1
00:00:00,360 --> 00:00:04,265
Виртуаль санлы дөньяда үзегезне ничек таныттырырга?

2
00:00:04,265 --> 00:00:08,660
Үзегезне раслау өчен сезгә e-ID картасы кирәк.

3
00:00:08,660 --> 00:00:14,240
Швейцария парламенты «e-ID» кирәклегенә ышануын дәвам итә.

4
00:00:14,240 --> 00:00:21,013
2026 елдан башлап e-ID онлайнда да,
паспорт бүлекләрендә дә бушлай булачак.

5
00:00:21,013 --> 00:00:25,810
Бу физик дөньяда шәхси таныклык яки паспортка тиң.

6
00:00:25,810 --> 00:00:30,904
Ләкин әлегә e-ID бу ике документны алмаштырмый.

7
00:00:30,904 --> 00:00:38,973
2021 елның 7 мартында узган референдумда E-ID турындагы канунның
алдангы варианты 64,4% кеше каршы тавыш биреп ачык

8
00:00:38,973 --> 00:00:46,630
кире кагылган булса да, Берндагы федераль хөкүмәт
E-ID турындагы канунның яңа вариантын кире кайтара!

9
00:00:46,630 --> 00:00:52,833
Хәзер бу тәкъдим уңышка ирешәчәк, хәтта күпсанлы куркынычсызлык
мәсьәләләре әле дә хәл ителмәгән булуга карамастан.

10
00:00:52,833 --> 00:00:59,511
e-ID рәсми рәвештә иң югары куркынычсызлык һәм мәгълүматны яклау
стандартларына туры килә, дип вәгъдә ителә. Мәгълүматны яклау шул

11
00:00:59,511 --> 00:01:04,648
факт белән гарантияләнә: кулланучылар үз
мәгълүматларын дәүләткә яки өченче затларга түгел, ә үзләре

12
00:01:04,648 --> 00:01:08,416
идарә итәләр һәм аны үз мобиль телефоннарында саклыйлар.

13
00:01:08,416 --> 00:01:12,820
Пропаганда E-IDның бары тик өстенлекләрен генә вәгъдә итә.

14
00:01:12,820 --> 00:01:15,696
– бу гади санлы ID гына түгел.

15
00:01:15,696 --> 00:01:20,818
Шулай ук башка төр ID карталарны, таныклыкларны,
документларны, йөртү таныклыкларын һәм барлык төр

16
00:01:20,818 --> 00:01:24,195
билетларны саклау яки бәйләү мөмкинлеге булырга тиеш.

17
00:01:24,195 --> 00:01:33,376
– ул рәсми документлар һәм хезмәтләр, шулай ук шәхси товарлар һәм
хезмәтләр алу вакытында шәхесне раслау өчен нигез булып тора.

18
00:01:33,376 --> 00:01:36,950
E-ID кертүне кем алга сөрә?

19
00:01:36,950 --> 00:01:48,469
ID2020, Европа Берлегенең санлы стратегиясе, БМОның «Киләчәк өчен
пакт» һәм «17 тотрыклы үсеш максаты», шулай ук Дөнья банкының

20
00:01:48,469 --> 00:01:54,596
«ID4D» кебек халыкара проектлар цифрлаштыруны алга этәрә.

21
00:01:54,596 --> 00:02:01,611
Мисал өчен, Нью-Йоркта урнашкан ID2020 оешмасы һәр
кеше турында барлык мәгълүматны берләштерәчәк

22
00:02:01,611 --> 00:02:06,437
трансмилли санлы шәхесне раслау системасы өстендә эшли:

23
00:02:06,437 --> 00:02:12,378
Белем һәм вакцинация турындагы таныклыклар, финанс
торышы, Twitter яки Facebook кебек челтәрләрдәге аккаунтлар

24
00:02:12,378 --> 00:02:16,357
һәм хәтта смартфоннар тарафыннан тудырылган мәгълүмат.

25
00:02:16,357 --> 00:02:28,394
ID2020 яклылары арасында Microsoft, GAVI вакцина альянсы,
Рокфеллер фонды һәм Халыкара коткару комитеты (IRC) бар.

26
00:02:28,394 --> 00:02:37,696
Хезмәттәшлек партнерларына АКШ хөкүмәте, Европа
Комиссиясе һәм БМО качаклар агентлыгы UNHCR керә.

27
00:02:37,696 --> 00:02:41,560
Әмма электрон шәхес таныклыгының
мөмкин булган куркынычлары нинди?

28
00:02:41,560 --> 00:02:46,680
Барлыктан да бигрәк, бу биометрик
мәгълүматларны массакүләм җыюга һәм саклауга китерә!

29
00:02:46,680 --> 00:02:49,800
Аларга керү буенча абсолют куркынычсызлык юк.

30
00:02:49,800 --> 00:02:55,552
IT белгечләре бар, алар мәгълүматның
тулы куркынычсызлыгы – иллюзия дип ышана.

31
00:02:55,552 --> 00:03:00,105
Мисал өчен, компьютер клубындагы куркынычсызлык
тикшерүчеләре видео нигезендәге онлайн

32
00:03:00,105 --> 00:03:04,251
идентификациянең киң таралган чишелешләрен уңышлы җиңделәр.

33
00:03:04,251 --> 00:03:10,999
Шулай итеп, алар, башка әйберләр белән беррәттән, тест
объектының электрон пациент язмаларына керү мөмкинлеген алдылар.

34
00:03:10,999 --> 00:03:15,740
Дөньяга танылган швейцария адвокаты Филипп Крузе
e-ID белән бәйле зур куркынычлар турында кисәтә!

35
00:03:15,740 --> 00:03:21,600
Рөхсәтсез өченче затларның биометрик
мәгълүматка керүе бары тик вакыт мәсьәләсе генә.

36
00:03:21,600 --> 00:03:30,480
Зур компанияләр сәяси каналларны кулланып, клиентларының
e-ID мәгълүматларына керү өчен законнан азат итүләр ала алалар.

37
00:03:30,480 --> 00:03:35,519
Биометрик мәгълүматны куллану буенча инде конкрет тәкъдимнәр бар:

38
00:03:35,519 --> 00:03:40,690
Аэропортлар һәм авиакомпанияләр эшкәртүне тизрәк
үткәрү өчен йөз тану системасын кулланырга теләделәр.

39
00:03:40,690 --> 00:03:47,079
Кантональ гаделлек һәм полиция директорлары конференциясе
аны спорт җанатарларын күзәтү өчен кулланырга теләде.

40
00:03:47,079 --> 00:03:55,540
Разведка хезмәте һәм төрле кантональ полиция органнары инде
бернинди хокукый нигезсез йөз тану программасын кулланалар.

41
00:03:55,540 --> 00:04:00,398
Зур корпорацияләрнең базар көче
каршында кулланучыларны яклау җитми.

42
00:04:00,398 --> 00:04:06,610
E-ID законы төп технологияне мөмкин итә, ул
даими рәвештә бара торган халыкара үсешләр

43
00:04:06,610 --> 00:04:11,083
белән берлектә төп хокукларга зур куркыныч тудыра!

44
00:04:11,083 --> 00:04:16,240
E-ID, санлы системаларның үзәк өлеше?

45
00:04:16,240 --> 00:04:26,784
Нәкъ менә шул сәбәпле, e-ID күпсанлы санлы системаларны бер-берсе
белән тоташтыруда төп ачкыч компонентына әйләнү куркынычы бар:

46
00:04:26,784 --> 00:04:35,929
Мәсәлән, санлы вакцинация таныклыклары, паспортлар, сәламәтлек
иминияте карталары, йөртү таныклыклары, орган доноры карталары,

47
00:04:35,929 --> 00:04:46,368
үзәк банкның санлы валютасы (CBDC), санлы керү рөхсәтләре һәм
башка күптөрле документлар, шул исәптән социаль кредит системасы.

48
00:04:46,368 --> 00:04:49,851
Пазлны җыеп, тулы рәсем төзегез!

49
00:04:49,851 --> 00:04:55,404
Сез өзлексез тулы контроль белән
үсә барган санлы төрмәне таныйсызмы?

50
00:04:55,404 --> 00:05:00,929
Кла.TV инде күп тапшыруларда
документлаштырганча, һәр кешенең тормышына тирән үтеп керә

51
00:05:00,929 --> 00:05:04,512
торган комплекслы контроль челтәре барлыкка килә.

52
00:05:04,512 --> 00:05:11,103
Шулай итеп, күп вәгъдә ителгән куркынычсызлык чараларына
карамастан, e-ID дәүләт күзәтүе һәм шәхси мәгълүматларны

53
00:05:11,103 --> 00:05:16,877
коммерция максатларда файдалану өчен тагын бер корал
булып калу куркынычы югары, һәм бу хәтта Кытай

54
00:05:16,877 --> 00:05:21,416
үрнәгендәге социаль кредит системасына китерергә мөмкин.

55
00:05:21,416 --> 00:05:23,720
Һәм моның белән генә дә чикләнми. Игътибар итегез:

56
00:05:23,720 --> 00:05:30,823
Цифрлы-финанс комплексының хаким элитасы бары тик
тулы контроль белән генә чикләнми. Таләпләргә

57
00:05:30,823 --> 00:05:36,128
буйсынмаучылардан иң төп ирекләреннән мәхрүм итәргә кирәк.

58
00:05:36,128 --> 00:05:42,980
Әгәр син хакимият элитасына кирәксез булсаң, сине
җәмәгать тормышыннан җиңел генә чыгарып ташларга мөмкиннәр.

59
00:05:42,980 --> 00:05:48,411
Без инде мәгълүматны яклау һәм шәхси ирек
көннән-көн арта барган басым астында торган чорда яшибез.

60
00:05:48,411 --> 00:05:54,349
Мондый яшерен технологияләрнең
артында нәрсә барлыгын ачыклау бик мөһим.

61
00:05:54,349 --> 00:05:58,754
e-ID шулай ук ачык кына сарык тиресенә киенгән бүре булып чыкты.

62
00:05:58,754 --> 00:06:01,543
Бу капканы ябык тотыгыз.

63
00:06:01,543 --> 00:06:04,941
Чынлыкны һәм ирекне яратучы кешеләр белән элемтәгә кер.

64
00:06:04,941 --> 00:06:08,613
Бу программаны уртаклашып, үз
җәмгыятегездә хәбәрдарлыкны арттырыгыз.