Merħba, Sur Wolski.
Grazzi għall-istedina minn KlaTV.
Iva, ovvjament. Qed nagħmlu din l-intervista f'jum memorabbli ħafna, l-anniversarju tal-9 ta' Novembru.
Issa għaddew eżattament 35 sena minn meta waqa' l-Ħajt ta' Berlin fl-1989.
Int l-awtur ta' diversi kotba tassew interessanti dwar dan is-suġġett stess, li
jistgħu wkoll jinstabu fuq is-sit web tiegħek.
U qabel ma nibdew, ejja l-ewwel nintroduċuk lill-udjenza tagħna.
Michael Wolski twieled fis-Sassonja fl-1952 u kiber fil-Berlin tal-Lvant.
Huwa missier ta' tliet ulied.
Fl-1970, wara li temm l-edukazzjoni sekondarja tiegħu, gradwa b'baċellerat fl-ekonomija, speċjalizzat fil-kummerċ barrani.
Minn l-1974 'il quddiem, is-Sur Wolski ħadem fil-kummerċ barrani fil-ĠDR.
Minn l-1986 sal-1990, kien l-uffiċjal ta' rabta għall-kummerċ barrani tal-GDR fl-uffiċċju ta' korporazzjoni Amerikana
fil-Ċentru Internazzjonali tal-Kummerċ f'Berlin tal-Lvant.
Fi Diċembru 1989, hu ħa fuqu l-kompitu li jistabbilixxi kumpanija tal-bejgħ fil-Berlin tal-Lvant f'isem il-grupp.
Din l-ordni ġiet ikkanċellata mill-ġdid f'Jannar 1990.
Fil-bidu tas-sena 1991, is-Sur Wolski ġie trasferit lejn Moska.
Hemmhekk kien il-fundatur u l-kap tal-uffiċċju rappreżentattiv tal-grupp fl-Unjoni Sovjetika u ra l-kollass
tal-Unjoni Sovjetika u t-trasformazzjoni tar-Russja.
Fl-1998, huwa reġa' mar lura f'Berlin u ħadem bħala konsulent għal kumpaniji Russi.
Minn l-2006 sal-2012, kien il-fundatur u d-direttur tal-Assoċjazzjoni tan-Negozju Ġermaniż-Bożnjak f'Sarajevo.
Michael Wolski ilu ritirar mill-2014.
Huwa l-awtur ta' ħames kotba dwar il-waqgħa tal-Ħajt ta' Berlin.
Fil-memorji tagħna u fir-rapporti tal-media, il-waqgħa tal-Ħajt ta' Berlin fl-1989 dejjem tidher bħala
rivoluzzjoni paċifika, bħala riżultat tad-diżkontent fost il-popolazzjoni tar-Repubblika Demokratika Ġermaniża.
Ħafna nies jaħsbu fil-paċi u fid-dimostrazzjonijiet.
U fil-ktieb tiegħek 1989 Waqgħa tal-Ħajt ta' Berlin, retrospettiva wara 35 sena, inti, bħala xhud
kontemporanju, tiddeskrivi l-waqgħa tal-Ħajt bħala avveniment li kien ippjanat bir-reqqa u implimentat.
X'jagħmlek taħseb hekk?
Iva, kif semmejt qabel fil-CV tiegħi, ħdimt fl-uffiċċju rappreżentattiv ta' korporazzjoni Amerikana
f'Berlin tal-Lvant mill-1986 sal-1990, fejn għenjt biex inbena n-negozju tal-korporazzjoni fil-ĠDR.
U meta waqa' l-Ħajt ta' Berlin f'Novembru 1989, il-kap Svizzeru tal-kumpanija li kienet timmaniġġja l-uffiċċju
wasal f'Diċembru u qal, "Mike, għandek kompitu speċjali."
Se nistabbilixxu sussidjarja għall-bejgħ fil-ĠDR, bħalma għamilna fil-Polonja, iċ-Ċekja u l-Ungerija.
U x-xogħol tiegħek hu li tibda din il-fondazzjoni, biex ngħidu hekk, u tagħmel il-preparazzjonijiet meħtieġa,
bħal tikkuntattja avukat u nutar, tiddeċiedi dwar il-proprjetà u kemm nies se jkunu involuti.
U issa kienu biss ftit jiem qabel il-Milied.
Bdejt dan u mbagħad ridt inżomm diskussjonijiet mal-persuni rilevanti responsabbli għal
kull stadju tax-xogħol fil-bidu ta' Jannar.
U mbagħad, fis-9 ta' Jannar 1990, wasal telefonata li qalet biex nieqfu kollox. Ma se nistabbilixxux sussidjarja.
In-negozju tagħna se jiġi trasferit lis-sussidjarja Ġermaniża.
Kien hemm kumpanija kbira fil-Repubblika Federali tal-Ġermanja, f'Neuss.
U dan sorprendawni. U staqsejt il-mistoqsija, iva, għaliex qed jitwaqqaf?
U mbagħad il-kap qalli, iva, irċevejna struzzjonijiet mill-Istati Uniti li m'għadux se jkun hemm GDR.
Dak kien fis-9 ta' Jannar 1990.
U jekk nħarsu lura lejn l-istorja, ma kienx sa l-13 ta' Frar 1990 li l-erba' alleati u ż-żewġ ministri
barranin Ġermaniżi iltaqgħu u ddeċidew li jibdew negozjati dwar ir-riunifikazzjoni Ġermaniża.
Dan ifisser li l-ogħla tmexxija kienet diġà taf ir-riżultat minn qabel.
U b'mod interessanti, anki qabel ma wasal it-13 ta' Frar, kien hemm it-tieni sejħa fejn ġie mħabbarli li kollox kellu
jitlesta sal-30 ta' Ġunju 1990, jiġifieri l-integrazzjoni tan-negozju tal-GDR fis-sussidjarja Ġermaniża tal-Punent.
Iva, u mbagħad f'Mejju tgħallimna li l-unjoni monetarja se ssir fis-1 ta' Lulju.
U kull min għadu jitkellem dwar koinċidenza huwa pjuttost naiv, naħseb.
Imma dan iwassal għall-mistoqsija: min verament ried li l-ħajt jaqa'?
Ukoll, meta kont f'Moska, tkellimt ma' ħafna nies li kienu pjuttost għarfa.
Per eżempju, eks membri tal-KGB li ġew tkeċċew wara l-waqgħa tal-komuniżmu.
Allura l-Unjoni Sovjetika xoltet, il-monopolju tal-kummerċ barrani waqa', u l-kombinati individwali issa setgħu
iwettqu operazzjonijiet ta' esportazzjoni u importazzjoni.
U ġara li f'dawn id-dipartimenti tal-kummerċ barrani tal-kombinati, li issa kelli nżur minflok
il-kumpanija tal-kummerċ barrani f'Moska, kien hemm nies li kienu jitkellmu Ġermaniż b'mod fluwenti.
U mbagħad, tajjeb, ir-Russu u l-Ingliż tiegħi ma kinux daqshekk professjonali, għalhekk staqsewni minn fejn int?
U bil-isem ta' Michael Wolski fuq il-karta tan-negozju, ma kienx daqshekk faċli li wieħed
jidentifikah bħal Fritz Müller jew xi ħadd bħal dan.
U meta għidt dan, mill-GDR, wiċċu dawlu:
Kont ukoll fil-ĠDR għal ħames snin. Tkellimt bil-Ġermaniż b'mod fluwenti, u kont naf li ma kienx fl-armata, għax
l-uffiċjali kienu fil-ĠDR biss għal massimu ta' tliet snin. U dawk mill-forzi l-oħra kienu hemm ftit iktar żmien.
U mbagħad kien hemm xi konversazzjonijiet interessanti, li fihom qalu lili ħafna dwar ir-Repubblika
Demokratika Ġermaniża li ma kontx naf dwar l-istrutturi tal-mexxejja u r-relazzjonijiet tal-poter.
Ukoll, naqra ħafna, kotba ta' politiċi Sovjetiċi, diplomati, aġenti tas-servizz sigriet u hekk 'il quddiem.
U bil-mod il-mod il-pittura saret aktar ċara li dan kien fil-fatt avveniment moħbi wara skrin tad-duħħan, u dak
is-skrīn tad-duħħan kien imsejjaħ ir-Rivoluzzjoni Paċifika.
Interessanti, fil-bidu tas-sena 2015 kien hemm tliet pubblikazzjonijiet li taw ċertu dawl fuq il-kwistjoni.
L-ewwel kien li fl-2 ta' Novembru 2014 deher artiklu f'Der Spiegel li sostna li Gorbachev u
Shevardnadze riedu li l-Ħajt jaqa' aktar kmieni.
It-tnejn minnhom marru jaraw lil Erich, li kien f'Berlin għal konferenza...
Meta kien dan?
Dak kien fl-1987. Fit-28 jew it-29 ta' Mejju 1987, żaru lil Erich Honecker u qalu miegħu li l-Ħajt ma baqax jaqbel mal-immaġni
ta' Ewropa magħquda li Gorbachev kien żviluppa, u lanqas ma kien jaqbel mad-diżarmament, u li kellu jħassar il-Ħajt.
U mbagħad Erich qam fuq il-mejda, biex ngħidu hekk, u qal le.
Li kienet ħafna sfacciata, għax Erich kien jaf ukoll li l-ebda tank ma kien se jasal, bħalma ġara
f'Praga fl-1968, jekk ma tagħmilx dak li riedet Moska.
U mbagħad it-tnejn minnhom telqu.
Interessanti, 14-il jum wara Reagan kien f'Berlin tal-Punent u tkellem in-naħa tal-punent tal-Bieb ta' Brandenburg.
U mbagħad kien hemm, kif tista' tara b'mod ċar fil-ritratt, id-dikjarazzjoni famuża ta' Sur Gorbachev: "Ħassar din il-ħajt!"
Allura ma qalx Honecker, iżda Gorbachev.
Allura kien jaf min kien responsabbli.
U peress li dan ma seħħx, kien hemm operazzjoni sovjetika moħbija fl-1989.
U dan huwa deskritt f'ktieb imsejjaħ Operation Lutsch, li ġie ppubblikat fl-aħħar tal-2014 jew fil-bidu tal-2015, miktub minn
uffiċjal taħt kopertura mis-servizz ta' intelliġenza militari tal-GDR, li rrakkonta kif waqa'
l-Ħajt u x'preparazzjonijiet saru minn qabel.
U punt tat-tielet kienu dawn l-avvenimenti fl-Ungerija, bil-ħassar tal-fortifikazzjonijiet tal-fruntiera fl-1989, fejn
sar dan il-laqgħa, dan il-piknik, fejn kważi 700 ċittadini tar-Repubblika Demokratika Ġermaniża ħadu l-opportunità u
vjaġġaw permezz tal-Awstrija lejn ir-Repubblika Federali.
Eċċitanti. Għandek xi eżempji oħra ta' avvenimenti fejn tħoss li dak li ġara kien bħal xi ħaġa minn skript ta' film?
Naturalment, kienu għadhom hemm ftit avvenimenti.
Meta tħares lejn it-9 ta' Novembru issa, kif dak il-jum kien strutturat u kif żviluppa, kollox jinsab
fl-immaġini li lkoll nafu, iżda b'interpretazzjoni differenti.
Semmejt dan ukoll fil-ktieb, li, pereżempju, dak li nistgħu naraw aktar tard, meta Schabowski jaqra t-test tiegħu,
hu li xi ħaġa kienet nieqsa minn dan it-test, iżda Egon Krenz żiedha, li kien hemm perjodu ta' blokk.
Nistgħu nisimgħu dan għal mument?
...iddeċidejna llum li nintroduċu regolament li se jippermetti lil kull ċittadin tar-Repubblika Demokratika Ġermaniża jitlaq
mill-pajjiż permezz tal-punti ta' għaddi tal-fruntiera tagħha.
Għad-dipartiment tal-istampa tal-ministeru, il-Kunsill tal-Ministri iddeċieda li dan l-arranġament
tranżitorju jibda japplika sakemm ir-regolament legali rilevanti jiġi adottat mill-Kamra Popolari.
U dan it-test li qara għandu avviż ta' restrizzjoni.
U dan kien se jiġi mħabbar biss fuq ir-radju fis-5 ta' filgħodu tal-għada.
U din ir-restrizzjoni ġiet imneħħija, sabiex jekk teżisti verżjoni twila, hu joqgħod hemm u jfittex u
jħares u jgħid li b'xi mod kellu sensazzjoni li xi ħaġa bħal din kellha teżisti, imma ma setax isibha.
Dan wassal għal għaġla lejn il-passi tal-fruntiera.
U dik kienet ukoll operazzjoni organizzata mis-servizz Sovjetiku ta' intelliġenza militari.
Issa għall-mistoqsija li ħafna ċittadini tal-GDR staqsew lilhom infushom dak iż-żmien. Għaliex ma nħarġux tiri?
Iva, dak hu l-punt li jmiss.
Allura, fil-bidu tas-sena 1989, kien hemm skambju ta' nar fatali fil-fruntiera.
Imbagħad Chris Geffroy żagħżugħ ġie sparat u nqatel f'Berlin, li kien ovvjament diżastru
assolut għall-politiki ta' Shevardnadze u Gorbachev.
Madankollu, peress li l-fruntiera tal-punent tar-Repubblika Demokratika Ġermaniża kienet taħt is-sovranità tal-Patt ta'
Varsavja, f'April, it-truppi tal-fruntiera tar-Repubblika Demokratika Ġermaniża ħabbru, iżda kien
id-deċiżjoni tal-Patt ta' Varsavja, li ma jintużawx aktar armi tan-nar fuq il-fruntiera tal-punent.
Dak kien fis-12 ta' April.
Dan ifisser li minn dan il-punt 'il quddiem il-gwardji tal-fruntiera kienu viżibbli fuq id-dmir
b'pistoli mitragliatriċi, iżda mingħajr munizzjoni.
U biss l-uffiċjali kellhom munizzjoni għall-armi tas-servizz personali tagħhom.
Dan ifisser li, minn dan il-punt 'il quddiem, kien diġà ċar li dan ir-regolament tal-fruntiera kien se jispiċċa.
Naturalment, dak ma kienx magħruf; kien sigriet ta' livell għoli.
Għax imbagħad kien diġà jkun hemm korsa lejn il-fruntiera.
Iva, imma ma kinux biss suldati tal-GDR.
In-nies kienu wkoll qed jistaqsu fejn kienu l-militar Russi kollha, li kienu kullimkien fil-GDR.
Iva, u dan kien ippjanat sew minn qabel għal dan l-avveniment fit-9 ta' Novembru.
Allura, it-7 ta' Novembru kienet l-iktar festa politika importanti fl-Unjoni Sovjetika,
ir-Rivoluzzjoni Soċjalista kbira ta' Ottubru.
Kien Ottubru dak iż-żmien għax kellhom kalendarju differenti.
U mbagħad dawn iċ-ċelebrazzjonijiet dejjem damu jumejn, għalhekk it-7 u t-8 ta' Novembru kienu jiem
festivi pubbliċi fl-Unjoni Sovjetika, festa doppja.
U f'dak il-mument, is-suldati Sovjetiċi ġew akkomodati.
Fil-ĠDR kienu permessi joħorġu biss f'gruppi; ma kinux permessi joħorġu individwalment, u dawn
is-suldati ġew imsakkarin fil-barrakki sa l-13 ta' Novembru.
U kien hemm raġuni oħra għal dan.
Kull sena, bejn 300 u 400 suldati Sovjetiċi ħarbu.
Ħafna riedu jmorru lejn il-Lvant, riedu jmorru d-dar, u xi wħud riedu jmorru lejn il-Punent.
U peress li fis-3 jew fil-4 ta' Awwissu 1989 ġardjan tal-fruntiera tal-Ġermanja tal-Lvant ġie sparat u nqatel minn
suldat Sovjetiku li kien qed jaħrab, jiġifieri qed jiddeżerta, fuq il-fruntiera tal-punent, kien hemm kull raġuni biex jingħalqu.
Għax kieku l-fruntiera kienet infetħet, is-suldati Sovjetiċi setgħu jitħalltu mal-folla,
mgħammra b'armi, u setgħu kawżaw qtil massiiv.
Naturalment, kien hemm ukoll xi punti oħra.
L-ogħla rappreżentant Sovjetiku, rappreżentant politiku fil-ĠDR, kien l-ambaxxatur.
U dan seta' wkoll ikkawża l-mobilizzazzjoni ta' suldati Sovjetiċi biex jipproteġu l-fruntiera tal-istat.
Bħal fl-1953, l-allura l-Alto Kummissarju fil-ĠDR, Semjonow, ordna wkoll lis-suldati
Sovjetiċi jużaw armi tan-nar fis-17 ta' Ġunju.
Dak ma sarx f'Moska, iżda f'Berlin.
U biex jiġi eskluż kwalunkwe riskju, għax kien magħruf li l-kmandant in-ċef tas-suldati Sovjetiċi hawn fil-GDR kien,
ngħidu aħna, diffiċli biex jiġi vvalutat, lill-ambaxxatur Sovjetiku jew ingħatat pillola għar-irqad jew hu stess ħa waħda.
F'kull każ, dak il-lejl ma wieġebx.
U dan ifisser li l-unika persuna li setgħet tagħti l-ordni ma kinitx hemm.
Iva, u l-mexxejja, jiġifieri Honecker u kumpanija?
Ukoll, imbagħad fil-lejl, meta sar magħruf... Kien għad hemm xi ħaġa oħra, kien għad hemm dik il-laqgħa tal-Kumitat Ċentrali.
Il-laqgħa tal-Kumitat Ċentrali, li kienet qed issir fl-istess ħin mal-kellma ta' Schabowski, kienet
skedata biex tispiċċa madwar is-6 ta' filgħaxija.
Imma hemmhekk, nies li ċarament kienu ordnati mis-servizz Sovjetiku ta' intelliġenza militari jew mis-servizz
ta' intelliġenza militari tal-GDR, estendew il-laqgħa.
Allura għedt li ma tistax tissepara wkoll, għandek tant problemi.
U għalhekk ħallew il-laqgħa tkompli sa l-8:40 ta' filgħaxija.
Dak kien eżattament il-mument meta Schabowski qal li se jkollu effett immedjat, u n-nies bdew jmorru b'għadd kbir lejn
il-passaġġ tal-fruntiera, speċifikament Bornholmer Straße.
U dak imbagħad ġie mħabbar fit-televiżjoni, l-ewwel fit-televiżjoni tal-Ġermanja tal-Lvant,
imbagħad fit-televiżjoni tal-Ġermanja tal-Punent.
U hemm kienu fil-Kumitat Ċentrali, bilqiegħda bħallikieku f'ward ta' isolament, biex ngħidu hekk.
Ma kienx hemm telefowns ċellulari dak iż-żmien, għalhekk ħadd ma seta' jilgħab u jitfa' għajnejh u jgħid, "Oh, x'ġara issa?"
Le, le. U saru konxji minnu biss madwar il-10 ta' filgħaxija.
Il-Ministeru tad-Difiża tal-GDR kien jinsab f'Strausberg, mhux f'Berlin.
U hekk ħarġu bil-karozza, u wara l-8:40 p.m. kienu f'Strausberg madwar il-10 p.m., u dak kien meta bdiet tixtered l-aħbar.
Imma s-Sovjeti kellhom sehem f'dan, u għalhekk ġew miċħuda l-ideat dwar forsi l-impjieg
tal-ewwel diviżjonijiet tal-fucilieri motorizzati.
Eċċitanti. Michael
U jekk issa joħorġu mistoqsijiet, imma kien hemm rivoluzzjonarji paċifiċi, ovvjament kien hemm, għax kienu ppreparati.
Allura dak kien mis-servizz Sovjetiku ta' intelliġenza militari, mhux mill-Stasi jew mill-KGB, iżda wkoll mis-servizzi tal-Punent,
sabiex in-nies ħarġu fit-toroq, ipprotestaw, poġġew xemgħat fit-twieqi tagħhom u hekk
'il quddiem, sabiex dak diġà kien jeżisti.
Wara kollox, kien meħtieġ aktar tard biex tgħid l-istorja tar-rivoluzzjonarji paċifiċi.
U ma setax ikun biss tliet persuni waqfin hemm jgħidu, "Hawn, dawn kienu tliet rivoluzzjonarji
paċifiċi," għax dak ma kienx se jaħdem tajjeb ħafna.
Allura kellu jkun moviment ta' massa, ukoll b'mod territorjali, mhux biss f'Leipzig u Berlin, iżda wkoll
f'ibliet oħra fejn saru dawn id-dimostrazzjonijiet.
Eċċitanti. Allura, biex nissummarizzaw dak li għidna sa issa, għax qed naraw l-istess ħaġa tiġri llum,
b'għexieren ta' eluf ta' nies joħorġu fit-toroq nhar it-Tnejn biex jidemożtra, bħalma kien dak iż-żmien.
Issa qed tgħid li l-mexxejja Sovjetiċi bażikament ippjanaw il-waqgħa tal-Ħajt u sfruttaw dawn id-dimostrazzjonijiet.
Fl-aħħar, ssuġġerejt li l-aġenziji tal-intelliġenza tal-Punent ukoll kellhom rwol attiv.
Allura, qed nifhem sew li l-Lvant u l-Punent, li uffiċjalment kienu għedewwa, issa qed jaħdmu flimkien fuq ajenda?
Naħseb hekk. Tista' tara li dan il-ħajt komuni għadda matul l-istorja mill-1917, 18.
Issa hemm kotba bla għadd li juru li din il-kooperazzjoni kienet teżistiet.
Ħafna minnu kien fis-sfera ekonomika, imma xi wħud minnu kienu wkoll fis-sfera politika, u għalhekk kien hemm
konsultazzjonijiet regolari bejn is-servizzi tal-istati federali.
Fascinanti. Allura kien hemm pontijiet bejn il-blokk tal-Lvant u dak tal-Punent?
Ngħid iva. Ukoll, ħdimt fuq pont bħal dak. Dak kien fil-kummerċ.
Ir-Repubblika Demokratika Ġermaniża kienet interessata ħafna fl-attrazzjoni ta' dawn il-korporazzjonijiet Amerikani.
Meta dawn il-korporazzjonijiet Amerikani waslu fl-1985, żgur kienu diġà jafu xi ħaġa, għax waslu fl-istess ħin u riedu
jimpjegaw ċittadini tal-Ġermanja tal-Lvant bħala impjegati.
Kienu jistgħu jġibu magħhom in-nies tagħhom stess f'dak iż-żmien, kienu jistgħu jfittxu nies fil-Berlin tal-Punent,
u kienu jistgħu jużaw kummerċjanti barranin organizzati mill-Ċentru Internazzjonali tal-Kummerċ.
U riedu l-aħħar.
Imma ma kinux hemm, għalhekk kellu jitnieda operazzjoni ta' tfittxija, għax dawn in-nies kellhom bżonn passaport tal-Punent.
Allura kellhom jgħaddu mill-proċess kollu tal-GDR, biex ngħidu hekk, biex isiru kadri tal-ivvjaġġar.
U mbagħad waslu għandi u kont interessat fix-xogħol, għalhekk għidt iva.
U mbagħad bdejt dan ix-xogħol fil-bidu tas-sena 1986, fl-April.
Imma kien hemm diversi ponti oħra, jekk niftakru.
Allura Angela Merkel tiġi minn familja ta' ministri.
U l-pastur, is-Sur Kassner, kellu ċentru ta' taħriġ għat-teologi f'Templin.
Teoloġi mill-Ewropa tal-Punent kienu wkoll mistednin regolari hemmhekk.
U probabbilment diġà għandhom għajnejhom fuq Angela.
Min jaf. Imma tassew jidher li hawn xi tip ta' aġenda li qed taħdem hawn.
Allura mhux pjan li ġie kkonċepit lbieraħ, hux? Allura kemm ilu f'ħidma?
Naħseb hekk. Ma għandniex bżonn nerġgħu mmorru fid-dettall għal Karl Marx hawnhekk.
Imma proletarji ta' pajjiżi kollha, għaqqdu! Jaħdem biss jekk il-kapitalisti ta' pajjiżi kollha jkunu
magħqudin, għax il-proletarji huma dipendenti mill-kapitalisti.
Imma mbagħad kien hemm ir-Rivoluzzjoni ta' Ottubru fl-1917, u minn dakinhar 'il hawn kien hemm numru ta' kotba, partikolarment
mill-Istati Uniti, li jiddeskrivu b'mod dettaljat ħafna l-konnessjoni bejn Wall Street u
r-Rivoluzzjoni Bolshevika, pereżempju minn Anthony Sutton.
Huwa wkoll iddeskriva kif Trotsky u Lenin, wieħed iffinanzjat mill-fundaturi tal-Federal Reserve u
l-ieħor mill-Abwehr Ġermaniż, ivvjaġġaw lejn Petrograd biex jinstaw ir-rivoluzzjoni hemmhekk.
Xi wħud għax raw li l-pajjiż kien matur għal bidla, jiġifieri l-bankiera tal-Istati Uniti, li riedu jieħdu l-pajjiż taħt
il-ġwienaħ tagħhom, biex ngħidu hekk, u Lenin għax kien meħtieġ biex jiġi żgurat l-armistizju, li aktar tard sar
trattat ta' paċi, u biex jitħeles il-Ġermanja mit-tieni front.
Allura dan ifisser li t-Trattat ta' Brest-Litovsk ġie konkluż u l-Ġermanja irtirathom minn din
l-Entente tal-Alleati – eh, ir-Russja irtirathom.
F'dak iż-żmien, kien għadu l-Imperu Russu; l-Unjoni Sovjetika twaqqfet biss f'Diċembru 1922, iżda dik kienet fażi transitorja.
U f'dak iż-żmien, l-Amerikani stabbilixxew raġel li diġà kien jaf lil Lenin u għamlu l-ewwel
ftehimiet miegħu. Dak ir-raġel kien Armand Hammer.
U sa mewtu fl-1990, ftit qabel mewtu, kien il-punt ta' konnessjoni bejn il-kapitali tal-Istati Uniti u l-Politburo.
U dawn il-proġetti kbar kollha ta' importazzjoni tal-Unjoni Sovjetika, li jinkludu impjanti, stazzjonijiet idroelettriċi, kif
ukoll il-ftehim dwar l-art u l-kera matul it-Tieni Gwerra Dinjija, ġew konklużi taħt il-protezzjoni tiegħu, biex ngħidu hekk.
Oh, u għalhekk, Armand Hammer kien biljunarju matul is-snin.
Missieru kien il-fundatur tal-Partit Komunista, u ko-fundatur tal-Partit Komunista tal-Istati Uniti.
U, ovvjament, kien ukoll riċevitur tal-Ordni ta' Lenin.
Konnessjoni ċara bejn iż-żewġ blokki, wieħed irid jgħid.
Imma issa, darba oħra, għax nemmen li huwa kruċjali għal dak li qed jiġri llum, ejja nagħtu ħarsa lura.
Int qalt li l-FED, jiġifieri r-Rezerva Federali, l-iktar oligarki finanzjarji importanti fid-dinja
tal-Punent, inizjaw ir-Rivoluzzjoni ta' Ottubru.
Iva.
Allura jridu jkunu kellhom interessi finanzjarji ċari ħafna hemmhekk?
Ukoll, ċertament. L-interess kien li jiddominaw lir-Russja.
Imma ma stajtx tagħmel dan direttament.
Allura ippruvaw dan; kien hemm din il-gwerra ċivili, li fiha kienu involuti wkoll combattenti Amerikani, Brittaniċi u Ġappuniżi.
Imma l-pajjiż kien sempliċement wisq kbir.
U dak hu eżattament dak li ppruvaw jagħmlu hemmhekk: jistabbilixxu reġim li kien dipendenti
minnhom, iżda li ma kienx magħruf fid-dinja.
Ħadd ma kien jaħseb li dawn il-komunisti Russi fl-aħħar mill-aħħar kienu finanzjati mill-Punent
fil-fażi inizjali u mbagħad ikkontrollati minnhom.
Dak huwa wkoll ir-raġuni għaliex ħafna nies ma jistgħux jifhmu li l-Unjoni Sovjetika ħassret is-sistema tagħha stess.
Allura l-waqgħa tal-Ħajt ta' Berlin kienet prattikament it-tnaqqis tal-kontroll fuq il-pajjiżi soċjalisti fl-Ewropa.
Imbagħad ir-ritirata tal-armata Sovjetika, li damet sa l-1994, u mbagħad id-distruzzjoni tal-Unjoni Sovjetika nnifisha.
U meta Gorbachev ħa l-kariga, huwa ddeskriva dan b'mod sabiħ bil-perestrojka u l-glasnost.
Perestroika tfisser ristrutturazzjoni, u glasnost tfisser trasparenza. U dan hu eżattament dak li ried jirriorganizza.
U dak li mbagħad esperjenzajna kien li minn dan ħarġet il-kasta tal-oligarċi, u dan il-Politburo u
l-partit, b'kull struttura tiegħu, f'daqqa waħda sparixxew.
U l-ġlieda tal-klassijiet li kellna dak iż-żmien inbidlet f'ġlieda klimatika.
Ok, dan iwassalna sal-lum, naħseb.
Iva, iva.
Dik kienet tkun il-mistoqsija li jmiss tiegħi.
Int iddeskrivejt kif, matul l-istorja tar-Russja jew tal-Unjoni Sovjetika, dejjem kien
hemm l-influwenza tal-oligarki finanzjarji kbar.
U llum?
Michael Wolski:] Ukoll, naħseb li għadhom attenti, imma mhumiex viżibbli b'dan il-mod.
U dak li qed nibombardjaw bih – sa l-1990 kien il-partit tal-klassi tax-xogħol, il-ġlieda tal-klassijiet,
proletari ta' pajjiżi kollha għaqqdu, dawk il-frażijiet vojta kollha, li issa ġew sostitwiti b'frażijiet vojta oħra.
U dan iwassal għall-mistoqsija ta' kif dan seħħ.
Għaliex seħħ din il-bidla?
U dan jerġa' jwassalna għall-kostruzzjoni tal-ħitan, inkluż il-Ħajt ta' Berlin.
Għax fis-snin sittin kien hemm din il-bidla, iżda wara l-kwinti tas-sistema soċjalista preċedenti kienu qed jiġu
żviluppati strateġija ġdida, teorija ġdida u hekk 'il quddiem.
Ħallini nispjega dan b'dan il-mod:
Il-kostruzzjoni tal-Ħajt ġiet ordnata mis-Sovjetiċi fl-1960, għalhekk kellhom isiru preparazzjonijiet biex jiġi żgurat li
r-Repubblika Demokratika Ġermaniża, bl-ekonomija pjanata tagħha, tista' tipprovdi kollox li kellha
bżonn, inklużi materjali tal-bini u forza tax-xogħol.
U mbagħad bnew il-ħajt.
Ir-raġuni kienet li l-Alleati tal-Punent ma riedux jaċċettaw il-proposta Sovjetika biex jinbidel il-pajsaġġ
politiku f'Berlin tal-Punent, l-Ultimatum ta' Berlin.
U mbagħad inbena l-ħajt, u mbagħad sar ċar li dan kien kważi qed iwassal lir-Repubblika Demokratika
Ġermaniża għall-punt tal-inkapaċità li tkun governata, jiġifieri għall-kollass ekonomiku.
Dan ma kienx ippjanat, ħadd ma seta' jipprevedih, iżda wera li fil-ĠDR, l-uniku pajjiż industrijalizzat fil-Blokk
tal-Lvant, l-ekonomija soċjalista pjanata ma kinitx qed taħdem.
Żgur li smajt dwar id-Dipartiment ta' Koordinazzjoni Kummerċjali u dwar il-kap tiegħu, Alexander Schalck-Golodkowski.
Din l-istorja tibda fl-1962, meta Schalck-Golodkowski sar is-segretarju ewlieni tal-mexxejja distrettwali tas-SED
għall-kummerċ barrani u kien issa taħt pressjoni minn madwar 30 kumpanija tal-kummerċ barrani li kienu jeżistu
– lil oħrajn ma kienx permess jagħmlu dan fil-GDR – biex inaqqsu l-miri tal-esportazzjoni.
Wara kollox, ir-Repubblika Demokratika Ġermaniża kienet pajjiż industrijalizzat u kienet tixtri materjali rohja u prodotti
semi-lesti biex tipproċessahom u tbiegħhom madwar id-dinja, prinċipalment lir-Repubblika Federali ta' Ġermanja, ovvjament.
Imma minħabba li din l-ekonomija pjanata kienet daqshekk rigida, oġġetti iżgħar bħal tiswijiet, partijiet ta' riserva u
aċċessorji ma setgħux jinxtraw, u mbagħad il-magni waqfu jaħdmu.
U mbagħad waslu l-kumpaniji, il-kumpaniji tal-kummerċ barrani, u qalu: iva, ma nistgħux nexportaw għax il-kumpanija
XY ma tistax twassal għax m'hemmx partijiet ta' riserva.
U fl-1962 u fl-1963, Schalck kien diġà diskuta mal-uffiċjal kmandant tal-MFS tiegħu kif
jinbidel dan, iżda l-idea ġiet miċħuda f'Moska.
Fl-1964 is-sitwazzjoni marret agħar, Khrushchev tkeċċa, u fl-1965 Moska tat il-permess biex din l-istruttura titmexxa parallelament
mal-ekonomija pjanata bħala kummerċ barrani privat fil-GDR.
Imbagħad kien hemm id-dokument ta' fondazzjoni fl-1966, u mbagħad din l-oqsma ta'
koordinazzjoni kummerċjali ġew stabbiliti bir-regolament.
Allura dak ma ġiex ippubblikat fil-Gazzetta Uffiċjali; dan kien ikun kontra-produttiv.
Il-Punent kien ikun qed jaħbat idejh fuq saqajh għal jiem, jiċċelebra l-fatt li r-Repubblika
Demokratika Ġermaniża wriet li l-komuniżmu ma jaħdimx.
Imma dan imbagħad wassal biex il-Punent jirċievi informazzjoni mill-1968 'il quddiem, permezz ta' ġenerali Ċek tal-Stasi li kien
defettat, li kien ġie mħabbar fil-laqgħa tal-ħarifa tal-Patt ta' Varsavja fl-1966 li d-duttrina soċjalista
kollha kellha tinbidel u li lill-Punent kellu jingħata l-permess li jikber fis-soċjalizmu.
U b'mod interessanti, is-sena l-oħra l-eks kap tal-Uffiċċju Federali għall-Protezzjoni
tal-Kostituzzjoni kkonferma eżattament dan.
Nistgħu nisimgħuha?
…Jiena avukat, il-kap tiegħi kien ikun dittatur jew wannabe dittatur u kien jgħid, Sur Maaßen, ħsibha
kif tista' tbiddel demokrazija liberali f'stat totalitarju li jaħdem kif nixtieq jien.
Imbagħad nikkunsidra wkoll liema mekkaniżmi jistgħu jintużaw biex jiddgħajjfu s-sistema kollha.
U mod wieħed kif ttrasforma sistema f'kollettivizmu, fejn in-nies kollha jkunu integrati fil-kors prinċipali u jaħsbu fl-istess
direzzjoni, hu li tibża'hom u tistabbilixxi għalihom għan ogħla.
U rrid ngħid, l-idea li tuża l-klima biex tiddgħajjef il-kostituzzjoni kienet waħda intelliġenti, min qatt ħasbet biha.
Naf li fl-1960ijiet kien hemm diġà nies fil-KGB li kienu qed jaħsbu kif jħallu lill-Punent jikber fis-soċjalizmu.
Dak iż-żmien, il-protezzjoni tal-ambjent kienet diġà qed tiġi diskussa fil-KGB. B'kwistjonijiet bħall-ambjent u
l-anti-razzizmu, eċċ., tista' tperswadihom jgħidu: ejja nħallu d-demokrazija u r-regola tal-liġi għalissa; l-iktar
importanti hu l-anti-razzizmu, l-iktar importanti hu l-ambjent.
Dawn kienu ħsibijiet li kellhom il-KGB fis-snin sittin.
Imma rrid ngħid, billi semmejt it-tema tat-tibdil fil-klima, nħoll il-kappell għalik.
Huwa tassew notevoli li tuża l-kwistjoni tal-klima bħala mezz biex tiddgħajjef l-istat kostituzzjonali demokratiku.
Iva, u dan iwassalna għall-miri li ġew stabbiliti fis-Unjoni Sovjetika fl-1966.
L-ewwel għan kien li jħalli l-Punent jikber ġewwa.
U l-għan it-tieni kien li jagħmel flus mill-klima.
Dak hu dak li ġara.
Allura l-ewwel pass kien li fl-1967 jipprovdi parir lill-Club of Rome, lill-fundatur tal-Club of Rome, biex ngħidu
hekk, dwar kif għandu jitwaqqaf u dwar x'inhuma l-oqsma ewlenin li għandhom ikunu l-fokus tiegħu.
Huwa ttajjar lejn l-Unjoni Sovjetika f'dak iż-żmien u kellu laqgħat twal.
U wara, meta twaqqaf il-Klabb ta' Ruma, żewġ ġenerali tal-KGB kienu dejjem membri sħaħ tal-Klabb ta' Ruma sa l-1992.
Ma nistax ngħid x'ġara wara, imma huwa dokumentat.
Punt ieħor hu li nħoloq istitut konġunt qrib Vjenna flimkien mal-Amerikani biex jimmaniġġja d-diżoluzzjoni
tal-Unjoni Sovjetika, fejn il-persunal politiku ġie mħarreġ mill-1982 'il quddiem għall-era ta' wara l-perestrojka.
Dan ifisser li hemm ismijiet bħal Chubais, Wechselberg, Arwen u oħrajn, li ġew imħarrġa hemmhekk u mbagħad,
fl-aħħar tal-perestrojka, kienu involuti fil-privatizzazzjoni tal-propjetà pubblika u tal-propjetà statali.
U hekk saru l-miljardiera jew l-oligarċi dwarhom qed nitkellmu.
Fl-Istati Uniti, ħadet 200 sena biex dawn l-oligarċi joħorġu.
U dak kien tliet sa ħames snin ilu, meta dawn l-oligarċi ħarġu.
U kulħadd baqa' bla kliem kemm dawn in-nies saru sinjuri malajr.
Għani f'liema mod?
Permezz tal-privatizzazzjoni, għax kienu fis-sors u setgħu jipprivatizzaw l-intrapriżi statali rilevanti.
Dak kien proċess pjuttost kumpless.
Il-ktieb jiddeskrivi wkoll dan il-proċess fid-dettall.
U l-oligarċi mill-Punent, l-oligarċi finanzjarji, kienu wkoll involuti.
U kienu għażlu l-iktar biċċiet ewlenin fl-industrija tal-materjali roh.
U Khodorkovsky huwa wieħed minn dawn l-eżempji, Abramovich huwa eżempju ieħor, li rċieva self mill-Punent, kien irċieva impenji
ta' self mill-1988, u mbagħad, meta l-privatizzazzjoni kienet għaddejja, akkwista dawn
il-kumpaniji bħala fiducjarji, biex ngħidu hekk.
Naturalment, dak ma kienx viżibbli. Kuratur, iva, tajtu lil xi ħadd.
Imma kien qiegħed quddiem u kulħadd ħaseb li kien is-sid.
U Roman Abramovich għandu 100 miljun – dan ukoll huwa dokumentat fil-ktieb. Fl-Istati Uniti, hemm din
l-organizzazzjoni msejħa Finken, tip ta' unità ta' kontroll li tinvestiga reati finanzjarji, u hemm artiklu twil dwarha.
Allura hu rċieva self ta' 100 miljun dollaru u mbagħad investa l-flus f'kumpanija tal-petrolju, li mbagħad
biegħa għaxar jew tnax-il sena wara għal 13.5 biljun dollaru.
Ukoll, issa jgħix minn dak it-tliet fil-mija, iva.
Dan hu kemmxejn estrem. Allura, jekk nifhem sew, redistribuzzjoni miġnuna tal-ġid nazzjonali?
Iva, wara l-ewwel rivoluzzjoni, meta l-knisja kollha, in-nobbli, il-proprjetarji kbar tal-art, il-kummerċjanti u
l-intraprendituri, b'kelma oħra l-kapitalisti, ġew esproprjati.
Ħafna nqatlu fil-proċess, ħafna ħarbu lejn l-Ewropa.
U dik kienet it-tieni kampanja tar-ridistribuzzjoni, fejn in-nies saru sinjuri fi żmien qasir ħafna.
Dak iż-żmien, fil-bidu tas-snin 1920, f'dawk iż-żminijiet turbolenti, kollox kien kważi trasferit
lill-istat u mhux allokat lill-individwi, jiġifieri rriallokat.
Allura, issa dak li qal is-Sur Maaßen dwar il-klima huwa t-tielet ridistribuzzjoni.
Għalissa, il-ġlieda tal-klassijiet saret il-ġlieda tal-klima.
U jekk dak kien xi ħadd li, biex ngħidu hekk, kien kapitalista, illum huwa l-għadu tad-denjaturi tal-klima, tad-dnubaturi
tal-klima u ta' dawk kollha li jagħmlu ħsara lill-klima.
U għalhekk din l-ideoloġija kollha issa waslet għal livell fejn għandna taxxi fuq il-CO2 – il-kwistjoni kollha tal-prodotti
organiċi hija wkoll parti minn dan, jiġifieri li kollox organiku huwa aktar għali – imma wkoll restrizzjonijiet fuq il-mobilità.
Nistgħu issa naraw li l-Grupp VW qed jitnaqqas, jiġifieri qed jonqos.
U fl-aħħar mill-aħħar, dan ifisser li peress li ma rridux aktar trasport privat għal raġunijiet klimatċi, ara
l-bliet ta' 15-il minuta, tista' tagħmel kollox hemm bil-bajk.
U jekk trid titlaq mill-belt ta' 15-il minuta, issa għandek bżonn permess fiċ-Ċina.
Mod ieħor, ma tkunx tista' tgħaddi mill-barriera.
U għalhekk il-forzi li organizzaw dan reġgħu qed jirbħu flus.
Il-flus isiru minn arja sħuna.
U issa qed nirreferi għas-Sur Maaßen.
Eċċitanti. Allura, biex nissummarizzaw, nistgħu verament niċċitaw lill-inizjatur sabiħ tagħna tal-WEF?
Iva.
Klaus Schwab.
Michael Wolski Iva, dan hu wkoll interessanti.
Il-WEF, il-Forum Ekonomiku Dinji, twaqqaf fl-1972 minnu, u għadu hemm sal-lum, fossili.
Ma jkollok xejn u tkun kuntent; dan hu l-għan.
U dan jerġa' jwassalna għas-soċjetà soċjalista.
Issa qed nitkellmu dwar dawn it-taxxi fuq il-CO2, sistemi ġodda ta' tisħin – 40% tan-nies fil-Ġermanja huma sidien
tad-djar tagħhom stess, u ma nafx kemm minnhom se jkunu jistgħu jaffordjaw sistema ġdida ta' tisħin.
U mbagħad il-famużi Black Rocks u kumpaniji simili probabbilment se jibqgħu hemm u jgħidu, "okej, imbagħad nixtruha mill-proprjetà
tal-falliment, minn aċċessjoni ta' forklorazzjoni."
Iva, tassew tassew illuminanti, ngħid jien, kemm wasalna 'l bogħod f'din it-tielet prova attwali.
Iva.
Intervistatur ta' KlaTV Verament issa wieħed irid jistaqsi kemm verament miet is-soċjalizmu fl-1989.
Imma biex nissummarizza, jista' jkun diffiċli ħafna li wieħed jimmaġina li hawn forzi moħbija li qed jaħdmu
u li ċarament qed jaġixxu kontra l-benesseri tan-nies.
U sa issa, daqshekk diabolikament intelliġenti, wieħed jista' kważi jgħid, daqshekk komprensiv, fil-fatt.
Iva, li probabbilment kollox huwa kkontrollat minn intelliġenza artifiċjali.
Iva, fl-aħħar ta' din l-intervista tant interessanti, nixtieq nistaqsi x'ieħor jista' jsir issa?
Ukoll, tista' tistabbilizza ruħek billi tikseb informazzjoni komprensiva, jiġifieri mhux biss tieħu l-kontribut intellettwali
tiegħek mill-aħbarijiet ta' kuljum, MoMa u Netflix, iżda wkoll billi tuża medji
alternattivi jew tieħu ispirazzjoni minn sorsi bħal din.
Għandi kważi 100 rabtiet f'dan il-ktieb għal siti web fejn tista' ssib rabtiet fuq firxa wiesgħa ta'
suġġetti, tiġbor ideat ġodda u mbagħad tkompli tfittex aktar.
Imma dan ifisser li trid tkun attiv u ma toqgħodx bilqiegħda quddiem it-televiżjoni b'borża ta' patatini filgħaxija.
Iva, naħseb li se nieħdu dan fil-qalb: li nsiru attivi. Grazzi ħafna għall-intervista.
Grazzi wkoll.
U mbagħad nerġgħu naraw lil xulxin.
Iva, grazzi.