WEBVTT

00:00.260 --> 00:06.813
Phuputso e khutšoanyane e entsoeng ke OECD e fihlela
qeto ea hore tšebeliso e feteletseng ea li-smartphone ke

00:06.813 --> 00:11.260
eona e bakang ho theoha ha maemo a tšebetso ea baithuti.

00:11.260 --> 00:19.333
Phuputso ya moraorao ya dikolo ya OECD PISA ya
2022 e tiisitse ho theoha hona ha tshebetso.

00:19.333 --> 00:25.263
Andreas Schleicher, hlooho ya thuto ho OECD, o
entse polelo e latelang e tsosang kgang koranteng

00:25.263 --> 00:29.093
ya letsatsi le letsatsi ya Sweden, Dagens Nyheter:

00:29.093 --> 00:35.542
Kamano pakeng tsa ho kwalwa ha dikolo le tahlehelo ya tsebo ha e
matla jwalo ka kamano eo re e bonang pakeng

00:35.542 --> 00:41.573
tsa tshebediso ya di-smartphone ke baithuti le
ho theoha ha diphihlello tsa bona tsa dithuto.

00:41.573 --> 00:49.100
Sweden le Denmark li bile li fokolitse haholo tshebediso ya
disebediswa tsa dijithale ka phaposing ya borutelo ka mabaka ana.

00:49.100 --> 00:54.149
Ho thahasellisang, leha ho le joalo, ke hore
OECD le mecha ea phatlalatso ka bobeli ha baa ka

00:54.149 --> 00:57.860
ba thahasella ho phatlalatsa liphuputso tsena.

00:57.860 --> 01:05.340
Ka mohlala, phatlalatso ea boralitaba mabapi
le phuputso ha e fumanehe webosaeteng ea OECD.

01:05.340 --> 01:11.706
Mme mecha ya phatlalatso? Le dikoranteng, ho ne ho se
na ditlhogo tsa ditaba tse kang: "Dihlahiswa tsa

01:11.706 --> 01:15.213
thekenoloji ya matleng ke tsona tse bakang ho theoha ha thuto".

01:15.213 --> 01:18.639
Ho e-na le hoo, makasine oa DER
SPIEGEL o ile oa sebelisa sehlooho se reng:

01:18.639 --> 01:23.480
"OECD e khothalletsa tšebeliso e lebisitsoeng ea mehala ea
thekeng ka phaposing ea borutelo" 'me e ngotse selelekeleng:

01:23.480 --> 01:28.286
Baithuti ba lulang ba shebile mehala ea
bona ea letsoho ha ba khone ho ithuta.

01:28.286 --> 01:32.106
Empa ha mehala ea letsoho e sebelisoa ka
mokhoa o lebisitsoeng ka phaposing ea borutelo,

01:32.106 --> 01:34.680
sena se ka hlile se eketsa katleho ea ho ithuta.

01:34.680 --> 01:37.800
Sena se bontšhwa ke phuputso ya OECD.

01:37.800 --> 01:45.226
Ka tsela ena, DER SPIEGEL e atlehile ho fetola ka
ho feletseng moelelo oa phuputso sehloohong sa eona.

01:45.226 --> 01:51.333
Leha diphetho tsohle tse boletsweng
phuputsong di ne di na le keletso ya tlhokomelo.

01:51.333 --> 01:59.360
Leha ho le jwalo, ha ho moo ho bolelwang hore tshebediso
ya smartphone e isa katlehong e eketsehileng ya dithuto.

01:59.360 --> 02:05.049
Mekgatlo e meng e ka sehloohong ya phatlalatso, jwalo
ka makasine "DIE ZEIT" le "ntv", le yona e tlalehile

02:05.049 --> 02:09.020
ka phuputso ena ka mokgwa o ikgethang le o sokameng.

02:09.020 --> 02:14.927
Hobane sena se hlakisa ka ho phethahala hore
li-smartphone ke sesebelisoa sa thuto se sa

02:14.927 --> 02:19.680
lokelang ho hang, kaha li sitisa baithuti thutong.

02:19.680 --> 02:27.406
Ka hona, phuputso e kgothalletsa ka ho hlaka thibelo ya
mehala ya letsoho, leha e na le dithibelo tse itseng.

02:27.406 --> 02:32.887
Ka lehlakoreng le leng, ditlaleho tsa mecha ya
phatlalatso ka ntwe-nngwe di bolela se fapaneng, kapa

02:32.887 --> 02:37.020
bonyane ho hong ho etsang hore motho a nahane se fapaneng.

02:37.020 --> 02:42.326
Joale, ho sotheha hona ho tšoanang
ha liphetho tsa phuputso ho tsoa kae?

02:42.326 --> 02:48.351
Mekgatlo e meng ya phatlalatso ha e tsebise esita le babadi ba
yona hore mongolo wa yona ha e le hantle ke

02:48.351 --> 02:53.920
wa DPA Agency, ke hore, dingolwa tse
hlahisitsweng esale pele ke German Press Agency.

02:53.920 --> 02:59.313
Mme sena leha ba se nkile hoo e ka bang
lentsoe ka lentsoe likarolong tse qotsitsoeng.

02:59.313 --> 03:05.165
Ho latela sena, baqolotsi ba litaba ba tsoang ho German
Press Agency (dpa) ba fetotse tlaleho e neng e nyatsa ka ho

03:05.165 --> 03:09.293
hlaka li-smartphone hore e be e bonahalang e tšehetsa dijithale.

03:09.293 --> 03:14.186
Empa dpa e na le lebaka lefe la ho
sokamisa lipolelo ka tsela e joalo?

03:14.186 --> 03:19.620
Na mekhatlo ea boralitaba ha e tlameha ho tlaleha ka mokhoa
o sa nkeng lehlakore, o thehiloeng nneteng, le o ikemetseng?

03:19.620 --> 03:24.160
Ka hona, ho bohlokoa ho sheba se etsahalang ka morao ho dpa:

03:24.160 --> 03:31.307
Dpa ke – jwaloka APA , AFP le sehlopha sa
dipatlisiso se tsheheditsweng ka ditjhelete ke

03:31.307 --> 03:36.200
mmuso sa "CORRECTIV" – setho sa bohlokwa sa GADMO .

03:36.200 --> 03:42.921
GADMO ke setsi sa Jeremane le Austria sa ho beha leihlo
mecha ea phatlalatso ea dijithale se thehiloeng ka Pulungoana

03:42.921 --> 03:47.573
2022, 'me se tšehelitsoe ka lichelete ke Khomishene ea Europe.

03:47.573 --> 03:55.300
E beha leihlo mecha ea litaba ea sechaba ebile e laola
sethala sa mecha ea litaba ea sechaba lebitsong la mebuso.

03:55.300 --> 04:00.100
GADMO e bolela hore e sebetsa ka boikemelo
ebile e sa laoloe ke lithahasello tsa khoebo.

04:00.100 --> 04:02.280
Na ho hlile ho jwalo?

04:02.280 --> 04:08.029
Morero oa GADMO o tšehelitsoe ka lichelete ke EU 'me o na le
mosebetsi oa ho netefatsa hore na sethala sa mecha ea

04:08.029 --> 04:15.146
litaba ea sechaba se kenya tšebetsong "Melao ea
Ts'ebetso mabapi le Tlhahisoleseling e Fosahetseng" e tlamang.

04:15.146 --> 04:22.818
Komishene e na le thahasello e kholo ea ho nyenyefatsa maikutlo a
sa amoheleheng, kaha Mopresidente oa Komishene ea EU, Ursula von

04:22.818 --> 04:29.369
der Leyen, o ile a kopa hore ho shebisisoe ho loantša
seo ho thoeng ke "litaba tsa bohata" Sebokeng sa Moruo sa

04:29.369 --> 04:34.300
Lefatše se neng se tšoaretsoe Davos ka Pherekhong 2024.

04:34.300 --> 04:40.640
Mmuso wa kopanelo le wona o fane ka dimilione tse lekgolo tsa
di-euro tsa tjhelete ya balefi ba lekgetho ho dpa ho tshehetsa

04:40.640 --> 04:44.781
mecha ya phatlalatso e seng e le teng le ho
lwantsha bahlolisani ba ikemetseng ba

04:44.781 --> 04:48.860
nyatsang mmuso – e bitswang "tshediso ya leshano".

04:48.860 --> 04:54.729
Bothata ka sena ke hore ba matleng le bahlanka ba bona, mecha
ea phatlalatso e tsebahalang, ke bona ba hlalosang hore na ke

04:54.729 --> 04:59.346
eng se lokelang ho nkoa e le "tlhahisoleseding e khelosang".

04:59.346 --> 05:04.833
Ka hona, ha ho makatse hore e mong oa litho tsa
boto ea boeletsi ea GADMO e nkoang e ikemetse ke

05:04.833 --> 05:08.513
Josef Holnburger, molaoli ea ka sehloohong oa CeMAS .

05:08.513 --> 05:14.867
CeMAS ke sehlopha sa bahlahlobisisi se ipabolang ka
ho nyenyefatsa bahlahlobisisi ba ba pusong ka ho ba

05:14.867 --> 05:19.960
bitsa bahloi ba Bajuda le baqapi ba merero ea sephiri.

05:19.960 --> 05:24.041
Qetellong, empa e le ya bohlokwa, boto ya
baeletsi e kenyeletsa setho sa sehlopha sa maikutlo se

05:24.041 --> 05:27.753
nang le tshusumetso sa Amerika, Atlantic Council.

05:27.753 --> 05:34.868
Ka lebaka la maemo ana, ho hlaka hore na ke hobaneng ha mecha
ea litaba e sa tlalehe ka ho se nke lehlakore le ka ho otloloha,

05:34.868 --> 05:39.400
kaha ha e le letho haese matsoho a phethahatso a ba matla.

05:39.400 --> 05:46.093
Mosebetsi oa bona ke ho emela maikutlo a
laetsoeng, ao ho nahanoang hore ke "a nepahetseng".

05:46.093 --> 05:49.501
Qetellong, ntlha ena e khahlang ke ena:

05:49.501 --> 05:58.800
GADMO e hokahane le morero oa SOMA oa EU, e leng
"Social Media Observatory for Disinformation and Analysis".

05:58.800 --> 06:05.157
Habohlokoa, SOMA ke lebitso la sethethefatsi se sebediswang ke
babusi bukeng ya Aldous Huxley ya ditaba tsa

06:05.157 --> 06:11.640
mahlale tse tshosang, "Brave New World", ho
boloka setjhaba se kgobile matsheba ebile se mamela.

06:11.640 --> 06:17.705
Ke hantle ka moya ona moo dihlopha tsena tsa tlhokomelo di
thehang marangrang le ho tshehetsa bafuputsi ba nnete ba

06:17.705 --> 06:22.188
tshepahalang ho ba boholong, ka ho ba fa
dipale tse loketseng, tse seng di lokisitswe

06:22.188 --> 06:25.713
esale pele mabapi le mefuta yohle ya dihlooho.

06:25.713 --> 06:30.077
Qetello: Hobaneng ho ne ho le bohlokoa hakana ho
Molaoli oa Tšireletso ea Data le ba neng ba le

06:30.077 --> 06:33.293
ka morao ho eona ho sotha liphuputso tsa phuputso?

06:33.293 --> 06:39.072
Lebaka le leng e ka ba hore ba laolang matla lefatšeng ka bophara
ba batla ho khothalletsa keketseho ea tšebeliso ea theknoloji

06:39.072 --> 06:42.580
ea dijithale le ho itšetleha ha batho ho li-smartphone.

06:42.580 --> 06:49.960
Bonyane, ke seo Mookameli e Moholo oa Nokia, Pekka Lundmark, a se
buileng Sebokeng sa Moruo sa Lefatše sa 2022, a phaella ka

06:49.960 --> 06:58.166
hore o lebelletse hore re be le lisebelisoa tsa likhokahano tse
kentsoeng ka kotloloho 'meleng ea rona hoo e ka bang ka 2030.

06:58.166 --> 07:04.295
Ka tsela ena, e ka ba papali ea bana ho laola batho
le ka hona ho laola khefuts'o kapa lipotso life

07:04.295 --> 07:08.260
kapa life mabapi le maikutlo a lipolotiki a laetsoeng.

07:08.260 --> 07:16.113
Ka mantsoe a mang: ho boloka sechaba se khobile
matšoafo ebile se mamela – lefatšeng le lecha la sebete!

07:16.113 --> 07:23.733
Ka hona, ha ho makatse hore ebe mantswe a nyatsang
di-smartphone ha a amohelehe hara ba nang le matla lefatsheng.

07:23.733 --> 07:31.388
Bamameli ba ratehang, mohlala ona o bontša ka ho hlaka hore
mekhatlo ea litaba le bahlahlobi ba bona ba lintlha ha se ba

07:31.388 --> 07:36.760
ikemetseng ebile ha ba lokolohile lithahasellong tsa khoebo.

07:36.760 --> 07:44.800
Leha ka ntle re bonahala re le puso ea sechaba, qetellong
tsohle li laoloa ke batho ba seng bakae ba sa bonahaleng.

07:44.800 --> 07:50.127
Kahoo, ha ho tluwa tabeng ya bana ba sebedisang mehala
ya thekeng, ho phehelwa merero e fapaneng ka ho

07:50.127 --> 07:54.313
felletseng – empa ka ho hang e se boiketlo ba bana ba rona!

07:54.313 --> 08:02.510
Le mekhatlo ea lefats'e e kang OECD e hlakile e se na thahasello
ea ho hlalosa litlamorao tse sa lebelloang le tse

08:02.510 --> 08:11.373
pharaletseng tseo tšebeliso e ntseng e eketseha
ea li-smartphone e tla ba le tsona ho bana ba rona.

08:11.373 --> 08:16.968
Mme ho theoha ha tshebetso dithutong ke karolo e
nyane feela ya ditlamorao tse mpe – jwalo ka ha

08:16.968 --> 08:21.986
ho se ho bontshitswe mananeong a mangata a Kla.TV.

08:21.986 --> 08:28.502
Ke ka lebaka leo o lokelang ho ba hlokolosi ha mecha ea litaba,
bahlahlobi ba lintlha kapa mekhatlo efe kapa efe e ipitsang

08:28.502 --> 08:33.266
ea saense e leka ho u joetsa se nepahetseng le se fosahetseng.

08:33.266 --> 08:39.489
Se dumelle kahlolo le temoho ya hao ho sitiswa; ho
ena le hoo, hlahloba dipolelo tsa bona mme o nke

08:39.489 --> 08:43.819
mehato kgahlanong le mashano le diphetolo tsa nnete.

08:43.819 --> 08:51.500
Hobane ke wena ya etsang qeto ya hore na wena le ba o potileng
le tla dumella "dithethefatsi" tsa bona ho le robatsa kapa tjhe.
