WEBVTT

00:03.505 --> 00:08.846
Ekupheleni kukaSeptemba 2024, iNkanyamba uHelene
yatshayela kumaphondo asemazantsi aseUnited States,

00:08.846 --> 00:12.459
ishiya emva imibono yentshabalalo engathethekiyo.

00:12.459 --> 00:18.498
Emva kokufika emhlabeni kunxweme oluseNyakatho lweFlorida
ngesantya somoya esifikelela kwi-225 km/h, uHelene ungene

00:18.498 --> 00:23.644
ngaphakathi elizweni njengesaqhwithi saseqilima isithuba
esimalunga nee-800 km, wadlula kumaphondo

00:23.644 --> 00:28.983
amane waza wafika kwiintaba zeAppalachian
phambi kokuba isaqhwithi sithobe ekugqibeleni.

00:28.983 --> 00:35.867
Xa kuthelekiswa, loo nto imalunga nomgama ophakathi
kweKiel neMunich – ngokungathi iJamani iphela yiAhr Valley.

00:35.867 --> 00:42.592
I-Florida, i-Georgia, i-North Carolina ne-South
Carolina, i-Alabama ne-Tennessee zibhengeze imeko kaxakeka.

00:42.592 --> 00:46.193
Amakhulu abantu abaleke aye kwiindawo
zokukhusela ezingxamisekileyo. Kuxelwe

00:46.193 --> 00:48.718
iinkanyamba ezingaphezu kwamashumi amabini.

00:48.718 --> 00:53.817
Kwezinye iindawo, amanzi ayefikelele kwimizila
emihlanu ukuphakama. ENorth Carolina, kuye kwana imvula

00:53.817 --> 00:57.968
efikelela kwiilitha ezingama-750 kwimitha yesikwere nganye.

00:57.968 --> 01:04.160
Amakhaya angaphezu kwezigidi ezine ayengenampumilo,
kwaye emva kweveki kwakusekho ubuncinane izigidi ezimbini.

01:04.160 --> 01:11.494
Iindlela kwiindawo ezinezintaba zikhukuliswe,
ziwa okanye zazingahambeki ngenxa yemithi ewe.

01:11.494 --> 01:19.137
Izindlu ziye zatsalwa ngamanzi, iilali zizonke
zatshabalala. Uninzi lwezi ndawo azisayi kuphinda zakhiwe.

01:19.137 --> 01:24.306
Ngenxa yokuba kusweleke abantu abangaphezu kwama-230
kwaye abangaphezu kwama-600 basalahlekile, uHelene

01:24.306 --> 01:28.544
usengomnye wamaqhaqhazela anobungozi obukhulu kwimbali yase-US.

01:28.544 --> 01:33.146
"UHelene" ibiyinkanyamba yesine
eyabeth'e e-United States ngo-2024.

01:33.146 --> 01:40.104
Le ngoku yinkanyamba yesibhozo yodidi lwesi-4
ukuya kwelwesi-5 kwiinyanga ezili-13 ezidlulileyo.

01:40.104 --> 01:47.957
Yiloo nani ababekho kule minyaka ingama-57 idlulileyo.
Kucacile ukuba kukho ugxininiso olukhethekileyo apha.

01:47.957 --> 01:57.066
Emva kwale ntlekele, amazwi kumakhasi
onxibelelwano ayabuza ngobukhulu nendlela ka-"Helene".

01:57.066 --> 02:01.218
Kuyaziwa kakuhle ukuba izaqhwithi ziyaba
buthathaka kwangoko zifikelela emhlabeni.

02:01.218 --> 02:06.771
Izigidi zabantu zibone esi siganeko kwiiveki
ezimbini kamva xa iNkanyamba uMilton yayibetha iFlorida

02:06.771 --> 02:10.592
ukusukela ngomhla we-9 ukuya kowe-10 ku-Okthobha.

02:10.592 --> 02:16.938
Ndisithi nje uMilton wafika eFlorida, waba buthathaka esuka
kwisichotho seDidi lesi-4 waya kwelesesi-2

02:16.938 --> 02:23.072
emva nje kwekhilomitha ezingama-50 phezu
kwepeninsula yaseFlorida, eyayisebenza njenge "breki".

02:23.072 --> 02:27.766
Oku kuvusa umbuzo wokuba u"Helene" wayenokuhamba
njani umgama omde kangaka angene ngaphakathi elizweni.

02:27.766 --> 02:33.141
Kufuneka kuthiwe ngeli xesha ukuba ummandla weentaba
waseAppalachian, owona mmandla usweleyo eUnited States,

02:33.141 --> 02:36.608
uhleli phezu kweyona diphozithi inkulu yelithium kweli lizwe.

02:36.608 --> 02:43.667
I-lithium isetyenziselwa ukwenza iibhetri ezitshajwayo
kwakhona kunye neebhetri zeeselula, iimoto zombane, njl.

02:43.667 --> 02:46.414
Kulo mxholo, kubalulekile ukwazi ukuba:

02:46.414 --> 02:52.376
Ehlotyeni elidlulileyo, uMongameli Biden usayine ummiselo
wobunkokheli othetha ngokusemthethweni ukuba iipesenti

02:52.376 --> 02:56.954
ezingama-50 zazo zonke izithuthi ezitsha
ezithengiswayo ngonyaka ka-2030 kufuneka zibe

02:56.954 --> 03:00.531
zizithuthi zombane ezisebenza ngeebhetri zeli-lithium.

03:00.531 --> 03:06.828
UMthetho wokuNciphisa iNtshukumo yamaXabiso
osandula ukutyikitywa ujolise ekukhuthazeni

03:06.828 --> 03:09.563
amakhonkco onikezelo lweebhetri zasekhaya.

03:09.563 --> 03:15.836
Kucetywe izaphulelo zerhafu iimayini kunye neekhredithi zeemoto
zombane nezicelo zokugcina umbane

03:15.836 --> 03:23.505
kuthungelwano, ukuba ipesenti ethile yebhetri yenziwe
okanye iphinde isetyenziswe eUnited States.

03:23.505 --> 03:28.780
Intatheli yophando uStew Peters uthi:

03:30.434 --> 03:37.242
Urhulumente waseMelika kunye namaqabane akhe kumahlelo obugebenga
ee-bhanki ezingundoqo bafuna ukwenza izigidi

03:37.242 --> 03:45.793
neebhiliyoni zeedola kwezi dipozithi zeli-lithium, ezifumaneka
phantsi kweedolophu, phantsi kwezindlu naphantsi kwezikolo.

03:45.793 --> 03:53.756
Abakwazi ukuzifumana ezi zinto ngaphandle kokuba umhlaba
uhlanjululwe ngokupheleleyo uze wenziwe ukuba ufunyaneke emayini.

03:53.756 --> 03:59.641
Akukho ndlela ingcono yokwenza oku kunokuba
kukhuphe abantu abahlala apho kunye nayo yonke

03:59.641 --> 04:05.015
into abanayo, uze utyholole utshintsho lwemozulu.

04:05.015 --> 04:10.734
Iinkampani zemigodi ngoku zibuyisela ingqwalasela yazo eNorth
Carolina, kwiintaba zaseAppalachian, njengoko

04:10.734 --> 04:16.918
zifuna ukuxhamla kwimarike ekhulayo yeenqwelo-mafutha
zombane kunye nokugcinwa kwamandla ahlaziyekayo.

04:16.918 --> 04:22.475
Ingaba i-geoengineering, oko kukuthi
ukulawulwa kwemozulu, isenokuba ibandakanyekile apha?

04:22.475 --> 04:27.014
Inye into eqinisekileyo: zonke iintlekele
zitsala amaxhwele enzuzo azizalisa iipokotho zawo –

04:27.014 --> 04:29.957
ngamanye amaxesha kwinqanaba eliphezulu kakhulu.

04:29.957 --> 04:36.864
I-Kla.TV sele isasaze iinkqubo ezininzi ngalo mxholo,
ezifana nale zilandelayo: "Ingaba imozulu iyaphambana?"

04:36.864 --> 04:42.026
Iinkcukacha ezithe vetshe ngalo mbandela
zikwafumaneka kwiinkqubo zethu phantsi

04:42.026 --> 04:45.423
kwe-#GeoEngineering kwiwebhusayithi yethu i-Kla.TV.
