אַ קורצע שטודיע פֿון דער OECD קומט צום אויספֿיר, אַז איבערגעטריבענער באַניץ פֿון סמאַרטפֿאָנעס איז פֿאַראַנטוואָרטלעך
פֿאַרן ירידה אין די דערגרייכונגען פֿון די תּלמידים.
די לעצטע OECD PISA שול־שטודיע אין 2022 האָט באַשטעטיקט דעם דאָזיקן אַראָפּגאַנג אין דערגרייכונגען.
אַנדרעאַס שלײַכער, דער הויפּט פֿון בילדונג בײַ דער OECD, האָט געמאכט די פֿאָלגנדיקע קאָנטראָווערסיעלע
דערקלערונג צו דער שוועדישער טאָגצײַטונג דאַגענס ניהעטער:
די קאָרעלאַציע צווישן שול־שלאָסונגען און וויסן־פֿאַרלוסט איז נישט אַזוי שטאַרק ווי די קאָרעלאַציע וואָס מיר זעען
צווישן די נוצן פֿון סמאַרטפֿאָנעס דורך תּלמידים און זייער אַראָפּגייענדיקער אַקאַדעמישער פאָרשטעלונג.
שוועדן און דענמאַרק האָבן אפילו באַטײַטנדיק רעדוצירט די נוצונג פֿון דיגיטאַלע מיטלען אין דער קלאַסצימער צוליב די דאָזיקע סיבות.
אינטערעסאַנטערהייט, אָבער, ניט די OECD און ניט די מעדיע האָבן זיך נישט אינטערעסירט צו מאַכן די געפֿונדן פּובליק.
למשל, דער פּרעס־רעליס וועגן דער שטודיע קען מען נישט געפֿינען אויף דער OECD וועבזײַט.
און די מעדיע? אפילו אין די צײַטונגען זענען נישט געווען קיין קאָפּ־שורות ווי: "סמאַרטפֿאָנען
זענען שולדיק פֿאַר דער אַראָפּגאַנג אין בילדונג".
אַנשטאָט דעם האָט די צײַטונג דער שפּיגל גענוצט דעם קעפּל:
"OECD רעקאָמענדירט צילגעצילטע נוצן פֿון מאָבילע טעלעפֿאָנען אין דער קלאַס" און האָט אין דער הקדמה געשריבן:
תלמידים וואָס שטענדיק קוקן אויף זייערע מאָביל־טעלעפֿאָנען, קענען נישט לערנען.
אָבער ווען מאָביל־טעלעפֿאָנען ווערן געצילט גענוצט אין דער קלאַס, קענען זיי טאַקע פֿאַרבעסערן די לערנ־רעזולטאַטן.
דאָס ווערט געוויזן דורך אַ OECD־שטודיע.
אויף דעם אופֿן האָט דער שפּיגעל מצליח געווען גאָר אומצוקערן דעם טאָן פֿון דער שטודיע אין זײַן קאָפּ.
כאָטש אַלע רעזולטאַטן וואָס זענען אויפגעפֿירט אין דער שטודיע האָבן געהאַט אַ וואָרענונג־אונטערטאָן.
אָבער עס שטייט נישט אין קיין אָרט אַז דער באַניץ פֿון סמאַרטפֿאָנעס פֿירט צו אַ העכערונג אין לערנ־הצלחה.
אַנדערע פֿירערנדיקע מעדיע־אויסגאַבעס, ווי דער מאַגאַזין "די צײַט" און "ntv", האָבן אויך באריכטעט וועגן דער
שטודיע אויף אַן אידיאָסינכראַטישן און פאַרקרימטן אופֿן.
ווײַל עס מאַכט גאָר קלאָר אַז סמאַרטפֿאָנעס זענען די ווייניקסט פּאַסיקע לערנ־מיטל, ווײַל זיי ציען די
אויפמערקזאַמקייט פֿון די תּלמידים אַוועק פֿון דער לעקציע.
די שטודיע רעקאָמענדירט דעריבער אויסדריקלעך אַ פֿאַרבאָט אויף מאָביל־טעלעפֿאָנען, כאָטש מיט געוויסע באַגרענעצונגען.
אין קעגנשטעל דערקלערן די מעדיע־ריפּאָרטן איינשטימיק די אומקערטע, אָדער לכל־הפּחות עפּעס וואָס ברענגט מען צו טראַכטן די אומקערטע.
אַזוי, פֿון וואַנען קומט די איינהייטלעכע פֿאַרפֿעלשונג פֿון די אויספֿירן פֿון דער שטודיע?
עטלעכע מעדיע־אויסגאַבעס אינפֿאָרמירן אפילו נישט זייערע לייענער, אַז זייער טעקסט איז למעשה מאַטעריאַל פֿון דער דפּאַ אַגענסי,
דאָס הייסט אַרטיקלען פּראָדוצירט דורך דער דײַטשער פּרעס־אַגענסי.
און דאָס טראָץ דעם פאקט אַז זיי האָבן עס כּמעט וואָרט פֿאַר וואָרט איבערגענומען אין אויסצוגן.
לויט דעם האָבן זשורנאַליסטן פֿון דער דײַטשער פּרעס־אַגענטור (dpa) אַ באַריכט, וואָס איז געווען קלאָר קריטיש צו
סמאַרטפֿאָנעס, איבערגעמאַכט אין אַ באַריכט וואָס לכאורה איז פֿאַוואָריטאַל צו דיגיטאַליזאַציע.
אָבער וואָס איז דער סיבה פֿאַר דעם DPA צו פֿאַרדרייען די אויסזאָגן אויף אַזאַ אופֿן?
צי זענען נישט די פּרעס־אַגענטורן מחויב צו באַריכטן אויף אַ ניטראַלן, פאַקטישן און זעלבסטשטענדיקן אופֿן?
עס לוינט זיך דעריבער אַ קוק צו טאָן הינטער די קוליסן בײַ dpa:
די דפּאַ איז – ווי די אַפּאַ , די אַפֿפּ און דער רעגירונגס־געשטיצטער פאָרשונגס־קאָלעקטיוו
"קאָרעקטיוו" – אַ הויפּט־מיטגליד פֿון גאַדמאָ .
גאַדמאָ איז אַ דײַטש-אױסטרישער צענטער פֿאַר דיגיטאַלער מעדיע-אויפֿפּאַסונג, וואָס איז געגרינדעט געוואָרן אין נאָוועמבער
2022 און ווערט פֿינאַנצירט דורך דער אייראָפּעיִשער קאָמיסיע.
עס מאָניטאָרירט געזעלשאַפֿטלעכע מידיאַ און קאָנטראָלירט געזעלשאַפֿטלעכע מידיאַ־פּלאַטפֿאָרמעס אין נאָמען פֿון רעגירונגען.
גאַדמאָ קליימט אַז זי אַרבעט זעלבסטשטענדיק און פֿרײַ פֿון געשעפֿטלעכע אינטערעסן.
צי איז דאָס טאַקע דער פאַל?
דער GADMO־פּראָיעקט ווערט פינאַנצירט דורך די אייראפעישע פאראייניקונג און האָט די אויפֿגאַבע צו באַשטעטיקן צי די
געזעלשאַפֿטלעכע מידיאַ־פּלאַטפֿאָרמען דורכפֿירן דעם פֿאָרגעשריבענעם "קאָדע פֿון פּראַקטיק וועגן דיסאינפֿאָרמאַציע".
די קאַמיסיע האָט אַלע אינטערעסן צו דיסקעדיטירן אומגעבענע מיינונגען, ווײַל די פּרעזידענטין פֿון דער אייראפעישער קאַמיסיע,
אורסולאַ פֿאָן דער לייען, האָט גערופֿן צו אַ פאָקוס אויף דער קעמף קעגן די אַזוי גערופענע "דיסאינפֿאָרמאַציע" בײַם
וועלט־עקאָנאָמישן פֿאָרום אין דאַוואָס אין יאַנואַר 2024.
די פֿעדעראַלע רעגירונג האָט אויך געגעבן איין מיליאָן אייראָס פֿון די שטײַערצאָלער־געלט צום dpa, צו פֿאַרשטאַרקן די עטאַבלירטע
מעדיע און צו באַקעמפֿן אומאָפּהענגיקע קאָנקורענטן וואָס קריטיקירן די רעגירונג – וואָס מען רופֿט "דיסאינפֿאָרמאַציע".
דער פּראָבלעם דערמיט איז אַז די וואָס האָבן מאַכט און זייערע הענטשמען, די עטאַבלירטע מעדיע, באַשטימען
וואָס זאָל ווערן באַטראַכט ווי "דיסאינפֿאָרמאַציע".
אַזוי איז עס נישט קיין חידוש אַז איין מיטגליד פֿון דער לכאורה אומאָפּהענגיקער GADMO־ראַטגעבער־באָרד איז יוסף
האָלנבורגער, דער פאַרוואַלטנדיקער דירעקטאָר פֿון CeMAS .
CeMAS איז אַ געדאַנק־טאַנק וואָס ספּעשאַליזירט זיך אין דערנידעריקן קריטיקער פֿון די וואָס זענען אין
מאַכט ווי אַנטיסעמיטן און קאָנספּיראַציע־טעאָרעטיקער.
לעצטנס, אָבער נישט ווייניקער וויכטיק, אַרײַננעמט דער ראַטגעבער־באָרד אַ מיטגליד פֿון דעם
איינפֿלוסרײַכן אַמעריקאַנישן טיןק־טאַנק "אַטלאַנטיק קאונסיל".
קעגן דעם הינטערגרונט ווערט קלאָר פארוואס די מעדיע ניט באריכטן ניטראַל און אביעקטיוו, ווײַל זיי זענען
גאָרנישט מער ווי די דורכפֿירונג־אָרגאַנען פֿון די מאַכטיקע.
זייער אויפֿגאַבע איז צו פאָרשטעלן די פֿאָרגעשריבענע, לכאורה "ריכטיקע" מיינונג.
לעסאָף, דאָ איז אַ אינטערעסאַנטער דעטאַל:
גאַדמאָ איז פֿאַרבונדן מיטן אייראָפּעיִשן פּראָיעקט סאָמאַ, די "אָבזערוואַטאָריע פֿאַר
סאָציאַלע מעדיע, דיסאינפֿאָרמאַציע און אַנאַליז".
באַטײַטנדיק, סאָמאַ איז דער נאָמען פֿון אַ מעדיצין וואָס די הערשער אין אַלדאָס האַקסליי'ס פינצטערער
וויסנשאַפֿט־פֿיקציע־ראָמאַן "ברעיוו ניו וועלט" נוצן צו האַלטן די באַפעלקערונג רויִק און געהאָרזאַם.
עס איז פּונקט אין דעם גײַסט אַז די אָבסערוואַטאָריעס נעצװערקן זיך און שטיצן פאַקט־טשעקערס געטריי צו די
אויטאָריטעטן, און צושטעלן זיי פּאַסיקע, פֿאָר־פֿאָרמולירטע נאַראַטיוון וועגן אַלע מינים טעמעס.
מסקנא: פארוואס איז עס געווען אזוי וויכטיק פאר דעם דפּאַ און די וואָס שטייען הינטער אים צו פארדרייען די געפינען פון דער שטודיע?
איין סיבה קען זײַן אַז די גלאבאלע מאַכט־ברעכער ווילן פֿאָרטרײַבן די דיגיטאַליזאַציע און די
אָפּהענגיקייט פֿון מענטשן אויף סמאַרטפֿאָנעס.
לפּחות, דאָס איז וואָס דער נאָקיאַ CEO פּעקאַ לונדמאַרק האָט געזאָגט בײַם 2022 וועלט־עקאָנאָמישן פֿאָרום, צוגעגעבן אַז
ער דערוואַרט אַז מיר וועלן האָבן טעלעקאָמוניקאַציע־מיטלען אימפּלאַנטירט גלייך אין אונדזערע קערפּערס בערך ביז 2030.
אויף דעם אופֿן וואָלט עס געווען אַ קינדערשפּיל צו קאָנטראָלירן מענטשן און אַזוי מאַניפּולירן יעדן אומצוטרוי
אָדער פֿרעגן וועגן דער פֿאָרגעשריבענער פּאָליטישער מיינונג.
אין אַנדערע ווערטער: האַלטן די באַפעלקערונג רויִק און געהאָרזאַם – אין אַ "מוטיקער נײַער וועלט"!
קיין ווונדער, דעריבער, אַז קריטישע שטימען וועגן סמאַרטפֿאָנען זענען נישט באַגריסט בײַ די גלאבאַלע מאַכט־באַראָטן.
טײַערע צוקוקער, דער ביישפּיל ווײַזט קלאָר אַז נייעס־אַגענציעס און זייערע פאַקט־טשעקערס זענען גאָר נישט
אומאָפּהענגיק און פֿרײַ פֿון געשעפֿטלעכע אינטערעסן.
כאָטש מיר אויסערלעך אויסזען ווי אַ דעמאָקראַטיע, ווערט לעסאָף אַלץ באַשלאָסן דורך אַ פּאָר מענטשן הינטער די קוליסן.
ווען עס קומט צו קינדער וואָס נוצן מאָביל־טעלעפֿאָנען, ווערן גאָר אַנדערע צילן נאָכגעגאַנגען – אָבער בשום
אופן נישט די געזונטהייט און גליק פֿון אונדזערע קינדער!
אפילו גלאבאַלע אָרגאַניזאַציעס ווי די OECD האָבן קלאָר נישט קיין אינטערעס צו דערקלערן די אומפֿאָרויסזעעבאַרע און
ווייט־גייענדיקע קאָנסעקווענצן וואָס דער שטענדיק וואַקסנדיקער באַניץ פֿון סמאַרטפֿאָנעס וועט האָבן אויף אונדזערע קינדער.
און די אַראָפּגייענדיקע שול־פּרעפֿאָרמאַנס איז נאָר אַ קליינער אַספּעקט פֿון די נעגאַטיווע ווירקונגען – ווי שוין
איז דאָקומענטירט געוואָרן אין פילע Kla.TV־פּראָגראַמען.
דערפֿאַר זאָלסטו זײַן אָפּגעהיט, ווען די מעדיע, פֿאַקט־טשעקערס אָדער אַזעלכע גערופענע וויסנשאַפֿטלעכע אינסטיטוציעס
פּרוּוון דיר זאָגן וואָס איז ריכטיק און וואָס איז פאַלש.
לאָזט נישט אײַער אורטייל און אײַער שׂכל ווערן געשעדיקט; אַנשטאָט דעם, אונטערזוכט זייערע
אויסזאָגונגען און נעמט שריט קעגן ליגנס און פאַרפֿעלשונגען.
ווייל איר באַשליסט צי איר און די אַרום אײַך וועט לאָזן זייערע "דראָגס" אײַך אַרײַנשלעפֿערן אָדער נישט.