I te rima o te rā o te whakamātautau i te 12 o Whiringa-ā-nuku 2024, i puta mai ētahi kitenga whakamīharo.
I rangatira te rā i te arotake a tētahi rangatira pūtea matua nō te Tari Pūtea ā-Rohe i Karlsruhe.
I whakamārama ia i ngā take i akiaki ai ia ki te mahi i roto i te take a Ballweg i te tau 2021.
E ai ki āna kōrero, he papa mā a Michael Ballweg ki ngā mana tāke tae noa ki tērā wā, he pono, he huna hoki.
Engari i ohorere ngā rōpū pāpāho matua i ngā mahi a Ballweg e pā ana ki ngā whakahekeheke mō ngā
mana taketake, te rangimārie, te herekore me te tika.
E ai ki te āpiha tāke, i whiwhi ia i ngā pūrongo mai i ēnei rōpū pāpāho mō tētahi hara pea.
Ka tīmata te kaimahi kāwanatanga me tana hoa mahi ki te rangahau i a rātou anō, ā, i kitea e rātou, i waenga i ētahi
atu mea, te hōtaka whakakatakata a Jan Böhmermann i runga i ZDF: "Te Kairangahau Pakihi o te Tau Korona".
I whakakatakata tēnei hōtaka matua i te nekehanga pono katoa me ngā mahi hei tiaki i ngā mana taketake,
ā, i kī he tauira pakihi whai painga ake māna anake.
Ka mutu, e kī ana te paetukutuku Belltower a te Amadeu Antonio Foundation: "Kei te ngana a 'Querdenken' me te porowhita huri noa
i a Michael Ballweg ki te whakaatu i tētahi whakaahua kore whaiaro o ngā kaiwhawhai pāpori e mahi ana i ngā mea
katoa e taea ana e rātou ki te whawhai ki te mōrearea e ai ki te mea he mōrearea ki te rangatiratanga me te manapori."
Engari kei te whiwhi moni ngā tohunga whakakōtahitanga, ā, tērā pea he nui rawa atu.
Ko te mataku, te ngawari ki te whakapono me te mōhio-kore e tino whai hua ana mō te hoko T-hāte, hūti me ngā haerenga pahi.
Ko ēnei me ērā atu reo nō te hunga whānui, me tētahi tangata i wehe atu i te nekehanga whakaaro taha, i puta ai he
pānga mau roa ki ngā kitenga me ngā mahi a te āpiha tāke.
Tērā pea ehara i a ia anake.
Hei kōrero anō mō tēnei i te huringa kōrero e whai ake nei:
Kaiwhakahaere: Michael, ko te pātai tuatahi māu.
Ko wai te tangata kua whakararu tōna tauira pakihi e te nekehanga whakaaro taha mā ōna whakaaturanga me ōna mahi?
Michael Ballweg: Āe, e whakapono ana au i tokomaha ngā tāngata i whai painga mai i te mate urutā.
Me tīmata tātou i te tīmatanga tino.
Āe rā, ko ngā kaiwhakahaere pokapū whakamātautau i te taumata tino raro.
I muri ake i runga i te rārangi ko te umanga rongoā, katahi ka whai ake ngā kamupene matihiko, te pūnaha pūtea
matihiko, ā, he tokomaha hoki ngā kaipolitiki i whai rawa ai.
E whakapono ana ahau kua kapi tātou i tētahi whānuitanga nui, ā, mā ā mātou whakaaturanga kua whakamārama mātou i te iwi whānui.
Ngā tikanga kāore e whakaaetia, engari, arā hoki, ngā mahi pūtea me ngā mahi hokohoko e tika ana kia mahia i roto i te anga here
o ngā here mō ngā mana taketake, i roto rānei i te anga hauora.
Ko te whakapae, i puritia e au ngā pūtea, i mahi hē rānei au i ngā take tāke.
Engari inanahi, i whakaae te kaitohutoro nō te Tari Pūtea ā-Rohe, ko au anake te tangata i whakawhanake
i tētahi tauira pakihi angitu me ngā whakaaturanga.
Ā, kātahi ka katakata ia i a ia anō, ā, ka tango ia i tana ringa.
Ā, i mea ia, kāore pea ia e tuhi i taua tuhipoka pēnei i tēnei rā.
Kaiwhakahaere: Ko wai ngā hunga e ratongia ana e ā mātou rōpū pāpāho rangatira ina ka tirohia e rātou tēnei take i tēnei āhua,
ā, ka pūrongo ai rātou i runga i tēnei huarahi? Kei te whakaparapara rātou i te mataku mō te mate urutā coronavirus,
ā, kei te tautoko rānei rātou i tēnei tauira pakihi?
Michael Ballweg: Āe, e mōhio ana mātou ki tēnei i tēnei rā, ā, kei reira hoki ngā pārongo whai take e wātea ana. I runga
ipurangi (ka kite koe), tērā pea anō i runga i a Kla.TV, me pēhea ngā kamupene pāpāho e hono ana ki ngā
pūtea matua, me pēhea hoki rātou e pūtea ai i reira.
E mōhiotia ana he nui hoki te moni i tukuna e Bill Gates ki a Der Spiegel, hei tauira.
I tēnei rā i kite au i tētahi pūrongo e kī ana kua whiwhi a DIE ZEIT i te 36 miriona euro i te
kāwanatanga ā-motu i roto i ngā toru tau kua pahure.
E tohu ana tēnei kāore rātou e noho hei pāpāho motuhake anō.
Engari me kī anō hoki au, kei te tino whakamahia te mate urutā hei pūāwhi, hei pūmaha hoki, mō mātou me ngā
pāpāho matua rerekē, arā, ko koutou. Ināianei e rua ngā pūnaha e whakataetae ana ki a rātou anō.
Ngā pūnaha tawhito e tino whakawhirinaki ana ki te whakamāuiui, me ngā pūnaha hou e hāngai ana ki te mātāpono o te herekore.
Ā, e whakapono ana au kei te piki haere tonu ngā tāngata e uru ana ki ngā pūnaha hou.
Koia hoki te take e whakamahia ai te pēhanga hei akiaki i te tangata kia huri.
Nō reira, me tino mihi tātou kua taea e tātou te haere tahi me te matakitaki i tēnei tukanga katoa.
Kāore au e riri mō tērā, engari kua whakaitia tonu mātou e ngā pāpāho matua, e kī ana ko ngā whakahe, hei tauira i Cannstatter
Wasen, he hunga whakapono ki ngā ariā huna katoa, ā, kāore au e hiahia ki te whakahoki anō i ngā mea katoa i kīia i reira.
Engari nā tērā i ārahi ai ngā tāngata ki te piki ki ā rātou motokā, ā, ka mea rātou,
'Ināianei ka tino haere au ki te whakaaturanga.'
Me titiro tātou he aha ka tupu i roto i ngā wiki e whai ake nei.
Kaiwhakahaere: Nō reira, i whai hoki te mate urutā – te 'plandemic' rānei – i ētahi āhuatanga pai.
Michael Ballweg: He tukanga nui tēnei o te panoni.
E mōhio ana mātou ki ngā kaupapa kei te rārangi mahi mō te tau 2030, me ngā kaupapa e tika ana kia kei te rārangi mahi.
Ā, he mārama te rārangi kaupapa, engari he mārama hoki tō tātou ahurea kāore e whai wāhi.
Kaiwhakahaere: Ngā mihi nui. Ko te pātai e whai ake nei mō ngā rōia.
Kua kī kē koe: i tētahi wā i te uiui i te kaitautoko, i tohu te rangatira tāke he mea tika kia
arotakehia anō tōna tirohanga ki te nekehanga whakaaro taha.
He aha te pānga ka whai tēnei ki te toenga o te tukanga?
He aha rānei tētahi momo huringa?
Gregor Samimi: Āe, inanahi i whai wā mātou ki te uiui i te kaiwhakahaere tāke, he kaiwhakahaere ia, ā, i muri iho.
Nō reira, i te ariā, kua tae ia ki te taumata whakamutunga o tōna pae utu.
Nō reira, ka taea e tātou te tūmanako ka tino mātau tēnei rangatira.
Ā, kua whakanoho hoki mātou i tō mātou tūmanako ki a ia kia taea ai e ia te whakautu i ā mātou pātai.
I roto i tēnei horopaki, i mārama hoki kāore a Michael Ballweg, hei tauira, i whai hua i te tau 2020,
engari i pāngia ia e ngā ngaronga tata ki te €25,000.
Ā, i te tau i muri mai, arā i te tau 2021, i tata ki te 55,000 euro ngā ngaronga.
Ā, koinei te raina matua o te ārai kua mau e mātou i konei.
Nō reira, i tuku mātou i tēnei tiwhikete hei taunakitanga whakahē, kia whakaatu ai kāore a Michael i whai hua, nō reira kāore
ia i tika kia utu tāke mō ēnei hua, engari he ngaronga anake āna.
Ā, i tēnei horopaki, e whakaae ana au ki taku hoa mahi a Ralf Ludwig, i tutuki tētahi wikitoria tino hira inanahi.
Kaiwhakahaere: He kōrero anō?
Ralf Ludwig: Tērā pea he tino taipitopito ake mō te pātai mēnā e kitea ana he tukanga panoni.
E whakapono ana ahau i tupu tērā inanahi i runga i ngā taumata e rua, me te kaimahi ā-kāwanatanga matua nō te Tari Pūtea ā-Rohe.
I tino mōhio rawa atu tā mātou kaikawe kōrero, ā, i whakamārama ia i ngā mea katoa kia tino
mārama, kia tika hoki i runga i ngā kōrero pono.
Engari i whakahohehia i te tau 2021 i te wā i tukuna ai ngā amuamu ki a Michael Ballweg, ā, i puta ngā kōrero
whakapae e mea ana kei te whakahaere ia i tētahi pakihi me Querdenken, ā, hei whiwhi hua taua pakihi.
Ā, ko tēnei kaimahi tari, engari ehara ia i te kaimahi tari, kei te taumata whakahaere, kua tino,
tino āta tirotiro ia i ngā whakaritenga ā-ture.
Kāore i taea e tētahi rōia te mahi pai ake i tāna i mahia.
Tūturu, kua pātai atu ki a ia tēnei. Hei whakautu i te pātai, me aha mēnā me utu e Michael Ballweg ētahi tāke whakamua mō
ngā moni whiwhinga e whiwhi ana ia, arā, me utu tāke whakamua?
Ko tērā te pātai i pātai ai ia ki a ia anō.
Ā, i tētahi atu taumata, engari i te taumata tūturu, arā, i te taumata ture, kua whakauru ia i tēnei ki raro i tana mana
me te tika, ā, i taua taumata tūturu, kua whakapae ia ka mahi tika taku tari me ngā mana tāke o Baden-Württemberg.
Ā, mā ngā pārongo kei a rātou, ka whakatau hoki rātou i ngā whakataunga tika.
Engari kāore i puta.
Ā, ko te tikanga, i te mātāpono, i rahua ia hei kaiwhakahaere pūtea, nā te mea i mea tonu ia, "e whakapae ana
au," nō reira i whakapae ia kua whiwhi moni a Michael Ballweg, ahakoa kāore ia i whiwhi i aua moni.
Ā, e whakapono ana au i tūturu i hurihia tētahi mea i a ia inanahi.
Ā, tērā pea i mārama ia inanahi i te wā o te uiuitanga a te kaiwhakaatu, nā te aroha rānei, nā te ū ki ngā mana taketake
rānei i mahia ai e Michael Ballweg āna mahi, ā, kāore rawa i whakaarohia kia whiwhi moni, kia waihanga
tauira pakihi rānei, engari ko te whakaaro i muri iho he tiaki noa i ngā mana taketake.
Ki taku whakaaro i tupu tērā inanahi.
Ki taku whakaaro ka tino pai rawa atu tēnei i roto i te taunaki.
Ā, e hiahia ana ahau ki te kite he aha ka tupu ināianei, mēnā ka kite mātou i ētahi atu kaimahi
nō ngā mana tāke, ā, mēnā ka rerekē tētahi mea.
Kaiwhakahaere: Ka taea e tātou te kī, hei whakakapi mō tēnei rā, kua whakahōu ētahi whakaaro mō Michael Ballweg me te
nekehanga whakaaro taha katoa, e pā ana ki ā rātou hiahia kia whai rawa, kia tinihanga rānei, i runga i ngā kōrero pono?
Ralf Ludwig: Nō reira, he aha te tikanga o te whakaora?
Nō reira, tērā pea ka whai whakahāora i mua i te kōti ā-rohe, i mua i te kōti noa rānei; āe pea.
Engari e whakapono ana ahau kua tīmata kē te tukanga whakaora i roto i te hapori i ngā rā o mua.
Ā, e whakapono ana au kua mārama te nuinga o te tangata, tae atu ki ērā i whakaatu kua whakahē i te
whakaaro taha me Michael Ballweg, ki ngā mea i tupu i mua.
Ā, i te mutunga, kei te mārama ake ināianei i ngā whakaputanga maha ake, ko ngā take i kawea e Michael Ballweg ki ngā tiriti,
me ngā take i kawea e te nekehanga Querdenken ki ngā tiriti, he mea pono tūturu, ā, ehara, kāore hoki i te ariā whakararu.
Ā, i taua tirohanga, ki taku whakaaro, he whakapainga noa iho tēnei.
Engari tērā pea ka taea e Michael te kōrero atu i ētahi kōrero anō mō ngā mea e whakatenatena ana i a ia i roto i tēnei tukanga,
me ngā mea e tūmanakohia ana e ia kia tutuki i a ia, kia pērā ai.
He kōrero anō mō mēnā ka whakawātea ia i ngā whakawa hara ināianei, kāore rānei.
Michael Ballweg: Āe, e whakapono ana au tūturu kāore i whakapono te tokomaha o ngā tāngata i
tae atu ki ngā whakahe ki ēnei kōrero pōrangi.
Tērā pea kua rongo ētahi tāngata i te kore taurite i te wā i puta ai tērā whakapae.
He nui rawa ngā pārongo e pāpā ana ki a tātou i ngā wā katoa, ā, he māmā kia hinga tātou ki ngā pārongo hē.
Īpa rawa atu, āe mārika, ina horapa whānuitia e ngā pāpāho matua.
Nō reira, ko te pātai, kua whakahōu anō tātou ināianei?
Āe rā, kāore au e whakapono ana ko ngā tāngata i tae atu ki ngā whakahe, ā, i kite au i tēnei i ngā
uiuitanga a ngā kaiwhakaatu i ako ai au i te whare herehere.
Kua whiwhi au i ngā puka pātai katoa, ā, he nuinga nui i kī kua hoatu e rātou ā rātou moni me te kore here,
ā, kāore rātou i aro he aha tāu e mahi ai ki aua moni.
Ko te tikanga kāore i puta pēnei.
Ināianei kei te haere au i tēnei wāhanga – e kī ana au ko te wāhanga o te mārama – ā, ka kite tātou ināianei i te nui o te
whiriwhiringa me te pōraruraru i puta i ngā mana whakahaere.
Koia rā te take e whakahaere ana au i tēnei tukanga i tētahi tūranga ārahi ināianei.
Kei te arotahi mātou ināianei ki te tukatuka i te āhuatanga, ā, kei te whakamahi hoki mātou i tēnei wā hei
whakakite i ngā āhua kē o te hunga i whakatohetohea i te wā o te mate urutā o te korona.
Ehara ahau i te tangata kotahi anake i reira.
Ā, ko te tuarua, arā, kei te ako tātou ināianei i ēnei uiuitanga ki ngā kaiwhakaatu me pēhea te mahi a te pūnaha whakahaere i
runga noa i ōna ake hiahia, ā, he iti rawa te whakakotahitanga.
I te mutunga, ko ngā kōrero tonu: I mahi noa iho au i taku mahi.
Kāore i reira he mātāpono whakahaere takirua, he tari rānei a te kaiwhakawā tūmatanui.
Nō reira, ko te tuku i te kawenga, kāore he mea kē i puta i te wā o te mate urutā o te korona.
I whai noa te katoa i taua āhuatanga, ā, i te mutunga, kāore he tangata e hiahia ki te whakaae kua whai wāhi rātou,
koia hoki tēnei whakamātautau he tino tīmatanga mō te whakaae ki te mate urutā o te huaketo coronavirus.
He wāhanga nui koe o tēnei, ā, koia rā te take i tino koa ai ahau i tae mai koe ki konei i tēnei rā, ā,
i whakapau kaha koe ki te tautoko i a mātou i reira.
Ā, e whakapono ana au he mea nui anō kia kaha tō tātou wairua kotahitanga i roto i te nekehanga kē.
I tino kotahitanga mātou i te tau 2020, i tae mai ngā whakararu a te kāwanatanga, ā muri ake ka whai ake te pēhanga ā-pūtea, te
katinga pūkete, te tango pūkete, ā ināianei, e whakapono ana au, i muri i ngā tau e whā, kei te puta mai he
maha o te māramatanga ki a mātou nō Amerika anō hoki.
I whakamārama a Peter Hahne i tōna kitenga i te hihiri o ngā tāngata i reira, me te tokomaha
o rātou e noho ana i roto i te wairua tūmanako.
Ko taku tūmanako ka hoki anō te kaha o tēnei wairua tūmanako i Tiamana, ā, ka āwhina ngā tāngata ki te ārahi i te panoni.
Kaiwhakahaere: Āe, pai, ngā mihi nui, ā, ka haere tonu mātou ki te aroturuki i te āhuatanga.
Michael Ballweg: Āe, tino pērā. Ngā mihi. Kaiwhakahaere: Ngā mihi nui ki a koutou katoa.