1
00:00:00,000 --> 00:00:00,096


2
00:00:00,096 --> 00:00:07,361
Lebaka leo ka lona letlole la matšeliso la AHV la Switzerland,
ho kenyeletsoa le polokelo ea penshene, le tlas'a taolo ea

3
00:00:07,361 --> 00:00:12,020
banka ea mohlokomeli ea Amerika, ke hore, molaoli oa thepa.

4
00:00:12,020 --> 00:00:18,325
Jwaloka Jeremane, ditefello tsa penshene tsa kgwedi le kgwedi ho
batho ba penshene ba Switzerland di lefuwa ke

5
00:00:18,325 --> 00:00:25,091
Inshorense ya Botsofadi le Baphonyohi (AHV) ho tswa
tsamaisong e bitswang ya ho lefa ha o ntse o sebetsa.

6
00:00:25,091 --> 00:00:32,878
Sena se bolela hore ditefello tsa penshene tsa ha jwale
di etswa ka menehelo ya kgwedi le kgwedi ya basebetsi.

7
00:00:32,878 --> 00:00:38,473
Leha ho le jwalo, ho fapana le Jeremane, Switzerland e ntse e na
le letlole la matšeliso la AHV/IV/EO le

8
00:00:38,473 --> 00:00:43,993
tletseng hantle, le nang le thepa e ka bang
di-franc tsa Switzerland tse dibilione tse 40.

9
00:00:43,993 --> 00:00:48,739
Chelete ena ke ea sechaba 'me e sebetsa e le
polokelo bakeng sa litefo tsa penshene tse

10
00:00:48,739 --> 00:00:53,186
tsoelang pele tsa selemo se le seng kaofela.

11
00:00:53,186 --> 00:00:59,911
Chelete ena e laoloa ke Compenswiss, e leng setsi
sa sechaba se ikemetseng sa Kopanelo ea

12
00:00:59,911 --> 00:01:04,747
Switzerland se thehiloeng ka 2017 mme se fumaneha Geneva.

13
00:01:04,747 --> 00:01:12,109
Compenswiss ha e laole feela litefo tsa penshene tsa
khoeli le khoeli ho bapenshene ba tšoanelehang, empa

14
00:01:12,109 --> 00:01:17,003
hape e tsamaisa letlole la matšeliso la libilione tse 40.

15
00:01:17,003 --> 00:01:26,874
Ehlile, tjhelete ena ha e bolokwe ka sephiring, empa e tsetetswe
dipolokelong tsa matsete ho ya ka melawana, mme Compenswiss

16
00:01:26,874 --> 00:01:32,670
e hloka banka e bolokang dipolokelo tsena tsa matsete.

17
00:01:32,670 --> 00:01:38,310
Ho fihlela jwale, mohlokomedi wa dibolayete tsena
tsa boleng ba dibilione tse 40 e ne e le banka e

18
00:01:38,310 --> 00:01:42,051
kgolo ya Switzerland, UBS. Empa seo jwale ke nalane.

19
00:01:42,051 --> 00:01:48,992
Kamora tshebetso ya dithendara, Compenswiss e ile ya etsa qeto ya
hore di-franc tsa Switzerland tse dibilione tse 40 tsa matlotlo a

20
00:01:48,992 --> 00:01:54,088
AHV di se ke tsa hlola di laolwa ke banka ya
Switzerland, empa di laolwe ke lekala la Jeremane la State

21
00:01:54,088 --> 00:01:58,088
Street Bank ya Amerika, e nang le ntlo-kgolo Boston.

22
00:01:58,088 --> 00:02:03,516
State Street, hammoho le BlackRock le Vanguard, ke e 'ngoe ea
balaoli ba matlotlo a maholo ka ho fetisisa

23
00:02:03,516 --> 00:02:10,360
lefatšeng, 'me lik'hamphani tsena li na le matla a sa
lekanyetsoeng ka lebaka la boholo ba tsona feela.

24
00:02:10,360 --> 00:02:15,677
Leha ho le jwalo, sena se na le dikotsi tse kgolo
haholo bakeng sa Switzerland le tjhelete ya bapensionere.

25
00:02:15,677 --> 00:02:24,482
Ena e ne e le sehlooho sa NZZ (Neue
Zürcher Zeitung) ka la 7 Mphalane 2024:

26
00:02:24,482 --> 00:02:31,296
"Mekgwa ya dithahasello ya US le Switzerland ha se kamehla e
tsamaisanang. Ka mohlala, ha sephiri sa dibanka se ne se

27
00:02:31,296 --> 00:02:39,480
fediswa, re bone kamoo Maamerika a ileng a hatella ka matla ho
fihlela sepheo sa ona ha a ne a na le pelaelo," ho rialo Matter.

28
00:02:39,480 --> 00:02:45,216
Maemong a feteletseng, banka e bolokang e ka hana ho fana ka
li-securities. Ha ho e-ba le tsietsi, Lekhotla

29
00:02:45,216 --> 00:02:51,760
la Federale le na le mekhoa e betere ea ho
nka khato ha le sebetsa le banka ea Switzerland.

30
00:02:51,760 --> 00:03:00,520
Compenswiss jwale e bone ho loketse ho nyenyefatsa kotsi ena
mme e fane ka phatlalatso ya boralitaba ka la 11 Mphalane.

31
00:03:00,520 --> 00:03:04,877
Ho NZZ, Compenswiss e ngola, har'a tse ling :

32
00:03:04,877 --> 00:03:12,743
Kotsi ea hore balaoli ba US ba hatsetsa thepa e ile
ea hlahlojoa ke Compenswiss e le karolo ea tender.

33
00:03:12,743 --> 00:03:19,960
Ho hlaheng ha kotsi ena ho ne ho nkuoa hore ha ho na
monyetla o moholo oa hore ho etsahale. Na hoo ho nepahetse?

34
00:03:19,960 --> 00:03:26,107
Moprofesa oa molao oa libanka Dr Rolf
Sethe oa Univesithi ea Zurich o belaella sena:

35
00:03:26,107 --> 00:03:33,891
E, maemong a feteletseng, US e ka fumana phihlello ea lichelete
tsa matšeliso tsa AHV, IV le EO ka State Street. Sena ke hobane

36
00:03:33,891 --> 00:03:38,347
State Street e tšoere lisebelisoa tsa lichelete tsa matšeliso.

37
00:03:38,347 --> 00:03:44,861
"Haeba o batla ho ntša tsena akhaontong ea poloko, o tlameha ho
laela State Street hore e li fetisetse akhaontong ea

38
00:03:44,861 --> 00:03:51,665
poloko bankeng e 'ngoe ea mohlokomeli," ho bolela Rolf
Sethe, moprofesa oa molao oa libanka Univesithing ea Zurich.

39
00:03:51,665 --> 00:03:56,539
Sena se bolela hore ntle le
tshebedisano-mmoho ya State Street jwalo ka banka e

40
00:03:56,539 --> 00:03:59,913
bolokang, AHV e ke ke ya kgona ho ntsha matlotlo.

41
00:03:59,913 --> 00:04:06,270
Sena se sebetsa ho sa tsotellehe hore na
lisebelisoa tsa lichelete li bolokiloe hokae.

42
00:04:06,270 --> 00:04:14,388
Joaloka banka ea US, State Street e tlas'a molao oa US.
"Haeba mmuso oa US o ne o ka beha Switzerland tlas'a likotlo,

43
00:04:14,388 --> 00:04:19,894
banka e ne e tla tlameha ho li latela," Sethe a tsoela pele.

44
00:04:19,894 --> 00:04:26,975
Kaha US e atisa ho kenya molao oa eona tšebetsong
linaheng tse ling, ho ka etsahala hore e laele banka hore e

45
00:04:26,975 --> 00:04:31,601
kenye likotlo tšebetsong ka mekhatlo ea eona ea Europe hape.

46
00:04:31,601 --> 00:04:36,880
Compenswiss e na le taelo ho lekala la State Street le Munich.

47
00:04:36,880 --> 00:04:44,377
Ha ho shejoa boitšoaro ba tsamaiso ea US lilemong tse 50 tse
fetileng, ha se ntho e sa lebelloang, empa ke ntho e ka

48
00:04:44,377 --> 00:04:52,698
etsahalang haholo, hore US e ka thibela kapa ea utsoa
thepa ea kantle ho naha ha ho na le likotlo kapa likhohlano.

49
00:04:52,698 --> 00:04:58,780
Switzerland e se e bile le maiphihlelo a
sa thabiseng le a turang haholo ka sena.

50
00:04:58,780 --> 00:05:04,511
Kamora Ntwa ya Bobedi ya Lefatshe, Switzerland e ile ya tlameha
ho lefa di-franc tse dimilione tse makgolo a mabedi le mashome a

51
00:05:04,511 --> 00:05:11,513
metso e mene (chelete e kgolo haholo ka nako eo) ka dikarolo tlasa
Tumellano ya Washington ka lebaka la ho se nke karolo ntweng.

52
00:05:11,513 --> 00:05:17,284
Qetellong, tefo e neng e batloa e ile ea fokotsoa ka halofo.

53
00:05:17,284 --> 00:05:24,685
Leha Switzerland e sa ka ea ama seo ho thoeng ke "thepa e se nang
beng" ka mor'a Ntoa ea Bobeli ea Lefatše – ha ea ka ea e etsa

54
00:05:24,685 --> 00:05:33,380
hore e nyamele ka ho e nka ka 'muso joalokaha linaha tse ling
li entse – e ile ea qobelloa ho lefa libilione e le matšeliso.

55
00:05:33,380 --> 00:05:40,232
Sephiri sa libanka, se neng se sebetsa le ho basele, se ile sa
amohuoa Switzerland ka khatello ea lichelete ka ho tšosa ka

56
00:05:40,232 --> 00:05:45,080
ho e qhelela ka thoko litšebelisong tsa lichelete tsa machaba.

57
00:05:45,080 --> 00:05:51,229
Qetellong, empa e le ya bohlokwa, UBS e ile ya qobelleha ho nka
taolo ya Credit Suisse e neng e kula tlasa

58
00:05:51,229 --> 00:05:56,994
kgatello ya mmuso wa Amerika, ka hoo ya baka kotsi
e kgolo ho balefi ba lekgetho ba Switzerland.

59
00:05:56,994 --> 00:06:06,234
Kla.TV e tlalehile ka sena ka la 28
'Mesa 2023 le la 24 Pulungoana 2023.

60
00:06:06,234 --> 00:06:12,007
Haufinyane tjena, USA e bontšitse ka tsela e
kholo kamoo e sebetsanang le matlotlo a linaha tse

61
00:06:12,007 --> 00:06:15,504
ling kateng ha e beha likotlo khahlanong le tsona.

62
00:06:15,504 --> 00:06:22,550
Puso ea Amerika e ile ea beha likotlo ho Russia, 'me
ka ho etsa joalo, ea thibela libilione tse 260

63
00:06:22,550 --> 00:06:27,368
lefatšeng ka bophara tseo e leng tsa Banka ea Naha ea Russia.

64
00:06:27,368 --> 00:06:33,243
Amerika ha e so ka e ba le bothata le maruo a batho ba bang.

65
00:06:34,800 --> 00:06:40,294
Ke eng se susumelitseng senatla sa libanka sa
State Street ho etsa kopo tendereng ea

66
00:06:40,294 --> 00:06:45,910
Compenswiss le ho nka sebaka sa UBS e le molaoli oa thepa?

67
00:06:45,910 --> 00:06:50,259
Hobaneng taelo ya ho laola matlotlo a AHV
e ile ya fuwa motshehetsi e mong, eo hona

68
00:06:50,259 --> 00:06:53,112
jwale e leng motshehetsi wa kantle ho naha?

69
00:06:53,112 --> 00:06:59,680
Motsamaisi wa kgale wa letlole, UBS, o entse phoso
efe? Ke eng se etsang hore State Street e be betere?

70
00:06:59,680 --> 00:07:07,627
Ka tloaelo, tefello ea selemo le selemo ea poloko e lefisoang ke
banka e bolokang e ba lipakeng tsa 0.01% le

71
00:07:07,627 --> 00:07:15,982
0.05% ea matlotlo a laoloang, ho latela ho rarahana
ha taolo ea matlotlo le lintlha tsa konteraka.

72
00:07:15,982 --> 00:07:24,654
Ka matlotlo a boleng ba CHF 40 bilione, sena se ka lekana le
hoo e ka bang: 1,234,321 Ha e le ho 0.01%: CHF 4 milione ka

73
00:07:24,654 --> 00:07:30,560
selemo 1,234,321 Ha e le ho 0.05%: CHF 20 milione ka selemo

74
00:07:30,560 --> 00:07:39,205
Leha ho le joalo, lekeno la lefats'e la State Street Corporation
le fihlile ho hoo e ka bang USD 18.36 bilione ka 2023,

75
00:07:39,205 --> 00:07:48,430
'me boholo ba lona bo tsoa tlhokomelong ea thepa,
taolong ea matlotlo le lits'ebeletsong tse ling tsa lichelete.

76
00:07:48,430 --> 00:07:54,800
Mebaraka ea Switzerland le Jeremane mohlomong e etsa
karolo e nyane feela ea khoebo kaofela, haholo-holo

77
00:07:54,800 --> 00:07:59,640
karolong ea ho ba banka e bolokang thepa ea mekhatlo.

78
00:07:59,640 --> 00:08:05,367
Ha ho nahanoa hore le nkhono o ne a tla tlameha ho loha nako e
telele ho fumana CHF limilione tse 4, botsamaisi ba

79
00:08:05,367 --> 00:08:11,033
Switzerland/Jeremane ba State Street bo tlameha
hore bo be bo ketekile phaello e tsoang taelong ena.

80
00:08:11,033 --> 00:08:17,914
Ka tloaelo, ho hapa tenderi ho lula ho ketekwa ka mokgwa o
loketseng, hobane haeba e ne e se ya phaello, ho ka etsahala

81
00:08:17,914 --> 00:08:21,780
hore motho a ka be a sa itshwenya ka ho nka karolo ho yona.

82
00:08:21,780 --> 00:08:27,700
Leha ho le jwalo, ho etsa phaello e ngata ha ho bolele hakaalo
hore o fihletse feela moputso o tswelang

83
00:08:27,700 --> 00:08:33,990
pele o lokelang ho lefella ditshenyehelo tsa
hao; ho ka nna ha eba le mabaka a mang hape.

84
00:08:33,990 --> 00:08:39,700
Mme jwalo ka ba kenyang letsoho ho
AHV, ka tlhaho re ka thahasella tseo.

85
00:08:39,700 --> 00:08:50,200
Na maikemisetso a 'nete e ka ba hore, tlas'a molao oa Amerika,
matlotlo a AHV a ka emisoa ho sebetsa ka mabaka a fokolang?

86
00:08:52,088 --> 00:08:58,877
Hara lipuisano tsena, boradipolotiki ba bang ba se ba
ntse ba kopa hore matlotlo a sechaba a laoloe ka boikemelo

87
00:08:58,877 --> 00:09:02,289
ho tloha libankeng tse kholo tsa Amerika nakong e tlang.

88
00:09:02,289 --> 00:09:10,380
Ba batla taolo e kholo le ponaletso mabapi le hore na
chelete ea letlole la AHV e tseteloa joang le hokae.

89
00:09:10,380 --> 00:09:18,723
Nyeoe ena e ama bohle ba phelang Switzerland.
E ama chelete le lipenshene tsa baahi bohle.

90
00:09:18,723 --> 00:09:23,940
Matlotlo a AHV a tlameha ho dula
Switzerland mme a be tlasa taolo ya Switzerland!

91
00:09:23,940 --> 00:09:28,398
U ka tshehetsa kopo ena ka ho tshehetsa letsholo le kopo ya
koranta ya Switzerland, Schweizerzeit, e nang le

92
00:09:28,398 --> 00:09:32,835
sehlooho se reng "Das AHV-Vermögen bleibt in
der Schweiz" (Matlotlo a AHV a sala Switzerland).

93
00:09:32,835 --> 00:09:39,160
Nako ea pokello e fela qetellong ea Pherekhong
2025. U ka fumana letlapa la mosaeno ka lebokoseng le

94
00:09:39,160 --> 00:09:42,513
leputsoa la tlhahisoleseling ka tlas'a lenaneo lena.

