao, sa tsy izany?
Eny. Aza misalasala mampiseho azy eo anoloan'ny fakantsary ho an'ireo izay mbola tsy manana azy ary tsy mahazatra azy.
Eny tokoa, misy zavatra mitranga, ary ambonin'izany rehetra izany dia efa nanazava tao amin'ny bokiko tamin'izany fotoana izany
aho, tao amin'ny toko kely, araka ny nolazaiko, ny fomba tsy menatra an'ny OMS sy ny Vondrona
Eoropeana mampandainga momba ireo loza voalaza.
Koa, ny Vaomieran'ny Vondrona Eoropeana dia manoratra toy izao manaraka izao:
Raha jerena fa mety hiakatra hatramin'ny 10 tapitrisa manerantany ny isan'ny fahafatesana isan-taona vokatry ny AMR, na
fanoheran'ny mikraoba amin'ny fanafody, raha mbola mijanona tsy manao na inona na inona isika, dia mazava ny
antony mahatonga ity olana ity ho ivon'ny tolo-kevitra.
Ary milaza izy ireo fa teo anelanelan'ny taona 2016 sy 2020, nitombo be ny isan'ny aretina vokatry ny fanoheran'ny
mikraoba ny fanafody any amin'ny Vondrona Eoropeana.
Izy ireo no tompon'andraikitra amin'ny fahafatesana 35 000 manerana ny Vondrona Eoropeana isan-taona.
Ankoatra izany, misy ny fandaniana avo, mitentina €1,5 lavitrisa isan-taona ho an'ny rafitra fahasalamantsika irery ihany.
Izany no lazain'ny Vondrona Eoropeana. Inona no lazain'ny vavahadin'ny hopitaly krankenhaus.de?
Araka ny voalazan'ny Ivontoerana Robert Koch, tranga mafy 2.424 monja no voatatitra tany Alemaina tamin'ny taona 2018.
Raha oharina amin'ny taona lasa, dia mampiseho fihenan'ny aretina MRSA izany.
Ary araka ny Ivotoerana Robert Koch, tsy any Alemaina ihany no hita miharihary io fihenana
io, fa manerana ny Vondrona Eoropeana manontolo.
Ary inona no lazain'ny Vondrona Eoropeana amin'ny fomba mampihomehy? Tamin'ny taona 2016 ka hatramin'ny 2020,
nitombo be ny isan'ny tranga voan'ny aretina sy ny isan'ny maty.
Izany hoe... – lainga sy hosoka no ataon'izy ireo amintsika!
Heiko, raiso! Inona no lazainao momba izany? Mahatsiravina izany!
Mba hazava tsara: izay mitranga eto dia tena Corona 2.0. Fa amin'ity indray mitoraka ity dia
bakteria no ampiasaina fa tsy tantara momba ny viriosy.
Ary te-hampitahotra antsika indray izy ireo ka milaza fa misy bakteria tena ratsy, tena ratsy miparitaka izay efa
mahatohitra antibiotika tsara rehetra nananantsika hatreto.
Ary vao avy nanomana azy eto koa aho.
Tamin'ny 26 Septambra 2024, ny lehiben'ny OMS, Dr Tedros Ghebreyesus, dia namoaka hafatra ihany koa tao amin'ny who.int
nilaza fa ny Fivoriambe Ankapoben'ny Firenena Mikambana tany New York dia nanapa-kevitra tamin'ny 2024 ny handray fepetra hentitra
manoloana ny AMR – fanoheran'ny mikraoba amin'ny fanafody – amin'ny teny hafa,
handray fepetra hentitra manoloana ny bakteria.
Efa manodidina ny iray tapitrisa ny isan'ny fahafatesana isan-taona manerantany izay efa
nampifandraisina amin'ny fanoheran'ny antibiotika.
Ka izany indrindra no nolazaiko tao amin'ny bokiko herintaona lasa izay.
Ny OMS dia hanasongadina ny AMR ho toy ny mpampihorohoro vaovao.
Eny, toy izany, andao lazaina hoe Bin Laden, ankehitriny dia AMR, ireo bakteria ireo.
Ary tena manana izy ireo... – eny, toy izany koa ny fiteniny, saika miaramila.
Hoy i Dr Tedros Ghebreyesus fa manomboka any Gaza ka hatrany Sodàna sy Okraina, tena sarotra tokoa ny miady amin'ny
areti-mifindra mahery vaika (AMR) amin'izao fotoanan'ny ady izao.
Tany Gaza, nitombo 300 isan-jato ny AMR nandritra ny fihetsiketsehana tamin'ny taona 2018 sy 2019 fotsiny.
Izany hoe, hoy izy, na dia ny fampisehoana aza dia mampidi-doza, 300 isan-jato mihoatra, in-telo heny ny fanoheran'ny mikraoba.
Ka midika izany fa te-hamolavola fanafody vaovao izy ireo.
Eny, ary ny tena mahagaga dia efa namoaka taratasy 170 pejy izy ireo, drafitra izay lazainy fa ny drafitra vaovao
dia ny tsy hampiasa antibiotika intsony hiadiana amin'ny bakteria, fa ny fampiasana vaksiny kosa.
Eny, alaivo sary an-tsaina fotsiny izany.
Ankehitriny izy ireo te-hanome vaksiny antsika hiarovana amin'ny karazana bakteria rehetra, fa tsy
hitsabo antsika amin'ny antibiotika mamonjy aina.
Fa i Heiko, dokotera ianao.
Tsy hanampy ve ny fanaovana vaksiny? Sa tsotra fotsiny ve izany tsy misy dikany?
Eny, tena azo ahiana tokoa ilay hevitra manontolo, na marina kokoa, tsy mandeha toy izany izy, mazava ho azy.
Ary amin'ny fisehoana ho toy ny hoe te hialana amin'ireo fiovan'ny bakteria ireo, izany hoe ireo fanoherana ireo, dia te hanao
vaksiny amin'ny zava-drehetra azo atao izy ireo ankehitriny.
Ary ity taratasy 170 pejy ity, izay efa nampifandraisiko tao amin'ny fantsona Telegram-ko,
dia efa misy karazana bakteria manodidina ny 50.
Ary ny voalohany dia ny tazomoka. Ary tena, tena mampidi-doza izany.
Satria izay voalazanao teo, ity filalaovana tarehimarika ity... dia napetrak'izy ireo eo
an-tampon'ny lisitry ny zavatra tiany hiatrehana ny tazomoka.
Ary ny tarehimarika ofisialy ankehitriny dia milaza fa nihena be ny isan'ny tranga tazomoka tato anatin'ny taona vitsivitsy,
satria afenina ao anatin'ny Covid-19 daholo izy rehetra.
Izany hoe, ireo izay maty tamin'ny tazomoka dia natao sokajy vaovao ho tranga COVID-19 fotsiny ankehitriny.
Saingy midika izany fa raha esorina ankehitriny ireo tranga COVID-19 ireo, ireo antontan'isa ireo, dia
tampoka dia avo roa heny ny isan'ny tranga tazomoka.
Ary mety hiteraka panika goavana izany.
Ary izay anomanany dia ny hanome vaksiny antsika izy ireo ankehitriny. Amin'ny fitsaboana fototarazo mRNA, raha ny marina.
Ka tsy amin'ny antibiotika nentim-paharazana, fa amin'ny, ary ity no teny fototra, "antibiotika tsy nentim-paharazana" –
izay tsy antibiotika mihitsy – miaraka amin'ny fitsaboana fototarazo mRNA, izay antsoin'izy ireo hoe fanaovam-vaksiny.
Heiko, samy marina isika roa – efa an-taonany maro ianao no nanaraka ny dian'ny heloka bevava fanafody.
Tonga tampoka tamiko izany tamin'ny faran'ny taon-dasa.
Ry Heiko, izany dia, araka ny eritreritsika, fampidirana voalohany momba ny AMR – akora manohitra mikraoba, fanoherana –
miaraka amin'ny tahotra mifandray aminy izay haparitaka indray.
Vao haingana izahay no nanasongadina izany tamin'ny alalan'ny resadresaka voalohany.
Hijery ny antontan-taratasy 170 pejy navoakan'ny OMS momba ity lohahevitra ity isika. Ary manolotra izao aho.
Hanara-maso akaiky izany izahay ary hanohy hampahafantatra ireo mpandray anjara sy mpihaino liana.
Manaiky ve ianao?
Eny tokoa.
Ary afaka mangataka fotsiny amin'ny mpihaino sy mpijery rehetra aho mba hampiely ny vaovao sy haka fahalalana avy
amin'ireo boky ireo, izay arovana amin'ny fanaraha-maso.
Satria efa ampiharina ity drafitra ity. Tena mitranga tokoa izy, ary ahitana famatsiam-bola an'arivony tapitrisa.
Mitohy am-pahasahiana tanteraka izy ireo. Matotra izany! Mivoatra izany.
Koa aza mipetraka fotsiny ka avela hanelingelina anao ny toe-draharaha any Gaza, Ukraine ary ny zavatra
hafa rehetra, fa tena hatsarao tsara ity fitantarana ity!
Ary dia tonga izany. Ary aza avela ho gaga fotsiny ianao, fa vakio mialoha momba izany!
Tsia, ary misy koa ireo orinasa mpamokatra fanafody izay hita manerana ny tany, anisan'izany any Alemaina – any Brandenburg sy
any amin'ireo faritra hafa, ary any Rhineland-Palatinate – indostrian'ny fanafody vaovao, ary trano vaovao
maro no amboarina eto sy manerantany amin'ny vola be.
Ary indray, vao andro vitsy lasa izay tany Berlin, dia nanome fampanantenana ho an'ny
OMS saika iray lavitrisa dolara i Alemaina.
Efa manohana i Alemaina, ary hampiharina ny Covid 2.0, ary hiezaka hisakana izany izahay.
Ry Heiko, misaotra betsaka tamin'ny fotoananao!
Hanohy hatrany izahay! Hiverina izahay!