WEBVTT

00:00.000 --> 00:09.490
FDP n'ime Bundestag nke Germany n'oge na-adịbeghị anya tinyere
aro iji gbasaa nkọwa ọnwụ dị ka ihe achọrọ tupu inye akụrụ.

00:09.490 --> 00:15.630
N'ọdịnihu, nkwụsị obi na akwara ọbara
ga-abụkwa ihe kpatara iwepụ akụkụ ahụ.

00:15.630 --> 00:22.710
N'oge gara aga, ọ dị mkpa inye ihe àmà nke ọdịda
ụbụrụ na-adịghị agbanwe agbanwe, ya bụ ọnwụ ụbụrụ.

00:22.710 --> 00:30.630
Na mba ndị ọzọ, dịka Switzerland, United Kingdom na United
States, a na-anabata inye akụkụ ahụ mgbe obi kwụsịrị ịrụ ọrụ.

00:30.630 --> 00:36.116
Ndị mmadụ ndị ahụ merụrụ nkwụsị obi
nwere ike ịlaghachi ndụ n'ọnọdụ ụfọdụ.

00:36.116 --> 00:41.540
Ma ọ bụrụ na obi kwụsịrị ịda, ụbụrụ na-enweghị
oxygen, ma mgbe ihe dị ka nkeji atọ ruo

00:41.540 --> 00:45.356
nkeji ise gachara, mkpụrụ ndụ ụbụrụ malitere ọnwụ.

00:45.356 --> 00:49.950
N'otu oge, a tụrụ anya na nke a ga-eduga n'ọnwụ ụbụrụ.

00:49.950 --> 00:57.536
Otú ọ dị, dịka Kla.TV egosila na ọtụtụ ihe
nkiri akụkọ, ọnwụ ụbụrụ abụghị eziokwu sayensị.

00:57.536 --> 01:07.916
Dr Paul Byrne, neonatologist na prọfesọ klinikal n'ọgwụ
ụmụaka , kwuru kwa na mkpirisi ajụjụ ọnụ e gosiri n'okpuru:

01:07.916 --> 01:12.070
Kọmitii Harvard mepụtara ọnwụ ụbụrụ.

01:12.070 --> 01:22.283
Ọ na-ezo aka n'echiche ọnwụ ụbụrụ e kere na 5 Ọgọst
1968 site n'otu ọgbakọ pụrụ iche na Mahadum Harvard.

01:22.283 --> 01:30.243
Dọkịta Paul Byrne bụ dọkịta n'ụlọ akwụkwọ
mahadum ọgwụ dị na Ohio, USA, n'afọ 1975.

01:30.243 --> 01:34.223
Ọ gwọrọ nwa na-anaghị eku ume n'onwe ya.

01:34.223 --> 01:44.056
EEG eji tụọ ọrụ eletrik n'ụbụrụ gosiri na enweghị
ọrụ ụbụrụ ọ bụla, ọbụna mgbe ụbọchị abụọ gachara.

01:44.056 --> 01:50.455
E mesịrị tinye nrụgide n'aka Dọkịta Byrne ka o hapụ
nwa okorobịa ahụ ka ewepụ akụkụ ahụ ya. Otú ọ dị, ọ

01:50.455 --> 01:54.880
gara n'ihu na-agwọ ya, nwa okorobịa ahụ wee nọrịrị ndụ.

01:54.880 --> 02:00.756
Ihe omume a kpalitere Dr. Byrne ka ọ
tinye onwe ya nke ukwuu n'isiokwu a.

02:00.756 --> 02:09.092
Ya mere, ọ bụrụ na ọbụna ndị ụbụrụ ha nwụrụ anwụ nwere
ike ịlaghachi ndụ, gịnị mere o ji kwekọrọ iwu ime mbanye

02:09.092 --> 02:13.776
akụkụ ahụ mgbe obi kwụsịrị ịrụ ọrụ ma chere nkeji ise?

02:13.776 --> 02:20.356
Ọ̀ bụghị na nke ahụ na-eme ka ihe ize ndụ dị elu nke ịkwụsị
ndụ tupu oge eruo site n'ịwepụ akụkụ ahụ n'ụzọ ngwa ngwa?

02:20.356 --> 02:27.783
Nụ ajụjụ ọnụ na Dọkịta Byrne nke a na-egosi ugbu a
ka ị nụ ihe ndị ọzọ ọ kwuru gbasara ịnyefe akụkụ ahụ:

02:27.783 --> 02:32.130
"Komiti Harvard. Komiti a mepụtara ọnwụ ụbụrụ."

02:32.130 --> 02:36.450
Kọmitii ahụ emeghị ọmụmụ ọ bụla gbasara nkịta, pusi ma ọ bụ òké.

02:36.450 --> 02:43.696
Ha achụghị ozi ọ bụla gbasara ndị mmadụ. Ha mepụtara
ọnwụ ụbụrụ nanị. Ha enweghị ozi ọ bụla gbasara ndị ọrịa.

02:43.696 --> 02:50.763
Ha enweghị ọmụmụ sayensị bụ isi. Ma amaara m
na ọ dị njọ n'eziokwu mgbe ị matara nke ahụ.

02:50.763 --> 02:54.752
Ọ naghị eme ka ihe dịkwuo mma. Mgbe
nke ahụ gasịrị, ọ na-adịkarị njọ.

02:54.752 --> 02:59.823
Ọtụtụ mmadụ chere na ọnwụ ụbụrụ
pụtara na ụda ụbụrụ kwụsịrị kpamkpam.

02:59.823 --> 03:05.203
Ha ọbụna enweghị ọrụ ime ule
mgbịrịgba ụbụrụ. Ha emeghị ya mgbe ọ bụla.

03:05.203 --> 03:09.916
Ha nyochara ndị ọrịa itoolu, ma abụọ
n'ime ha ka nwere ụda ụbụrụ na-arụ ọrụ.

03:09.916 --> 03:14.916
Ha mechara bịa n'echiche na ọ dịghịzi mkpa ịnyochaa ụda ụbụrụ.

03:14.916 --> 03:19.163
Ya mere, ọ dịghịzi mkpa ịchọ ụda ụbụrụ ọzọ.

03:19.163 --> 03:26.036
"Ya mere, mgbe ha na-eme ịgbanwe akụkụ ahụ
n'ahụ mmadụ, ha na-ekwu na ụbụrụ ha nwụrụ anwụ ..."

03:26.036 --> 03:27.000
"Ha niile dị ndụ."

03:27.000 --> 03:30.329
"Ha niile dị ndụ ma enwere ike iweghachi ha kpamkpam."

03:30.329 --> 03:32.329
"Ha niile ka dị ndụ."

03:32.329 --> 03:40.063
"Ya mere, a na-ewepụ akwara ahụ n'ahụ ndị mmadụ ndị
nwere mmụọ n'ụzọ ụfọdụ, ma ha enweghị ike ikwurịta okwu?"

03:40.063 --> 03:44.630
"Ọ bụ otu ihe ọ bụla ị gaghị egosi mmụọ uche,
mgbe ahụ anyị na-ekwu maka enweghị mmụọ uche."

03:44.630 --> 03:48.143
Ma ịnọ n'amaghị uche apụtaghị na uche adịghị.

03:48.143 --> 03:53.810
Ọ pụtara naanị na anyị enweghị ike
ịchọpụta mmụọ uche. Nke ahụ bụ ọdịiche.

03:55.609 --> 03:58.876
"Ya mere ọ bụ ihe dabere n'echiche onwe onye, ọ bụghị ya?"

03:58.876 --> 04:06.528
"Ziri ezi. Ma mmadụ gosipụtara mmụọ ma ọ bụ na ọ bụghị, ọ
naghị ekwu ihe ọ bụla gbasara ma ọ dị ndụ ma ọ bụ nwụrụ anwụ."

04:06.528 --> 04:08.709
"Ziri ezi."

04:08.709 --> 04:13.696
"Ọnya bụ otu n'ime ihe ndị ahụ bụ
eziokwu, nke anyị kwesịrị ịtụle."

04:13.696 --> 04:19.269
Ọnwụ na-agwa ahụ na ihe adịghị mma ma na-enye ohere ịgwọ ya.

04:19.269 --> 04:24.536
Naanị n'ihi na mmadụ enweghị ike igosi
mgbu, ọ pụtaghị na ọ naghị enwe mgbu.

04:24.536 --> 04:29.644
Ihe atụ dị ezigbo mma nke a bụ na ha na-etinye
ọgwụ na-eme ka akwara daa mgbe ha na-ewepụ

04:29.644 --> 04:33.956
akụkụ ahụ, ka ha ghara ịkwaga ma ọ bụ ịkụ akụkụ.

04:36.996 --> 04:38.636
"Oh, kedu ka nke a siri njọ."

04:38.636 --> 04:43.813
"Ma ọbụna ma ha anaghị emegharị ma ọ bụ
na-agbagharị, ọsọ obi ha na mgbali ọbara ha na-arị elu mgbe ị

04:43.813 --> 04:47.070
kpara ha, n'ihi na nke ahụ bụ mmeghachi omume n'ahụhụ."

04:47.070 --> 04:50.870
Ma ha enweghịzi ike igosi na ha na-enwe mgbu.

04:50.870 --> 04:55.904
"N'ihi na a kpụchara ha, n'aka ọgwụ, nke ahụ
bụ ihe mere ha enweghịzi ike ịza, ọ bụghị ya?"

04:55.904 --> 04:57.343
"Ee."

04:57.343 --> 05:00.043
"Oh, nke ahụ dị njọ."

05:00.043 --> 05:03.590
"Ọ na-esiwanye njọ mgbe ị na-elebara ya anya."

05:07.310 --> 05:13.263
N'agbanyeghị nke ahụ, e chepụtara
ọnwụ ụbụrụ karịsịa iji nweta akụkụ ahụ.

05:14.963 --> 05:25.510
Ma ka e wee ghara ịtụfu ego n'ịgwọ ndị agaghị
enweta ọrụ, bụ ndị ga-ebi naanị ma agaghị anwụ.

05:25.510 --> 05:33.036
Ya mere, ị hụrụ ihe ọnwụ ụbụrụ bụ:
ọ bụkarị ụzọ isi nweta akụkụ ahụ.

05:33.036 --> 05:41.920
Ma otú ọnwụ ụbụrụ si arụ ọrụ bụ na ọ
na-etinye ndị ụkọchukwu na ndị na-elekọta mmụọ.

05:46.436 --> 05:50.876
N'ịnyefe akụkụ ahụ, e nwere onye arịrịọ kwadoro.

05:50.876 --> 06:00.363
Ma onye a kwadoro a na-adịkarị ezigbo mmadụ,
na-eyikarị uwe nke ọma, ma bụrụ enyi nke ndị ikwu.

06:00.363 --> 06:05.956
Ị ga-achọ iko kọfị? Ee, amaara m
na nke a ga-abụ ihe dị njọ nye gị.

06:05.956 --> 06:10.136
Anyị ga-eme ihe niile anyị nwere ike ime iji nyere gị aka.

06:10.136 --> 06:17.430
Ma ihe niile a bụ akụkụ nke ịkụziri echiche,
ma na-enyere inweta ohere ịnweta akwara ahụ.

06:17.430 --> 06:25.460
Ị hụrụ, ị gaghị enweta akụkụ ahụ n'ahụ nwụrụ anwụ.
Akụkụ ahụ ọ bụla a na-ebufe bụ akụkụ ahụ dị mma.

06:25.460 --> 06:28.956
Ma a na-enweta akụrụ ahụike nanị site n'aka ndị dị ndụ.

06:28.956 --> 06:33.189
Ị gaghị enweta akụkụ ahụ maka ịtụgharị site n'ahụ nwụrụ anwụ.

06:33.189 --> 06:36.043
"Ya mere, ọ ka mma ka ị ghara inwe nke ahụ n'akwụkwọ gị?"

06:36.043 --> 06:39.023
"Ị ekwesịghị ịma ihe m na-agwa gị."

06:39.023 --> 06:41.856
N'ihi na ọ bụrụ na ị maara, ị ga-ewe iwe.

06:41.856 --> 06:47.503
Ụzọ unu atọ si akụwa iwe banyere ya ugbu a, nke ahụ bụ ikike unu.

06:50.849 --> 07:01.596
Kedu akụkụ ahụ mmadụ ha chọrọ? Ha chọrọ akụkụ ahụ nke...
n'ezie ụmụaka, ma karịsịa ndị dị afọ iri na isii ruo iri atọ.

07:05.043 --> 07:13.676
Ndụ ha nọ n'ihe ize ndụ. Ọ bụrụ na ha tufuru uche ma
na-eji ventilator, ha chọrọ ka e were akụkụ ahụ ha.

07:13.676 --> 07:21.043
Ha na-eme ihe niile ha nwere ike ime iji nweta akụrụ ahụ.
Ozugbo ewepụrụ akụrụ ahụ, enweghị ike ịkpọghachi ndụ ha.

07:21.043 --> 07:29.186
Ya mere, ihe ha na-eme bụ ... ha na-agwa ndị ikwu: "Nwa gị
nwanyị Sally chọrọ ime ihe ọma ... nke a bụ ụzọ iji gbanwee

07:29.186 --> 07:34.696
mwute a ka ọ bụrụ ihe bara uru." Ma ọ bụ: "Nwa gị nwoke ..."

07:38.010 --> 07:44.169
Ma ebe ha na mbụ na-enweta akụkụ ahụ site n'aka ndị dara n'ọghọm
ma ọ bụ merụrụ ahụ site n'ọkụ, ugbu a ha na-enweta ọtụtụ

07:44.169 --> 07:52.110
akụkụ ahụ karịrị nke sitere n'aka ndị jiri ọgwụ karịrị
ókè karịa nke sitere n'ọghọm na mmerụ ọkụ jikọtara ọnụ.

07:52.110 --> 07:56.820
Na Ohio, mmadụ asatọ na-anwụ kwa
ụbọchị n'ihi ịṅụ ọgwụ karịrị ókè.

07:56.820 --> 08:01.363
Nke a bụ otú ha si enweta akụkụ ahụ ha, na
nke a bụ ihe ha chọrọ. Gịnị ka ha na-eme?

08:01.363 --> 08:06.956
Ha na-enye ndị uwe ojii ọgwụ mberede
Narcan iji gbochie mmetụta ọgwụ ahụ.

08:06.956 --> 08:10.596
Nke a na-eweta ndị mmadụ nwere oke ọgwụ n'ụlọ mberede.

08:10.596 --> 08:17.450
Ma ọ naghị azọpụta ndụ ya, ọ na-ewere ya naanị
n'ụlọ mberede. Ma otú ahụ ka ha si enweta akụkụ ahụ ha.

08:17.450 --> 08:19.523
"Nke ahụ dị oke njọ."

08:19.523 --> 08:23.043
"Ee, ọ bụ n'eziokwu. Ọ dị njọ nke ukwuu."