1
00:00:00,000 --> 00:00:00,704


2
00:00:00,704 --> 00:00:07,691
2024 елның июнь ахырында Швейцария беренче
тапкыр тугыз миллион халык санына җитте.

3
00:00:07,691 --> 00:00:13,351
1970 елда аларның саны алты миллионнан
бераз артык иде, ә 2000 елда җиде миллион иде.

4
00:00:13,351 --> 00:00:19,751
Нәтиҗәдә, 1990 елдан бирле милли юллардагы
транспорт хәрәкәте ике тапкырдан да күбрәк артты.

5
00:00:19,751 --> 00:00:24,133
Төрле урыннарда еш кына көчле юл тыгыннары була.

6
00:00:24,133 --> 00:00:31,370
2023 елда Швейцария автомагистральләрендә 48 000
сәгатьтән артык юл тыгыннары теркәлгән дип көтелә.

7
00:00:31,370 --> 00:00:39,488
«Милли юллар өчен 2023 ел киңәйтү этабы» дип аталган чорда
Федератив Шура һәм Парламент тоткарлыкларны бетерергә тели.

8
00:00:39,488 --> 00:00:47,887
Автомагистральне киңәйтүгә каршы референдум үткәрелде, чөнки
ул бик кыйммәткә төшәчәк һәм табигый-мәдәни җирләр югалачак.

9
00:00:47,887 --> 00:00:55,472
Һәр тавыш бирү кебек үк, автомагистральне киңәйтүне булдырмауның
башка сәбәпләре дә булырга мөмкинме дигән сорау туа.

10
00:00:55,472 --> 00:01:02,077
2015 елда БМО тарафыннан кабул ителгән «Агенда
2030» гамәл программасы кертелгәннән бирле

11
00:01:02,077 --> 00:01:06,016
дөньяның төп үзгәрешләр кичерәчәге ачык күренә.

12
00:01:06,016 --> 00:01:14,154
Kla.TV программасы «Agenda 2030 – тотрыклы юк итү
өчен 17 максат» ничек оештырылган, басым ясаучы

13
00:01:14,154 --> 00:01:18,848
Бердәм Дөнья Agenda 2030ны тормышка ашыруын аңлата.

14
00:01:18,848 --> 00:01:25,303
Бу максатларның берсе – хәрәкәт иреген чикләү һәм шуның белән
тулы контрольгә ирешү: ● Климат максатлары

15
00:01:25,303 --> 00:01:32,448
исеменнән шәхси транспорт юкка чыгарылачак һәм автоном
идарә ителә торган машиналар белән алыштырылачак.

16
00:01:32,448 --> 00:01:39,904
● Шәһәрләр һәм бистәләр 15 минутлык мегаполисларга әйләндерелә
– тулысы белән радикаль цифрлаштыру һәм күзәтү белән.

17
00:01:39,904 --> 00:01:44,096
Яшәүчеләрне тәүлек буе чын вакыт
режимында күзәтеп торырга мөмкин.

18
00:01:44,096 --> 00:01:49,880
Кеше идарәсендәге транспорт чаралары шуңа
күрә шәһәрләрдән һәм юллардан тыелырга тиеш.

19
00:01:49,880 --> 00:01:52,430
Машина йөртүчеләр көннән-көн ешрак кыерсытыла.

20
00:01:52,430 --> 00:02:00,736
Мәсәлән, шәһәрләрдә машина кую чын сабырлык сынавына әйләнә, ә
автомагистральдә йөрү еш кына юл тыгыннарында калу дигән сүз.

21
00:02:00,736 --> 00:02:08,992
Милли юлларны киңәйтүне тыярга кирәкме, машина йөртүчеләрне
тимер юлларга һәм 15 минутлык шәһәрләргә мәҗбүр итәр өчен?

22
00:02:08,992 --> 00:02:12,289
Рельсларда һәм шәһәрләрдә кешеләрне контрольдә тоту җиңелрәк.

23
00:02:12,289 --> 00:02:15,760
Башкача уйлаучыларны җиңелрәк читкә этәрергә мөмкин.

24
00:02:15,760 --> 00:02:18,336
Үз-үзеңне тәэмин итү хәзер инде мөмкин булмаячак.

25
00:02:18,336 --> 00:02:24,250
Милли юлларны киңәйтүгә
комачаулауның чын сәбәбе шул булырга мөмкинме?

26
00:02:24,250 --> 00:02:34,152
Безнең ресурсларны акыллы куллануны яклаучыларны яңадан шулай
аталган тотрыклылык максатлары өчен файдаланып бетерәләрме?

27
00:02:34,152 --> 00:02:39,280
Үзегез тикшерегез һәм тирә-юньдәге
вакыйгаларга һәрвакыт икенче тапкыр күз салыгыз.

28
00:02:39,280 --> 00:02:46,944
Тавыш бирү нәтиҗәсенең «Бер дөнья: 2030 көн тәртибе»
алгарышына ничек бәйләнергә мөмкин булуын өйрәнегез.

29
00:02:46,944 --> 00:02:57,630
2024 елның 27 июлендә узган 20-нче AZKда Дэвид Айк
белән үткәрелгән әңгәмәдән кыска өзекне тыңлагыз:

30
00:03:03,745 --> 00:03:11,576
"Алар кешеләрне тыгыз итеп урнаштырып, хәрәкәтләнә
алсыннар өчен кечкенә мәйданнар белән чикләнгән, шулай

31
00:03:11,576 --> 00:03:18,699
аталган «15 минутлык шәһәрләр» җәмгыятен булдырырга телиләр."

32
00:03:18,699 --> 00:03:27,564
Алар ерак араларга сәяхәт итүне һәм ахыр чиктә хәтта
күп кенә кыска сәяхәтләрне дә булдырмаска телиләр.

33
00:03:27,564 --> 00:03:32,535
Алар глобаль җәмгыятьнең табигатен үзгәртергә телиләр.

34
00:03:32,535 --> 00:03:37,580
"Һәм моңа ирешү өчен бик күп нәрсәләр үзгәрүе кирәк."

35
00:03:37,580 --> 00:03:43,215
Машиналар санын кискен киметергә кирәк.

36
00:03:43,215 --> 00:03:45,963
Машиналарны кискен киметергә кирәк.

37
00:03:45,963 --> 00:03:50,440
Һәм күнегүләр һәм сәяхәтләрне кискен киметергә кирәк.

38
00:03:52,059 --> 00:03:57,806
Һәм, әлбәттә, фонда тагын бер көн тәртибе бар.

39
00:03:57,806 --> 00:04:00,591
Әлбәттә, алар моның барысының да мәгънәсез икәнен беләләр.

40
00:04:00,591 --> 00:04:07,571
Ләкин җәмәгатьчелек алдында бу мәгънәсезлекне алга
сөрәләр, чөнки ул кешелек җәмгыятен тулысынча үзгәртәчәк.

