WEBVTT 00:00.520 --> 00:02.560 Хәерле килү, Вольски әфәнде. 00:02.560 --> 00:05.560 KlaTVдан чакыру өчен рәхмәт. 00:05.560 --> 00:12.840 Әйе, шатланып. Без бу әңгәмәне бик истәлекле көндә, 9 ноябрьнең еллыгында үткәрәбез. 00:12.840 --> 00:19.840 1989 елда Берлин диварының егылуына хәзер нәкъ 35 ел узды. 00:19.840 --> 00:27.976 Сез бу тема буенча берничә бик кызыклы китап авторы, аларны шулай ук сезнең веб-сайтта да табарга мөмкин. 00:27.976 --> 00:34.016 Башлаганчы, иң элек сезне безнең тамашачыларга тәкъдим итәбез. 00:34.016 --> 00:39.560 Майкл Волски 1952 елда Саксониядә туган һәм Көнчыгыш Берлинда үскән. 00:39.560 --> 00:42.304 Ул өч баланың атасы. 00:42.304 --> 00:48.080 1970 елда урта белем алуны тәмамлаганнан соң, ул чит ил сәүдәсе буенча махсуслашып, икътисад белгечлеге дипломын алды. 00:48.080 --> 00:53.664 1974 елдан башлап Вольски әфәнде ГДРда чит ил сәүдәсендә эшләде. 00:53.664 --> 00:59.839 1986 елдан 1990 елга кадәр ул Көнчыгыш Берлиндагы Халыкара сәүдә үзәгендәге АКШ корпорациясе офисында 00:59.839 --> 01:03.620 ГДР тышкы сәүдәсе буенча элемтә офицеры булып эшләде. 01:03.620 --> 01:10.440 1989 елның декабрендә ул төркем исеменнән Көнчыгыш Берлинда сату компаниясе булдыру бурычын үз өстенә алды. 01:10.440 --> 01:14.523 Бу боерык 1990 елның гыйнварында янә гамәлдән чыгарылды. 01:14.523 --> 01:18.620 1991 елның башында Вольски әфәндене Мәскәүгә күчерделәр. 01:18.620 --> 01:24.048 Анда ул төркемнең СССРдагы вәкиллек офисын нигезләүче һәм җитәкчесе булды, һәм Совет Союзының 01:24.048 --> 01:28.096 таркалуын, Россиянең үзгәрүен үз күзләре белән күрде. 01:28.096 --> 01:33.632 1998 елда ул Берлинга кире кайтты һәм рус компанияләре өчен консультант булып эшләде. 01:33.632 --> 01:40.160 2006 елдан 2012 елга кадәр ул Сараеводагы Германия-Босния бизнес ассоциациясенең нигез салучысы һәм директоры булды. 01:40.160 --> 01:43.736 Майкл Волски 2014 елдан бирле пенсиядә. 01:43.736 --> 01:48.080 Ул Берлин диварының җимерелүе турында биш китап авторы. 01:48.080 --> 01:57.065 Безнең хәтердә һәм массакүләм мәгълүмат чаралары хәбәрләрендә 1989 елда Берлин диварының җимерелүе һәрвакыт тыныч революция 01:57.065 --> 02:02.440 буларак, ГДР халкы арасындагы ризасызлык нәтиҗәсе буларак күренә. 02:02.440 --> 02:07.310 Күп кешеләр тынычлык һәм демонстрацияләр турында уйлый. 02:07.310 --> 02:13.925 Һәм сезнең «1989: Берлин диварының егылуы» исемле китабыгызда, 35 елдан соң ясалган ретроспектива буларак, сез, заманча 02:13.925 --> 02:19.843 шаһит буларак, диварның егылуын җентекләп планлаштырылган һәм гамәлгә ашырылган вакыйга дип тасвирлыйсыз. 02:19.843 --> 02:22.260 Син моны ни өчен уйлыйсың? 02:22.260 --> 02:35.159 Әйе, CVымда алдан әйткәнемчә, мин 1986–1990 елларда Көнчыгыш Берлиндагы АКШ корпорациясенең вәкиллек офисында эшләдем, 02:35.159 --> 02:42.180 анда мин ГДРда корпорациянең эшмәкәрлеген үстерүгә ярдәм иттем. 02:42.180 --> 02:52.406 1989 елның ноябрендә Берлин дивары җимерелгәч, офисны идарә итүче компаниянең швейцарияле башлыгы 02:52.406 --> 02:58.056 декабрьдә килеп: «Майк, сиңа махсус йөкләмә бар», диде. 02:58.056 --> 03:06.343 Без ГДРда сатулар өчен, Польшада, Чехиядә һәм Венгриядә эшләгән кебек, филиал ачачакбыз. 03:06.343 --> 03:13.824 Һәм сезнең бурыч – әйтергә мөмкин булса, бу нигезне башлап җибәрү һәм кирәкле әзерлек эшләрен башкару: 03:13.824 --> 03:20.743 мәсәлән, адвокат һәм юрист белән элемтәгә керү, нинди милек һәм күпме кеше катнашуын ачыклау. 03:20.743 --> 03:23.943 Һәм хәзер Раштуага берничә көн генә калган иде. 03:23.943 --> 03:38.656 Мин моны башлап җибәрдем, аннары гыйнвар башында эшнең һәр этабы өчен җаваплы тиешле кешеләр белән сөйләшүләр үткәрергә теләдем. 03:38.656 --> 03:48.063 Аннары 1990 елның 9 гыйнварында шалтыраттылар да барысын да туктатырга куштылар. Без филиал ачмыйбыз. 03:48.063 --> 03:53.176 Безнең бизнес Германиядәге филиалга күчереләчәк. 03:53.176 --> 03:56.450 Германия Федератив Республикасының Нёсс шәһәрендә зур бер компания бар иде. 03:56.450 --> 04:04.816 Һәм бу мине шаккатырды. Һәм мин сорадым: ни өчен аны туктаталар? 04:04.816 --> 04:15.460 Аннары башлык миңа әйтте: «Әйе, без АКШтан киләчәктә ГДР булмаячак дигән күрсәтмәләр алдык». 04:15.460 --> 04:18.303 Бу 1990 елның 9 гыйнварында булды. 04:18.303 --> 04:29.196 Әгәр тарихка күз салсак, дүрт союзник һәм ике немец тышкы эшләр министры 1990 елның 13 февраленә кадәр очрашмады һәм 04:29.196 --> 04:36.100 Германияне берләштерү турында сөйләшүләрне башларга карар кылды. 04:36.100 --> 04:42.670 Димәк, югары җитәкчелек нәтиҗәне алдан ук белгән. 04:42.670 --> 04:51.668 Һәм кызыклысы шунда ки, 13 февраль җитәр алдыннан ук икенче чакыру булды, анда миңа барысын да 1990 елның 30 04:51.668 --> 05:00.460 июненә кадәр тәмамларга кирәклеге әйтелде, ягъни ГДР бизнесын Көнбатыш Германия филиалына интеграцияләү. 05:00.460 --> 05:05.523 Әйе, һәм май аенда без белдек, акча берлеге 1 июльдә барлыкка киләчәк. 05:05.523 --> 05:13.728 Һәм әле дә очраклык турында сөйләүче һәркем, минемчә, шактый наив. 05:13.728 --> 05:19.296 Ләкин бу сорау туа: чынлап та диварның җимерелүен кем теләгән? 05:19.296 --> 05:28.923 Мин Мәскәүдә булганда шактый белемле күп кешеләр белән сөйләштем. 05:28.923 --> 05:37.316 Мәсәлән, коммунизм җимерелгәннән соң эштән куылган элекке КГБ әгъзалары. 05:37.316 --> 05:43.731 Шулай итеп, Совет Союзы таркалды, чит ил сәүдәсе монополиясе җимерелде, һәм аерым комбайналар хәзер 05:43.731 --> 05:46.996 экспорт һәм импорт операцияләрен башкара алдылар. 05:46.996 --> 05:52.891 Шулай килеп чыкты ки, хәзер мин Мәскәүдәге чит ил сәүдә компаниясенә түгел, ә комбайндарның чит ил 05:52.891 --> 05:58.510 сәүдә бүлекләренә барырга тиеш идем, һәм шунда иркен немецча сөйләшә торган кешеләр бар иде. 05:58.510 --> 06:05.452 Аннары, әйе, минем рус һәм инглиз телләрем шулкадәр дә профессиональ түгел иде, шуңа 06:05.452 --> 06:09.196 күрә алар миңа: «Син кайдан?» дип сорадылар. 06:09.196 --> 06:17.430 Ә бизнес-картада Майкл Волски язылганда, ул Фриц Мюллер кебек ачык танылмый иде. 06:17.430 --> 06:22.416 Мин моны әйткәч, ГДРдан аның йөзе балкып китте: 06:22.416 --> 06:29.652 Мин дә ГДРда биш ел булдым. Мин немецча иркен сөйләшә идем һәм аның гаскәрдә булмавын белә идем, чөнки офицерлар 06:29.652 --> 06:36.720 ГДРда максимум өч ел гына хезмәт итәләр иде. Ә башка гаскәр төркемнәреннән булганнар бераз озаграк тордылар. 06:36.720 --> 06:44.529 Аннары кызыклы сөйләшүләр булды, алар миңа ГДРның җитәкчелек структуралары һәм хакимият 06:44.529 --> 06:50.000 мөнәсәбәтләре турында мин белмәгән күп нәрсә сөйләделәр. 06:50.000 --> 06:59.416 Әйе, мин ул вакытта бик күп укыдым: Совет сәясәтчеләре, дипломатлар, разведка агентлары һәм башкаларның китапларын. 06:59.416 --> 07:08.510 Һәм әкренләп сурәт ачыграк булды: бу чынлыкта төтен пәрдәсе артында яшерелгән вакыйга икән, ә 07:08.510 --> 07:14.576 ул төтен пәрдәсе «Тыныч революция» дип аталган. 07:14.576 --> 07:28.520 Кызыклысы шунда ки, 2015 ел башында бу мәсьәләгә бераз яктылык керткән өч басма чыкты. 07:28.520 --> 07:38.271 Беренчесе шунда иде: 2014 елның 2 ноябрендә Der Spiegel журналында Горбачев һәм Шеварднадзенең 07:38.271 --> 07:44.416 диварның иртәрәк егылуын теләгәннәре турында мәкалә чыкты. 07:44.416 --> 07:49.856 Икесе конференциядә катнашу өчен Берлинда булган Эрихны күрергә бардылар... 07:49.856 --> 07:51.156 Бу кайчан булды? 07:51.156 --> 08:00.558 Бу 1987 елда булды. 1987 елның 28 яки 29 маенда алар Эрих Хонеккер янына килделәр һәм аңа әйттеләр: дивар Горбачев 08:00.558 --> 08:07.651 формалаштырган бердәм Европа образына туры килми, шулай ук ул разоружение сәясәтенә дә 08:07.651 --> 08:11.800 туры килми, шуңа күрә ул диварны җимерергә тиеш. 08:11.800 --> 08:17.780 Аннары Эрих, әйтерсең лә, өстәлгә менде дә «юк» диде. 08:17.780 --> 08:26.209 Бу бик батыл иде, чөнки Эрих шулай ук белә иде: әгәр син Мәскәү теләгәнне эшләмәсәң, 1968 08:26.209 --> 08:30.496 елда Прагада булган кебек танклар килмәячәк. 08:30.496 --> 08:34.309 Аннары икесе дә китте. 08:34.309 --> 08:42.909 Кызыклысы шунда ки, 14 көннән соң Рейган Көнбатыш Берлинда булды һәм Бранденбург капкасының көнбатыш ягында чыгыш ясады. 08:42.909 --> 08:52.770 Аннары, рәсемдә бик ачык күренгәнчә, Горбачев әфәнденең мәшһүр «Бу диварны җимерегез!» дигән белдерүе булды. 08:52.770 --> 08:56.026 Шулай итеп, ул Хонеккер дип әйтмәде, ә Горбачев дип әйтте. 08:56.026 --> 09:00.780 Шулай итеп, ул кем җитәкче икәнен белде. 09:00.780 --> 09:10.428 Һәм бу булмаганга күрә, 1989 елда яшерен Совет операциясе булды. 09:10.428 --> 09:22.029 Бу «Операция Лутч» дип аталган китапта тасвирлана, ул 2014 ел ахырында яки 2015 ел башында басылып чыккан, аны ГДР хәрби 09:22.029 --> 09:30.826 разведка хезмәтенең яшерен агенты язган; ул китапта Берлин дивары ничек егылганын һәм алдан 09:30.826 --> 09:35.476 нинди әзерлек эшләре башкарылганын тасвирлый. 09:35.476 --> 09:50.101 Өченче нокта — 1989 елда Венгриядәге вакыйгалар, чик ныгытмаларын сүтү, нәкъ менә шушы очрашу, бу пикник узган 09:50.101 --> 10:04.864 урын, анда якынча 700 ГДР ватандашы мөмкинлектән файдаланып, Австрия аша Федератив Республикага китте. 10:04.864 --> 10:11.863 Кызыклы. Сездә тагын шундый вакыйгалар бармы, анда булган хәлләр кино сценарие кебек тоелды? 10:11.863 --> 10:19.360 Әлбәттә, әле дә берничә вакыйга булды. 10:19.360 --> 10:29.206 Хәзер 9 ноябрьгә карасаң, ул көн ничек оештырылган, ничек узган — болар барысы да безгә 10:29.206 --> 10:34.323 таныш сурәтләрдә, тик алар башкача аңлатыла. 10:34.323 --> 10:50.408 Мин моны китапта да телгә алдым: мәсәлән, соңрак Шабоуски үз текстын укыганда без бу текстта бер нәрсәнең җитмәвен күрербез, 10:50.408 --> 10:58.620 әмма Эгон Кренц аны өстәп куйган — блоклау чоры булуы турында. 10:58.620 --> 11:01.500 Әйдәгез, моны бер мизгелгә тыңлыйкмы? 11:04.928 --> 11:14.784 ...без бүген ҢДРның һәр гражданына ҢДРның чик үтү пунктлары аша илдән чыгу мөмкинлеген 11:14.784 --> 11:20.640 бирәчәк кагыйдә кертү турында карар кабул иттек. 11:20.640 --> 11:29.155 Министрлыкның матбугат бүлеге өчен Министрлар Шурасы бу вакытлыча тәртип Халык палатасы тиешле хокукый 11:29.155 --> 11:35.740 актны кабул иткәнче гамәлгә керәчәк дип карар кылды. 11:35.740 --> 11:41.363 Һәм ул укып чыккан бу текстта чикләү турында хәбәр бар. 11:41.363 --> 11:48.323 Һәм моны иртәгә иртәнге биштә генә радио аша игълан итәргә тиеш иделәр. 11:48.323 --> 11:57.825 Һәм бу чикләү бетерелде, шуңа күрә озынрак версия булса, ул шунда утырып эзли, карый да: «Мондый нәрсә булырга 11:57.825 --> 12:02.688 тиеш дип күңелем сизгән иде, ләкин таба алмадым», — ди. 12:02.688 --> 12:08.600 Бу чикне кичү урыннарына ашыгу тудырды. 12:08.600 --> 12:17.152 Һәм бу шулай ук Совет хәрби разведка хезмәте тарафыннан оештырылган операция иде. 12:17.152 --> 12:23.940 Хәзер күп кенә ГДР гражданнары шул вакытта үз-үзләренә биргән сорау: ни өчен ут ачылмады? 12:23.940 --> 12:25.320 Әйе, бу киләсе пункт. 12:25.320 --> 12:36.003 Шулай итеп, 1989 ел башында чиктә үтергеч ут алышу булды. 12:36.003 --> 12:49.080 Аннары яшь Крис Геффрой Берлинда атып үтерелде, бу, әлбәттә, Шеварднадзе һәм Горбачев сәясәте өчен зур фаҗига булды. 12:49.080 --> 13:02.867 Ләкин ГДРның көнбатыш чиге Варшава килешүе суверенитеты астында булганлыктан, апрельдә ГДР чик сакчылары игълан итте, әмма Варшава 13:02.867 --> 13:09.020 килешүе карары буенча көнбатыш чиктә корал куллану туктатылды. 13:09.020 --> 13:11.463 Бу 12 апрельдә булды. 13:11.463 --> 13:23.956 Бу шуннан башлап чик сакчылары пистолет-пулемётлар белән күзгә күренеп хезмәт иттеләр, ләкин аларда патроннар юк иде. 13:23.956 --> 13:29.056 Һәм бары тик офицерларның шәхси хезмәт кораллары өчен патроннары гына бар иде. 13:29.056 --> 13:37.184 Бу шул мәлдән башлап бу чик режимының тәмамланачагы инде ачык иде. 13:37.184 --> 13:41.203 Әлбәттә, моны беркем дә белми иде; ул иң югары дәрәҗәдәге сер иде. 13:41.203 --> 13:45.050 Чөнки шул вакытта чик буенда инде халык йөгереп килгән булыр иде. 13:45.050 --> 13:49.020 Әйе, ләкин анда ГДР солдатлары гына түгел иде. 13:49.020 --> 13:53.792 Кешеләр шулай ук ГДРда һәр җирдә булган барлык рус солдатларының кайда икәнен дә аптырап сорадылар. 13:53.792 --> 14:03.216 Әйе, һәм бу 9 ноябрьдәге чара өчен моны алдан ук яхшылап планлаштырганнар иде. 14:03.216 --> 14:12.010 Шулай итеп, 7 ноябрь Совет Социалистик Республикалар Союзында иң мөһим сәяси бәйрәм – Бөек Октябрь социалистик инкыйлабы иде. 14:12.010 --> 14:15.800 Ул вакытта октябрь иде, чөнки аларның календаре башка иде. 14:15.800 --> 14:29.740 Һәм бу бәйрәмнәр һәрвакыт ике көн дәвам итте, шуңа күрә Совет Союзында 7 һәм 8 ноябрь дәүләт бәйрәмнәре иде, икеләтә бәйрәм. 14:29.740 --> 14:34.883 Һәм шул вакытта Совет солдатларын урнаштырдылар. 14:34.883 --> 14:43.241 ГДРда аларга бары тик төркемләп кенә чыгарга рөхсәт ителде; аерым чыгарга рөхсәт ителмәде, һәм бу 14:43.241 --> 14:48.000 солдатларны 13 ноябрьгә кадәр казармада ябып тоттылар. 14:48.000 --> 14:50.856 Һәм моның өчен тагын бер сәбәп бар иде. 14:50.856 --> 14:56.983 Һәр ел саен 300–400 совет солдатлары дезертирлана иде. 14:56.983 --> 15:03.189 Күпләр көнчыгышка барырга теләделәр, кайтырга теләделәр, ә кайберләре көнбатышка барырга теләделәр. 15:03.189 --> 15:15.508 Һәм 1989 елның 3–4 августында көнбатыш чигендә качып китүче, ягъни дезертир булган совет солдаты Көнчыгыш Германия чик сакчысын 15:15.508 --> 15:21.116 атып үтергәннән соң, аларны төрмәгә ябу өчен бөтен нигез бар иде. 15:21.116 --> 15:36.283 Чөнки әгәр чик ачылган булса, Совет солдатлары кораллары белән халык арасында аралашып, кан коелышы китереп чыгара алырлар иде. 15:36.283 --> 15:39.140 Әлбәттә, тагын берничә пункт та бар иде. 15:39.140 --> 15:45.756 ГДРда иң югары Совет вәкиле, сәяси вәкиле — илче иде. 15:45.756 --> 15:55.523 Һәм бу шулай ук дәүләт чиген саклау өчен Совет солдатларын җибәрүне дә кузгата алган булыр иде. 15:55.523 --> 16:03.717 1953 елдагы кебек үк, ГДРдагы шул вакыттагы югары комиссар Семенов та 17 июньдә совет 16:03.717 --> 16:08.176 солдатларына ут коралларын кулланырга боерды. 16:08.176 --> 16:10.816 Бу Мәскәүдә эшләнмәде, ә Берлинда эшләнде. 16:10.816 --> 16:22.113 Һәм теләсә нинди куркынычны бетерү өчен, чөнки ГДРдагы совет солдатларының баш командиры, әйтик, бәяләүе 16:22.113 --> 16:32.566 авыр булуы билгеле иде, совет илчесенә йокы китерүче дару бирелде яки ул үзе бер таблетка эчте. 16:32.566 --> 16:37.343 Һәрхәлдә, ул шул кич җавап бирмәде. 16:37.343 --> 16:45.824 Һәм бу боерыкны бирә алырлык бердәнбер кеше анда юк иде. 16:45.824 --> 16:50.420 Әйе, ә җитәкчелек, ягъни Хонеккер һәм компания? 16:50.420 --> 16:58.943 Ярар, төнлә, бу мәгълүм булгач... Тагын бер нәрсә бар иде, әле Үзәк Комитет утырышы да бар иде. 16:58.943 --> 17:13.643 Шабовскийның чыгышы белән бер үк вакытта узучы Үзәк комитет утырышы якынча кичке алтыда тәмамланырга планлаштырылган иде. 17:13.643 --> 17:21.592 Ләкин анда, ачык күренгәнчә Совет хәрби разведка хезмәте яки ГДР хәрби разведка хезмәте 17:21.592 --> 17:26.916 күрсәтмәләре буенча эш иткән кешеләр җыелышны озайттылар. 17:26.916 --> 17:32.030 Шулай итеп, син дә аерыла алмыйсың дидең, синең бик күп проблемаларың бар. 17:32.030 --> 17:36.716 Шулай итеп, алар җыелышны кичке 8:40ка кадәр дәвам иттеләр. 17:36.716 --> 17:43.271 Шулчак Шабовский «бу шунда ук гамәлгә керәчәк» диде, һәм кешеләр чик үтү пункты — аерым 17:43.271 --> 17:48.236 алганда Борнхольмер-штрассе — ягына агыла башладылар. 17:48.236 --> 17:53.483 Һәм бу соңыннан телевизорда игълан ителде, башта Көнчыгыш Германия телевидениесендә, аннары Көнбатыш Германия телевидениесендә. 17:53.483 --> 18:01.472 Һәм менә алар Үзәк комитетта, әйтерсең лә изолятор бүлмәсендә утыралар иде. 18:01.472 --> 18:07.260 Ул вакытта мобиль телефоннар булмады, шуңа күрә беркем дә уйнап кычкырып: «Ох, хәзер ни булды?» дия алмады. 18:07.260 --> 18:13.906 Юк, юк. Һәм алар моны якынча кичке унда гына белделәр. 18:13.906 --> 18:18.510 ГДР саклану министрлыгы Берлинда түгел, ә Страусбергта урнашкан иде. 18:18.510 --> 18:30.096 Шулай итеп, алар чыгып киттеләр, һәм кичке 8:40тан соң, якынча 10да Страусбергта булдылар, һәм шул вакытта хәбәр тарала башлады. 18:30.096 --> 18:39.128 Ләкин моңа Советлар да катнашты, шуңа күрә, бәлки, беренче моторлаштырылган пехота 18:39.128 --> 18:44.243 дивизияләрен урнаштыру идеяләре кире кагылды. 18:44.243 --> 18:45.563 Кызыклы. Майкл 18:45.563 --> 18:56.070 Әгәр хәзер сораулар туса да, әлбәттә, тыныч революционерлар булган, чөнки алар моңа әзер иделәр. 18:56.070 --> 19:07.707 Шулай итеп, бу Совет хәрби разведка хезмәтеннән иде, Стазидан да, КГБдан да түгел, ә Көнбатыш хезмәтләреннән дә, шуның нәтиҗәсендә 19:07.707 --> 19:18.400 кешеләр урамнарга чыкты, протест белдерде, тәрәзәләренә шәмнәр куйды һәм башка шундый гамәлләр кылды, һәм болар инде бар иде. 19:18.400 --> 19:25.149 Ниһаять, соңрак тыныч революционерларның тарихын сөйләү өчен ул кирәк булды. 19:25.149 --> 19:30.103 Һәм анда бары тик өч кеше басып торып «Менә, болар өч тыныч революционерлар иде» дип әйтү генә дә 19:30.103 --> 19:32.630 ярамас иде, чөнки бу бик тә нәтиҗәле булмас иде. 19:32.630 --> 19:38.320 Шуңа күрә ул массакүләм хәрәкәт булырга тиеш иде, территориаль яктан да — ул Лейпциг һәм Берлинда гына түгел, ә 19:38.320 --> 19:41.760 шулай ук бу демонстрацияләр узган башка шәһәрләрдә дә. 19:41.760 --> 19:49.120 Кызыклы. Шулай итеп, әлегәчә әйткәннәребезне йомгакласак, бүген дә без шул ук хәлне күрәбез: дүшәмбе саен урамнарга 19:49.120 --> 19:55.328 меңләгән кеше чыгып, шул вакыттагы кебек демонстрацияләр үткәрә. 19:55.328 --> 20:04.320 Хәзер син әйтәсең, Совет җитәкчелеге нигездә Берлин диварының егылуын планлаштырган һәм бу демонстрацияләрдән файдаланган. 20:04.320 --> 20:10.363 Ниһаять, сез Көнбатыш разведка органнарының да актив роль уйнаганын тәкъдим иттегез. 20:10.363 --> 20:19.616 Димәк, мин дөрес аңлыйммы: рәсми рәвештә дошман булган Көнчыгыш белән Көнбатыш хәзер бер үк көн тәртибе буенча бергә эшлиләр? 20:19.616 --> 20:28.669 Минемчә, шулай. Сез күрә аласыз, бу уртак җеп 1917–1918 еллардан бирле тарих аша сузылып килә. 20:28.669 --> 20:36.870 Хәзер бу хезмәттәшлекнең булуын дәлилләүче санап бетергесез китаплар бар. 20:36.870 --> 20:44.940 Аның күпчелеге икътисади өлкәдә булды, ләкин кайберләре сәяси өлкәдә дә булды, шуңа күрә федератив 20:44.940 --> 20:51.380 дәүләтләрнең органнары арасында даими киңәшләшүләр булды. 20:51.380 --> 20:58.100 Кызыклы. Димәк, Көнчыгыш һәм Көнбатыш блоктар арасында күперләр булганмы? 20:58.100 --> 21:03.840 Мин әйе дияр идем. Ярар, мин шундый күпердә эшләдем. Ул сәүдәдә иде. 21:03.840 --> 21:08.803 ГДР бу АКШ корпорацияләрен җәлеп итүгә бик кызыксынды. 21:08.803 --> 21:16.130 Бу АКШ корпорацияләре 1985 елда килгәндә, алар инде нәрсәдер белгән булырга тиеш, чөнки алар бер үк 21:16.130 --> 21:22.816 вакытта килделәр һәм Көнчыгыш Германия гражданнарын хезмәткәр итеп эшкә алырга теләделәр. 21:22.816 --> 21:30.938 Алар шул вакытта үз кешеләрен үзе белән китерә алырлар иде, Көнбатыш Берлинда кешеләрне эзли алырлар иде һәм Халыкара сәүдә 21:30.938 --> 21:34.115 үзәге оештырган чит ил сәүдәгәрләрен файдалана алырлар иде. 21:34.115 --> 21:35.903 Һәм алар соңгысын теләделәр. 21:35.903 --> 21:45.949 Ләкин алар анда булмадылар, шуңа күрә эзләү башларга туры килде, чөнки бу кешеләргә Көнбатыш паспорты кирәк иде. 21:45.949 --> 21:53.040 Шулай итеп, аларга, әйтерсең лә, ГДРның бөтен «мельницасы»н үтеп, сәяхәт кадрлары булырга туры килде. 21:53.040 --> 21:58.856 Аннары миңа мөрәҗәгать иттеләр, мин бу эшкә кызыксындым, шуңа күрә мин ризалаштым. 21:58.856 --> 22:06.304 Аннары мин бу эшкә 1986 елның башында, апрельдә керештем. 22:06.304 --> 22:10.903 Ләкин, искә төшерсәк, тагын берничә күпер бар иде. 22:10.903 --> 22:15.516 Шулай итеп, Ангела Меркель министрлар гаиләсеннән чыккан. 22:15.516 --> 22:22.880 Һәм пастор, Касснер әфәнде, Темплинда теологлар өчен укыту үзәге булды. 22:22.880 --> 22:30.036 Көнбатыш Европадан килгән теологлар да анда даими кунаклар иде. 22:30.036 --> 22:36.203 Һәм, мөгаен, алар инде Анжелага күз салганнардыр. 22:36.203 --> 22:41.296 Кем белә. Ләкин монда ниндидер максат бар кебек яңгырый. 22:41.296 --> 22:49.850 Димәк, бу план кичә генә уйланып табылган түгел, шулай бит? Ул күптән инде эшләнәме? 22:49.850 --> 22:56.456 Мин шулай уйлыйм. Биредә безгә Карл Марксны җентекләп кабат карарга кирәкми. 22:56.456 --> 23:03.641 Ләкин барлык илләрнең пролетариатлары, берләшегез! Бу бары тик барлык илләр капиталистлары берләшкән очракта 23:03.641 --> 23:07.920 гына эшли, чөнки пролетариатлар капиталистларга бәйле. 23:07.920 --> 23:22.446 Ләкин 1917 елда Октябрь инкыйлабы булды, һәм шуннан бирле, бигрәк тә АКШтан чыккан берничә китап, мәсәлән Энтони 23:22.446 --> 23:35.700 Саттон язганнары, Уолл-Стрит белән большевик инкыйлабы арасындагы бәйләнешне бик җентекләп тасвирлый. 23:35.700 --> 23:46.085 Моннан тыш, анда Троцкий белән Ленинның ничек Петроградка барып революцияне кузгатулары тасвирлана: берсе 23:46.085 --> 23:56.496 Федераль резерв системасын нигезләүчеләр тарафыннан, икенчесе — Германия Абвехр тарафыннан финансланган. 23:56.496 --> 24:09.687 Кайберәүләр илнең үзгәрешкә өлгергәнен күргәнлектән – аеруча АКШ банкирлары, алар илне үз канат астына алырга теләгән; ә Ленин 24:09.687 --> 24:22.380 кирәк иде атышуны туктату килешүен (ул соңрак тынычлык килешүе булды) төзү һәм Германияне икенче фронттан азат итү өчен. 24:22.380 --> 24:36.064 Димәк, Брест-Литовск килешүе төзелде һәм Германия бу союздашлар Энтэнтесыннан чыкты – ә, Русия чыкты. 24:36.064 --> 24:44.740 Ул вакытта ул әле Русия империясе иде; Совет Союзы бары тик 1922 елның декабрендә генә оештырылды, ләкин ул күчеш чоры гына иде. 24:44.740 --> 24:56.168 Һәм шул вакытта американнар инде Ленинны белгән бер кешене билгеләделәр һәм аның белән беренче 24:56.168 --> 25:02.150 килешүләрне төзеделәр. Бу кеше Арман Хаммер иде. 25:02.150 --> 25:13.856 Һәм 1990 елда вафат булганчы, вафатына аз гына вакыт кала ул АКШ башкаласы белән Политбюро арасындагы элемтәче булды. 25:13.856 --> 25:25.020 Һәм Совет Союзының заводларны, гидроэлектростанцияләрне үз эченә алган барлык бу зур импорт проектлары, шулай ук Икенче 25:25.020 --> 25:37.740 бөтендөнья сугышы вакытындагы җир һәм аренда килешүләре дә, әйтергә кирәк, аның патронажы астында төгәлләнде. 25:37.740 --> 25:42.820 Әйткәндәй, Арман Хаммер еллар буе миллиардер булган. 25:42.820 --> 25:49.603 Аның атасы Коммунистик партиянең нигез салучысы, шулай ук АКШ Коммунистик партиясенең нигез салучыларының берсе иде. 25:49.603 --> 25:55.246 Һәм, әлбәттә, ул шулай ук Ленин ордены белән бүләкләнде. 25:55.246 --> 25:59.940 Ике блок арасында ачык бәйләнеш бар, дип әйтергә кирәк. 25:59.940 --> 26:05.340 Ләкин хәзер, тагын бер кат, чөнки бу бүгенге вакыйгалар өчен бик мөһим дип саныйм, кире борылып карыйк. 26:05.340 --> 26:13.896 Сез әйттегез, ФРС, ягъни Федераль резерв системасы, Көнбатыш дөньясының иң мөһим финанс 26:13.896 --> 26:18.740 олигархлары, Октябрь инкыйлабын башлап җибәргән. 26:18.740 --> 26:19.580 Әйе. 26:19.580 --> 26:24.543 Димәк, аларның анда бик ачык финанс мәнфәгатьләре булгандыр? 26:24.543 --> 26:31.552 Ярар, әлбәттә. Кызыксыну – Россияне басып алуда иде. 26:31.552 --> 26:33.920 Ләкин син моны турыдан-туры эшли алмас идең. 26:33.920 --> 26:41.748 Шулай итеп, алар моны сынап карадылар, һәм бу гражданнар сугышы булды, анда шулай ук 26:41.748 --> 26:46.560 американ, британ һәм япон сугышчылары да катнашты. 26:46.560 --> 26:48.816 Ләкин ил гади генә бик зур иде. 26:48.816 --> 27:01.936 Һәм нәкъ менә шуны алар анда эшләргә тырыштылар: үзләренә бәйле, ләкин дөньяга билгеле булмаган режим булдыру. 27:01.936 --> 27:08.685 Беркем дә уйламаган булыр иде, бу рус коммунистлары башлап җибәрү этабында Көнбатыш тарафыннан 27:08.685 --> 27:13.760 финансланган һәм соңрак алар тарафыннан контрольдә тотылганнар. 27:13.760 --> 27:23.220 Шулай ук шуның өчен күп кешеләр Совет Союзының үз системасын таркатканын аңлый алмыйлар. 27:25.200 --> 27:32.950 Шулай итеп, Берлин диварының җимерелүе чынлыкта Европаның социалистик илләренә карата тоткан кысымның йомшартуы иде. 27:32.950 --> 27:44.496 Аннары 1994 елга кадәр дәвам иткән Совет армиясенең чыгып китүе, һәм аннан соң үзе Совет Союзының таркалуы. 27:44.496 --> 27:50.410 Горбачев вазифага килгәч, ул моны «перестройка» һәм «гласность» терминнары белән матур итеп тасвирлады. 27:50.410 --> 28:01.200 Перестройка дигәндә яңадан кору, ә гласность дигәндә ачыклык аңлатыла. Һәм нәкъ менә шуны ул яңадан корырга теләде. 28:01.200 --> 28:09.161 Аннары без күрдек: шуннан олигарх кастасы барлыкка килде, ә бу Политбюро һәм партия, 28:09.161 --> 28:13.952 барлык структуралары белән, кинәт юкка чыкты. 28:13.952 --> 28:21.024 Һәм бездә булган сыйныф көрәше соңыннан климат көрәше булып үзгәрде. 28:21.024 --> 28:24.320 Ярар, бу безне хәзерге көнгә кадәр китерде, дип уйлыйм. 28:24.320 --> 28:25.440 Әйе, әйе. 28:25.440 --> 28:29.040 Бу минем киләсе соравым булыр иде. 28:29.040 --> 28:41.180 Сез тасвирладыгыз, Русия тарихында да, Совет Союзы тарихында да һәрвакыт зур финанс олигархларының йогынтысы булганын. 28:41.180 --> 28:44.320 Ә бүген? 28:46.816 --> 28:53.260 Майкл Волски:] Ярар, минемчә, алар әле дә хәлне контрольдә тоталар, ләкин моны шундый рәвештә күреп булмый. 28:53.260 --> 29:03.391 Ә Көнчыгыш блокта безне 1990 елга кадәр эшче класс партиясе, класс көрәше, барлык илләрнең пролетариатлары, 29:03.391 --> 29:12.126 берләшегез! – дигән буш сүзләр белән бомбаладылар; хәзер аларны башка буш сүзләр алыштырды. 29:12.126 --> 29:16.743 Һәм бу ничек барлыкка килүе сорау тудыра. 29:16.743 --> 29:20.083 Бу үзгәреш ни өчен килеп чыкты? 29:20.083 --> 29:27.424 Һәм бу безне диварлар төзелешенә, шул исәптән Берлин диварына кире кайтара. 29:27.424 --> 29:39.057 Чөнки 1960нчы елларда бу үзгәреш булды, ләкин элекке социалистик системаның кулислар 29:39.057 --> 29:47.600 артында яңа стратегия һәм теория эшләнелә иде һ.б. 29:47.600 --> 29:49.380 Мин моны болай аңлатыйм: 29:49.380 --> 29:58.196 Диварны төзүне 1960 елда советлар боерды, шуңа күрә планлы икътисадлы ГДРның барлык кирәкле әйберләрне, шул 29:58.196 --> 30:06.860 исәптән төзелеш материалларын һәм эшче көчләрен тәэмин итәрлек әзерлек эшләрен башкарырга туры килде. 30:06.860 --> 30:10.460 Аннары алар диварны төзеделәр. 30:10.460 --> 30:19.569 Сәбәбе шунда иде: Көнбатыш союздашлары Көнбатыш Берлинда сәяси хәлне үзгәртергә тәкъдим иткән Советлар 30:19.569 --> 30:25.180 Союзының Берлин ультиматумын кабул итәргә теләмәделәр. 30:25.180 --> 30:33.724 Аннары дивар салынды, һәм бу, гамәлдә, ГДРны идарә итү мөмкин булмаган хәлгә, ягъни 30:33.724 --> 30:38.800 икътисади җимерелеш чигенә китерүен ачыклады. 30:38.800 --> 30:48.898 Бу максат булмады, беркем дә моны фаразлый алмады, ләкин бу ГДРда, Көнчыгыш блогындагы бердәнбер сәнәгатьләшкән 30:48.898 --> 30:55.104 илдә социалистик планлы икътисад эшләмәвен күрсәтте. 30:55.104 --> 31:07.680 Сез, һичшиксез, Коммерция координациясы бүлеге һәм аның башлыгы Александр Шалк-Голодковский турында ишеткәнсездер. 31:07.680 --> 31:17.709 Бу хикәя 1962 елда башлана, шул вакытта Шальк-Голодковский SED район җитәкчелегенең чит ил сәүдәсе буенча беренче секретаре итеп 31:17.709 --> 31:25.231 билгеләнә һәм ул ГДРда чит ил сәүдәсе белән шөгыльләнергә рөхсәт ителгән якынча 30 ширкәт басымы 31:25.231 --> 31:29.879 астында кала — экспорт максатларын киметүне таләп итәләр. 31:29.879 --> 31:35.935 Ниһаять, ГДР сәнәгатьләшкән ил иде һәм ул чималны һәм яртылаш эшкәртелгән продукцияне сатып алып, аларны 31:35.935 --> 31:42.880 эшкәрткәннән соң бөтен дөньяга, әлбәттә, иң беренче чиратта Германия Федератив Республикасына сатты. 31:42.880 --> 31:53.243 Ләкин бу планлы икътисад шулкадәр каты булганга, ремонт, запас өлешләр һәм аксессуарлар кебек кечкенә әйберләрне 31:53.243 --> 31:59.104 сатып алырга мөмкин булмады, һәм машиналар эшсез торып калды. 31:59.104 --> 32:07.915 Аннары чит ил белән сәүдә итүче компанияләр килеп: «Әйе, без экспортлый алмыйбыз, чөнки XY компаниясе 32:07.915 --> 32:12.256 запас өлешләр булмау сәбәпле тапшыра алмый», – диделәр. 32:12.256 --> 32:20.953 1962 һәм 1963 елларда Шалк инде үз МФС командиры белән моны ничек үзгәртергә мөмкинлеген 32:20.953 --> 32:26.413 сөйләшкән иде, ләкин бу идеяне Мәскәүдә кире кактылар. 32:26.413 --> 32:41.226 1964 елда хәл тагын да начарланды, Хрущёвны төшерделәр, ә 1965 елда Мәскәү бу структураны ГДРда планлы икътисад белән параллель 32:41.226 --> 32:48.261 рәвештә шәхси чит ил сәүдәсе итеп эшләтүгә рөхсәт бирде. 32:48.261 --> 32:56.820 Аннары 1966 елда нигез салу документы кабул ителде, һәм шуннан соң бу коммерция координациясе өлкәсе кагыйдә белән булдырылды. 32:56.820 --> 33:02.953 Шулай итеп, ул рәсми газетада бастырылмады; бу кире нәтиҗә бирер иде. 33:02.953 --> 33:15.456 Көнбатыш берничә көн буена тезләрен чапып, ГДР коммунизмның эшләмәвен исбатлавын бәйрәм итәр иде. 33:15.456 --> 33:29.644 Ләкин бу, 1968 елдан башлап, дезертир булган чех СТАЗИ генералы аша Көнбатышка мәгълүмат килүгә китерде: 1966 елда Варшава 33:29.644 --> 33:39.181 килешүенең көзге утырышында бөтен социалистик доктринаны үзгәртергә һәм Көнбатышка 33:39.181 --> 33:46.210 социализмга үсү мөмкинлеге бирергә карар кабул ителгән. 33:46.210 --> 33:55.850 Һәм кызыклысы шунда ки, узган ел Конституцияне яклау буенча Федераль идарәнең элекке җитәкчесе нәкъ менә шуны раслады. 33:55.850 --> 33:59.170 Аны тыңлыйкмы? 33:59.170 --> 34:06.318 …Мин юрист, минем башлык диктатор яки диктатор булырга теләүче кеше булыр иде, һәм ул әйтер иде: «Г-н Мaaзен, 34:06.318 --> 34:13.029 либераль демократияне минем теләгәнчә эшләүче тоталитар дәүләткә ничек әйләндерергә мөмкин икәнен уйлагыз». 34:13.029 --> 34:19.403 Аннары мин бөтен системаны какшату өчен нинди механизмнарны кулланырга мөмкин икәнен дә карар идем. 34:19.403 --> 34:28.230 Системаны коллективизмга әйләндерүнең бер ысулы – кешеләрне куркыту һәм аларга югарырак максат кую, шул рәвешле барлык 34:28.230 --> 34:32.669 кешеләр дә төп агымга кереп, бер юнәлештә уйлый башлыйлар. 34:32.669 --> 34:43.648 Һәм әйтергә кирәк, конституцияне какшату өчен климатны куллану идеясе, аны кем генә уйлап тапкан булса да, бик зирәк булган. 34:43.648 --> 34:54.170 Мин беләм, 1960нчы елларда КГБда инде Көнбатышның социализмга үсүен ничек мөмкин итәргә дип уйлаган кешеләр булган. 34:54.170 --> 35:02.429 Ул вакытта тирә-якны саклау мәсьәләләре инде КГБда да күтәрелә иде. Тирә-якны саклау һәм расизмга каршы көрәш кебек мәсьәләләрне 35:02.429 --> 35:09.914 кулланып, кешеләрне «хәзер демократияне һәм хокук дәүләте принципларын читкә куеп торыйк, иң мөһиме – расизмга каршы 35:09.914 --> 35:13.810 көрәш, иң мөһиме – тирә-якны саклау» дип ышандырырга була. 35:13.810 --> 35:16.836 Бу 1960 елларда КГБның уйлары иде. 35:16.836 --> 35:22.663 Ләкин климат үзгәреше темасын күтәргәнең өчен сиңа чын күңелдән хөрмәт. 35:22.663 --> 35:29.850 Климат мәсьәләсен демократик конституцион дәүләтне какшату чарасы итеп куллану чыннан да гаҗәеп. 35:29.850 --> 35:40.963 Әйе, һәм бу безне 1966 елда Совет Союзында куелган максатларга китерә. 35:40.963 --> 35:44.510 Беренче максат – Көнбатышның үсүенә юл кую иде. 35:44.510 --> 35:49.570 Һәм икенче максат – климаттан акча эшләү иде. 35:49.570 --> 35:51.536 Шулай булды. 35:51.536 --> 36:03.341 Шулай итеп, беренче адым 1967 елда Рим клубының нигез салучысына, әйтергә кирәк, аны ничек оештырырга һәм аның төп игътибар 36:03.341 --> 36:09.010 юнәлешләре нинди булырга тиешлеге турында киңәш бирү булды. 36:09.010 --> 36:15.910 Ул шул вакытта Совет Союзына очып барды һәм озак сөйләшүләр үткәрде. 36:15.910 --> 36:30.536 Аннан соң, Рим клубы оештырылгач, ике КГБ генералы 1992 елга кадәр һәрвакыт Рим клубының тулы әгъзалары булды. 36:30.536 --> 36:34.590 Аннан соң нәрсә булганын әйтә алмыйм, ләкин ул документлаштырылган. 36:34.590 --> 36:43.819 Тагын бер мәсьәлә шунда ки, Америкалылар белән берлектә Вена янында Совет Союзы таркалу мәсьәләләре белән 36:43.819 --> 36:54.272 шөгыльләнү өчен уртак институт оештырылды, анда 1982 елдан башлап пост-перестройка чоры өчен сәяси кадрлар әзерләнде. 36:54.272 --> 37:08.696 Бу шунда укытылган һәм аннары перестройка ахырында җәмәгать һәм дәүләт милкен шәхсиләштерүдә катнашкан 37:08.696 --> 37:17.206 Чубайс, Вэшельберг, Арвен кебек исемнәр бар дигәнне аңлата. 37:17.206 --> 37:23.040 Шулай итеп, алар без сөйләгән миллиардерлар яки олигархлар булдылар. 37:23.040 --> 37:29.920 АКШта бу олигархларның барлыкка килүе 200 ел вакыт алды. 37:29.920 --> 37:37.380 Һәм бу өчтән биш еллап элек булды, шул вакытта бу олигархлар пәйда булды. 37:37.380 --> 37:45.504 Һәм һәркем бу кешеләрнең ничек тиз байып китүләренә шаккатты. 37:45.504 --> 37:47.328 Ничек бай? 37:47.328 --> 37:56.823 Приватизация аша, чөнки алар чыганак янында иделәр һәм тиешле дәүләт милкендәге предприятиеләрне приватизацияли алдылар. 37:56.823 --> 37:59.963 Бу шактый катлаулы процесс иде. 37:59.963 --> 38:05.240 Китапта шулай ук бу процесс җентекләп тасвирлана. 38:05.240 --> 38:11.883 Һәм Көнбатыштан килгән олигархлар, финанс олигархлары да катнашты. 38:11.883 --> 38:16.960 Һәм алар чимал сәнәгатендәге иң яхшы өлешләрне сайлап куйганнар иде. 38:16.960 --> 38:27.900 Һәм Ходорковский — шундый бер мисал, ә Абрамович — тагын бер мисал: ул Көнбатыштан кредитлар алды, 1988 елдан бирле кредит 38:27.900 --> 38:39.140 вәгъдәләре бар иде, һәм аннары, приватизация бара торгач, әйтерсең лә ышанычлы зат буларак шушы компанияләрне үзләштерде. 38:39.140 --> 38:43.100 Әлбәттә, ул күренмәде. Попечитель, әйе, син аны кемгәдер бирдең. 38:43.100 --> 38:47.083 Ләкин ул алда басып тора иде, һәм һәркем аны хуҗа дип уйлады. 38:47.083 --> 38:58.901 Роман Абрамовичка 100 миллион – бу да китапта документлаштырылган. АКШта «Финкен» дип аталган оешма бар, ул финанс җинаятьләрен 38:58.901 --> 39:04.546 тикшерүче контроль бүлекчәсе, һәм аның турында озын мәкалә бар. 39:04.546 --> 39:14.847 Шулай итеп, ул 100 миллион долларлык кредит алды һәм бу акчаны нефть компаниясенә инвестицияләде, ә 39:14.847 --> 39:20.490 ун-ун ике елдан соң аны 13,5 миллиард долларга сатты. 39:20.490 --> 39:25.400 Ярар, хәзер ул шул өч проценттан яши, әйе. 39:25.400 --> 39:36.296 Бу бераз артык. Димәк, мин дөрес аңлаган булсам, милли байлыкны зур күләмдә яңадан бүлүме? 39:36.296 --> 39:44.685 Әйе, беренче инкыйлабтан соң барлык чиркәүләр, дворяннар, зур җир ияләре, сәүдәгәрләр һәм эшмәкәрләр, башка сүз 39:44.685 --> 39:49.320 белән әйткәндә капиталистлар милекләреннән мәхрүм ителделәр. 39:49.320 --> 39:53.493 Процесс барышында күпләр үтерелде, күпләр Европага качты. 39:53.493 --> 40:04.224 Һәм бу икенче табышны яңадан бүлү кампаниясе иде, анда кешеләр бик кыска вакыт эчендә байып киттеләр. 40:04.224 --> 40:12.319 Ул вакытта, 1920нче еллар башындагы буталчык чорда, барлык нәрсә дә диярлек дәүләткә күчерелде 40:12.319 --> 40:16.693 һәм шәхесләргә бүленмәде, ягъни яңадан бүленде. 40:16.693 --> 40:23.900 Шулай итеп, хәзер Мистер Маазен климат турында әйткәннәре өченче тапкыр тарату булып тора. 40:23.900 --> 40:30.233 Хәзерге вакытта сыйныф көрәше климат көрәше булды. 40:30.233 --> 40:39.995 Ә элек ул, әйтерсең лә, капиталист булса, бүген ул климатны инкарь итүчеләрнең, климатны 40:39.995 --> 40:45.566 бозучыларның, климатка зыян салучыларның дошманы. 40:45.566 --> 40:55.880 Шулай итеп, бу бөтен идеология хәзер шундый дәрәҗәгә җитте ки, бездә CO2 салымнары бар – органик продуктлар мәсьәләсе 40:55.880 --> 41:05.513 дә моның бер өлеше, ягъни органик булган һәрнәрсә кыйммәтрәк – һәм шулай ук хәрәкәт иреген чикләүләр дә бар. 41:05.513 --> 41:13.212 Хәзер без күрә алабыз, VW төркеме кыскара, ягъни кечерәя. 41:13.212 --> 41:20.677 Һәм ниһаять, бу шуны аңлата: без климат сәбәпләре аркасында шәхси транспортны кулланырга теләмибез (15 минутлык 41:20.677 --> 41:25.006 шәһәрләрне карагыз), анда барысын да велосипедта башкарып була. 41:25.006 --> 41:30.433 Әгәр дә сез 15 минутлык шәһәрдән чыгарга теләсәгез, хәзер сезгә Кытайда рөхсәт кирәк. 41:30.433 --> 41:32.780 Югыйсә, син киртәдән үтә алмаячаксың. 41:32.780 --> 41:39.353 Шулай итеп, моны оештырган көчләр яңадан акчага баттылар. 41:39.353 --> 41:41.251 Акча буш сүздән ясала. 41:41.251 --> 41:45.984 Һәм хәзер мин Маассен әфәндегә мөрәҗәгать итәм. 41:45.984 --> 41:57.840 Кызыклы. Шулай итеп, йомгаклап әйткәндә, без чынлап та безнең яхшы WEF башлап җибәрүчене цитата китерә алабызмы? 41:57.840 --> 41:58.933 Әйе. 41:58.933 --> 42:00.773 Клаус Шваб. 42:00.773 --> 42:05.280 Майкл Волски Әйе, бу да кызык. 42:05.280 --> 42:13.826 Дөнья икътисади форум (WEF) 1972 елда аның тарафыннан нигез салынган, һәм ул бүген дә анда – фоссил. 42:13.826 --> 42:19.180 Син бернигә дә ия булмаячаксың һәм бәхетле булачаксың; максат шул. 42:19.180 --> 42:22.320 Һәм бу безне социалистик җәмгыятькә кире кайтара. 42:22.320 --> 42:30.812 Хәзер алар CO2 салымнары, яңа җылыту системалары турында сөйләшәләр – Германиядә халыкның 40%ы үз 42:30.812 --> 42:38.750 йортларына ия, һәм аларның күпмесе яңа җылыту системасын сатып алырлык булачагын белмим. 42:38.750 --> 42:47.023 Аннары мәшһүр Black Rocks һәм шундый ук башка компанияләр, мөгаен, шунда басып торып әйтерләр: «Ярар, без аны банкротлык 42:47.023 --> 42:52.100 милек массасыннан, мәҗбүри сату аукционыннан сатып алабыз». 42:52.100 --> 43:00.830 Әйе, бик-бик аңлатучы, мин әйтер идем, без бу хәзерге өченче процесс барышында инде ни дәрәҗәгә җиткәнбез. 43:00.830 --> 43:01.490 Әйе. 43:01.490 --> 43:09.189 KlaTV интервьюеры Хәзер чынлап та сорарга кирәк: 1989 елда социализм чынлап та күпме үлгән? 43:09.189 --> 43:18.512 Ләкин йомгаклап әйткәндә, монда халыкның иминлегенә ачык каршы эшләүче яшерен көчләрнең 43:18.512 --> 43:24.003 эшләвен күз алдына китерү бик авыр булырга мөмкин. 43:24.003 --> 43:33.129 Һәм әлегәчә шулкадәр шайтанча зирәк, диярсең, чынлап та бөтенне үз эченә ала торган. 43:33.129 --> 43:38.336 Әйе, мөгаен, барысы да ясалма интеллект белән идарә ителә. 43:38.336 --> 43:48.063 Әйе, бу бик кызыклы әңгәмәнең ахырында мин сорарга телим: хәзер тагын ниләр эшләргә мөмкин? 43:48.063 --> 44:01.316 Ярар, сез тулы мәгълүмат җыеп үз-үзегезне тотрыклы итә аласыз, ягъни интеллектуаль туклануыгызны көндәлек яңалыклардан, 44:01.316 --> 44:14.240 MoMa һәм Netflixтан гына түгел, альтернатив матбугат чараларын кулланып яки мондый чыганаклардан илһамланып та баетыгыз. 44:14.240 --> 44:25.940 Бу китапта мин якынча 100 сылтама китердем: алар төрле темаларга багышланган веб-сайтларга алып бара, анда сез яңа 44:25.940 --> 44:32.533 идеяләр таба аласыз һәм аннан соң да эзләнүне дәвам итә аласыз. 44:32.533 --> 44:40.309 Ләкин бу актив булырга, кичләрен телевизор каршында чипс капчыгы белән утырмаска дигән сүз. 44:40.309 --> 44:45.060 Әйе, минемчә, без моны йөрәгебезгә сеңдерербез: актив булырга. Интервью өчен бик зур рәхмәт. 44:45.060 --> 44:46.700 Сезгә дә рәхмәт. 44:46.700 --> 44:48.930 Һәм без тагын очрашырбыз. 44:48.930 --> 44:50.983 Әйе, рәхмәт.