WEBVTT

00:03.505 --> 00:08.585
Ekupheleni kukaSepthemba 2024, iSiphepho uHelene
sidlule ezifundazweni eziseningizimu zase-United

00:08.585 --> 00:12.459
States, sashiya izithombe zokubhujiswa ezingacabangeki.

00:12.459 --> 00:18.254
Ngemva kokufika ogwini oluseNyakatho lweFlorida ngesivinini
somoya esingafika ku-225 km/h, uHelene wadlula wangena

00:18.254 --> 00:23.592
ngaphakathi ezweni njengesiphepho sasolwandle cishe amakhilomitha
angama-800, wadlula ezifundazweni ezine

00:23.592 --> 00:28.983
futhi wafinyelela eNtabeni yase-Appalachian
ngaphambi kokuba isiphepho siphele ngokuphelele.

00:28.983 --> 00:35.867
Uma kuqhathaniswa, lokho cishe kungumzila osuka eKiel uya eMunich
– sengathi lonke elaseJalimane liyingxenye ye-Ahr Valley.

00:35.867 --> 00:42.592
I-Florida, i-Georgia, i-North Carolina ne-South
Carolina, i-Alabama ne-Tennessee zimemezele isimo esiphuthumayo.

00:42.592 --> 00:48.718
Izinkulungwane zabantu zaphunyukela ezindaweni zokuphepha
eziphuthumayo. Kwabikwa izivunguvungu ezingaphezu kuka-20.

00:48.718 --> 00:53.855
Ezinye izindawo, amanzi ayefika kumamitha
amahlanu ukuphakama. ENorth Carolina, kwawa

00:53.855 --> 00:57.968
amathilitha angu-750 emvula ngesikwele ngasinye.

00:57.968 --> 01:04.160
Imindeni engaphezu kwezigidi ezine yayingenalo ugesi,
futhi ngemva kwesonto kwakusele okungenani izigidi ezimbili.

01:04.160 --> 01:11.494
Izimigwaqo ezindaweni ezintabeni zagezwa amanzi,
zawela phansi noma zazingadluliwa ngenxa yezihlahla ezawa.

01:11.494 --> 01:19.137
Izindlu zagezwa ngempela ngamanzi, imizi yonke
yachithwa. Izindawo eziningi zazo ngeke ziphinde zakhiwe.

01:19.137 --> 01:23.431
Ngenxa yokuthi abantu abangaphezu kuka-230 sebashonile futhi
abangaphezu kuka-600 basalokhu belahlekile,

01:23.431 --> 01:28.544
uHelene usaqhubeka nokuba ngomunye wama-hurricane
abulalayo kakhulu emlandweni wase-United States.

01:28.544 --> 01:33.146
"Helene" kwakuyisiphepho sesine
esashaya e-United States ngo-2024.

01:33.146 --> 01:40.104
Manje sekuyisishiyagalombili isiphepho esingumkhakha
wesine noma wesihlanu ezinyangeni eziyishumi nantathu ezedlule.

01:40.104 --> 01:47.957
Lena inani ababekhona eminyakeni engu-57
edlule. Kuyacaca ukuthi kunokugxila okuthile lapha.

01:47.957 --> 01:57.066
Ngemva kwalesi senzo senhlekelele, amazwi
ezinkundla zokuxhumana ayabuza ububanzi nomzila ka "Helene".

01:57.066 --> 02:01.218
Kuyaziwa kahle ukuthi izivunguvungu
ziyancipha ngokushesha lapho zifika emhlabathini.

02:01.218 --> 02:06.417
Izizigidi zabantu zabona lesi simo emavikini
amabili kamuva lapho i-Hurricane Milton ihlasela

02:06.417 --> 02:10.592
iFlorida kusukela mhla ka-9 kuya mhla ka-10 ku-Okthoba.

02:10.592 --> 02:16.988
Njengokushesha uMilton efika eFlorida, wancipha isimo sakhe
sisuka esiphethweni sesi-4 saya kwesesi-2 ngemva

02:16.988 --> 02:23.072
kwamakhilomitha angaba ngu-50 kuphela phezu
kwe-peninsula yaseFlorida, eyayisebenza njenge-"brake".

02:23.072 --> 02:27.766
Lokhu kuvusa umbuzo wokuthi u-'Helene' angahamba
kanjani ibanga elide kangaka ngaphakathi kwelizwe.

02:27.766 --> 02:32.086
Kufanele kushiwo kuleli phuzu ukuthi isifunda sezintaba
sase-Appalachian, okuyisifunda esihlwempu

02:32.086 --> 02:36.608
kakhulu e-United States, sise phezu
kwediphozithi enkulu kunazo zonke kazwelonke ye-lithium.

02:36.608 --> 02:43.667
I-lithium isetshenziselwa ukukhiqiza amabhethri avuselelekayo
namabhethri wamafoni eselula, izimoto zikagesi, njll.

02:43.667 --> 02:46.414
Kulesi simo, kubalulekile ukwazi ukuthi:

02:46.414 --> 02:53.387
Ehlobo eledlule, uMongameli Biden wasayina umyalo wezikhulu othi
ngokusemthethweni ukuthi amaphesenti angama-50 azo

02:53.387 --> 03:00.531
zonke izimoto ezintsha ezizothengiswa ngo-2030 kumele
zibe izimoto zikagesi ezisebenzisa amabhethri elithi.

03:00.531 --> 03:09.563
Umthetho wakamuva i-Inflation Reduction Act uhlose
ukukhuthaza izixhumanisi zokuhlinzeka ngamabhethri zasekhaya.

03:09.563 --> 03:18.101
Kuhlelwe izaphulelo zentela ezimayini kanye namakhredithi ezimoto
zikagesi nezicelo zokugcinwa kukagesi kunethiwekhi uma iphesenti

03:18.101 --> 03:23.505
ethile lamabhethri ikhiqizwa noma ivuselelwa e-United States.

03:23.505 --> 03:28.780
Intatheli yezophenyo uStew Peters uthi:

03:30.434 --> 03:36.819
Uhulumeni wase-United States kanye nabalingani bakhe
ezinhlanganweni zobugebengu zamabhange aphakathi bafuna ukwenza

03:36.819 --> 03:41.663
izigidi namabhiliyoni amadola kulezi zindawo
zokugcina i-lithium, ezitholakala ngaphansi

03:41.663 --> 03:45.793
kwamadolobha, ngaphansi kwezindlu nangaphansi kwezikole.

03:45.793 --> 03:53.756
Abakwazi ukufinyelela kulawa ngaphandle kokuthi umhlaba uhlanzwe
ngokuphelele futhi wenziwe watholakala ukumbiwa kwezimbiwa.

03:53.756 --> 03:59.344
Ayikho indlela engcono yokwenza lokhu kunokugeza
abantu abahlala lapho kanye nazo zonke izinto

03:59.344 --> 04:05.015
abaziphethe, bese ubeka icala ekushintsheni kwesimo sezulu.

04:05.015 --> 04:10.873
Izinkampani zokumbiwa phansi manje sezibheke futhi eNyakatho
Carolina ezintabeni zase-Appalachian njengoba

04:10.873 --> 04:16.918
zifuna ukuzuza emakethe ekhula ngokushesha
yezimoto zikagesi nokugcinwa kwamandla avuselelekayo.

04:16.918 --> 04:22.475
Ingabe i-geoengineering, okungukuthi ukulawulwa
kwesimo sezulu, kungenzeka ukuthi ibe nendima lapha?

04:22.475 --> 04:26.941
Into eyodwa eqinisekile: zonke izinhlekelele
zidonsa izinkalankala zenzuzo ezigcwalisa izikhwama

04:26.941 --> 04:29.957
zazo – kwesinye isikhathi ngosayizi omkhulu kakhulu.

04:29.957 --> 04:36.864
I-Kla.TV isivele yasakaza izinhlelo eziningana ngalesi sihloko,
ezifana nalezi ezilandelayo: "Ingabe isimo sezulu siyahlanya?"

04:36.864 --> 04:42.150
Ulwazi olwengeziwe ngalesi sihloko
lungatholakala futhi ezinhlelweni zethu ngaphansi

04:42.150 --> 04:45.423
kwe-#GeoEngineering kuwebhusayithi yethu ye-Kla.TV.
