1
00:00:00,000 --> 00:00:00,160


2
00:00:00,160 --> 00:00:06,331
Ho tloha hoo e ka bang ka 2019, WHO e ntse e phatlalatsa
keketseho ea mafu a bakoang ke seo ho thoeng ke boits'ireletso ba

3
00:00:06,331 --> 00:00:10,579
libaktheria khahlanong le liantibiotiki, kaha
liantibiotiki li ntse li se na matla a

4
00:00:10,579 --> 00:00:13,900
lekaneng khahlanong le libaktheria tse bakang mafu.

5
00:00:13,900 --> 00:00:19,010
Tumellano ea seoa sa lefats'e ea WHO e boetse e akaretsa
seo ho thoeng ke "lintho tse loantšang likokoana-hloko"

6
00:00:19,010 --> 00:00:22,203
le "boits'ireletso ba likokoana-hloko" meralong ea eona.

7
00:00:22,203 --> 00:00:27,193
Ka 2022, WHO e phatlalalitse hore ho se
mamelle ha likokoana-hloko ke e 'ngoe ea litšokelo

8
00:00:27,193 --> 00:00:31,763
tse tharo tse kholo ka ho fetisisa bophelong.

9
00:00:31,763 --> 00:00:34,798
Empa lipheo tsa 'nete mona ke life?

10
00:00:34,798 --> 00:00:37,530
Na ho lokela ho ba le tšabo ea baktheria?

11
00:00:37,530 --> 00:00:42,350
Mme ho thweng ka meriana e mecha e sa
tlwaelehang ya di-antibiotic, eo ha e le

12
00:00:42,350 --> 00:00:45,630
hantle e leng diphekolo tsa dijini tsa mRNA?

13
00:00:45,630 --> 00:00:53,840
Sheba puisano e latelang le Ngaka Heiko
Schöning le 'muelli oa molao Beate Bahner.

14
00:00:55,652 --> 00:01:03,957
E, ke le amohela mona videong ka lekgetlo la pele
mmoho le Ngaka Heiko Schöning, setsebi sa mafu a

15
00:01:03,957 --> 00:01:08,630
sewa, ditlhaselo le ditlhaselo tsa botlokotsebe.

16
00:01:08,630 --> 00:01:16,757
Likhoeli tse ngata tse fetileng, ke ile ka letsetsa
Heiko, ke thabile haholo, hobane ke ne ke le

17
00:01:16,757 --> 00:01:21,523
mothating oa ho qeta buka ea ka, "WHO Pandemic Treaty".

18
00:01:21,523 --> 00:01:30,583
Mme ka nna ka kopana le ntho e belaetsang,
e leng dintho tse bolayang dikokwanahloko.

19
00:01:30,583 --> 00:01:37,643
Mme ke tla bala dipolelo tse tharo kapa tse nne bukeng ya
ka, hobane sena ehlile se kene ka bukeng, ka kgaolong e nyane:

20
00:01:37,643 --> 00:01:44,130
WHO e lemosa ka mafu a bakoang ke ho se utloe likokoan-hloko.

21
00:01:44,130 --> 00:01:56,573
Leqepheng la 89 la buka ea ka, ho ngotsoe: "WHO e ile ea bolela
esale ka 2019 hore nako ea li-antibiotic, li-antiviral le meriana

22
00:01:56,573 --> 00:02:03,596
ea malaria e ne e ea fela hobane batho ba ne ba se ba e hanela."

23
00:02:03,596 --> 00:02:11,303
Mohlala, WHO e supa khanyetso ea meriana ea lefuba 'me e bolela
hore bakuli ba limilione tse 1.6 ho batho ba limilione tse

24
00:02:11,303 --> 00:02:15,796
10 ba tšoaelitsoeng baa hlokahala selemo se seng le se seng.

25
00:02:15,796 --> 00:02:25,867
Ka 2017, bakuli ba 600,000 ka selemo ba ne ba hanana le
rifampicin, e leng moriana o sebetsang ka ho fetisisa ho feta

26
00:02:25,867 --> 00:02:32,030
tsohle tsa TB, mme 82% ba ne ba hanana le meriana e meng ea TB.

27
00:02:32,030 --> 00:02:39,235
Ka lebaka leo, ho se utloe meriana e thibelang tshwaetso ho ile
ha phatlalatswa ke WHO ka 2019 e le e nngwe ya ditsokelo tse

28
00:02:39,235 --> 00:02:45,163
leshome tse kgolo ka ho fetisisa tsa bophelo bo
botle, mme ho tloha ka 2022, e le e nngwe ya ditsokelo tse

29
00:02:45,163 --> 00:02:48,603
tharo tse kgolo ka ho fetisisa tsa bophelo bo botle.

30
00:02:48,603 --> 00:02:57,850
E, Heiko Schöning ea ratehang, lintho tse loantšang
likokoana-hloko kapa khanyetso – u li tseba kaofela.

31
00:02:57,850 --> 00:03:05,636
E ka fumaneha Selekaneng sa Sefuba sa Lefatše –
pele ho eona ho Karolo ea 4G, 'me hape joale

32
00:03:05,636 --> 00:03:10,570
mofutsong oa hajoale oa Hlakubele 2024 ho Karolo ea 3H.

33
00:03:10,570 --> 00:03:14,200
Ba ntse ba le moo ka hare. Heiko, taba ena e mabapi le eng?

34
00:03:14,200 --> 00:03:18,620
E, pele ho tsohle, ho monate ho u bona hape.

35
00:03:18,620 --> 00:03:26,850
Ka bokhutšoanyane, ke tlhaselo ea
libaktheria ho e-na le livaerase.

36
00:03:26,850 --> 00:03:34,470
Meriana e loantšang likokoana-hloko e sebetsana
le libaktheria le tšireletso khahlanong le tsona.

37
00:03:34,470 --> 00:03:40,230
Hangata sena ke ntho e ntle, hobane
libaktheria li baka mafu a tebileng haholo, ka hona

38
00:03:40,230 --> 00:03:44,163
re fana ka meriana e bitsoang li-antibiotic.

39
00:03:44,163 --> 00:03:48,103
Mme meriano ena le yona e ka nna ya se sebetse.

40
00:03:48,103 --> 00:03:53,823
Sena se bitsoa hore libaktheria li ba le
"boitshireletso" – tsena ke boitshireletso.

41
00:03:53,823 --> 00:04:01,049
Mme AMR, e leng boitshwarelo kgahlanong le
diokobatsi, e bolela diantibiotiki tse seng di sa sebetse.

42
00:04:01,049 --> 00:04:06,723
Mme ho arabela, Mokgatlo wa Lefatshe wa Bophelo o re: Ena
ke bothata bo boholo, re tlameha ho etsa ho hong ka bona.

43
00:04:06,723 --> 00:04:10,823
Bothata bo le bong feela ke hore taba ena
kaofela e na le mekhoa ea botlokotsebe.

44
00:04:10,823 --> 00:04:20,446
Ho ntse ho lokisetswa letshoso la baktheria, le
tshwanang le letshoso la vaerase le entsweng ka Covid-19.

45
00:04:20,446 --> 00:04:25,643
Mme re ka paka sena, mohato ka mohato,
jwalo ka ha re entse ka dibuka tsa rona.

46
00:04:25,643 --> 00:04:36,583
Mme jwale, hoo e ka bang selemo kamora hore dibuka tsa rona di
tsoe, re bona sena se bonahala ditokomaneng tsa semmuso tsa WHO.

47
00:04:36,583 --> 00:04:46,416
Mme ke yona ntlha: jwale, ka Mphalane
2024, ho lokollotswe ditokomane tse ntjha.

48
00:04:46,416 --> 00:04:49,763
E, ke ne ke sa tsoa beha seo mochaaneleng oa ka oa Telegram.

49
00:04:49,763 --> 00:04:53,613
U e bone, mme ke kamoo moqoqo ona o qalileng kateng.

50
00:04:53,613 --> 00:04:59,176
Hantle, ho babatseha. Mohlomong re ka mpa
ra phahamisa libuka tsa rona ho khamera.

51
00:04:59,176 --> 00:05:05,063
Ke buka eo e tsoileng kamora ea hau.
Buka ea hau e saletse morao, akere?

52
00:05:05,063 --> 00:05:10,376
E. Ikutloe u lokolohile ho e phahamisa kh'amereng bakeng
sa bohle ba e-so e be le eona le ba sa tsebeng ka eona.

53
00:05:10,376 --> 00:05:21,068
Hantle, ha e le hantle, ho na le se etsahalang, mme ka hodima
tsohle, ke se ke hlalositse bukeng ea ka ka nako eo, khaolong

54
00:05:21,068 --> 00:05:31,903
e nyane, joalo ka ha ke boletse, kamoo ka bohlaswa bobedi
WHO le EU ba buang leshano ka likotsi tseo ho thoeng li teng.

55
00:05:31,903 --> 00:05:37,943
Kahoo, Khomishene ea EU e ngola tse latelang:

56
00:05:37,943 --> 00:05:46,003
Ha ho shejoa hore palo ea mafu a selemo le selemo a bakoang ke
AMR, ke hore, khanyetso ea likokoana-hloko, e ka nyoloha ho fihla

57
00:05:46,003 --> 00:05:53,747
ho limilione tse 10 lefatšeng ka bophara ka selemo sa 2015
haeba re tsoela pele ho shebella re sa etse letho, ho ba hlakile

58
00:05:53,747 --> 00:05:57,676
hore na ke hobane'ng ha taba ena e le khubu ea tlhahiso ena.

59
00:05:57,676 --> 00:06:05,514
Mme ba bolela hore pakeng tsa 2016 le 2020, palo ya
ditshwaetso tse bakilweng ke kganetso ya dikemikimi

60
00:06:05,514 --> 00:06:10,203
tse thibelang dikokwanahloko ho EU e nyolohile haholo.

61
00:06:10,203 --> 00:06:15,356
Li ikarabella bakeng sa mafu a 35,000 ho
pholletsa le EU selemo se seng le se seng.

62
00:06:15,356 --> 00:06:18,635
Ho tlatselletsa ho sena, ho na le litšenyehelo tse
phahameng, tse fihlang ho €1.5 bilione ka selemo

63
00:06:18,635 --> 00:06:20,690
bakeng sa litsamaiso tsa rona tsa bophelo bo botle feela.

64
00:06:20,690 --> 00:06:26,070
Ke seo EU e se buang. Portal ea sepetlele krankenhaus.de e reng?

65
00:06:26,070 --> 00:06:39,200
Ho latela Setsi sa Robert Koch, ho ile ha tlalehwa feela
diketsahalo tse 2,424 tse mpe tsa MRSA Jeremane ka 2018.

66
00:06:39,200 --> 00:06:47,650
Ha ho bapisoa le lilemo tse fetileng, sena
se bontša phokotseho ea tšoaetso ea MRSA.

67
00:06:47,650 --> 00:06:53,278
Mme ho ya ka Setsi sa Robert Koch,
phokotseho ena ha e bonahale feela ho phatlalla le

68
00:06:53,278 --> 00:06:56,556
Jeremane, empa le ho phatlalla le EU kaofela.

69
00:06:56,556 --> 00:07:06,123
Mme EU e reng ka boiketsiso? Pakeng tsa 2016 le
2020, palo ea tšoaetso le mafu e nyolohile haholo.

70
00:07:06,123 --> 00:07:09,623
Hoo ke... – re thetswa le ho qhekellwa!

71
00:07:09,623 --> 00:07:14,283
Heiko, nka marapo! O reng? Hoo ke bomenemene!

72
00:07:14,283 --> 00:07:28,270
Hore ho hlake: se etsahalang mona ha e le hantle ke Corona 2.0.
Feela lekhetlong lena ka libaktheria eseng ka pale ea vaerase.

73
00:07:28,270 --> 00:07:37,184
Mme ba batla ho re tshosa hape, ba re ho na le dibaktheria tse
mpe haholo tse ntseng di namela, tse seng di sa mamele meriana

74
00:07:37,184 --> 00:07:42,276
e mengata e metle eo re ntseng re e sebedisa ho fihlela jwale.

75
00:07:42,276 --> 00:07:47,003
Mme ke sa tswa ho lokisa mona hape.

76
00:07:47,003 --> 00:07:58,826
Ka la 26 Loetse 2024, hlooho ea WHO, Ngaka Tedros Ghebreyesus, le
eena o ile a beha molaetsa ho who.int a re Seboka se Akaretsang

77
00:07:58,826 --> 00:08:07,671
sa Machaba a Kopaneng se New York se entse qeto ka 2024 ea ho nka
khato e matla khahlanong le AMR –

78
00:08:07,671 --> 00:08:17,664
boits'ireletso ba likokoana-hloko – ka mantsoe a mang, ho
nka khato e matla khahlanong le libaktheria.

79
00:08:17,664 --> 00:08:25,583
Hona joale, mafu a ka bang milione ka
selemo lefatšeng ka bophara a amahanngoa le AMR.

80
00:08:25,583 --> 00:08:30,309
Hantle, ke sona hantle seo ke se
hlalositseng bukeng ea ka selemong se fetileng.

81
00:08:30,309 --> 00:08:35,923
WHO e tla qetella e tshwantsha AMR jwaloka batšhoasi ba batjha.

82
00:08:35,923 --> 00:08:40,870
Ee, hantle, joalo ka, re re, Bin
Laden, joale ke AMR, libaktheria tsena.

83
00:08:40,870 --> 00:08:47,410
Mme kannete ba na le... – hantle, puo ya hae le
yona e jwalo, e batla e tshwana le ya sesole.

84
00:08:47,410 --> 00:08:53,793
Dr Tedros Ghebreyesus o re ho tloha Gaza
ho ya Sudan ho isa Ukraine, AMR jwale e

85
00:08:53,793 --> 00:08:57,643
thata haholo ho e lwantsha dinakong tsa ntwa.

86
00:08:57,643 --> 00:09:08,050
Gaza, AMR e nyolohile ka liphesente tse 300
nakong ea boipelaetso ba 2018 le 2019 feela.

87
00:09:08,050 --> 00:09:18,743
Ke hore, o re, esita le lipontšo li kotsi, ka karolo ea 300 ho
feta, ka makhetlo a mararo ho feta khanyetso ea likokoana-hloko.

88
00:09:18,743 --> 00:09:25,270
Kahoo, seo se bolela hore ba batla
ho ntshetsa pele meriana e metjha.

89
00:09:25,270 --> 00:09:32,403
E, 'me se makatsang ke hore joale ba phatlalalitse pampiri ea
maqephe a 170, e leng morero oo ho oona ba reng morero o

90
00:09:32,403 --> 00:09:40,090
mocha ke hore ha ba sa tla sebelisa li-antibiotic ho
loantša libaktheria, empa ho e-na le hoo ba tla sebelisa ente.

91
00:09:40,090 --> 00:09:42,530
E, ak'u nahane feela ka seo.

92
00:09:42,530 --> 00:09:48,940
Jwale ba batla ho re entela kgahlanong le
mefuta yohle ya dibaktheria, sebakeng sa ho re

93
00:09:48,940 --> 00:09:52,623
phekola ka di-antibiotic tse pholosang bophelo.

94
00:09:52,623 --> 00:09:54,396
Empa Heiko, u ngaka.

95
00:09:54,396 --> 00:09:59,720
Na ente e ne e ke ke ya thusa? Kapa na ke bosaoana feela?

96
00:09:59,720 --> 00:10:08,996
E, mohopolo oohle o belaetsa haholo, kapa
hantle-ntle, ha ho sebetse ka tsela eo, ehlile.

97
00:10:08,996 --> 00:10:15,434
Mme ka boikaketsi ba ho batla ho qoba diphetoho tsena tsa
dibaktheria, ke hore, kganetso ena, jwale ba batla ho

98
00:10:15,434 --> 00:10:19,103
enta kgahlanong le ntho e nngwe le e nngwe e ka kgonehang.

99
00:10:19,103 --> 00:10:28,234
Mme pampiri ena ya maqephe a 170, eo ke e
hokahantseng leqepheng la ka la Telegram, e se

100
00:10:28,234 --> 00:10:32,503
e na le mefuta e ka bang 50 ya dibaktheria.

101
00:10:32,503 --> 00:10:37,363
Mme ya pele ke lefu la sekwahelo. Mme leona le kotsi haholo-holo.

102
00:10:37,363 --> 00:10:46,203
Ka lebaka la seo o sa tsoa se bua, papali ena ka
lipalo... ba beile lefu la TB, e leng sefuba, sehlohlolong sa

103
00:10:46,203 --> 00:10:51,123
lenane la bona la lintho tseo ba batlang ho li loantša.

104
00:10:51,123 --> 00:11:01,018
Mme dipalo tsa semmuso jwale di bontsha hore
diketsahalo tsa lefuba di theohile haholo dilemong tsa

105
00:11:01,018 --> 00:11:06,376
moraorao hobane kaofela di patilwe tlasa Covid-19.

106
00:11:06,376 --> 00:11:11,084
Kahoo seo se bolela hore ba neng ba tloaetse ho
shoa ke lefu la matšoafo, joale ba se ba nkoa

107
00:11:11,084 --> 00:11:13,943
feela e le batho ba tšoaelitsoeng ke COVID-19.

108
00:11:13,943 --> 00:11:20,209
Empa seo se bolela hore ha o ka tlosa dinyeoe tsena tsa
COVID-19, dipalopalo tsena, jwale ka tshohanyetso re

109
00:11:20,209 --> 00:11:23,916
iphumana re na le keketseho e habeli ya dinyeoe tsa lefuba.

110
00:11:23,916 --> 00:11:26,570
Mme seo se ka baka letshoso le leholo haholo.

111
00:11:26,570 --> 00:11:35,896
Mme seo ba se lokisetsang ke hore jwale ba batla ho re
enta. Ka mekento ya dijini tsa mRNA, ho bua ka nepo.

112
00:11:35,896 --> 00:11:41,806
Kahoo eseng ka li-antibiotic tsa setso, empa ka, 'me lena ke
lentswe la bohlokwa, "li-antibiotic tse seng tsa setso" –

113
00:11:41,806 --> 00:11:50,136
tseo ha e le hantle e seng li-antibiotic ho hang – ka liphekolo
tsa liphatsa tsa lefutso tsa mRNA, tseo ba di bitsang liente.

114
00:11:50,136 --> 00:11:59,130
Heiko, ka bobedi re ne re nepile – esale o le morao-rao
oa botlokotsebe ba meriana ka lilemo tse ngata joale.

115
00:11:59,130 --> 00:12:02,456
Ke ile ka kopana le yona qetellong ya selemo se fetileng.

116
00:12:02,456 --> 00:12:12,337
Heiko ea ratehang, seo e bile, joalokaha re ne re nahana,
selelekela sa pele tabeng ea AMR – lintho tse

117
00:12:12,337 --> 00:12:22,563
loantšang likokoana-hloko, le kganetso – hammoho le
tšabo e amanang le eona e lokelang ho hasoa hape.

118
00:12:22,563 --> 00:12:27,230
Re sa tswa fela ho hlahisa taba ena ka puisano ya pele.

119
00:12:27,230 --> 00:12:33,663
Re tla sheba tokomane ea maqephe a 170 ea WHO
mabapi le taba ena. Mme ke hlahisa tse latelang.

120
00:12:33,663 --> 00:12:40,503
Re tla nne re be le leihlo hodima taba ena mme re tswelle pele ho
tsebisa bankakarolo le bamamedi ba rona ba nang le thahasello.

121
00:12:40,503 --> 00:12:42,179
Na ua lumela?

122
00:12:42,179 --> 00:12:43,252
E, kannete.

123
00:12:43,252 --> 00:12:50,641
Mme nka kopa feela bamamedi le bashebelli bohle ho
phatlalatsa lentswe lena le ho ithuta ka dibuka tsena,

124
00:12:50,641 --> 00:12:54,336
tse sireleditsweng kgahlanong le thibelo ya ditaba.

125
00:12:54,336 --> 00:12:59,616
Hobane morero ona o ntse o phatlalatswa. Ehlile e
etsahala, mme ho sebediswa di-bilione tsa diponto ho ona.

126
00:12:59,616 --> 00:13:03,670
Ba ntse ba tswela pele ka bohlaswa.
Ke taba e tebileng! E ntse e hola.

127
00:13:03,670 --> 00:13:13,490
Kahoo le se ke la phomola le ho sitiswa ke Gaza,
Ukraine le tsohle tse ling, empa le bebole kannete pale ena!

128
00:13:13,490 --> 00:13:18,696
Mme e a tla. Mme o se ke wa makala
feela, ithute ka yona esale pele!

129
00:13:18,696 --> 00:13:28,181
Che, hape ho na le lik'hamphani tsa meriana tse fumanehang hohle,
ho kenyeletsa le Jeremane – le Brandenburg le tse ling, le

130
00:13:28,181 --> 00:13:34,759
Rhineland-Palatinate – indasteri e ncha ea
meriana, le meaho e mecha e ntseng e hahuoa

131
00:13:34,759 --> 00:13:38,923
mona le lefatšeng ka bophara ka chelete e ngata.

132
00:13:38,923 --> 00:13:45,403
Mme hapehape, matsatsinyana a fetileng Berlin,
Jeremane e tshepisitse hoo e ka bang bilione ho WHO.

133
00:13:45,403 --> 00:13:52,083
Jeremane e se e keneletse, mme Covid 2.0 e tla
kenngwa tshebetsong, mme re tla leka ho e thibela.

134
00:13:52,083 --> 00:13:55,043
Heiko ea ratehang, kea leboha haholo ka nako ea hau!

135
00:13:55,043 --> 00:13:56,783
Re tla tswelapele! Re tla kgutla!

