WEBVTT

00:00.260 --> 00:11.260
Yon ti etid pa OECD konkli ke itilizasyon twòp telefòn
entèlijan responsab pou bès nan nivo pèfòmans elèv yo.

00:11.260 --> 00:19.333
Dènye etid lekòl OECD PISA an 2022
te konfime bès sa a nan pèfòmans.

00:19.333 --> 00:29.093
Andreas Schleicher, chèf edikasyon nan OECD, te fè
deklarasyon kontwovèsyal sa a bay jounal swedwa Dagens Nyheter:

00:29.093 --> 00:36.839
Kòrelasyon ant fèmti lekòl yo ak pèt konesans pa osi
fò tankou korelasyon nou wè ant itilizasyon telefòn

00:36.839 --> 00:41.573
entèlijan pa elèv yo ak bès nan pèfòmans akademik yo.

00:41.573 --> 00:49.100
Syèd ak Danmak menm diminye anpil itilizasyon
aparèy dijital nan sal klas la pou rezon sa yo.

00:49.100 --> 00:57.860
Sa ki enteresan, sepandan, ni OECD ni medya
yo pa t enterese fè rezilta sa yo piblik.

00:57.860 --> 01:05.340
Pa egzanp, kominike pou laprès sou etid
la pa ka jwenn sou sit entènèt OECD la.

01:05.340 --> 01:15.213
E medya yo? Menm nan jounal yo, pa t gen okenn tit
tankou: "Smartphones yo responsab pou bès nan edikasyon".

01:15.213 --> 01:18.639
Olye de sa, magazin DER SPIEGEL te pibliye tit la:

01:18.639 --> 01:23.480
OECD rekòmande itilizasyon selektif telefòn mobil
nan sal klas la epi li te ekri nan entwodiksyon an:

01:23.480 --> 01:28.286
Elèv ki toujou ap fikse telefòn mobil yo pa kapab aprann.

01:28.286 --> 01:34.680
Men lè telefòn mobil yo itilize yon fason ki byen vize nan
sal klas la, sa ka aktyèlman ogmante siksè nan aprantisaj.

01:34.680 --> 01:37.800
Sa a montre pa yon etid OECD.

01:37.800 --> 01:45.226
Nan fason sa a, DER SPIEGEL te rive
konplètman ranvèse ton etid la nan tit li.

01:45.226 --> 01:51.333
Malgre tout rezilta ki te site nan
etid la te gen yon ton avètisman.

01:51.333 --> 01:59.360
Sepandan, okenn kote yo pa pretann ke itilizasyon
telefòn entelijan mennen nan plis siksè nan aprantisaj.

01:59.360 --> 02:09.020
Lòt gwo medya, tankou magazin "DIE ZEIT" ak "ntv", te
rapòte sou etid la tou nan yon fason idyosinkratik ak distòsyon.

02:09.020 --> 02:14.682
Paske li fè l parèt klè anpil ke telefòn
entelijan yo se zouti ansèyman ki pi pa

02:14.682 --> 02:19.680
apwopriye, paske yo distrè elèv yo pandan leson an.

02:19.680 --> 02:27.406
Kidonk, etid la eksplisitman rekòmande yon
entèdiksyon sou telefòn mobil, menm si gen kèk restriksyon.

02:27.406 --> 02:37.020
Okontrè, rapò medya yo inanimman deklare opoze
a, oswa omwen yon bagay ki fè moun panse opoze a.

02:37.020 --> 02:42.326
Kidonk, ki kote distòsyon inifòm sa a nan rezilta etid la sòti?

02:42.326 --> 02:49.474
Gen kèk medya ki pa menm enfòme lektè yo ke
tèks yo se esansyèlman materyèl Ajans DPA, sètadi

02:49.474 --> 02:53.920
atik ki prepare davans pa Ajans Laprès Alman an.

02:53.920 --> 02:59.313
E sa malgre lefèt ke yo te pran
li prèske mo pou mo nan ekstrè yo.

02:59.313 --> 03:04.972
Dapre sa, jounalis Ajans Laprès Alman (dpa) yo te
chanje yon rapò ki te klèman kritik sou telefòn

03:04.972 --> 03:09.293
entèlijan pou fè l parèt kòmsi li te anfavè dijitalizasyon.

03:09.293 --> 03:14.186
Men ki rezon DPA a genyen pou li tòde
deklarasyon yo pou fè yo vle di opoze a?

03:14.186 --> 03:19.620
Èske ajans laprès yo pa oblije rapòte
nan yon fason net, objektif ak endepandan?

03:19.620 --> 03:24.160
Se poutèt sa, li vo lapèn pou nou
voye yon je dèyè sèn nan nan dpa:

03:24.160 --> 03:36.200
DPA a se – menm jan ak APA a , AFP a ak kolektif ankèt "CORRECTIV"
ki finanse pa gouvènman an – yon manm kle nan GADMO .

03:36.200 --> 03:42.853
GADMO se yon sant siveyans medya dijital
Alman-Otrichyen ki te fonde nan mwa novanm

03:42.853 --> 03:47.573
2022 epi ki finanse pa Komisyon Ewopeyèn nan.

03:47.573 --> 03:55.300
Li siveye medya sosyal yo epi kontwole
platfòm medya sosyal yo pou gouvènman yo.

03:55.300 --> 04:00.100
GADMO reklame li opere endepandan e lib de enterè komèsyal.

04:00.100 --> 04:02.280
Èske se vrèman konsa?

04:02.280 --> 04:09.507
Pwojè GADMO a finanse pa Inyon Ewopeyen an e li
gen pou verifye si platfòm medya sosyal yo ap

04:09.507 --> 04:15.146
aplike Kòd Pratik sou Deziyenmasyon an ki obligatwa.

04:15.146 --> 04:24.154
Komisyon an gen tout enterè pou diskredite opinyon li pa renmen
yo, paske Prezidan Komisyon Ewopeyen an, Ursula von der Leyen,

04:24.154 --> 04:34.300
te mande pou yo konsantre sou konbat sa yo rele "dezenfòmasyon"
nan Fowòm Ekonomik Mondyal la nan Davos an janvye 2024.

04:34.300 --> 04:43.197
Gouvènman federal la te bay tou yon milyon ewo lajan kontribyab yo
bay dpa a pou ankouraje medya ki etabli yo epi konbat konpetitè

04:43.197 --> 04:48.860
endepandan ki kritike gouvènman an – yo rele sa "deziyasyon".

04:48.860 --> 04:54.466
Pwoblèm nan se ke moun ki gen pouvwa yo ak
sòlda yo, medya etabli yo, se yo menm ki

04:54.466 --> 04:59.346
defini sa ki konsidere kòm "deziyenformasyon".

04:59.346 --> 05:04.353
Kidonk, sa pa etone ditou ke youn nan manm
konsèy konsiltatif GADMO a, ki sipoze

05:04.353 --> 05:08.513
endepandan, se Josef Holnburger, direktè jeneral CeMAS .

05:08.513 --> 05:19.960
CeMAS se yon gwoup refleksyon ki espesyalize nan denigre
kritik moun ki gen pouvwa yo kòm anti-semit ak teyoris konplo.

05:19.960 --> 05:23.905
Finalman, men pa mwens enpòtan, konsèy
konsiltatif la gen ladan l yon manm nan tank panse

05:23.905 --> 05:27.753
Ameriken ki gen anpil enfliyans, Atlantic Council.

05:27.753 --> 05:39.400
Nan kontèks sa a, li vin klè poukisa medya yo pa rapòte ni net ni
objektif, paske yo pa plis pase bra fòs moun ki gen pouvwa yo.

05:39.400 --> 05:46.093
Travay yo se reprezante opinyon preskri a, ki sipoze "kòrèk".

05:46.093 --> 05:49.501
Finalman, men yon detay enteresan:

05:49.501 --> 05:58.800
GADMO lye ak pwojè SOMA Inyon Ewopeyèn nan, ki se
"Obsèvatwa pou Analiz ak Siveyans Medya Sosyal".

05:58.800 --> 06:06.548
Sa ki enpòtan, SOMA se non yon dwòg ke dirijan yo
itilize nan woman syans fiksyon fènwa Aldous Huxley

06:06.548 --> 06:11.640
"Brave New World" pou kenbe popilasyon an kalm ak dòsil.

06:11.640 --> 06:18.811
Se egzakteman nan lespri sa a ke obsèvatwa sa yo mete tèt yo an
rezo epi sipòte moun k ap verifye enfòmasyon

06:18.811 --> 06:25.713
ki fidèl ak otorite yo, yo bay yo naratif
apwopriye ki deja fòmile sou tout kalite sijè.

06:25.713 --> 06:33.293
Konklizyon: Poukisa li te tèlman enpòtan pou DPA
a ak moun ki dèyè li pou yo tòde rezilta etid la?

06:33.293 --> 06:37.977
Youn nan rezon yo ta ka ke gwo aktè mondyal
yo vle ankouraje ogmantasyon

06:37.977 --> 06:42.580
dijitalizasyon ak depandans moun sou telefòn entelijan.

06:42.580 --> 06:50.427
Omwen, se sa PDG Nokia a, Pekka Lundmark, te di nan Fowòm
Ekonomik Mondyal 2022 a, kote li te ajoute ke li

06:50.427 --> 06:58.166
prevwa n ap gen aparèy telekominikasyon ki
enplante dirèkteman nan kò nou rive ozanviwon 2030.

06:58.166 --> 07:04.499
Nan fason sa a, li t ap yon jwèt timoun pou
kontwole moun epi konsa manipile nenpòt mefyans

07:04.499 --> 07:08.260
oswa kesyon sou opinyon politik ki preskri a.

07:08.260 --> 07:16.113
Nan lòt mo: kenbe popilasyon an kalm
epi obeyisan – nan yon "mond nouvo brav"!

07:16.113 --> 07:23.733
Se pa etonan, kidonk, ke vwa kritik sou telefòn
entèlijan yo pa byen resevwa pami gwo aktè mondyal yo.

07:23.733 --> 07:31.230
Chè telespektatè, egzanp sa a montre klèman
ke ajans nouvèl yo ak verifyatè reyalite yo

07:31.230 --> 07:36.760
pa ditou endepandan ni lib de enterè komèsyal.

07:36.760 --> 07:44.800
Malgre nou parèt yon demokrasi devan piblik la, an
reyalite se kèk moun dèyè sèn yo ki detèmine tout bagay.

07:44.800 --> 07:49.925
Kidonk, lè li rive sou timoun k ap itilize
telefòn mobil, yo ap pouswiv objektif ki

07:49.925 --> 07:54.313
totalman diferan – men pa ditou byennèt pitit nou yo!

07:54.313 --> 08:04.658
Menm òganizasyon mondyal tankou OECD klèman pa enterese
esplike konsekans enprevizib ak ki gen gwo enpak ke itilizasyon

08:04.658 --> 08:11.373
smatfòn k ap ogmante san rete ap genyen sou pitit nou yo.

08:11.373 --> 08:21.986
E pèfòmans akademik k ap diminye se sèlman yon ti aspè nan efè
negatif yo – jan sa deja dokimante nan anpil pwogram Kla.TV.

08:21.986 --> 08:28.366
Se poutèt sa ou ta dwe fè atansyon lè medya yo,
verifyatè reyalite yo oswa nenpòt enstitisyon yo rele

08:28.366 --> 08:33.266
syantifik ap eseye di w sa ki kòrèk ak sa ki pa kòrèk.

08:33.266 --> 08:43.819
Pa kite jijman ak disènman ou konpwomèt; pito, egzamine
deklarasyon yo epi pran aksyon kont fo enfòmasyon ak distòsyon.

08:43.819 --> 08:51.500
Paske se ou menm ki deside si ou menm ak moun ki bò
kote w ap kite "dwòg" yo fè w dòmi oswa ou pap kite yo.
