Պրոֆեսոր Քրիստոֆեր Էքսլին բարձր հեղինակություն վայելող կենսաբան է, ալյումինի ոլորտի աշխարհի առաջատար փորձագետը
և Բիոլոգիայի Թագավորական Հասարակության անդամ՝ պատիվ, որը շնորհվել է միայն մի քանի գիտնականների։
Անցյալ տարի նրա երկարաժամկետ աշխատանքի՝ ալյումինի թունավորության ուսումնասիրության ֆինանսավորումը կրճատվեց։
Նա ուսումնասիրել է այս մետաղի ազդեցությունը Ալցհայմերի հիվանդության և աուտիզմի նման հիվանդությունների վրա,
ինչպես նաև դրա դերը պատվաստանյութերում որպես ադյուվանտ։
Ինչպե՞ս կարող էր սա պատահել?
«The Epoch Times»-ի և «The Looking Glass»-ի հետ գրող Ջեքի Բլեքի հարցազրույցում պրոֆ. Էքսլին ասել է, որ իր ողջ
կյանքը նվիրել է մեկ այրող հարցի պատասխանը գտնելու փորձին։
Ալյումինը ինչ դեր է խաղում մեր կյանքում?
Այն սկսվեց 1980-ականներին, երբ Էքսլին ուսումնասիրում էր, թե ինչու ձկները մահանում էին չափազանց թթված լճերում և գետերում,
և պարզեց, որ դրանք մահանում են ալյումինային թունավորումից։
Ալյումինը, որը նախկինում փակված էր քարերում և կավերում կամ շրջակա միջավայրում վերամշակվում էր սիլիցիկ թթվի միջոցով,
թթվայնացման գործընթացի արդյունքում թթվային անձրևների հետևանքով դարձել է կենսաբաց և այդպիսով մտել է կենսաբանական կյանքի ցիկլ։
Այսօր մենք սպառում ենք ալյումինը վերամշակված սննդի միջոցով, խմում ենք այն մեր ջրում և պատրաստում ենք ուտեստներ
ալյումինե կաթսաներում և տապակներում, քանի որ այսօր շատ տապակներ պատրաստված են անոդացված ալյումինից։
Այն հանդիպում է մանկական սննդում, կոսմետիկայում և շատ պատվաստանյութերի հիմնական բաղադրիչ է։
Էքսլեյն ու նրա թիմը ավելի քան 30 տարի հետազոտություններ են իրականացնում և ալյումինի
վերաբերյալ հրապարակել են ավելի քան 200 հոդված։
2017 թվականին Էքսլեյը հրապարակեց գիտական հոդված, որը ցույց տվեց ալյումինի
թունավորության և Ալցհեյմերի հիվանդության միջև հստակ կապ։
Մի քանի տարի անց, 2020 թվականին, Էքսլիի խումբը Nature-ի Scientific Reports-ում հրապարակեց իրենց հեղափոխական աշխատանքը,
որտեղ համեմատվում էին Ալցհեյմերի հիվանդությամբ, բազմակի սկլերոզով և աուտիզմով տառապող մարդկանց ուղեղներում ալյումինի մակարդակները։
Պարզվել է, որ Ալցհեյմերի հիվանդությամբ, աուտիզմով և բազմակի սկլերոզով տառապող մարդկանց
ուղեղներում ալյումինի մակարդակը բարձրացել է։
Այս հոդվածի հրապարակման պահին Էքսլեյի հետազոտությունը արդեն տեղափոխվել էր ալյումինային աջակցիչների և պատվաստանյութերի ոլորտ,
որի ուսումնասիրությամբ նրանք զբաղվում էին արդեն բազմաթիվ տարիներ։
Վակցինաներում ալյումինի մասին հրապարակված ուսումնասիրության մեջ Էքսլին, ի թիվս այլ բաների, գրել է՝
Ալյումինային աղերը երեխաներին տրվող պատվաստանյութերում սովորական աջուվանտներ են։
Օրինակ, մանկաբույժները, որոնք պատասխանատու են երեխաների պատվաստումների ժամանակացույցը իրականացնելու համար,
կարծես անտեղյակ են ալյումինային աջակցիչների հատկություններից և դրանց պատվաստանյութերում գործողության մեխանիզմից։
Քանի որ աուտիզմի և Ալցհեյմերի դեպքերի թիվը տասնամյակներ շարունակ աճում է։
2021 թվականին Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնները հայտնել են, որ 2018 թվականի տվյալներով
Միացյալ Նահանգներում յուրաքանչյուր 44 ութ տարեկան երեխայից մոտավորապես մեկին ախտորոշվում է աուտիզմի սպեկտրի խանգարում։
Սա ահռելի աճ է 1970 թվականին ԱՄՆ-ում իրականացված առաջին հայտնի աուտիզմի ուսումնասիրության համեմատ, որը պարզել
էր, որ հաճախականությունը կազմում է 10 000-ից պակաս քան 1։
Ալցհեյմերի հիվանդության տարածվածությունը 2000-ից 2019 թվականների ընթացքում աճել է ավելի քան 145 տոկոսով։
Չնայած այս հիվանդությունների աճին, Էքսլիի Ալցհեյմերի և աուտիզմի վերաբերյալ հետազոտությունը չի ստացել որևէ
արձագանք նշված հիվանդություններին նվիրված խոշոր բարեգործական կազմակերպություններից։
Եվ Քիլի համալսարանը, որտեղ նա աշխատում էր, կարծես միայն հանդուրժում էր նրան՝ առանց նրա հայտնագործությունները
խթանելու կամ մամուլի հաղորդագրություններ տարածելու։
Ըստ Էքսլիի՝ ի տարբերություն Մեծ Ֆարմայի և Մեծ Տեխնոլոգիաների, ալյումինե լոբբին մեծապես աննկատ է
մնում, սակայն, հավանաբար, բոլորից ամենաազդեցիկն է։
Էքսլեյը ասաց. «Սա լուռ «Մեծ եղբայր» է, որը հազվադեպ է խոսում ալյումինի մարդու օրգանիզմի համար թունավորության
մասին, սակայն միշտ պատրաստ է աջակցել անթիվ արդյունաբերություններին, որոնք կախված են նրա արտադրանքից»։
Այսպիսով, պրոֆեսոր Էքսլիի կարևոր հետազոտությունը «չգնահատվեց»; փոխարենը համալսարանը 2021 թվականի հուլիսին
դադարեցրեց նրա հետազոտության ֆինանսավորումը։ Էքսլին ասաց:
«Ես հավատում եմ, որ ճնշումը կուտակվել էր համալսարանից դուրս։»
Մենք ալյումինը կապեցինք Ալցհեյմերի հիվանդության հետ՝ ասելով յուրաքանչյուրին, ով պատրաստ էր լսել. եթե
ձեր ուղեղում ալյումին չլինի, նորմալ կյանքի ընթացքում Ալցհեյմերի հիվանդություն չեք ստանա։
Բայց Էքսլեյը կարծում է, որ հենց այն գիտական աշխատանքը, որը նա և իր թիմը հրապարակել էին ալյումինի օգտագործման
մասին որպես աջուվանտ պատվաստանյութերում, ստիպեց Քիլի համալսարանի ադմինիստրատորներին լռեցնել իրեն։
Քանի որ AstraZeneca-ն Keele-ի համալիրում արտադրում է COVID-19 պատվաստանյութը։
Ըստ Էքսլիի՝ Բիլ և Մելինդա Գեյթսների հիմնադրամը, որը մեծ ներդրում է կատարել պատվաստանյութերի հետազոտության և
խթանման մեջ, նույնպես համալսարանի ֆինանսավորողներից մեկն է։
Պրոֆեսոր Էքսլիի հետ տեղի ունեցողը անհարմար գիտության նկատմամբ երկարամյա սենսուրայի և նման հետազոտություններ
իրականացնելու պահանջողների զրպարտության վառ օրինակ է։
Երբ նրան հարցրին, թե ինչպես կարելի է վերանորոգել այս կոտրված համակարգը, նա ասաց՝
Գիտությունը չի կարող ծաղկել, երբ ֆինանսավորումը գալիս է արդյունաբերությունից, կառավարությունից և խոշոր
բարեգործական կազմակերպություններից, որոնք բոլորն ունեն նշանակալի սեփական շահեր և որոնց չի կարելի վստահել։
Էքսլին այժմ թոշակի է անցել, սակայն ասում է, որ ֆինանսավորում ստանալուն պես ցանկացած պահի կվերսկսի իր հետազոտությունը։