הײַנטיקער "קוק איבער דער פֿענס" פֿאָקוסירט זיך אויף דעם מחבר פֿון דעם בוך "עקס־האַביטוס".
מר אייקאָן, עס איז ווונדערלעך צו האָבן אײַך הײַנט בײַ אונדז, און אַ דאַנק פֿאַרן אַרײַנפֿירן אונדז אין די
הויפּט־זאָרגן פֿון אײַער 200־זײַטיקער ספּעציאַליסטישער אַרבעט.
מיט פֿרייד, אַ דאַנק פֿאַר דער געלעגנהייט.
אויף זײַט פֿינף פֿון אײַער בוך איז קלאָר אַז איר האָט דורכגעפֿירט עטלעכע באַמערקנסווערטע שטודיעס: למשל אין קוואַנטום־פיזיק,
רעליגיעס, אינטערנאַציאָנאַלע געזעץ, קאַנאָנישע געזעץ, עקאָנאָמיע, געזעלשאַפֿטלעכע וויסנשאַפֿטן, מאַרקעטינג און נאָך.
דערצו דערמאָנט איר, אַז בשעת איר האָט געשריבן אײַער בוך, האָט איר געוווּנען נאָך וויכטיקערע קוואַליפֿיקאַציעס, וואָס
מיר קענען דאָ נישט באַהאַנדלען צוליב צײַט־באַגרענעצונגען.
לעסאָף, די הײַנטיקע דיסקוסיע איז נאָר וועגן ווידער אײַנפֿירן אַ פאַרלוירענעם געריכט. דאָס מאַכט עס גאַנץ שפּאַנענדיק.
מיר רעדן איצט וועגן אַ געריכט וואָס האָט געשטאַנען אין שווייץ אין אַלטע צײַטן, וואָס איז געווען רעגולער און גאָר ניטראַל און איז
געווען צוזאַמענגעשטעלט פֿון מיטגלידער פֿון דעם פֿאָלק אַליין.
אָבער אַזאַ מין געריכט האָט שוין אַ לאַנגע צײַט נישט געשטאַנען.
אין אייער בוך "עקס־האַביטוס" גיבט איר אַלע נויטיקע בײַװײַזן און די לעגאַלע יסודות צו צוריקצושטעלן דאָס
לעגאַלע געמיינזאַמע אייגנטום וואָס מיר האָבן פאַרלוירן.
– האָב איך ריכטיק פֿאַרשטאַנען? יאָ, דאָס איז ריכטיק.
שטרענג גערעדט, אָבער אונדזער שמועס ריכט זיך שוין אויף דעם ערשטן פּלאַן און די פּראַקטישע אַנטוויקלונג פֿון אײַער הויפּט־זאָרג.
אין אייער לעצטער פּרעס־מיטטיילונג צו Kla.TV שרייבט איר, און איך ציטיר: "נאָך אַ זייער אינטענסיווער
צוגרייטונגס־פֿאַזע, זענען מיר איצט גרייט צו פאָרשטעלן דעם 'IG Volkstribunal' פּרויעקט פֿאַרן ציבור דעם 1טן נאָוועמבער 2024."
ווער זענען מיר – און ווי וואָלט איר באַשרײַבן אייערע הויפּט־זאָרגן אין אייערע אייגענע ווערטער?
WIR שטייט פֿאַר דער נײַ־געגרינדעטער ניט־רעגירונג־אָרגאַניזאַציע (NGO), אָדער ניט־רעגירונג־אָרגאַניזאַציע, "Interessengemeinschaft
Volkstribunal" (אינטערעסן־גרופּע פֿאָלקס־טריבונאַל).
דער פֿאָלקס־טריבונאַל, ווי אַזאַ, איז איינער פֿון די עלטסטע אינסטיטוציעס אין דער אַדמיניסטראַציע פֿון גערעכטיקייט.
דאָס מיינט אַז דער טריבונאַל שטאַמט פֿון די מענטשן און קען נישט ווערן קאָנטראָלירט דורך
שטאַטלעכע אָדער קאָרפּעראַטיווע אינטערעסן.
אין רוימישן געזעץ האָבן די טריבונען פֿאַרקערפּערט די שטים פֿון דעם פֿאָלק, וואָס האָבן געהאַט דאָס רעכט צו וועטאָ בײַם
שטימען, כּדי צו האַלטן די הערשנדיקע קאַסטע אונטער קאָנטראָל.
אָבער די מעגלעכקייט צו מאַכן זעלבסטשטענדיקע באַשלוסן איז אין די לעצטע דעקאַדעס ביסלעכווייַז אויסגעלאָשט געוואָרן דורך פּאָליטיק,
און דערפֿאַר איז איצט ניט מער קיין געריכטלעכע איבערקוק אָדער קאָנטראָל דורך די געריכטן וואָס קען אונדז באַשיצן פֿון די
שלעכטע מאַכינאַציעס פֿון פּאָליטיקער און רעגירונגס־אָרגאַנען.
צי זענען געווען קיין עפנטלעכע דערקלערונגען פֿאַר דעם שאַנדפֿלעקיקן שריט?
יאָ, זיכער. די טריבונאַלן, וואָס מען האָט אויך גערופֿן דזשורי־געריכטן, זענען געשלאסן געוואָרן צוליב אומנוץ און
וועלן זיכער נישט ווערן ווידער אַקטיווירט דורך די הערשער.
דאָס האָט געפֿירט צו אַן אויטאָנאָמישן סיסטעם פֿאַרן פֿאַרטיידיקן און דורכפֿירן פּאָליטישע און קאָרפּאָראַטיווע אינטערעסן, און
בירגערס הײַנט האָבן נישט קיין לעגאַלע מיטלען זיך צו פֿאַרטיידיקן קעגן אַטאַקעס, אַרײַנגערעכנט די פֿאַרלעצונג פֿון זייער
קערפּערלעכער אינטעגריטעט – למשל, מיטן קאָראָנאַווירוס־שפּריץ.
פֿאַרדרייונג פֿון גערעכטיקייט און סיסטעמאַטישע פֿאַרנאַכלעסיקונג פֿון מענטשנרעכט זענען שוין אונטערגעשטראָכן געוואָרן אין
פֿאַרשיידענע פֿאַלן און שטודיעס און געבראַכט געוואָרן צו דער אויפֿמערקזאַמקייט פֿון דער
עפֿנטלעכקייט אין מעדיע־אויסגאַבעס ווי Kla.TV.
הײַנט זעען מיר פילע פשעס וואָס פּאַסירן גלײַך פֿאַר אונדזערע אויגן, און מיר קענען דערווייַל נאָר אויפֿטרעטן ווי צוקוקער
און — נאָך בעסער — ווי פינאַנצירער, כּדי נישט צו ווערן קרבן פֿון מאַקסימאַלער געריכטלעכער און אָפֿיציעלער אַרביטראַרישקייט.
די לעצטע פיר יאָר האָבן דאָס רײַך געוויזן.
קאָרופּציע, אונטערדריקונג, אויפֿפּאַסונג און אויסנוצונג האָבן דערגרייכט אַן אינסטיטוציאָנעלן סטאַנדאַרד וואָס
געווינט כּסדר אימפּעט, און פֿאַרפֿירן און אויסנוצן מענטשן אין זייערע פֿונדאַמענטאַלע רעכט. – משוגעת.
עס איז דעריבער אַ יוטאָפּישע געדאַנק צו מיינען אַז אַ שטאַרקער גואל וועט פּלוצלינג דערשייַנען און מאַכן אַלץ בעסער.
כדי ווידער אויפצושטעלן דעם זעלבסטשטענדיקן גוף, איז געגרינדעט געוואָרן דער "IG Volkstribunal" – "Interessengemeinschaft
Volkstribunal" (אינטערעסן־גמיינדע פֿאָלקס־טריבונאַל)
צי האָט די נײַע ניט־רעגירונגס־אָרגאַניזאַציע שוין קלאָר דעפֿינירטע טעמעס אָדער צילן?
יאָ. מיר דאַרפֿן זעלבסטשטענדיק אויספֿאָרשן אַ סך ענינים וואָס זענען נישט אויסגעפֿאָרשט געוואָרן אין די לעצטע פּאָר דעקאַדעס.
די אומאָפּהענגיקע פאָרשונג איז נישט גענומען געוואָרן אין חשבון, און שוין גאָר נישט ערנסט גענומען.
אַזוי מוזן מיר זיך קאָנצענטרירן אויף די ערנסטערע פֿאַרברעכנס וואָס דאַרפֿן אַן אויסערלעכע אָפּשאַצונג און זיי באַהאַנדלען.
די לעצטע שטודיעס וועגן דער געשיכטע פֿון קאָראָנאַווירוס, געאָאינזשעניריע, 5G און דער פֿאַרשקלאַונג פֿון דער מענטשהייט
קענען נישט אָפּגעשאַצט ווערן דורך די אויטאָריטעטן אין דעם איצטיקן סיסטעם, וועלכע זענען מיטשולדיק אין די
דאָזיקע פֿאַרברעכנס און אַפֿילו פּראָפֿיטירן פֿון זיי.
יאָ, דאָס מאַכט זינען. צי זענען דאָ קיין לעגאַלע יסודות אָדער מיטלען וואָס מע קען אָנווענדן אין דעם זאַך?
יאָ. דאַנק אונדזער פֿעדעראַלע קאָנסטיטוציע, קענען מיר נאָך ניצן געוויסע רעסורסן אין שווייץ וואָס איצט ניט ווערן גענוצט.
אינטערעסאַנט. אַזוי, ווי דער "IG פֿאָלקסטריבונאַל", שטייען מיר צוזאַמען אונטער די העכסטע מאָראַלישע און עטישע סטאַנדאַרטן און
אונטערזוכן צי די שווייצער אַדמיניסטראַציע נאָך אַרבעט אין נאָמען פֿון אירע בירגער אָדער
נאָר זאָרגט פֿאַר די אינטערעסן פֿון פֿירמעס.
מיר מוזן זיך באַראַטן מיט אמתדיקע וויסנשאַפֿטלעכע שטודיעס און זיך פֿאַרנעמען מיט דיסקורס
אָן באַטראַכטונג פֿון פינאַנצן און סטאַטוס.
דערצו איז עס נייטיק אַז אַלע אויספֿאָרשונגען זאָלן זײַן אָפֿן־קוואַל און אַז אַלע
פֿאַרהאַנדלונגען זאָלן פֿירן זיך עפנטלעך.
און יעדער בירגער קען זײַן אַ טייל דערפון און ווערן אַ מיטגליד צו שטיצן אונדזער זאַך און געפֿינען די אמת.
איך וויל נישט פאָרויסגיין, אָבער איז שוין אַ פּראַקטישער וועג זיך אָנצושליסן?
יאָ, ווער עס איז אינטערעסירט, קען פשוט זיך אָנמעלדן דורך אונדזער וועבזײַט www.volkstribunal.ngo
אָדער דורך טעלעגראַם https://t.me/Volkstribunal.
ווי אַ מיטגליד זענט איר אַ שטיצער און וועט ווערן אינפֿאָרמירט וועגן די לעצטע געשעענישן.
אָבער מיר דאַרפֿן 100,000 מיטגלידער וואָס זענען אין דער ניט־רעגירונג־אָרגאַניזאַציע.
צו דעם ציל דאַרפֿן מיר אַ קאָפּיע פֿון אײַער אידענטיפֿיקאַציע און עטלעכע אינפֿאָרמאַציע,
וואָס קען אויך געשיקט ווערן צו אונדז דורך פּאָסט.
מיר פאַרוואַלטן אַלץ אָפֿליין און גאַראַנטירן דאַטן־שוץ.
זייער גוט. גאָרנישט וועט נישט ווערן מיסיוזט אָדער פּובליצירט. דאָס איז וויכטיק פֿאַר אונדז.
זייער גוט, יאָ, דאָס איז וויכטיק. אקעי. אָבער איידער מיר דאָס טאָן, לאָמיר אַ ביסל טיפער אַרײַנקוקן אין דעם נײַעם מאַטעריאַל.
דערצייל אונדז הײַנט וועגן דעם געדאַנק־שטייגער און צוגאַנג פֿון דער נײַער ניט־רעגירונגס־אָרגאַניזאַציע.
ווײַל מיר טאַקע האַנדלען מיט אַ לעגאַלן באַנקראָט, האָבן אַלע וואָס האָבן אַ פּאָזיציע אין דער "IG Volkstribunal" באַשלאָסן
צו נעמען אַ שבֿועה צום אמת און שטייען בײַ די שווייצער מיט זייער מומחיות אין מענטשנרעכט־ענינים און לעגאַלן באַנקראָט.
צו באַהאַנדלען די פאַרברעכן וואָס פּאַסירט פֿאַר אונדזערע אויגן.
דער שווער איז אויך פארלאנגט פון צוקונפֿטיקע ריכטער, געשוווירענע און טיילנעמער.
קענסטו אונדז געבן אַ ספּעציפֿישן בײַשפּיל פֿון וואָס דו מיינסט אַז עס גייט פאַלש, אַז דער געזעץ־סיסטעם איז צוזאַמענגעפֿאַלן?
יאָ. אפילו די גרונט־סטרוקטור אין שווייץ שטימט מער נישט מיט די קאָנסטיטוציאָנעלע פֿאָדערונגען פֿון דער אָפּטיילונג פֿון מאַכט.
למשל, בײַם איבערגאַנג פֿון אַ קאָנפֿעדעראַציע פֿון שטאַטן צו אַ פֿעדעראַלן שטאַט, איז די פּאָליציי־כּוח
פֿאַרבונדן געוואָרן מיט די געריכטן צו שאַפֿן אַ איין אינסטאַנץ.
אַזוי איז דער דעפּאַרטמענט פֿון יוסטיץ און פּאָליציי געגרינדעט געוואָרן. די צוויי מאַכטן זענען אַזוי פֿאַראייניקט געוואָרן.
וואָס מאַכט דאָס נאָך שווערער איז אַז זיי ווערן קאָנטראָלירט דורך פּאָליטיק און באַקומען אַ בודזשעט־צוטיילונג.
אַזוי האָבן די קאָרפּאָראַטיווע סטרוקטורן זיך עפעקטיוו אַרײַנגעשלייכט צו פאַרבײַטן די שטאַטלעכע סטרוקטורן.
די דריי געוויינטלעך באַזונדערע איינהייטן אַרבעטן אַזוי צוזאַמען – צו שאָדן פֿון די בירגער.
ווייל איצט מוז יעדער דערגרייכן זײַנע בודזשעט־צילן, איז עס אומרעאַליסטיש צו מיינען אַז אַ געריכט וועט
באַשליסן לטובֿת גערעכטיקייט; אַנשטאָט דעם קען מען דערוואַרטן אַז געשעפֿט וועט האָבן פּריאָריטעט.
די זעלבע געלט אויך פֿאַר די פּאָליציי. הײַנט זע איך זיי מער ווי – אַנטשולדיקט, פֿאַרגעבט מיר פֿאַר דעם פֿאַרגלײַך – פּראָסטיטוטקעס
פֿון דער מדינה, ווי נישט ווי באַשיצער פֿון דעם פֿאָלק.
הײַנט גייען זיי אַרויס אויף די גאַסן צו באַקומען געלט פֿאַר דריטע פּאַרטייען אין דער גרויע זאָנע פֿון לעגאַליטעט.
ווייל זיי קאָלוזירן מיט די געריכטן, קען מען ניט אַרויספֿאָרדערן ניט זייערע אומגעזעצלעכע מעשים, ניט דעם געשעפֿט אַליין.
ווי קען מען אי־מאָל געווינען אַ געריכט־פֿאַל אונטער די פֿאַרפּלאָנטערטע אומשטענדן?
איך האָב זיך געשטרעבט דאָס אַזוי פֿאַרשטענדלעך ווי מעגלעך צו שרײַבן אין דעם בוך "עקס־האַביטוס".
דערצו זענען די פּריאָריטעטן פֿון די געריכטן אין שווייץ אַריבערגעשטעלט געוואָרן, אַזוי אַז זיי מוזן
הײַנט בעיקר דינען ווי אַדמיניסטראַטיווע ביוראָס און ניט מער ווי ערטער צו געפֿינען די אמת.
הײַנט איז דער ריכטער, אַזוי צו זאָגן, דער קאַפּיטאַן פֿון דעם שיף און ניט מער דער באַוואַכטער פֿון געזעץ.
די דערגרייכונג אָדער דער איבערבלייב פֿון דער פאַרגאַנגענהייט – באַקאַנט ווי סאַמערי־גערעכטיקייט –
איז דעריבער גאָר אָפּגעשטעלט געוואָרן אין שווייץ.
דאָס עקזיסטירט שוין נישט. הײַנט איז אין דער געריכט־זאַל ניט מער קיין געשוווירענע, און אַנשטאָט דעם דאַרף מען אַ סאָליסיטאָר.
די אמת ווערט ניט מער געזוכט דורך די געשוירענע, ווי עס איז אמאָל געווען, נאָר ווערט איבערגעלאזט
צו די אַדוואָקאַטן און ריכטער מיט גרויסע קאָסטן.
דער ערגסטער זאַך דערפֿון איז אָבער, אַז אַלע איצטיקע אויפֿזיכט־אָרגאַנען זענען פּשוט אָפּגעשאַפֿט
געוואָרן, און די געריכטן זענען כּמעט אומרעגולירט.
וואָס פּונקט איז לעגאַלער באַנקראָט? און ווען פּאַסירט לעגאַלער באַנקראָט?
לעגאַלער באַנקראָט ווי אַזאַ איז דעפֿינירט אין דעם לעגאַלן ווערטערבוך, און איך מיין אַז מיר וועלן דאָס דאָ אַרײַננעמען:
"לעגאַלער באַנקראָט איז די אוממעגלעכקייט פֿון אַ לעגאַלער אינסטיטוציע צו צושטעלן
גערעכטיקייט פֿאַר די וואָס זענען אונטער דעם געזעץ."
אַ לעגאַלע אינסטיטוציע אַנטפּלעקט לעגאַלן באַנקראָט, למשל ווען זי לאָזט ליגנערס אויפֿשטײַגן צו די שפּיצן, מאַכט גראַפֿיטי־קונסטלער
צו קלערקס, שווינדלער צו קאַסיערס, פאַלשמאַכער צו מינוט־נעמערס, אימפּאָסטערס צו אַסעסאָרן און אָפּדרוקער צו לעגאַלע אויפזיכטער.
אונטער אַזעלכע אומשטענדן ליגט די איינציקע הבטחה פֿון פֿאַרבעסערונג אין אַ גאַנצער צוריקקער צו אוניווערסאַל
אנערקענטע ווערטן, ווי אמת, פֿרײַהייט און לעגאַלע פּרינציפּן.
איך וויל נאָר אויפמערקזאַם מאַכן אַז דער טעקסט איז נישט געשריבן געוואָרן דורך אונדזער NGO, נאָר איז
פּובליצירט געוואָרן אין דעם אָפיציעלן לעגאַלן ווערטערבוך פֿון פּראָפֿעסאָר ד״ר גערהאַרד קובלער.
דאָס האָט מיט אונדז גאָרנישט צו טאָן, אָבער עס איז אָפֿיציעל.
אָקעי, דאָס איז אָפיציעל. ווי אַזוי דרוקט זיך אויס דער לעגאַלער באַנקראָט אין פּראַקטישע טערמינען?
די לעצטע דריי יאָר, בפרט אין דער תקופה פֿון דער קאָראָנאַווירוס־היסטעריע, האָבן אַנטפּלעקט די מאַכינאַציעס פֿון
דעם ציבור־סעקטאָר, און בפרט פֿון דער פּאָליציי און דער יוסטיציע, ווײַזנדיק אַז דער שטאַט מוז קרימינאַליזירן און אויסנוצן זײַנע
בירגערס מיט אַלע נויטיקע מיטלען, כּדי צו בלײַבן סאָלווענט, דאָס הייסט, צו קענען
באַצאָלן זײַנע רעכענונגען, און זיך צו רעכטפֿערטיקן.
דער גאַנצער דורכפאַל פֿון די געריכטן איז דערוויזן געוואָרן דורך אומצאָליקע "פֿאַלן", וואָס מען האָט גערופֿן
"פֿאַלן" – וואָס מיינט אַז בירגער האָבן ניט מער קיין רעכטן. און די פּאָליציי האָט דאָס באַשטעטיקט.
זיי רעדן וועגן "פֿאַלן" און נישט וועגן "אינצידענטן".
קענסטו אונדז געבן אַ קאָנקקרעטן בײַשפּיל פֿון אַזאַ "דיל"?
יאָ, איינער פֿון מיינע באַליבטסטע ביישפּילן איז דער פאַל וואָס דער אַדוואָקאַט ד״ר געראַלד
ברײַ האָט געבראַכט פֿאַרן פֿעדעראַלן געריכט.
דער געריכט האָט באַשלאָסן אַז דער פאַל קען נישט ווערן געהערט, ווײַל פאַקטן וואָס שוין זענען באַקאַנט, קענען נישט ווערן געהערט.
דער פּונקט איז געווען אַז די מאַסקע באַשיצט נישט קעגן אַ ווירוס. – אַזוי איז דאָס גאַנץ משוגעת.
אָבער דאָס טוישט נישט דעם פאקט אַז קיין פּנים־דעך איז נישט געטראָגן געוואָרן – און די שטראף בלײַבט. אומגלויבלעך.
פאַלן ווי דאָס ווײַזן ווי אָפֿן דער דורכפֿאַל איז.
דאָס איז מער נישט פֿאַרשטענדלעך מיט געזונטן שׂכל.
אין אַזעלכע פאַלן מוז מען אָנווענדן די אַזוי גערופענע ראַדברוך־פֿאָרמולע, וואָס
פּינטלעך פאַרהיט אַזאַ אומווירדיקע התנהגות.
וואָס פּינטלעך איז ראַדברוך־פֿאָרמולע?
ראַדברוכס פֿאָרמולע איז אַ טעזע פֿון דעם דײַטשן רעכט־פֿילאָסאָף גוסטאַוו ראַדברוך, וואָס זאָגט אַז אַ געזעץ
וואָס שאַדט מענטשן דאַרף נישט געהאָרכט ווערן דורך זיי.
און אין דעם צווייטן שריט – וואָס ער האָט עס פאָרגעשטעלט ווי אַ טעזיס אין צוויי טיילן – באַשרײַבט ער, אַז אויב אַ
געזעץ איז פֿון אָנהייב אומלעגאַל אָדער דינט נישט די מענטשן, זאָל מען אויך דאָס געזעץ איגנאָרירן.
דאָ קענען מיר גלייך אַרײַנשפּרינגען אין דעם פֿילאָסאָפֿיע־שיעור.
אָבער עס איז וויכטיק צו באַמערקן אַז די אונטערליגנדיקע געדאַנקען זענען אַנטוויקלט געוואָרן נאָך דער צווייטער
וועלט־מלחמה, פּינקטלעך צו פאַרמיידן אַז דאָס זאָל זיך ווידער פּאַסירן אין דער צוקונפֿט.
די וויסן אַז יעדער געזעץ איז פֿון אַ האַנדלדיקער נאַטור איז דאָ פֿונדאַמענטאַל, און דער חילוק צווישן
געזעץ און געזעצגעבונג מוז ערשטער פֿאַרשטאַנען ווערן.
אַזוי האָבן מיר רעכטן וואָס זענען אומאָפּטרעטלעך, אַזוי לאַנג ווי מיר זאָרגן פֿאַר זיי.
אין קעגנזאַץ זענען געזעצן וואָס האָבן גאָרנישט צו טאָן מיט גערעכטיקייט, נאָר באַשיצן און פֿאַוואָריזירן האַנדל.
די געזעצן ווערן גענומען צו אַבסורדע עקסטערעמען ביז דער אויבן דערמאָנטער לעגאַלער באַנקראָט פּאַסירט, און אין דעם פאַל גייען
מיר צוריק צום אָנהייב, אַזוי צו זאָגן, און מוזן – ווי עס ווערט באַשריבן אין לעגאַלער באַנקראָט – צוריקקערן צו יסודותדיקע ווערטן.
איצט זענען פֿאָרמולעס ווי ראַדברוכס פֿאָרמולע אָדער, איך וואָלט צוגעגעבן, דער היפּפּאָקראַטישער
שבֿועה, גאָרנישט מער ווי רעליקן און ליפּנסדיקע רייד.
לויט אייער מיינונג, וואָס וועג קען אונדז אַרויספֿירן פֿון דעם לעגאַלן באַנקראָט?
אויף דער וועבזײַט rechtsbankrott.ch, וואָס דערווייַל רעפּרעזענטירט די פּראָסקיוטאָריאַ, האָבן מיר אינפֿאָרמאַציע
וועגן דעם אונטערנעמונג און שטרעבן צו ראַטן מענטשן לויט דער אמת.
דער לעגאַלער וועג איז דורך אַ טריבונאַל פֿון די מענטשן.
פֿאַר אַן אומאָפּהענגיקן טריבונאַל דאַרפֿן מיר 100,000 מיטגלידער פֿון דער "IG פֿאָלקסטריבונאַל" (פֿאָלקס־טריבונאַל־אַסאָציאַציע),
כּדי לעגאַל צו גרינדן דעם געריכט און דערצו צו באַקומען מאַכט־פֿאַרטרעטונגען פֿאַר באַטייליקונג אין דער
פּראָסקיוטאַציע, דאָס הייסט אין פֿאַל פֿון לעגאַלן באַנקראָט.
די מאַכט־פֿון־אַטאָרני ווערן געזאַמלט דורך אונדזערע ניט־רעגירונג־אָרגאַניזאַציע
און דינען ווי דער יסוד פֿאַר דער אָנקלאָג.
קודם־כּל: די מאַכט־פֿון־אַטאָרני געבן בלויז דעם לעגאַל־נויטיקן "יאָ" צו די פּראָצעדורן
פֿון דער טריבונאַל און גאָרנישט מער אין פאָרויס.
דער טערמין "מאַכט פֿון אַדוואָקאַט" איז אויסגעקליבן געוואָרן, ווײַל דאָס איז לעגאַל נייטיק.
מיט דער מאַכט־פֿון־אַטאָרני וועט גאָרנישט אַנדערש פּאַסירן; די דאַטן וועלן נישט ווערן געשיקט קיין אָרט און נישט דיגיטאַליזירט.
די מאַכט־פֿון־אַטאָרני איז צו פֿאַרשטיין אַזוי: איך געב מײַן צוזימונג פֿאַר אַ טאַקע
אומאָפּהענגיקער אויספֿאָרשונג פֿון דעם פאַרברעכן.
דער פֿאָלקס־טריבונאַל איז די אינסטיטוציע וואָס איז געגרינדעט געוואָרן כדי צו קענען מאַכן זעלבסטשטענדיקע באַשלוסן.
מיר מוזן זײַן 100,000 מיטגלידער, כּדי צו טראָגן די לאַסט פֿון גערעכטיקייט און, לויט אַרטיקל 30(1) פֿון דער פֿעדעראַלער
קאָנסטיטוציע, אַרטיקל 6(1) פֿון דער אייראָפּעיִשער קאָנווענץ פֿון מענטשנרעכט, און דערנאָך אַרטיקל 10 פֿון דעם געזעץ
וועגן מענטשנרעכט, ווײַזן ווי דאָס זאָל ווערן דורכגעפֿירט.
אומאָפּהענגיקע און אומפּאַרטייִשע ריכטער און געשוווירענע זענען די וואָס פֿירן די געריכט און קומען צו אַ פּסק־דין.
דאָס איז געווען אונדזער אַמאָל גאַראַנטירטער רעכט, אָבער עס איז פשוט אָפּגעשטעלט געוואָרן דורך די געריכטן
און פּאָליטיקער, און איצט ווערט אונדז דאָס פשוט אָפּגעזאָגט; זיי וועלן נישט צוריקקומען.
ווער פּינטלעך פֿירט אַ פֿאָלקס־טריבונאַל? צי טוט דאָס אייער NGO? אָדער ווי אַזוי אַזאַ געריכט אַרבעט אין פּראַקטיק?
אונדזער ניט־רעגירונג־אָרגאַניזאַציע (אַקטיוויסט) האָט גאָרנישט צו טאָן מיטן געריכט אַליין, נאָר גיט בלויז די וויסן,
באַשרײַבט און גרינדט דאָס געריכט, און זאַמלט די מאַכט־פֿון־אַטאָרני ווי די פּראָסקיוטאָרישע אויטאָריטעט.
אויב עס איז אַ דעמאָנסטרירבאַרער ווילן בײַם פֿאָלק, מיט 100,000 מענטשן וואָס קומען צוזאַמען,
קען מען אָנהייבן די גרינדונג פֿון דעם געריכט.
דער ערשטער אָפיציעלער אַקט אין דעם פאַל איז צו מיר אויסצוטוישן, ווײַל איך בין נישט וויכטיק פֿאַרן
טריבונאַל, פֿאַרן געריכט, און איך בין אויך נישט אַ סאָליסיטאָר.
איך בין נישט קיין ריכטער, איך האָב נאָר אַלץ צונויפֿגעשטעלט און סטרוקטורירט.
דער געריכט איז זעלבסט־רעגירונגדיק – דאָס איז וויכטיק – און געהערט בלויז צו די מיטגלידער.
מיר האָבן ביז איצט אַלץ פֿינאַנצירט פֿון אונדזערע אייגענע קעשענעס און זענען אויך צופרידן, אַז
מיר דאַרפֿן שוין נישט אַליין טראָגן די לאַסט.
פֿאַרשטאַנען. דער געזעץ איז געשריבן אַזוי אַז איך פֿירן דעם פֿאָלקס־טריבונאַל ביז ער ווערט לעגאַלער קאַפּאַציטעט,
נאָך דעם מוז אַ קאָמפּעטענטער טשאַנסלאָר פֿירן דעם טריבונאַל.
דער "IG פֿאָלקסטריבונאַל" געהערט די רעגיסטרירטע מיטגלידער – אין גלייכן טיילן – און יעדער מיט איין שטימע.
איך וועל זיכער דאַרפֿן דאָ אַ סך אַרבעט טאָן צו צושטעלן אינפֿאָרמאַציע, אַזוי אַז אַלע באַטייליקטע – אַרײַנגערעכנט די
באַשולדיקטע – קענען אַנאַליזירן דעם גאַנצן קאַנסטרוקציע, צו פֿאַרזיכערן אַז דער אורטייל קען שפּעטער
נישט אומגעקערט ווערן. דאָס איז נאָך אלץ וויכטיק.
דאָס איז וויכטיק, יאָ. ווי אַזוי אַ פֿאָלקס־טריבונאַל אַרבעט אין פּראַקטיק?
יאָ, ווי אַזוי אַרבעט דאָס? די אומפּאַרטייִשע ריכטער און געשוווירענע דערגרייכן אַ באַשלוס, וואָס געזעצלעך
ווערט באַגלייט דורך אַ ריכטער און די געשוווירענע, וואָס באַשטייען פֿון מענטשן פֿון אונדזער קהילה.
צוזאַמען באַשאַצן זיי צי די באַשולדיקונגען זענען באַווייזט געוואָרן און דערפֿאַר צי די פֿראַגע פֿון שולד איז קלאָר געוואָרן.
כדי נישט אַרײַנצוגיין דאָ אין צו פֿיל דעטאַילן, רעפֿעריר איך אײַך צו מײַן בוך "Exhabitus", ווײַל דאָרט
האָב איך געשריבן די גאַנץ באַשרײַבונג פֿון דער געריכט.
אָקעי. מיר האָבן שוין געוויזן אַז מיר קענען לייענען וועגן דעם. דאָס קלינגט עפּעס פאַנטאַסטיש.
אָבער וואָס פּאַסירט, למשל, נאָך אַז מען האָט אַרויסגעגעבן אַ שולד־אורטייל? ווי ווערן די געשולדיקטע געפֿירט צו תשובה?
ווײַל אַ פֿאָלקס־טריבונאַל איז גאָר עפנטלעך און די אָנקלאָגן וואָס וועלן באַהאַנדלט ווערן זײַנען הויך־בײַטריאַן אָדער
אינסטיטוציאָנעלע שקלאַפֿערײַ, אינסטיטוציאָנעלע קאָרופּציע, געוואַפֿנטער טעראָריזם און אַזוי ווייטער, איז דער
ווילן פֿון דעם פֿאָלק געזעצלעך בינדנדיק, אַמאָל דער פּסק־דין איז אַרויסגעגעבן. אַזוי איז גאָרנישט מער צו טאָן.
איז עס נישט אַ ביסל אילוזאָריש צו מיינען אַז די פאַרמישפּטע קרימינאַלן וועלן פשוט זיך בייגן צום ווילן פֿון דעם פֿאָלק?
יעדער געריכט וואָס איז איצט אין אַמט, האָט לעגיטימע אויטאָריטעט הינטער זיך.
וועלכע מאַכט וואָלט דורכגעצווונגען די פּאַסיקע שטראף נאָך אַ לעגיטימען פֿאָלקס־טריבונאַל?
ווען אַ פֿאָלקס־טריבונאַל איז געגרינדעט געוואָרן דורך געזעצלעכע מיטלען, דאָס הייסט דורך זײַנע 100,000 מיטגלידער פֿון דעם פֿאָלק,
מוז די מיליטער זיכער מאַכן אַז ער ווערט לויט דעם דורכגעפֿירט.
דער ענין דאָ איז אַז אין צײַטן פֿון מלחמה אָדער אין געוויסע נויטצושטאַנדן איז די אַרמיי פֿאַראַנטוואָרטלעך
פֿאַר מענטשנרעכט און מוז דערפֿאַר דורכפֿירן שטראפֿונגען.
רעדן מיר וועגן דעם, אַז אונדזער שטאַט וועט איבערגעקערט ווערן דורך אַ מיליטערישן פּוטש?
אוי, וואָס פֿאַר אַ פֿראַגע! ניין, בכלל נישט!
גאָר נישט? ניין, ניין, גאָר נישט! דער אמתער שטאַט זענען די מענטשן, נישט די אַדמיניסטראַציע, און עס איז נאָר אַ זאַך צו אַרויסנעמען
ערנסטע קרימינאַלן פֿון אונדזער שטאַט־סיסטעם. – קיין פּוטש!
אָקעי, קיין פּוטש! איצט, ווען מיר האָבן געזען אַז די אָפּטיילונג פֿון מאַכט איז גאָרנישט מער ווי אַ אילוזיע, אַז ביידע די
לעגיסלאַטיווע און די דזשודישאַלע צווייגן און די עקסעקוטיווע צווייגן זענען אינפֿילטרירט געוואָרן, איז עס
מעגלעך אַז די מיליטער איז אויך אינפֿילטרירט געוואָרן?
ווי וויכטיק האַלט איר עס, אַז די פֿאָרויסיקע קלאָרונג זאָל געמאַכט ווערן איידער אַ פֿאָלקס־טריבונאַל אַרויסגעבט אַ פּסק־דין?
איך וואָלט בעסער נעמען אַ אַנדערן צוגאַנג דאָ ווי אַ נעגאַטיווע מאַניפעסטאַציע.
מיר זענען אַ שבט פֿון מענטשן וואָס זענען פֿאַרראַטן געוואָרן דורך אַ פּאָר.
איך נעם אָן אַז בעת דער קאָראָנאַווירוס־פּאַנדעמיע זענען אַ סך מענטשן געווען אומגליקלעך אין זייער
טראַכטן און האָבן נאָכגעגאַנגען דעם פאַלשן פֿירער.
אָבער מיר זעען שוין אַז פילע וויסלבלאָוערס זענען זייער גרייט צו עדות געבן, און מיר מוזן אָננעמען אַז דער
טרענד וועט באַקומען מומענטום גלייך ווען מיר אָנהייבן.
אויב די פֿאַרהאַנדלונגען ווערן אויך גלײַך איבערגעטראָגן און יעדער קען דאָרט זײַן צו נאָכפֿאָלגן די
פּראָצעדורן, וועלן מיר בכלל ניט מער דאַרפֿן די מיליטער.
לאמיר עס אזוי זאגן: אַ פארראטן און אויפגעוואכט פאָלק איז נישט גרינג צו רעגירן. דאס געלט וועלטווייט; עס ארבעט איבעראַל.
האָסטו עפּעס פּאַסיקע שליס־וואָרט?
יאָ, זייער אַזוי. מיר האָבן דערגרייכט אַ פּונקט אין דער געשיכטע, וווּ יעדער פֿאַרצווייפלט זיך פֿון דעם אַנדערן, באַשולדיקט אַלעמען
איבער דער גאַנצער שורה און איז אַזוי מאַניפּולירט, אַז מיר טראַסטן ניט מער אפילו אונדזער אייגענע
אמתדיקסטע געדאַנקען. – אַזוי ווייַט זענען מיר געקומען. –
דער פֿאָלקס־טריבונאַל איז געצילט צו לייזן דעם אָנגייענדיקן קלאָג.
עס מאַכט נישט אויס צי דו ביסט וואָוק, גלייבסט אין דעם סיסטעם, גענעטיש מאָדיפיצירט, לינקס, רעכטס, געשלעכט, לעסביאַן, יונג, אַלט
אָדער עפּעס אַנדערש. וואָס איז וויכטיק איז אַז דער לעצטער אינסטרומענט פֿון צוזאַמענקומען מוז ווערן געשאַפֿן, כדי
צו געבן אַ שטימע אַלע זײַטן און צו באַקעמפן קרימינאַליטעט.
אַזוי לאַנג ווי מיר ווייטער צערייסן איינער דעם אַנדערן און לאָזן זיך אָפּצויגן, וועלן די פאַרברעכער פשוט ווייטער פאָרזעצן – מיר
ווייסן דאָס – ביז די מענטשלעכע ציוויליזאַציע ווערט אויסגעמעקט אָדער אונדזער ערד ווערט צעשטערט. דאָס קען זײַן
אַ דראַמאַטישער בײַשפּיל, אָבער מיר גייען אין דער ריכטונג. דאָס מוז פשוט נישט דערלויבט ווערן.
לעסאָף וויל איך נאָך אַמאָל אונטערשטרייכן אַז אונדזער ניט־רעגירונג־אָרגאַניזאַציע זוכט נישט צו אומשטויסן דעם סיסטעם,
וואָס איז נאָך אלץ וויכטיק, נאָר צו לעגאַל אַרויסנעמען אַלע קרימינאַלן וואָס מיט בייזער כוונה זיך
אינפֿילטרירט האָבן און אונדזער שטאַט מיסבראַכט האָבן.
איך וויל אויך ניצן די געלעגנהייט צו דאַנקען מײַן מאַנשאַפֿט פֿאַר זייער אומענדיקער געדולד און אַלע מענטשן
וואָס קיינמאָל געבן נישט אויף ביז דער אמת זיך דורכצוזעצן.
זייער גוט, שיינע שליס־באַמערקונגען. אַ דאַנק פֿאַר דער קלאָרער דערקלערונג.
אַזוי קענען מיר זיך פֿאַרפֿרייען צו זען ווי לאַנג עס וועט דויערן ביז אײַער נײַע נ.ג.אָ. וועט צונויפֿזאַמלען די
100,000 אונטערשריפֿטן, אָדער מיטגלידער, וואָס ווערן געפֿאָדערט און פֿאָרגעשריבן לויטן געזעץ.
ווי איר האָט שוין דערקלערט, פֿינט די זאַמלונג אָרט דורך אייער וועבזײַט www.volkstribunal.ngo.
אַ דאַנק פֿאַר דער דערקלערונג און אַלץ גוטס.
יאָ, איך ווינטש דיר דאָס זעלבע. אַ דאַנק אַז דו האָסט מיר דערלויבט צו זײַן דאָ.