Чаму швейцарскі кампенсацыйны фонд AHV, уключаючы пенсійныя зберажэнні, пераходзіць пад кантроль
амерыканскага банка-захавальніка, г.зн. кіраўніка актываў.
Падобна да Германіі, штомесячныя пенсійныя выплаты швейцарскім пенсіянерам ажыццяўляюцца са страхавання старосці і выжылых
(AHV) у рамках так званай сістэмы фінансавання па меры налічэння.
Гэта азначае, што бягучыя пенсійныя выплаты робяцца за кошт штомесячных узносаў працуючага насельніцтва.
Аднак, у адрозненне ад Германіі, Швейцарыя ўсё яшчэ мае добра забяспечаны кампенсацыйны фонд AHV/IV/EO з
актывамі прыкладна ў 40 мільярдаў швейцарскіх франкаў.
Гэтыя грошы належаць насельніцтву і служаць запасам для бягучых пенсійных выплат на агульную суму за адзін год.
Гэтымі грашыма кіруе Compenswiss — нібыта незалежная дзяржаўная ўстанова Швейцарскай
Канфедэрацыі, заснаваная ў 2017 годзе і размешчаная ў Жэневе.
Compenswiss не толькі кантралюе штомесячныя пенсійныя выплаты адпаведным пенсіянерам, але і
кіруе кампенсацыйным фондам з 40 мільярдамі.
Вядома, гэтыя грошы не захоўваюцца ў нейкім сховішчы, а інвестуюцца ў каштоўныя паперы ў адпаведнасці
з нарматыўнымі актамі, і Compenswiss патрэбны банкаўскі давераны ўласнік для іх захоўвання.
Дагэтуль даверным кіраўніком гэтых 40 мільярдаў у каштоўных паперах быў буйны швейцарскі банк UBS. Але гэта ўжо гісторыя.
Па выніках тэндару Compenswiss вырашыла, што гэтыя 40 мільярдаў швейцарскіх франкаў сродкаў AHV больш не будуць кіравацца
швейцарскім банкам, а нямецкім даччыным прадпрыемствам амерыканскага State Street Bank з штаб-кватэрай у Бостане.
State Street, разам з BlackRock і Vanguard, з'яўляецца адным з найбуйнейшых кіраўнікоў па кіраванні актывамі
ў свеце, і гэтыя кампаніі валодаюць велізарнай патэнцыйнай уладай проста з-за сваіх памераў.
Аднак гэта нясе масавыя рызыкі для Швейцарыі і грошай пенсіянераў.
Гэтая была загаловак NZZ (Neue Zürcher Zeitung) 7 кастрычніка 2024 года:
«Інтарэсы ЗША і Швейцарыі не заўсёды супадаюць. Напрыклад, калі адмянілі банкаўскую таямніцу, мы ўбачылі, як
настойліва амерыканцы дзейнічалі, каб дамагчыся свайго, калі ўзнікалі сумневы», — кажа Матэр.
У экстрэмальных выпадках банкаўскі даверны ўласнік можа адмовіцца перадаць каштоўныя паперы. У выпадку
надзвычайнай сітуацыі Федэральны савет мае лепшыя варыянты дзеянняў у дачыненні да швейцарскага банка.
Compenswiss цяпер палічыла за належнае прыменшыць гэтую рызыку і 11 кастрычніка выпусціла прэс-рэліз.
У NZZ, Compenswiss піша, сярод іншага :
Рызыка замарозкі актываў амерыканскімі ўладамі аналізавалася Compenswiss у рамках тэндару.
Рызыка ўзнікнення гэтага лічылася вельмі малаверагоднай. Так?
Доктар Рольф Зэтэ, прафесар банкаўскага права Цюрыхскага ўніверсітэта, сумняваецца ў гэтым:
Так, у экстрэмальных выпадках ЗША маглі б атрымаць доступ да кампенсацыйных фондаў AHV, IV і EO праз State
Street. Гэта таму, што State Street з'яўляецца захоўшчыкам фінансавых інструментаў гэтых кампенсацыйных фондаў.
«Калі вы хочаце зняць іх са рахунку ў даверным кіраванні, вы павінны даць State Street распараджэнне перавесці іх на
рахунак у даверным кіраванні ў іншым банка-захавальніку», — кажа прафесар банкаўскага права Рольф Зэтэ з Цюрыхскага ўніверсітэта.
Гэта азначае, што без супрацоўніцтва State Street як банка-захавальніка, AHV не можа зняць актывы.
Гэта датычыцца незалежна ад таго, дзе фінансавыя інструменты фізічна захоўваюцца.
Як амерыканскі банк, State Street падпадае пад дзеянне заканадаўства ЗША. «Калі б урад ЗША ўвёў санкцыі супраць
Швейцарыі, банк быў бы абавязаны іх выконваць», — працягнуў Сетэ.
Паколькі ЗША рэгулярна прымяняюць свае законы экстэрытарыяльна, яны, верагодна, даручаць банку
прымяняць санкцыі і праз свае еўрапейскія даччыныя кампаніі.
Compenswiss мае мандат у даччынай кампаніі State Street у Мюнхене.
Гледзячы на паводзіны амерыканскай адміністрацыі за апошнія 50 гадоў, не малаверагодна, а хутчэй за ўсё, што ЗША заблакіруюць ці
нават скрадуць замежную маёмасць у выпадку санкцый або спрэчак.
Швейцарыя ўжо мела вельмі непрыемны і дарагі досвед у гэтай справе.
Пасля Другой сусветнай вайны Швейцарыя была абавязана выплаціць чвэрць мільярда швейцарскіх франкаў
(астранамічную на той час суму) часткамі ў адпаведнасці з Вашынгтонскім пагадненнем за неўдзел у вайне.
У выніку запатрабаваную суму скарацілі на пяцьдзясят працэнтаў.
Хоць Швейцарыя пасля Другой сусветнай вайны ніколі не дакраналася да так званых «безгаспадарных актываў» — ніколі не прымушала іх
знікаць шляхам дзяржаўнай канфіскацыі, як гэта рабілі іншыя краіны, — яна была
вымушана заплаціць мільярды ў якасці кампенсацыі.
Банкаўская таямніца, якая таксама распаўсюджвалася на замежных грамадзян, была ўзята ў Швейцарыі шляхам фінансавага шантажу
з пагрозай выключыць яе з міжнародных плацежных аперацый.
Нарэшце, але не менш важна, UBS быў вымушаны пад ціскам амерыканскай адміністрацыі ўзяць пад сваё
кіраванне пахіснуты Credit Suisse, стварыўшы тым самым порахавую бочку для швейцарскіх падаткаплацельшчыкаў.
Kla.TV паведамляла пра гэта 28 красавіка 2023 года і 24 лістапада 2023 года.
Нядаўна ЗША на вялікім маштабе прадэманстравалі, як яны абыходзяцца з актывамі
іншых краін, калі ўводзяць супраць іх санкцыі.
Амерыканская адміністрацыя ўвяла санкцыі супраць Расіі і, зрабіўшы гэта, заблакіравала 260 мільярдаў
долараў па ўсім свеце, якія належаць Банку Расіі.
ЗША ніколі не брыдзіліся чужым маёмасцю.
Што падштурхнула банкаўскі гігант State Street падаць заяўку на тэндэр Compenswiss і замяніць UBS у якасці кіраўніка актываў?
Чаму мандат на кіраванне актывамі AHV быў перададзены іншаму, а цяпер ужо замежнаму, давернаму кіраўніку?
У чым памылка старога даверанага кіраўніка, UBS? Што робіць State Street лепшым?
Звычайна гадавая плата за кіраванне актывамі, якую спаганяе банкаўскі даверытэр, складае ад 0,01% да 0,05%
ад актываў пад кіраваннем, у залежнасці ад складанасці кіравання актывамі і ўмоў дагавора.
Пры актывах у 40 мільярдаў швейцарскіх франкаў гэта склала б прыкладна: 1 234 321 пры 0,01 %: 4 мільёны швейцарскіх франкаў у
год 1 234 321 пры 0,05 %: 20 мільёнаў швейцарскіх франкаў у год
Аднак глабальны даход State Street Corporation у 2023 годзе склаў каля 18,36 мільярда долараў ЗША, пераважная частка якога паступіла
ад кастадыі, кіравання актывамі і іншых фінансавых паслуг.
Швейцарскі і нямецкі рынкі, верагодна, складаюць толькі невялікую частку агульнага бізнесу, асабліва ў
якасці банка-захавальніка для інстытуцыйных актываў.
Улічваючы, што нават бабулі давялося б доўга вязаць, каб зарабіць 4 мільёны швейцарскіх франкаў, швейцара-нямецкае кіраўніцтва
State Street, мусіць, адсвяткавала прыбытак ад гэтага мандата.
Як правіла, перамогу ў тэндэры заўсёды належным чынам святкуюць, бо калі б ён не быў выгадным, хутчэй за
ўсё, не сталі б напружвацца, каб у ім удзельнічаць.
Аднак быць прыбытковым не абавязкова азначае, што вы дасягнулі толькі бесперапыннага патоку даходу, які
павінен пакрываць вашыя выдаткі; могуць быць і іншыя прычыны.
І як удзельнікі AHV, мы, натуральна, былі б зацікаўлены ў іх.
Ці могуць сапраўднымі матывамі быць тое, што паводле амерыканскага заканадаўства актывы
AHV могуць быць замарожаны на слабой глебе?
Пасярод гэтых абмеркаванняў некаторыя палітыкі ўжо заклікаюць да таго, каб у будучыні кіраванне дзяржаўнай
маёмасцю ажыццяўлялася незалежна ад буйных амерыканскіх банкаў.
Яны патрабуюць большага кантролю і празрыстасці адносна таго, як і дзе інвестуюцца грошы фонду AHV.
Гэты выпадак закранае ўсіх, хто жыве ў Швейцарыі. Ён тычыцца грошай і пенсій усіх жыхароў.
Актывы АХВ павінны заставацца ў Швейцарыі і пад швейцарскім кантролем!
Вы можаце падтрымаць гэты патрабаванне, далучыўшы свой голас да кампаніі і петыцыі швейцарскай газеты
«Schweizerzeit» пад назвай «Das AHV-Vermögen bleibt in der Schweiz» (Актывы AHV застаюцца ў Швейцарыі).
Перыяд збору донаў працягваецца да канца студзеня 2025 года. Аркуш для подпісаў вы можаце знайсці
ў сінім інфармацыйным блоку пад гэтай праграмай.