Şu günki "Diwaryň üstünden seret" bu kitabyň awtory "Exhabitus"-a ünsi jemleýär.
Janap Icon, siziň şu gün biziň bilen bolmagyňyz ajaýyp, we biziň siziň 200 sahypalyk hünär işiňiziň
esasy meseleleri bilen tanyşdyrandygyňyz üçin sag boluň.
Bähbit bilen, mümkinçilik üçin sag boluň.
Kitabyňyzyň bäşinji sahypasynda, siz käbir täsin barlaglary tamamlandygyňyz aýdyň görünýär: mysal üçin, kwant
fizikasy, dinler, halkara hukugy, kanon hukugy, ykdysadyýet, jemgyýetçilik ylymlary, marketing we beýlekiler.
Mundan başga-da, kitap ýazýan wagtyňyz has-da möhüm ukyplary eýeläniňizi belleýärsiňiz, emma wagt çäklendirmeleri
sebäpli olary şu ýerde ara alyp maslahatlaşyp bilmeris.
Ahyrynda, şu günki ara alyp maslahatlaşygyň temasy diňe ýitirilip giden kazyýeti täzeden
girizmek barada. Bu bolsa ony örän gyzykly edýär.
Biz häzir gadymy döwürlerde Şweýsariýada bar bolan, tertipli we doly tarapsyz, halkyň öz
agzalaryndan düzülen bir kazyýet barada gürleşýäris.
Emma, bu görnüş sud uzak wagt bäri ýok.
Exhabitus atly kitabyňyzda biz ýitiren bu hukukly umumy mülkiýeti dikeltmek üçin zerur bolan ähli
subutnamalary we hukuk esasyny hödürleýärsiňiz.
– Men dogry düşünipdimmi? Hawa, dogry.
Takyk aýdanyňda, bolsa-da, söhbetimiz eýýäm siziň esasy meseläňiziň ilkinji dizaýnyna we amaly ösüşine gönükdirilýär.
Kla.TV-e beren soňky metbugat beýanatyňyzda şeýle ýazdyňyz, men sitata alýaryn: "Gaty intensiv taýýarlyk tapgyryndan
soň, biz häzir 2024-nji ýylyň 1-nji noýabrynda 'IG Volkstribunal' taslamasyny jemgyýete hödürlemäge taýýar."
Biz kim? – we esasy aladanyňyzy öz sözleriňiz bilen nähili düşündirersiňiz?
WIR täze döredilen hökümet däl gurama (NGO), ýagny "Interessengemeinschaft Volkstribunal"
(Halk tribunaly bähbitler topary) diýmegi aňladýar.
Halk tribunaly, şeýle bolup, adalaty dolandyrmak ulgamyndaky iň gadymy guramalaryň biridir.
Bu, tribunalyň halkdan gelip çykýandygyny we döwlet ýa-da korporatiw bähbitleriň
tarapyndan dolandyrylyp bilinmeýändigini aňladýar.
Rim kanunlarynda tribünler halkyň sesini aňladýardylar we olar hökümdar gatlagy gözegçilikde
saklamak üçin ses berişliklerde veto hukugyna eýe idiler.
Emma soňky onýyllyklarda garaşsyz kararlary kabul etmek ukyby syýasat tarapyndan haýal-haýal kemeldildi we häzir sudlarda
syýasatçylaryň we döwlet edaralarynyň erbet planlaryndan bizi gorap biljek hiç hili sud barlagy ýa-da gözegçilik ýok.
Bu gaharly ädim üçin hiç hili açyk düşündiriş berildi mi?
Hawa, elbetde. Tribunalýar, jüri sudlary diýlip hem atlandyrylýan, girdejisizligi sebäpli ýapyk edildi
we hökümdarlar tarapyndan gaýtadan işjeňleşdirilmez.
Bu bolsa syýasy we korporatiw bähbitleri goramak we durmuşa geçirmek üçin özbaşdak bir ulgamyň döremegine getirip, raýatlaryň
häzirki wagtda hüjümlerden, şol sanda beden bitewiliginiň bozulmagyndan – mysal üçin koronawirus sanjymy
bilen – özüni goramak üçin kanuny hiç hili serişdesi ýok.
Adalatyň bozulmagy we adam hukuklaryna sistematik görnüşde üns bermezlik eýýäm dürli işlerde we barlaglarda nygtaldy we Kla.TV
ýaly media serişdelerinde jemgyýetçilik ünsüne ýetirilipdir.
Şu gün biz köp jenaýatlaryň göziň öňünde bolup geçýändigini görýäris we häzirlikçe diňe tomaşaçy bolup, has-da gowusy –
maliýe goldawçylary bolup bilýäris, şonuň üçin iň ýokary kazyýet we resmileriň islegli adalatsyzlygynyň pidasy bolmazlyk üçin.
Soňky dört ýyl munuň örän aýdyň subut bolandygyny görkezdi.
Korupsiýa, ezijilik, gözegçilik we ekspluatasiýa gurama derejesine ýetdi we güýçlenmegi dowam etdirýär, adamlaryň
esasy hukuklaryny aldap we ekspluatasiýa edip. – Akylsyzlyk.
Şonuň üçin güýçli bir halas edijiniň birden peýda bolup, hemmesini gowulaşdyrjakdygyny pikir etmek utopikdir.
Garaşsyz edarany täzeden döretmek maksady bilen "IG Volkstribunal" – "Interessengemeinschaft Volkstribunal"
(Halk Tribunaly Gyzyklanma Jemgyýeti) – döredildi.
Bu täze NGO-da eýýäm anyk kesgitlenen temalar ýa-da maksatlar barmy?
Hawa. Soňky birnäçe onýyllykda seljerilmedik köp meseläni garaşsyz derňemegimiz gerek.
Garaşsyz gözleg nazara alynmady, hatda jiddilik bilen kabul edilmegi hem göz öňünde tutulmady.
Şonuň üçin daşarky baha berilmegini talap edýän has uly jenaýatlara ünsi jemläp, olary çözmeli.
Koronawirusyň taryhy, geoinjeneriýa, 5G we adamzadyň gullaşdyrylmagy boýunça iň soňky barlaglar bu ulgamyň
içindäki häkimiýetler tarapyndan baha berilip bilmeýär, sebäbi olar bu jenaýatlara gatnaşýar we hatda olardan peýda görýärler.
Hawa, bu düşünjeli. Bu babatda ulanylyp bilinjek kanuny esaslar ýa-da serişdeler barmy?
Hawa. Federal konstitusiýamyza görä, häzirki wagtda ulanylmaýan Şweýsariýadaky käbir
serişdelerden biz henizem peýdalanyp bilýäris.
Gyzykly. Şonuň üçin "IG Volkstribunal" hökmünde biz iň ýokary ahlak we etiki kadalara laýyklykda bilelikde durup, Şweýsariýanyň
administrasiýasynyň henizem raýatlarynyň bähbitlerine hyzmat edýändigini ýa-da diňe
korporatiw bähbitleri gorapýandygyny derňýäris.
Biz hakyky ylmy barlaglary maslahat etmeli we maliýe we dereje meselesine garamazdan gepleşik geçirmeli.
Mundan başga-da, ähli derňewleriň açyk çeşmeli bolmagy we ähli gepleşikleriň aç-açan geçirilmegi hökmanydyr.
Her bir raýat munuň bir bölegi bolup, biziň maksadymyzy goldamak we hakykaty tapmak üçin agza bolup biler.
Men işden öňünden çalt hereket etmek islemeýärin, ýöne goşulmagyň amaly bir ýoly baramy?
Hawa, gyzyklanýan islendik adam web sahypamyza www.volkstribunal.ngo ýa-da Telegram
https://t.me/Volkstribunal arkaly aňsatlyk bilen girip biler.
Agza hökmünde, siz goldawçysyňyz we iň soňky wakalar barada habarly tutularsyňyz.
Emma, biz NGO-da 100 000 agzanyň bolmagyna mätäç.
Bu maksat üçin biz siziň şahsyýetnamanyňyzyň nusgasyny we käbir maglumatlaryňyzy talap edýäris,
olary bize poçta arkaly hem iberip bilersiňiz.
Biz hemmesini oflaýn dolandyrýarys we maglumatlaryň goragyny kepillendirýäris.
Gaty gowy. Hiç zat nädogry ulanylmaz ýa-da çap edilmez. Bu biziň üçin möhümdir.
Gaty gowy, hawa, bu möhümdir. Okey. Emma muny etmezden ozal, täze materiala biraz has çuňňur seredeliň.
Bu täze hökümet däl guramanyň pikir ýörelgesi we çemeleşmesi barada bize şu gün gürrüň beriň.
Çünki biz hakykatdanam kanuny bankrotlyk bilen iş alyp barýarys, "IG Volkstribunal" guramasyndaky wezipede duran her kim
hakykatlyga ygrarlylyk barada and içdi we adam hukuklary meseleleri hem-de kanuny bankrotlyk boýunça
tejribesi bilen Şweýsariýa halkynyň ýanynda durýar.
Gözüň öňünde bolup geçýän jenaýaty çözmek üçin.
Bu and geljekki hakimlerden, jüri agzalaryndan we gatnaşyjylardan hem talap edilýär.
Kanun ulgamyň çökgendigini pikir edýän zadyňyzyň anyk bir mysalyny bize getirip bilersiňizmi?
Hawa. Hatda Şweýsariýadaky esasy gurluş hem häzir häkimýetleriň bölünmegi boýunça konstitusiýa talaplaryna laýyk gelmeýär.
Mysal üçin, döwletler konfederasiýasyndan federal döwlete geçilende, polisiýa güýji sudlar
bilen birleşdirilip, ýeke bir gurama döretildi.
Şeýlelik bilen Adalat we Polisiýa departamenti döredildi. Şeýlelik bilen iki häkimlik birleşdirildi.
Muny has-da kynlaşdyrýan zat, olaryň syýasat tarapyndan dolandyrylýandygy we býujetden paý berilýändigi.
Şeýlelik bilen, korporatiw gurluşlar döwlet gurluşlarynyň ornuny tutmak üçin täsirli ýagdaýda içeri giripdirler.
Bu üç adaty ýagdaýda aýry işleýän guramalar şonuň üçin raýatlaryň zyýanyna bilelikde işleýärler.
Häzir hemmeler býujet maksatlaryna ýetmeli bolandygy üçin, kazyýetiň adalatyň tarapyny tutjakdygyna ynanmak
realistik däl; tersine, işiň ileri tutuljakdygy garaşylýar.
Şol bir zat polisiýa hem degişlidir. Häzir men olary – bagyşlaň, bu deňeşdirmäge meniň üçin ötünç – halkyň
goragçylaryndan has döwlet fahişeleri hökmünde görýärin.
Şu gün olar kanunyň çal-boz zolagynda üçünji taraplar üçin serişdeleri toplamak maksady bilen köçelere çykýarlar.
Sudlar bilen gizlin ylalaşyk baglaşandyklary üçin, olaryň kanunsyz hereketleri hem-de işewürlik özü hem garşy çykylmaýar.
Bu garylan şertlerde adam sud işini nädip ýeňip biler?
Men "Exhabitus" atly kitapda muny mümkin boldugyça düşnükli ýazmaga çalyşdym.
Mundan başga-da, Şweýsariýadaky kazyýetleriň ileri tutulýan ugurlary täzeden kesgitlenip, olar esasan administratiw edaralar
hökmünde işlemeli we hakykaty anyklamak üçin ýerler hökmünde däl.
Şu gün sudýa, aýdalyň, gäminiň kapitany bolup, kanunyň goragçysy bolmakdan galýar.
Geçmişiň gazanan ýa-da galan ýadygärligi – gysgaça adalat diýlip atlandyrylýan – Şweýsariýada doly ýatyryldy.
Ol indi ýok. Häzirki wagtda sud zalynda jüri ýok, onuň ýerine advokat gerek.
Hakykat indi öňki ýaly jüri tarapyndan gözlenmeýär, eýsem köp pul üçin advokatlara we sudýalara galdyryldy.
Emma munuň iň erbet tarapy şunda: bar bolan ähli gözegçilik edaralary ýönekeýçe ýatyryldy we sudlar amalda düzgünsiz galdy.
Kanuny bankrotlyk näme? Kanuny bankrotlyk haçan ýüze çykýar?
Kanuny bankrotlyk öz-özünde hukuk lügatynda kesgitlenýär, we meniň pikirimçe, ony şu ýere goşmaly:
"Kanuny bankrotlyk – bu kanuny edaranyň kanuna boýun egýänlere adalat üpjün edip bilmezligidir."
Bir hukuk edarasy, mysal üçin, ýalançylaryň iň ýokary derejä çykmagyna ýol berende, grafiti suratkeşlerini klerk, aldawçylary
kassir, galplaýjylary ýazgyçy, özüni başga adam hökmünde görkezýänleri baha beriji we şantajçylary
hukuk gözegçisi edende hukuk bankrotlygyny görkezýär.
Şeýle şertlerde gowulaşmaga bolan ýeke-täk wada hakykat, azatlyk we hukuk ýörelgeleri ýaly umumy
ykrar edilen gymmatlyklara doly gaýdyp gelmekde ýatyr.
Men diňe şunu belläp geçmek isleýärin: bu tekst biziň NGO-myz tarapyndan ýazylmandy, eýsem Prof. Dr. Gerhard
Köbler tarapyndan resmi hukuk sözlüginde neşir edildi.
Bu biziň bilen hiç hili baglanyşygy ýok, ýöne bu resmi.
Okey, bu resmi boldy. Kanuny bankrotlyk amaly taýdan nähili ýüze çykýar?
Esasan soňky üç ýyl, koronawirus isterýasy döwründe, döwlet pudagynyň, aýratyn-da polisiýanyň we kazyýet ulgamynyň
hile-ýollaryny ýüze çykardy; bu döwletin öz borçlaryny töläp bilmekde, ýagny maliýe taýdan durnukly bolmakda we özüniň
bardygyny aklamakda raýatlaryny zerur ähli serişdeler bilen jenaýatçy hasaplamagy we
olardan peýdalanmagy borçlydygyny görkezýär.
Sudlaryň doly şowsuzlygy sanawsyz "işler" bilen subut edildi; olar öň "işler" diýlip atlandyrylýardy – bu hem
raýatlaryň indi hiç hili hukuklarynyň galmandygyny görkezýär. Polisiýa hem bu netijäni tassyklady.
Olar "işler" barada gürleşýärler, "işler" däl.
Şeýle bir "yşlaşma"nyň anyk mysalyny bize getirip bilersiňizmi?
Hawa, meniň iň halaýan mysallarymdan biri advokat Dr Gerald Brei tarapyndan Federal kazyýete getirilen işdir.
Sud işiň diňlenip bilinmejekdigine karar berdi, sebäbi öňden bilinýän faktlar diňlenip bilinmeýär.
Mesele şunda: maska wirusa garşy goramaýar. – Şonuň üçin bu düýbünden akylsyzlyk.
Emma bu ýüz örtüginiň ulanylmazlygy hakyndaky hakykaty üýtgetmeýär – we jerime häzirem galýar. Iňanmajak.
Şuňa meňzeş ýagdaýlar şowsuzlygyň nähili aç-açan bolandygyny görkezýär.
Bu indi adaty aň-a düşünip bolmaýar.
Şeýle ýagdaýlarda, şeýle bähbitden düşürilýän hereketi takyk öňüni alýan, "Radbruch formulasy"
diýlip atlandyrylýan düzgüni ulanmak zerur bolýar.
Radbruch formulasy takyk näme?
Radbruch formulasy nemes hukuk filosofy Gustav Radbruch tarapyndan öňe sürlen bir tezis bolup, adamlara
zyýanly kanuna olaryň eýermek borçly däldiklerini aýdýar.
Ikinji ädimde – ony iki bölekli tezis hökmünde hödürläp – ol kanun eger başyndan bäri kanunsyz bolsa ýa-da halkyň bähbidine
hyzmat etmeýän bolsa, şol kanuna hem eýermejegini aýdýar.
Bu ýerde biz derrew filosofiýa sapagyna çuňlaşyp bileris.
Emma geljekde munuň gaýtadan bolmazlygyny üpjün etmek üçin esasy pikirleriň Ikinji jahan
urşundan soň işlenip düzüldigini bellemek möhümdir.
Her bir kanunyň tebigaty boýunça söwda häsiýetli bolandygy baradaky düşünje bu ýerde esasy bolup
durýar we kanun bilen kanunçylyk işleri arasyndaky tapawudy ilki bilen düşünmek zerurdyr.
Şonuň üçin, olar barada ideg etsek, biziň elden aýryp bolmajak hukuklarymyz bar.
Buna garamazdan, adalatyň hiç hili degişliligi bolmadyk, diňe söwdany gorap we goldaýan kanunlar hem bar.
Kanunlar agzalan kanuny bankrotlyk ýüze çykýança absurd derejelere çenli ulanylýar, we bu ýagdaýda, aýdylyşy ýaly,
biz başlangyç nokada gaýdyp gelýäris we kanuny bankrotlykda beýan edilşi ýaly esasy gymmatlyklara gaýdyp gelmeli.
Häzirki wagtda Radbruch formulasy ýaly formulalar ýa-da, men goşsam, Hippokrat andy diňe
miras galyndylary we boş sözlerden başga zat däl.
Siziň pikirňizçe, bu kanuny bankrotlykdan bizi nireden çykaryp biler?
häzirki wagtda prokuraturany wekilleşdirýän rechtsbankrott.ch web sahypasynda bu başlangyç barada maglumatyňyz bar we
biz adamlara hakykat esasynda maslahat bermäge çalyşýarys.
Kanuny ýol halk tarapyndan döredilen tribunal arkaly geçýär.
Garaşsyz tribunal üçin sud edarasyny kanuny taýdan döretmek we goşmaça prokuratura işlerine gatnaşmak üçin
ygtyýarnama almak maksady bilen "IG Halk Tribunaly" (Halk Tribunaly Assosiasiýasy) guramasynyň 100 000 agzasy gerek.
Bu ygtyýarnama kagyzlary biziň NGO tarapyndan ýygnalýar we aýyplama kararynyň binýady bolup hyzmat edýär.
Ilki bilen: bu ygtyýarnama kagyzlary diňe sud işleriniň dowam etmegi üçin kanun taýdan zerur
"Hawa" jogabyny öňünden berýär we başga hiç zat däl.
"Power of attorney" termini hukuk taýdan zerur bolandygy üçin saýlandy.
Wekaletnama bilen başga hiç zat bolmaz; maglumatlar hiç ýere iberilmez we sanlaşdyrylmaz.
Wekalatnama aşakdaky ýaly düşünilmelidir: men jenaýatyň hakykatdan hem garaşsyz derňewine razylygymy berýärin.
Halk tribunaly garaşsyz höküm çykarmaga mümkinçilik bermek üçin döredilen edaradyr.
Adalatyň ýüküni götermek we Federal Konstitusiýanyň 30-njy maddasynyň 1-nji bölegine, Adam Hukuklaryny Goramak boýunça
Konwensiýanyň 6-njy maddasynyň 1-nji bölegine we soňra Adam Hukuklary Konwensiýasynyň 10-njy maddasyna
laýyklykda munuň nähili durmuşa geçiriljekdigini görkezmek üçin biziň 100 000 agzamyz bolmaly.
Garaşsyz we tarapsyz kazylar we jüri agzalary sud işine ýolbaşçylyk edip, hökme gelýärler.
Bu bir wagtlar kepillendirilen hukukymyzdy, ýöne sudlar we syýasatçylar ony ýönekeýçe ýatyryp goýdylar, we
häzir bizden ony inkär edýärler. Olar gaýdyp gelmeýärler.
Halk sud diňleýşini takyk kim geçirýär? Siziň NGOňyz muny edýärmi? Ýa-da şeýle sud amalda nähili işleýär?
Biziň NGO-myz (aktiwist) sud bilen göni baglanyşykly däl, eýsem diňe bilim berýär, sudy düşündirýär we döredýär, hem-de
prokuratura ygtyýary hökmünde ygtyýarnamalary ýygnap berýär.
Eger halkyň arasynda subut edip boljak isleg bar bolsa we 100 000 adam bir ýere
ýygnalanda, onda kazyýetiň döredilmegi başlap biler.
Bu işdäki ilkinji resmi ädim meniň ornumy çalyşmakdyr, sebäbi men tribunal üçin hem-de
kazyýet üçin möhüm däl, şeýle hem men advokat däl.
Men hakim däl, men diňe ähli zady jemledim we tertipledim.
Bu tagam öz-özüni bişirýär – bu möhümdir – we diňe agzalara degişlidir.
Şu wagta çenli biz ähli çykdajylary öz jübürlerimiziň hasabyndan ödäp gelýärdik we indi
bu ýükü ýeke götermeli däldigimize begenýäris.
Anladym. Kanun şeýdip ýazyldy: men Halk tribunalyny kanuny taýdan ygtyýarly bolýança ýolbaşçylyk edýärin,
soňra bolsa ygtyýarly kansler tribunaly ýolbaşçylyk etmeli.
"IG Volkstribunal" hasaba alnan agzalaryň deň paýlara degişlidir we her biri bir ses hukugyna eýedir.
Men bu ýerde maglumat bermek üçin köp iş etmeli bolaryn, şonda gatnaşyjylaryň hemmesi – aýyplanýanlar hem – tutuş
gurluşy seljerip bilerler we höküm soňundan gaýtadan öwürilip bilinmezligini üpjün eder. Bu henizem möhümdir.
Bu möhümdir, hawa. Halk sud prosesi amalda nähili işleýär?
Hawa, bu nähili işleýär? Tarapsyz sudýalar we jüri agzalary hökme gelýärler; bu hökm kanuny taýdan sudýa we jemgyýetimizden
saýlanan adamlardan düzülen jüri agzalary tarapyndan berilýär.
Olar bilelikde aýyplamalaryň subut edilip-edilmedigini we şonuň bilen günä meselesiniň anyklanyp-anyklanmandygyny kesgitleýärler.
Bu ýerde gaty jikme-jikliklere girmezlik üçin men sizi "Exhabitus" atly kitabama salgylýaryn,
sebäbi şol ýerde kazyýetiň doly beýanyny ýazdym.
Okey. Biz muny eýýäm görkezdik, biz munuň barada okaýarys. Bu näme üçindir ajaýyp eşidilýär.
Mysal üçin, günäli höküm çykarylandan soň näme bolýar? Günäli tapylan adamlar töwbe etmäge nähili getiriler?
Halk tribunaly doly açyk bolup, ara alnyp maslahatlaşyljak aýyplamalar ýokary döwlet hyýanaty ýa-da guramaçylykly gullyk,
guramaçylykly korrupsiýa, ýaragly terrorçylyk we ş.m. boljakdygy sebäpli, höküm çykarylandan soň halkyň iradesi
kanuny taýdan berkidilýär. Şonuň üçin başga etmeli hiç zat ýok.
Bu höküm edilen jenaýatçylaryň diňe halkyň islegine boýun egjekdigini pikir etmek biraz aldanma dälmi?
Häzirki wagtda wezipesinde bolan her bir kazyýetiň arkasynda kanuny ygtyýar bar.
Kanuny halk sudunyň höküminden soň degişli jezany ýerine ýetirjek güýç haýsy bolar?
Halk tribunaly kanuny usullar bilen, ýagny halkyň 100 000 agzasy arkaly döredileninden soň, harby güýçler
onuň degişli tertipde ýerine ýetirilmegini üpjün etmeli.
Bu ýerde mesele şundan ybarat: uruş döwründe ýa-da käbir ýörite ýagdaýlarda harby güýçler adam hukuklary
üçin jogapkär bolup, şonuň üçin jezany ýerine ýetirmeli.
Biz döwletimiziň harby tolkun arkaly agdarylmagy barada gürleşýärisimi? Ah, nähili sorag! Ýok, asla däl!
Hiç-de dälmi? Ýok, ýok, hiç-de däl! Hakyky ýagdaý halkdyr, administrasiýa däl, we bu diňe döwlet ulgamyňdan agyr
jenaýatçylary aýyrmak meselesi. – Döwlet çalasmasy däl!
Okey, döwlet çökgünçiligi ýok! Häzirki wagtda häkimýetleriň bölünmegi diňe bir aldanma bolup, kanun çykaryjy we kazyýet
ulgamlary hem-de ýerine ýetiriji häkimýet sybdaşlandygyny gördük; harby güýçler hem sybdaşlandyrylandygymy mümkin?
Halk sudunyň höküm çykarmasyndan öň bu öňünden düşündirişiň berilmegini näderejede möhüm hasaplaýarsyňyz?
Men bu ýerde negatiw görkezmeden däl-de başga bir çemeleşmäni saýlamagy isleýärin.
Biz käbir adamlar tarapyndan aldanylan bir halkyň topary.
Men koronawirus pandemiýasy döwründe köp adamyň pikirlenişinde şowsuz bolup, ýalňyş ýolbaşçynyň yzyna düşendigini çaklaýaryn.
Emma biz eýýäm köp açyp aýdyjylaryň şaýatlyk etmäge örän islegli bolýandygyny görýäris we işe
başlanymyzdan soň bu tendensiýanyň tizleşjekdigini çaklamaly.
Eger gepleşikler hem göni efirde berilip, hemmeler orunda bolup barşyny yzarlap bilse, onda bize esgerler hem gerek bolmaz.
Muny şeýle aýdalyň: aldanylan we oýanan halky dolandyrmak aňsat däl. Bu dünýäniň ähli ýerlerinde geçerlidir; her ýerde işleýär.
Soňky sözleriňiz baramy?
Hawa, örän şonuň ýaly. Biz taryhda şeýle bir nokada geldik: hemmämiz biri-birimize ynanmaýar, beýlekileri doly
ýazgarýar we şonça aldanýarys welin, hatda iň samimi pikirlerimize-de ynanmaýarys. – Şonça uzak ýola geldik. –
Halk tribunaly bu dowam edýän meseläni çözmek üçin niýetlenendir.
Siz woke bolmagyňyz, ulgama ynanýan, genetiki taýdan üýtgedilen, çepçi, sagçy, jyns, lezbýan, ýaş, garry ýa-da başga haýsydyr biri
bolmagyňyz ähmiýetli däl. Möhüm zat şundan ybarat: ähli taraplaryň sesini diňlemek we jenaýatçylyga garşy
göreşmek üçin iň soňky ýakynlaşdyryş guraly döredilmeli.
Biz biri-birimizi parçalamagy dowam etdirip, ünsümizi sowdyrmaga ýol berýänçä, günäkärler diňe dowam ederler – biz muny bilýäris –
adamzat medeniýeti ýok edilýänçä ýa-da Ýerimiz heläk bolýança. – Bu uly mysal, ýöne biz
şol ýolda. – Munuň bolmagyna ýol berilmeli däl.
Ahyrynda, men ýene bir gezek nygtamak isleýärin: biziň NGO-myz häzirki ulgamy agdarmak islemeýär, bu ulgam henizem möhümdir;
biz diňe döwletimize zyýanly niýet bilen girip, ony suiistifadä eden ähli jenaýatkärleri kanuny ýagdaýda aýyrmak isleýäris.
Şeýle hem bu mümkinçilikden peýdalanyp, çäksiz sabyrlary üçin toparyma we hakykat ýeňýänçä ýüz
öwürmeýän ähli adamlara minnetdarlyk bildirýärin.
Gaty gowy, owadan jemleýji sözler. Şol düşnükli beýanat üçin sag boluň.
Şonuň üçin kanun boýunça talap edilýän 100 000 gol ýa-da agzalygy ýygnamak üçin siziň täze NGOňyza näçe wagt
gerek boljakdygyny sabyrsyzlyk bilen garaşyp bileris.
Siz eýýäm düşündirdiňiz ýaly, ýygnama işi siziň www.volkstribunal.ngo web sahypaňyz arkaly
amala aşyrylýar. Aýdyňlaşdyranyňyz üçin sag boluň we size iň gowy arzuwlarymy bildirýärin.
Hawa, men hem size şony arzuw edýärin. Meni bu ýerde bolmaga rugsat edendigiňiz üçin sag boluň.