Professeur Christopher Exley azali biologiste moko ya lokumu mingi, moto ya mayele koleka na mokili mobimba na makambo
etali aluminium, mpe moko ya ba membres ya Royal Society of Biology – lokumu oyo bato ya siansi moke mpenza nde bazwaka.
Mbu eleki, bafuteli ya bolukiluki na ye mpo na mosala na ye ya kala na likambo ya nguya ya aluminium elongolamaki.
Alukaki boyebi na likambo etali bopusi ya ebende oyo likolo ya bamaladi lokola Alzheimer mpe autism,
mpe mosala na yango lokola lisungi na ba vaccins.
Ndenge nini likambo oyo ekokaki kosalema?
Na interview moko na The Epoch Times mpe The Looking Glass, oyo mokomi Jackie Black asalaki, Prof. Exley alobaki ete alekisaki
bomoi na ye mobimba na koluka koyanola na motuna moko ya makasi:
Aluminiyumu ezali na ntina nini na bomoi na biso?
Ebandaki na bambula ya 1980 tango Exley asalaki bolukiluki mpo na koyeba ntina nini mbisi ezalaki kokufa na
bitima mpe bibale oyo ezalaki na asidi mingi, mpe amonaki ete bazalaki kokufa na pwazɔ ya aluminium.
Aluminiyumu, oyo liboso ezalaki kokangama na mabanga mpe mabele ya pɔtɔpɔtɔ to mpe ezalaki kobalusama na kati ya biloko ya mokili
na nzela ya asidi silisiki, ekomi komonana na pɛtɛɛ mpo na bikelamu ya bomoi na nzela ya komata ya
asidi, oyo euti na mbula ya asidi, mpe na boye ekɔti na kati ya molongo ya bomoi ya bikelamu.
Lelo oyo, toliaka aluminium na nzela ya bilei oyo ebongisami, tomelaka yango na kati ya mayi na biso, mpe
tolambaka na bikalungu ya aluminium, mpo ete bikalungu ebele lelo oyo esalemaka na aluminium anodisé.
Ezwamaka na bilei ya bana mike, na biloko ya komibongisa mpe lokola eloko ya motuya na mangwele ebele.
Exley ná ekipi na ye basalaka bolukiluki koleka mibu 30 mpe babimisi mikanda koleka 200 na ntina na aluminium.
Na mobu 2017, Exley abimisaki lisolo moko ya siansi oyo emonisaki boyokani ya polele kati
na likama ya aluminium mpe bokono ya Alzheimer.
Mwa bambula na sima, na mobu 2020, etuluku ya Exley ebimisaki mosala na bango ya sika mpenza oyo ezali kokokanisa motango ya
aluminium na bɔɔngɔ́ ya bato ya bokono ya Alzheimer, sclérose en plaques mpe autisme na
kati ya zulunalo Scientific Reports ya Nature.
Emonanaki ete bongo ya bato oyo bazali na bokono ya Alzheimer, autism mpe sclérose en plaques ezalaki na aluminium ebele.
Na tango ya kobima ya lisolo oyo, bolukiluki ya Exley esilaki kokende na adjuvants ya aluminium mpe ba vaccins,
domaine ya bolukiluki oyo azalaki kolanda banda bambula ebele.
Na kati ya bolukiluki moko oyo ebimisamaki na ntina na aluminium na kati ya mangwele, Exley akomaki, kati na makambo mosusu:
Milangi ya aluminium ezali biloko ya kosalisa oyo emonanaka mingi na kati ya mangwele oyo bapesaka bana.
Na ndakisa, minganga ya bana, oyo bazali na mokumba ya kolanda manaka ya mangwele mpo na bana, emonani lokola
bayebi te bizaleli ya ba adjuvants ya aluminium mpe ndenge nini esalaka na kati ya mangwele.
Mpo motango ya bato ya autism na Alzheimer ezali komata banda bambula ebele.
Na mobu 2021, Ebongiseli ya Amerika mpo na Bokengi mpe Bobateli Maladi (CDC) elobaki ete, kolanda na ba données ya mobu
2018, pene na mwana moko kati na bana 44 ya mibu mwambe na Etats-Unis bamonanaka kozala na bokono ya autism.
Oyo ezali bomati monene soki tokokanisi na bolukiluki ya liboso oyo eyebani na Amerika na likambo ya autism na mobu 1970,
oyo emonisaki motango ya na se ya moko na kati ya nkoto zomi.
Motango ya bokono ya Alzheimer emataki koleka na pɔsɔ nkama na ntuku minei na mitano kati na mobu 2000 na 2019.
Atako bokono oyo ezali se kobakisama, bolukiluki ya Exley na likambo ya Alzheimer mpe autism ememi kaka kimya epai
ya bibongiseli ya minene oyo esalisaka bato na bokono wana.
Mpe Université ya Keele, esika azalaki kosala, emonanaki lokola bazalaki kaka kondima ye, kozanga kopesa lokumu na
makambo oyo amonaki to mpe kobimisa ba communiqués de presse.
Engebene na Exley, na bokeseni na Big Pharma mpe Big Tech, lobby ya aluminium etikalaka mingi mpenza kozanga komonana,
kasi ekoki kozala ete ezali na nguya koleka bango nyonso.
Exley alobaki, "Ezali lokola 'ndeko mobali monene' ya kimya oyo alobaka mingi te mpo na likama ya aluminium na
bato, kasi azali ntango nyonso wana mpo na kosunga ba industries ebele oyo etalelaka biloko na yango."
Na boye, bolukiluki ya ntina ya Professeur Exley "endimamaki te"; kasi, université elongolaki mbongo ya
bolukiluki na ye na sanza ya nsambo 2021. Exley alobaki:
"Nandimi ete pression etongamaki na libanda ya université.
Tosangisaki aluminium na bokono ya Alzheimer na ndenge tozalaki koyebisa moto nyonso oyo alingaki koyoka:
soki ozali na aluminium te na bɔɔngɔ na yo, okozwa bokono ya Alzheimer te na bomoi ya normal.
Kasi Exley andimi ete ezalaki mpe siansi oyo ye na ekipi na ye babimisaki na ntina ya aluminium lokola
adjuvant na kati ya mangwele nde etindaki bakambi ya Iniversite ya Keele bákanga ye monoko.
Mpo AstraZeneca esalaka mangwele ya COVID-19 na campus ya Keele.
Na kolanda Exley, Fondation Bill & Melinda Gates, oyo ebimisaki mbongo mingi mpo na bolukiluki mpe botomboli ya
mangwele, ezali mpe moko ya bapesi-mbongo ya université yango.
Makambo oyo ezali kokomela Professeur Exley ezali ndakisa ya polele ya lisolo molai ya kopekisa siansi oyo ebongi te mpe ya
kobebisa lokumu ya baoyo bakangami na kolanda bolukiluki ya boye.
Ntango batunaki ye ndenge nini bakoki kobongisa système oyo ebebi, alobaki:
"Science ekoki te kokola malamu soki misolo euti na ba kompani, leta mpe bibongiseli ya minene ya bolamu, oyo nyonso bazali na
matomba na bango moko ya monene mpe bakoki kotyelama motema te. "
Exley azwi pension sikoyo, atako alobi akoki kozongela bolukiluki na ye na ntango nyonso soki mosolo ezwami.