WEBVTT

00:00.548 --> 00:07.484
Ama-antenna okuxhumana ngamaselula abizwa ngokuthi ayaguquguquka
ayisici esibalulekile ekwandiseni inethiwekhi ye-5G.

00:07.484 --> 00:12.210
Ama-antenna ajwayelekile akhipha
imisebe ngokulinganayo, njengokufifi.

00:12.210 --> 00:19.453
Ama-antenna aguqukayo, ngakolunye uhlangothi, avumela
ukukhishwa kwemisebe ngamasignali amaningi ngasikhathi sinye.

00:19.453 --> 00:25.860
Lokhu kuvumela izindawo eziningi zifinyelelwe ngasikhathi sinye
ngokusebenza okuphezulu kusetshenziswa izingcingo eziphathwayo.

00:25.860 --> 00:31.391
NgokweHhovisi Likazwelonke Lezemvelo laseSwitzerland (FOEN),
ukuchayeka ekuradiyashini okuvela kuma-antenna

00:31.391 --> 00:36.679
aguqukayo eduze kwazo kufanele kube phansi
ngokwesilinganiso kunalokho okuvela kuma-antenna ajwayelekile.

00:36.679 --> 00:43.059
Lokhu kungenxa yokuthi bazophathwa ngqo
lapho ifoni ehlangene itholakala khona.

00:43.059 --> 00:48.411
Nokho, okuphambene ngqo kuyiqiniso, kubhala inhlangano "Schutz
vor Strahlung" (Ukuvikelwa Ekukhishweni Kwezima-radiation):

00:48.411 --> 00:55.833
"I-antenna eguqukayo ingathumela imisebe eminingi
yesignali ngasikhathi sinye ngamandla aphelele."

00:55.833 --> 01:01.074
– Ngamanye amazwi, izingcingo eziningana
ngasikhathi sinye, hhayi eyodwa kuphela, njengoba

01:01.074 --> 01:05.020
i-"BAKOM" izama ukukusikisela kuvidiyo yokukhangisa.

01:05.020 --> 01:11.279
Isikhungo sobuchwepheshe saseSwitzerland "MPA
Elektrobiologie AG" sichaza ukwethulwa kwe-BAKOM

01:11.279 --> 01:15.892
njengokudidayo, uma kungenjalo kungamanga ngokuphelele.

01:15.892 --> 01:22.855
Lokhu kunganaki isignali yomthwalo oyisisekelo, eskenayo indawo
ezungeze ukuthola amadivayisi asekelwe ku-5G ngesigaba sayo

01:22.855 --> 01:31.126
sesignali njengendawo yokukhanyisa, ngaleyo ndlela "ikhanyisa"
indawo ngesignali ephindaphindayo, eqhubeka ihlale ithinta.

01:31.126 --> 01:39.224
I-MPA Elektrobiologie AG ibona ukuthi ukuchayeka kwezidalwa
eziphilayo kulesi simfuno se-5G esinezimpulsi eziningi siphindeke

01:39.224 --> 01:44.954
okungenani izikhathi ezinhlanu kuya kweziyishumi kunangaphambili.

01:44.954 --> 01:52.951
Nokho, esitatimendeni sezindaba esikhishwe ngomhlaka 17 Disemba
2021, iKhonsili Yefederal yaphikisa ukuthi

01:52.951 --> 02:02.688
ama-antenna aguqukayo angadlula imingcele ebekwe ngumthetho
ngoba kuthiwa ukukhishwa kukagesi konke kuzokwehla.

02:02.688 --> 02:08.737
Lesi simiso esikhethekile sama-antenna aguqukayo simisa
ukuthi imingcele kumele ihlangatshezwane nayo

02:08.737 --> 02:13.392
ngokwesilinganiso kuphela, kunokuba njalo ngaso sonke isikhathi.

02:13.392 --> 02:18.216
Ngakolunye uhlangothi, kungase
kusetshenziswe okubizwa ngokuthi ifaktori yokulungisa.

02:18.216 --> 02:25.064
Umgomo othi "i-antenna ingakhupha ukukhanya
okwengeziwe ukuze ikhiqize ukukhanya okuncane ngokujwayelekile"

02:25.064 --> 02:28.860
uthinta kakhulu abahlali abahlala eduze kakhulu.

02:28.860 --> 02:35.676
Njengoba lokhu kusho ukuthi imingcele idluliwe kakhulu –
ifinyelela izikhathi eziyishumi ngaphezu kwalokho okuvunyelwe

02:35.676 --> 02:44.036
– izinkulungwane zabahlali sezibeke izikhalazo ngokuguqulwa
noma ukwakhiwa kwezithumeli ezintsha kusukela ngo-2019.

02:44.036 --> 02:51.532
Emhlanganweni wayo ngomhlaka 17 Disemba 2021, iKhonsili
Yasefederal yanquma ukuthi ukusetshenziswa

02:51.532 --> 02:59.040
kwefaktha yokulungisa kuma-antenna
avumelanayo akhona akubhekwa njengokuguqulwa kwesethi.

02:59.040 --> 03:05.160
NgokweKhonsili Kazwelonke, konke
okudingekayo ukufaka ifomu elibuyekeziwe.

03:05.160 --> 03:12.799
Ngalesi simiso, iKhonsili Yezwe isuse isidingo semvume
yokwakha lapho kusetshenziswa isici sokulungisa – ngaleyo ndlela

03:12.799 --> 03:18.255
yaphula amalungelo okuvimbela aqinisekisiwe ngumthethosisekelo.

03:18.255 --> 03:23.632
Lolu kwanda okufihlakele kwamandla wemasti
yocingo lweselula lwabhekana nokumelana okukhulu

03:23.632 --> 03:28.020
emphakathini, kwaholela ezinkulungwaneni zezimpikiswano.

03:28.020 --> 03:33.118
Ezinye zalezi zimo sezibhenelwe
eNkantolo Ephakeme Yezwe YaseSwitzerland.

03:33.118 --> 03:42.135
NgoMashi 2023, kuleli cala lefoni ephathekayo laseSteffisburg,
iNkantolo Yezwe isivele yanika izakhamizi ilungelo lenqubo efanele

03:42.135 --> 03:47.610
yokuphikisa mayelana nokusetshenziswa kwesibalo sokulungisa.

03:47.610 --> 03:54.550
Naphezu kwalesi sinqumo senkantolo, amakhononi amaningi
aqhubeka nokwamukela izaziso zokusetshenziswa okusha kwesibalo

03:54.550 --> 03:59.700
sokulungisa ngaphandle kokuqala inqubo yokuthola imvume yokwakha.

03:59.700 --> 04:07.298
Phakathi nonyaka ka-2024, lezi zinqumo ezimbili
zeNkantolo Kazwelonke ezilandelayo zadala udweshu:

04:07.298 --> 04:11.204
1. Isinqumo seNkantolo Kazwelonke "Wil SG"

04:11.204 --> 04:16.173
Esimweni se-"Wil, SG", iNkantolo Ephakeme
Yezwe yanquma ukuthi ukusetshenziswa

04:16.173 --> 04:19.642
kwesibalo sokulungisa bekudingela imvume yokuhlela.

04:19.642 --> 04:23.001
Lokhu kumela 'ushintsho olusebenzayo ekusebenzeni'.

04:23.001 --> 04:29.739
Ngakho-ke, kusezinsizweni zabahlali
ukwaziswa ngalezi zinguquko kusengaphambili.

04:29.739 --> 04:36.868
Lesi sinqumo sisho ukuthi ama-antenna angaphezu kuka-3 000
aguqukayo asebenza ngokungekho emthethweni eSwitzerland.

04:36.868 --> 04:44.974
Ukusetshenziswa kwesibalo sokulungisa kumele kumiswe noma
kumele kwenziwe inqubo entsha yokunikeza imvume yokwakha.

04:44.974 --> 04:50.833
Bheka amazwana omhleli wezindawo nodolobha
waseSwitzerland uDaniel Laubscher ngalesi sihloko:

04:50.833 --> 04:53.782
"Kulungile, manje siya eNkantolo ePhakeme."

04:53.782 --> 04:57.747
Sengivele ngikhulume ngodaba lwaseSteffisburg.

04:57.747 --> 05:07.024
Lapho bathi, "Konke kulungile, kusebenza ngama-100
watts" – bese babe namashumi ayishumi ngaphezulu.

05:07.024 --> 05:11.145
Le antenna ayikwazi ukusetshenziswa okwamanje.

05:11.145 --> 05:20.625
Ngakho-ke akukho antena eyodwa evunyiwe
ngokusemthethweni – ngikhuluma ngama-antenna aguqukayo – ngoba

05:20.625 --> 05:27.239
zikhohlisa, ngoba ziyadukisa, ngoba zenza inkohliso yezohwebo.

05:27.239 --> 05:32.981
Futhi lokho kuya kuvela ngokusobala kakhulu.

05:32.981 --> 05:37.317
Futhi icala lokugcina ngqo liyidolobha laseWil.

05:37.317 --> 05:50.665
Njengomphathi wokwakha, ummeli wezokwakha nomakhi
wokuhlela, nginikeza iziphathimandla zasendaweni izeluleko

05:50.665 --> 05:57.649
ngokuthi zingaphatha kanjani lezi zindishi zomsakazo.

05:57.649 --> 06:05.616
Kwakuhlale kucacile ukuthi ukunyuswa kwamandla okudlulisa
kuzoholela ngokobuchwepheshe ekwandeni kokukhishwa kwemisebe,

06:05.616 --> 06:11.910
kwathi-ke lapho igunya lomkhandlu wedolobha
elibhekele eWil laqaphela: "Yebo, akwenzeki lokho,

06:11.910 --> 06:15.911
badinga imvume yokwakha" futhi lalinqaba ukusetshenziswa.

06:15.911 --> 06:23.104
Kwabe sekuphoqeleka i-Swisscom ukuthi ilethe icala layo kuze
kufike eNkantolo Yezwe – nakuba iKhansili Yesifunda sase-St.

06:23.104 --> 06:31.263
Gallen, iNkantolo Yezokuphatha yase-St. Gallen, bonke babesekela
umkhandlu wedolobha bathi, "Yebo, lokhu kudinga imvume yokwakha."

06:31.263 --> 06:39.895
Futhi iNkantolo Kazwelonke manje isiqinisekisile lokhu futhi yaze
yacacisa ngokusobala ukuthi kungani kudingeka imvume yokwakha:

06:39.895 --> 06:47.168
Ukuze abantu bakwazi ukuzivikela, ukuze isicelo sokwakha sifakwe
emkhakheni wokuncintisana, ukuze abantu bakwazi ukusho –

06:47.168 --> 06:55.180
njengoba iNkantolo Kazwelonke manje isiqinisekisile – ukuthi
i-antenna ikhipha amaza angu-320% ngaphezu kwalokho evunyelwe.

06:55.180 --> 07:05.247
Futhi lokho, futhi, kuwubugebengu nje,
kuyinkohlakalo, futhi kwenzeka kuyo yonke iSwitzerland.

07:05.247 --> 07:08.020
Kodwa manje sekuphelile.

07:08.020 --> 07:12.591
2. Isinqumo seNkantolo Kazwelonke "Sarnen OW"

07:12.591 --> 07:17.638
Ngokusho kombiko wezindaba okhishwe yinhlangano "Schutz vor
Strahlung" (Ukuvikelwa Ekukhanyeni Kwezima-rayi),

07:17.638 --> 07:22.220
icala laseSarnen libeka isibonelo, okusho ukuthi
liyicala lokuhlola amacala afanayo esikhathini esizayo:

07:22.220 --> 07:28.077
Umhlinzeki wenethiwekhi yeselula i-Swisscom wayefuna
ukushintsha ama-antenna akhona endaweni yokuxhumana

07:28.077 --> 07:31.575
yeselula ngama-antenna aguquguqukayo nokuyivuselela ku-5G.

07:31.575 --> 07:38.040
Iziphathimandla ezifanele zazibona ukuthi
inqubo yokuthola imvume yokwakha ingashiywa.

07:38.040 --> 07:41.790
Isikhalazo sabahlali saphoswa yizinkantolo ezintathu.

07:41.790 --> 07:44.114
Manje iNkantolo Kazwelonke isinqume:

07:44.114 --> 07:51.121
Isinqumo seNkantolo Yezokuphatha yeCanton yase-Obwalden sango-8
Juni 2022 siyaphikiswa, futhi udaba

07:51.121 --> 07:58.600
buyabuyiselwa eKhanselini Lomasipala laseSarnen ukuze
kuqhutshwe inqubo yokunikezwa kwemvume yokwakha.

07:58.600 --> 08:01.184
Okumangazayo kakhulu ngalesi sinqumo ukuthi:

08:01.184 --> 08:06.966
Umphenduli kumele ayeke ukusebenza
kwama-antenna ngokuhambisana nencazelo.

08:06.966 --> 08:14.056
Izinqumo ezimbili zeNkantolo Kazwelonke zineziphumo
ezinamandla ezinkampanini zocingo lweselula eSwitzerland.

08:14.056 --> 08:19.841
Manje kumele bafake izicelo ezingapheli
zamalayisensi okwakha emuva kwesikhathi futhi bangase

08:19.841 --> 08:23.680
babhekane neziphikiso ezintsha ezivela kubahlali.

08:23.680 --> 08:29.993
Ngokusho kwe-SRF, i-Swisscom yodwa ithole izicelo eziyi-1 000.

08:29.993 --> 08:37.075
uChristian Oesch ovela enhlanganweni "WIR" noDaniel
Laubscher ovela e-"Plannetzwerk GmbH" benza

08:37.075 --> 08:42.786
isimemo sokusebenza kubahlali abathintekile ngalolu daba.

08:42.786 --> 08:51.829
Izinhlaka zokwakha zama-antenna aguqukayo lapho isici sokulungisa
(= ukunyuswa kwamandla okudlulisa) sifakwe ngokungekho

08:51.829 --> 09:01.087
emthethweni ngokwe-Federal Court ruling 1C_506/2023 zingavunyelwa
kuphela emuva kwesikhathi ezimweni ezimbalwa kakhulu.

09:01.087 --> 09:08.033
Lokhu kungenxa yokuthi iNkantolo Kazwelonke iqinisekisile ukuthi
lezi zixhumanisi zingaholela ezingeni eliphakeme

09:08.033 --> 09:14.661
kakhulu lokukhishwa kwemisebe (316%) nokuthi umgomo
wokuzivikela ngaphansi koMthetho Wokuvikela Imvelo uyaphulwa.

09:14.661 --> 09:20.730
Njengoba ngaphezu kuka-80% wokuchayeka okuphezulu kwemisebe
kuvamise ukuba sekugcwaliswe ngaphandle kwefaktha

09:20.730 --> 09:26.477
yokulungisa, amanani omsindo angadluli azodluli
ngisho nangokunyuka okuncane kwamandla okudlulisa.

09:26.477 --> 09:31.920
Nokho, iziphathimandla zokuphoqelela
zikamasipala noma i-"BPUK" manje zancoma izicelo zokwakha

09:31.920 --> 09:34.820
ezibuyela emuva kunokuvimbela ukusetshenziswa.

09:34.820 --> 09:38.272
Izimasti zocingo lweselula ezikhupha amazinga
aphezulu kakhulu okukhishwa kukagesi ngokuphula

09:38.272 --> 09:40.208
umthetho zizovunyelwa ukuqhubeka nokusebenza.

09:40.208 --> 09:46.106
Kuphela uma kungekho imvume yokwakha
yangaphambilini enganikezwa, lezi kuzodingeka zivaliwe.

09:46.106 --> 09:51.136
Lezi ziphakamiso ezivela eziphathimandla zokuqinisekisa
ukulandelwa komthetho kanye ne-BPUK ziphikisana nomthetho

09:51.136 --> 09:57.005
kazwelonke, kanti iNkantolo Kazwelonke isivele ivumile lezi
zivimbelo zokuqapha ekusetshenzisweni izikhathi eziningana.

09:57.005 --> 10:02.660
Isicelo esigcwele sokusebenza
singatholakala kuwebhusayithi yenhlangano ye-WIR.

10:02.660 --> 10:10.200
Izinkampani zocingo lweselula zifuna imvume yokuhlela ebuyela
emuva ukuze zithole izimvume zokwakha zesiqondiso sokulungisa.

10:10.200 --> 10:19.280
Zonke iziteshi zomsakazo ezisetshenziswe ngenani lokulungisa
ngaphandle kwemvume yokwakha zidlula amanani omsingini.

10:19.280 --> 10:23.963
Inhlangano "Schutz vor Strahlung" (Ukuvikelwa
Ekukhanyeni Kwezima-radiation) inikeza umbhalo wesampula

10:23.963 --> 10:27.840
wokuphikisa izicelo zokwakha ezishicilelwe emuva kwesikhathi.

10:27.840 --> 10:33.489
Umbhalo wesampula utholakala
ukulandwa ngezansi kwalokhu kuthunyelwa.

10:33.489 --> 10:36.731
Isaziso esibalulekile kubabukeli baseSwitzerland:

10:36.731 --> 10:40.611
Okwamanje, lezi zicelo zokwakha ezibuyekezwayo
zenziwa yizinkampani zocingo lweselula futhi

10:40.611 --> 10:44.134
zishicilelwa ezincwadini eziningi zikahulumeni ezisemthethweni.

10:44.134 --> 10:49.602
Thatha ithuba lokufaka ukuphikisa
ngokwephulwa kwamanani omsingathi!

10:49.602 --> 10:54.645
Thumela ukuphikisa kuzo zonke izicelo
zokwakha ezilandelayo kugunya olufanele

10:54.645 --> 10:58.763
usebenzisa idokhumenti yesifanekiso esivuselelwe.

10:58.763 --> 11:07.356
Sicela futhi uqaphele izinsuku zokugcina zokulethwa, ezingaba
phakathi kwezinsuku eziyi-14 kuya kweziyi-30 kuye ngokwekhantoni.

11:07.356 --> 11:14.592
Uma izicelo zokwakha ezivela ezinkampanini zocingo lweselula
sezivunyiwe, akusabekho ukuphikiswa okwengeziwe okungakhuphuka.

11:14.592 --> 11:22.688
Ngokwezinqumo zakamuva zeNkantolo Yezwe, ngaphezu kwezithumeli
ezinezakhi zokulungisa, kunezinye izithumeli eziningi eziguquliwe

11:22.688 --> 11:27.880
ezisebenza ngokungekho emthethweni ngaphandle kwemvume yokwakha.

11:27.880 --> 11:36.320
Uma kungenzeka, iya ekomidi lendawo yakho bese ucela
isimo samanje mayelana nezigxobo zocingo lweselula.

11:36.320 --> 11:41.627
Ingabe izicelo zokwakha ama-antenna
zisalindile, noma ama-antenna asetshenziswe adlula

11:41.627 --> 11:44.983
amanani omsindo lapho kufakwa isici sokulungisa?

11:44.983 --> 11:48.909
Igunya lendawo liyigunya eliphethe neliqondisayo elifanele.

11:48.909 --> 11:54.278
Lezi zindaba ezimbili zeNkantolo Kazwelonke zibonisa
ukuthi ngisho naseSwitzerland, izakhamuzi azisakwazi

11:54.278 --> 11:58.225
ukuthembela eqinisekweni lomthetho elinikezwa iziphathimandla.

11:58.225 --> 12:04.960
Kudinga ukunakwa nokuzimisela komuntu ngamunye
ukuqinisekisa ukuthi amalungelo abantu

12:04.960 --> 12:09.160
ahlonishwa futhi ukuthi imithetho efanele iyagcinwa.
