WEBVTT

00:00.096 --> 00:07.174
Kutheni ingxowa-mali yembuyekezo ye-AHV yaseSwitzerland, kuquka
nemali egciniweyo yomhlalaphantsi, ingena phantsi kolawulo

00:07.174 --> 00:12.020
lwebhanki engumgcini waseMelika, oko kukuthi, umphathi we-asethi.

00:12.020 --> 00:17.891
Ngokufanayo neJamani, iintlawulo zepenshoni zenyanga
kubathathi-penshoni baseSwitzerland

00:17.891 --> 00:25.091
zihlawulwa yi-Old Age and Survivors' Insurance (AHV)
ukusuka kwinkqubo ekuthiwa yi-pay-as-you-go.

00:25.091 --> 00:32.878
Oku kuthetha ukuba iintlawulo zepenshoni zangoku
zenziwa ngeminikelo yenyanga yabantu abasebenzayo.

00:32.878 --> 00:39.956
Ngokungafaniyo neJamani, iSwitzerland isenayo ingxowa-mali
yembuyekezo ye-AHV/IV/EO egcwele kakuhle, enee-asethi

00:39.956 --> 00:43.993
ezixabisa malunga ne-40 yeebhiliyoni zee-Swiss franc.

00:43.993 --> 00:53.186
Le mali yeyabemi kwaye isebenza njengengqekembe
yentlawulo yepenshoni eqhubekayo yonyaka omnye.

00:53.186 --> 00:59.376
Le mali ilawulwa yi-Compenswiss, umbutho
woluntu othiwa uzimele weManyano

00:59.376 --> 01:04.747
yaseSwitzerland, wasekwa ngo-2017 kwaye usekelwe eGeneva.

01:04.747 --> 01:10.491
Ngenxa yoko iCompenswiss ayilawuli nje kuphela iintlawulo
zepenshoni zenyanga kubathathi-penshoni

01:10.491 --> 01:17.003
abafanelekileyo, kodwa ikwalawula nengxowa-mali
yembuyekezo enezigidi ezingama-40 zeebhiliyoni.

01:17.003 --> 01:26.856
Ewe kona, le mali ayigcinwa kwisifihlo esithile, kodwa ityaliwe
kwizibambiso ngokungqinelana nemigaqo, kwaye iCompenswiss

01:26.856 --> 01:32.670
idinga ibhanki engumgcini ukuze ibambe ezi zibambiso.

01:32.670 --> 01:38.216
Kude kube ngoku, umgcini wale mali ingange-40
yeebhiliyoni kwi-securities ibiyeyona bhanki inkulu

01:38.216 --> 01:42.051
yaseSwitzerland, i-UBS. Kodwa loo nto ingembali ngoku.

01:42.051 --> 01:49.200
Emva kwenkqubo yetenda, iCompenswiss yagqiba kwelokuba ezi
zibhiliyoni ezingama-40 zefranki zaseSwitzerland kwiimali ze-AHV

01:49.200 --> 01:53.769
zingaphathwa ngumbhanki waseSwitzerland, kodwa
zithwaliswe isebe laseJamani leBhanki

01:53.769 --> 01:58.088
yaseMelika iState Street Bank, elinikomkhulu eBoston.

01:58.088 --> 02:04.919
I-State Street, kunye ne-BlackRock ne-Vanguard, yenye yezona
nkampani zinkulu zolawulo lwe-asethi ehlabathini, kwaye ubukhulu

02:04.919 --> 02:10.360
bayo obugqithisileyo buyinika amandla angalinganiseki anokubakho.

02:10.360 --> 02:15.677
Noko ke, oku kuza nemingcipheko emikhulu kakhulu
kwiSwitzerland nakwimali yabathathi-mhlalaphantsi.

02:15.677 --> 02:24.482
Le yayiyisihloko esiphambili se-NZZ (Neue
Zürcher Zeitung) ngomhla we-7 ku-Okthobha 2024:

02:24.482 --> 02:31.581
"Iimfuno zase-US nezeSwitzerland azisoloko zihambelana. Xa
kwakurhoxiswa imfihlo yebhanki, umzekelo,

02:31.581 --> 02:39.480
sabona indlela abantu baseMelika abazityhalele ngayo
iimfuno zabo xa bekuthandabuza," utsho uMatter.

02:39.480 --> 02:44.896
Kwiimeko ezimandundu, ibhanki engumgcini ingakwazi ukwala
ukuhambisa izibambiso. Kwimeko kaxakeka,

02:44.896 --> 02:51.760
iBhunga leFederal lineendlela ezingcono
zokuthatha amanyathelo kunye nebhanki yaseSwitzerland.

02:51.760 --> 02:56.764
I-Compenswiss ngoku ibone kufanelekile
ukunciphisa ubungozi obu yaza yakhupha ingxelo

02:56.764 --> 03:00.520
ekhutshelwe kwabezindaba ngomhla we-11 ku-Okthobha.

03:00.520 --> 03:04.877
Kwi-NZZ, i-Compenswiss ibhala, phakathi kwezinye izinto :

03:04.877 --> 03:12.743
Ingozi yokuba abasemagunyeni base-US bathintele
i-asethi yahlalutywa yi-Compenswiss njengenxalenye yetendara.

03:12.743 --> 03:19.960
Ukubakho kwalo mngcipheko kwakuthathwa
njengento enokwenzeka kancinci kakhulu. Ingaba kunjalo?

03:19.960 --> 03:26.107
Unjingalwazi womthetho weebhanki uGqr. Rolf Sethe
waseYunivesithi yaseZurich uyayithandabuza le nto:

03:26.107 --> 03:31.957
Ewe, kwiimeko ezigqithisileyo, i-US ingakwazi ukufikelela
kwiingxowa-mali zembuyekezo ze-AHV, IV kunye ne-EO

03:31.957 --> 03:38.347
nge-State Street. Oku kungenxa yokuba i-State Street
iphethe izixhobo zezemali zeengxowa-mali zembuyekezo.

03:38.347 --> 03:44.889
"Ukuba ufuna ukurhoxisa ezi kwi-akhawunti yogcino, kufuneka
uyalele i-State Street ukuba izidlulisele kwi-akhawunti

03:44.889 --> 03:51.665
yogcino kwelinye ibhanki yogcino," utsho uRolf Sethe,
unjingalwazi womthetho weebhanki kwiYunivesithi yaseZurich.

03:51.665 --> 03:59.913
Oku kuthetha ukuba ngaphandle kwentsebenziswano yeState Street
njengebhanki engumgcini, i-AHV ayinakukwazi ukurhoxisa i-asethi.

03:59.913 --> 04:06.270
Oku kusebenza kungakhathaliseki
ukuba izixhobo zezemali zigcinwe phi na.

04:06.270 --> 04:12.763
Njengebhanki yase-US, i-State Street iphantsi komthetho wase-US.
Ukuba urhulumente wase-US ebenokubeka

04:12.763 --> 04:19.894
izohlwayo eSwitzerland, ibhanki ibiya
kunyanzeleka ukuba izithobele," uqhube watsho uSethe.

04:19.894 --> 04:26.927
Njengoko i-US isoloko isebenzisa imithetho yayo ngaphandle
kwemingcele yayo, kunokwenzeka ukuba ingayalela ibhanki

04:26.927 --> 04:31.601
ukuba izinyanzelise nezi zohlwayo ngezikhululo zayo zaseYurophu.

04:31.601 --> 04:36.880
I-Compenswiss inegunya kwinkampani
engaphantsi kwe-State Street eseMunich.

04:36.880 --> 04:44.741
Ukujonga indlela ephatha ngayo urhulumente wase-US kule minyaka
ingama-50 idlulileyo, akuyonto ingenakwenzeka, kodwa kunokwenzeka

04:44.741 --> 04:52.698
kakhulu, ukuba i-US iza kuthintela okanye ide ibe yiba
ipropathi yangaphandle xa kukho izohlwayo okanye iingxabano.

04:52.698 --> 04:58.780
ISwitzerland sele inamava
angathandekiyo kwaye abiza kakhulu ngale nto.

04:58.780 --> 05:04.485
Emva kweMfazwe yesiBini yeHlabathi, iSwitzerland yanyanzelwa
ukuba ihlawule isikota sebhiliyoni yeeSwiss francs (imali

05:04.485 --> 05:11.513
eninzi kakhulu ngelo xesha) ngezahlulo phantsi kweSivumelwano
saseWashington ngenxa yokungathathi nxaxheba kule mfazwe.

05:11.513 --> 05:17.284
Ekugqibeleni, intlawulo ebifunwa
yancitshiswa ngamashumi amahlanu epesenti.

05:17.284 --> 05:24.394
Nangona iSwitzerland ingazange iziphathe "i-asethi ezithiwa
zezingenabanini" emva kweMfazwe yesiBini yeHlabathi – ayizange

05:24.394 --> 05:33.380
izenze zinyamalale ngokuzithimba kurhulumente njengamanye amazwe
– yanyanzeleka ukuba ihlawule izigidi ngezigidi njengembuyekezo.

05:33.380 --> 05:40.189
Imfihlo yebhanki, ebisebenza nakubantu bangaphandle,
yasuswa eSwitzerland ngokunyanzeliswa ngokwezimali ngokusongela

05:40.189 --> 05:45.080
ngokuyikhupha kwiintengiselwano zentlawulo zamazwe ngamazwe.

05:45.080 --> 05:50.818
Okokugqibela, kodwa kungekuko kancinci, i-UBS yanyanzelwa ukuba
ithathe i-Credit Suisse eyayisengxakini phantsi

05:50.818 --> 05:56.994
koxinzelelo oluvela kulawulo lwaseMelika, ngaloo ndlela yenza
umngcipheko omkhulu kubahlawuli berhafu baseSwitzerland.

05:56.994 --> 06:06.234
I-Kla.TV inike ingxelo ngale nto ngomhla
wama-28 kuTshazimpuzi 2023 nange-24 kuNovemba 2023.

06:06.234 --> 06:15.504
Kwixesha elisand' ukudlula, i-USA ibonakalise ngokubanzi indlela
ejongana ngayo nempahla yamanye amazwe xa ibeka izohlwayo kuwo.

06:15.504 --> 06:22.656
Ulawulo lwaseMelika lufake izohlwayo eRashiya kwaye,
ngokwenza oko, lwathintela i-260 yeebhiliyoni

06:22.656 --> 06:27.368
kwihlabathi jikelele eziyeyebhanki iRussian National Bank.

06:27.368 --> 06:33.243
I-US ayizange ibe neengxaki ngempahla yabanye abantu.

06:34.800 --> 06:41.093
Yintoni eyakhuthaza inkampani enkulu yebhanki i-State
Street ukuba ingenele isicelo kwitenderi ye-Compenswiss

06:41.093 --> 06:45.910
kwaye ithathe indawo ye-UBS njengomphathi we-asethi?

06:45.910 --> 06:53.112
Kutheni isigunyaziso sokulawula i-asethi ye-AHV
sinikwe omnye umphathiswa, ngoku ongumntu wasemzini?

06:53.112 --> 06:59.680
Yintoni eyenzelwe kakubi ngumphathiswa omdala,
i-UBS? Yintoni eyenza i-State Street ibe ngcono?

06:59.680 --> 07:07.367
Ngokwesiqhelo, umrhumo wonyaka wokugcinwa ohlawuliswa yibhanki
egcina impahla uxhomekeke phakathi kwe-0.01%

07:07.367 --> 07:15.982
ne-0.05% yempahla elawulwayo, kuxhomekeke kubunzima
bolawulo lwempahla kunye neenkcukacha zesivumelwano.

07:15.982 --> 07:24.267
Nge-asethi ze-CHF 40 yeebhiliyoni, oku kungangqina
malunga ne: 1,234,321 Kwi-0.01%: i-CHF 4 lezigidi

07:24.267 --> 07:30.560
ngonyaka 1,234,321 Kwi-0.05%: i-CHF 20 lezigidi ngonyaka

07:30.560 --> 07:39.116
Nangona kunjalo, ingeniso yehlabathi yeState Street Corporation
ifikelele kwi-USD 18.36 yeebhiliyoni

07:39.116 --> 07:48.430
ngo-2023, uninzi lwayo luvela kugcino-lwabiwo,
kulawulo lwe-asethi nakwezinye iinkonzo zezemali.

07:48.430 --> 07:54.611
Iimarike zaseSwitzerland naseJamani mhlawumbi zenza
isabelo esincinci soshishino luphela, ingakumbi

07:54.611 --> 07:59.640
kwindima yokuba yibhanki engumgcini we-asethi zamaziko.

07:59.640 --> 08:05.184
Xa ucinga ukuba nomakhulu ekufuneka aluke ixesha elide ukuze
afumane i-CHF 4 yezigidi, abaphathi

08:05.184 --> 08:11.033
baseSwitzerland/eJamani baseState Street kumele
ukuba bayibhiyozele ingeniso yalo myalelo.

08:11.033 --> 08:17.858
Ngokomthetho, ukuphumelela itenda kuhlala kubhiyozelwa
ngokufanelekileyo, kuba ukuba ibingazuzisi, bekungenakwenzeka

08:17.858 --> 08:21.780
ukuba umntu abe nentswela-ntloko yokuthatha inxaxheba kuyo.

08:21.780 --> 08:29.175
Nangona kunjalo, ukuba nengeniso eninzi akusoloko kuthetha
ukuba uphumelele nje ukufumana imali engenayo engapheliyo eya

08:29.175 --> 08:33.990
kuhlawulela iindleko zakho; kusenokubakho nezinye izizathu.

08:33.990 --> 08:39.700
Kwaye njengabaxhasi be-AHV, ngokwemvelo singaba nomdla kuwezo.

08:39.700 --> 08:45.409
Ingaba iinjongo zokwenene zisenokuba
zezokuba, phantsi komthetho waseMelika, i-asethi

08:45.409 --> 08:50.200
ye-AHV ingavalwa ngenxa yezizathu ezibuthathaka?

08:52.088 --> 08:58.178
Phakathi kwezi ngxoxo, ezinye iimpolitiki sele
zibongoza ukuba i-asethi zoluntu zilawulwe

08:58.178 --> 09:02.289
ngokuzimeleyo kwiibhanki ezinkulu zaseMelika kwixesha elizayo.

09:02.289 --> 09:10.380
Bafuna ulawulo olukhulu nokungafihli nto malunga
nendlela nendawo imali yengxowa-mali ye-AHV etyaliwa kuyo.

09:10.380 --> 09:18.723
Eli tyala lichaphazela wonke umntu ohlala
eSwitzerland. Limalunga nemali neepenshoni zabo bonke abahlali.

09:18.723 --> 09:23.940
I-asethi ze-AHV kufuneka zihlale
eSwitzerland kwaye ziphantsi kolawulo lwaseSwitzerland!

09:23.940 --> 09:27.811
Ungalunika ilizwi lakho kule mfuno ngokuxhasa iphulo nesicelo
sephephandaba saseSwitzerland

09:27.811 --> 09:32.835
i-Schweizerzeit, esithi, "Das AHV-Vermögen bleibt in der
Schweiz" (Ubutyebi be-AHV buhlala eSwitzerland).

09:32.835 --> 09:39.094
Ixesha lokuqokelela liya kude kube sekupheleni
kukaJanuwari 2025. Ungalufumana uxwebhu lokusayina kwibhokisi

09:39.094 --> 09:42.513
yolwazi eluhlaza okwesibhakabhaka engezantsi kwale nkqubo.
