Kei te piki haere tonu te āhuatanga i Siriā.
Engari he aha te take o Amerika ki tēnei? He aha te take o Ruhia ki tēnei?
He aha tā Daniele Ganser e kī ana, ā, he aha tā Ernst Wolff, hei tauira, e kī ana mō tēnei?
Kia ora koutou katoa, ko Krissy Rieger tōku ingoa nō te Rieger Consulting Investment Academy.
Ā, e kī ana au ki a koe, he tino, tino maha aku kōrero i konei e hāngai ana ki ngā taunakitanga.
Nō reira, me tuku katoa ngā mea kia mārama ake ai ngā tāngata ki te āhuatanga, kia kitea ngā hononga, ā, kia
hanga tūturu ai rātou i ā rātou ake whakaaro mō tēnei.
Mai i te mutunga o Noema, kua piki haere te āhuatanga i Siriā.
Ko ngā rōpū rebeleti ngā kawenga, ā, kua mau rātou i ētahi tāone maha i ngā rā tata nei;
kei te haere tonu tētahi whakaeke i Damaska.
Ināianei, he maha ngā pūrongo mō tēnei, nō reira, he aha te whakaaro e tika ana kia hanga e tētahi mō tēnei?
Nā reira, he maha aku kōrero māu, nō mua, nō nāianei hoki, hei whakamārama ake i ēnei hononga.
E ai ki a Die Zeit: "Kua whakataua e te ope hoia o Siriia kua mutu te rangatiratanga o Assad – kei roto ngā
kaipūreke i te whare rangatira o Bashar al-Assad i Damaskus."
Assad, te perehitini, ahakoa ko te perehitini o mua, engari ka kōrero atu au ki a koutou katoa mō tērā ā muri ake nei.
E ai ki ngā kōrero, kua wehe atu te kaiwhakahaere kotahi i Siriā. Nō reira, he wā o mua.
"Kei te rite te kāwanatanga ki te tuku i te mana," e tuhi ana a Die Zeit.
Kua taka te tāone matua o Siria, a Damasko, ki ngā ringa o te kotahitanga o ngā kaitautohe e ārahi ana te
hōia Islamista HTS. Kua hinga te kāwanatanga a Assad.
I pānuitia tēnei i te Rātapu, tuatahi e ngā mema o te hōia ā-hapori anō, ā, i muri
tata iho ka pānuitia e te ope hoia o Siria.
Ka taea e koe ināianei te kite i ngā ataata maha e piki tere ana i ngā pāpāho pāpori, e whakaatu ana i te ope hoia o Siria e huri
tere ana ki ngā kākahu ā-tāngata noa, ā, e ngana ana ki te wehe noa i ngā tāone kia puta ai
rātou i te āhuatanga i runga i tō rātou kaha.
I roto i ngā rā ruarua, i hinga ngā tāone nui pērā i a Aleppo, Homs me Daraa.
Ko te pātai nui, he aha i tupu i reira.
I muri i ngā tau maha o te tū āhua kore nekehanga i te pakanga ā-iwi o Siria, i whakarewahia e ngā hōia Islamista, arā ko
ngā rōpū riri, tētahi whakaeke nui i ngā wiki kua pahure, ā, nā rātou i whakakore te kāwanatanga o Siria i raro i a Assad.
Ko te pātai tuatahi: I tīmata rānei hei pakanga ā-iwi tūturu? He tino, tino hira tēnei.
Hei tauira, mēnā ka titiro tātou ki Ukaraina: i pērā rānei ia i tōna āhua e kitea ana?
Ā, pērā i taku kī i ngā wā maha i mua: Kāo, ehara i pēnei.
Ā, pērā tonu i Siriā, e kitea ana kāore ngā mea i te āhua e whakaaturia ana ki a tātou.
Ahakoa pēhea, ko tētahi pakanga ā-iwi tūturu he pakanga a ngā tāngata noa ki te kāwanatanga. I pērā rānei?
Anei he kōrero nā Madelyn Hoffman, nō New Jersey Peace Action.
Ā, ka mea ia: "Kua 16 tau ahau e mahi ana hei kaitautoko mō te rangimārie, ā, i haere au ki Siriā kia
kite māku anō. Ehara tēnei i te pakanga ā-iwi i Siriā."
Kua rongo anō mātou i tēnei kōrero, engari ehara i te mea pono.
Kāore he pakanga i waenga i a Assad me ōna tāngata.
Kei te whawhai a Assad ki ngā hōia utu me ngā kaiwhakatumatuma e tautokohia ana e ngā whenua o tāwāhi.
Mai i Qatar, Saudi Arabia, Tūki, te United States me Iharaira.
Heoi, kāore mātou, ko te United States, he mana ki te whakarerekē i te kāwanatanga o Siriā.
Kua aukatia tērā. Me mutu tā tātou tautoko i ngā hōia utu i Siria.
Ka whakaatu tēnei i te āhua katoa o te take i tētahi tirohanga tino rerekē. Engari, me haere tonu tātou.
Ko wai a Assad? Inā hoki, kua whakarerekē kē te tuhinga Wikipedia. I tēnei rā tonu, inā hoki. He mea whakakatakata.
Ko Bashar Assad tētahi tangata tōrangapū nō Siria, i noho ia hei Perehitini o Siria mai i te tau 2000 ki te tau
2024, arā, tae noa ki tēnei rā, ā, i rangatira ia i te whenua hei kaiwhakahaere kotahi. Kua huri kē.
I mea a Assad anō, e hiahia ana hoki ia kia whiwhi āwhina ngā Karaitiana, e tūpono nui ana rātou.
Nō te mea kei reira hoki he pakanga whakapono i Siria.
Ānei, hei tauira, e kī ana tēnei niupepa: "Ko ngā Karaitiana ngā hunga whara matua. Kei te heke haere tonu te
tokomaha o ngā Karaitiana i Siria, e pouri ana te tohunga mō te Rawhiti Waenganui, a Matthias Kopp."
He tino kino tō rātou āhuatanga ināianei i Aleppo.
I mōhio koe i mua he nuinga Karaitiana a Siria, engari kua panaia kē te nuinga o ngā Karaitiana i reira?
E ai ki ngā kōrero, ā te tau 2019, arā, i roto i te wā poto rawa, kua tata ki te 500,000 ngā Karaitiana kua wehe anō.
Āianei, mēnā kāore au i te hē, e ai ki ngā kōrero, kei waenga i te waru ōrau me te tekau ōrau
te ōrau o ngā Karaitiana e noho tonu ana i Siriā.
He mea whakamīharo anō: he kairīpoata rangahau i huri hoki tana aro ki te pūrongo mō te paipa Nord Stream,
ā, i reira ka ngaro tōna ingoa, iti rawa i roto i ngā pāpāho matua – ko Seymour Hersh.
Ā, i kī ia i te tau 2016: "I te tau 2006, i taunaki a William Roebuck, i mahi ai ia i te Amepā o Amerika ki
Damaskō, kia whakakaha i ngā taumahatanga whakapono i Siria kia whakararuraru i a Assad."
He pūrongo anō nō te tau 2006 e whakaatu ana kua whakapaua e te Amepā o Amerika te rima miriona
tāra ki te tautoko pūtea i ngā kaiwhakatūpato.
Anei anō, ka ara ake te pātai: he aha kei muri i tēnei?
Ānei anō hoki, he tokomaha ake ngā kaitākaro e whai wāhi ana i tā tātou e whakaaro nei.
He rite tonu – i te pikinga ake o te raruraru, ka whakaaro tonu koe: He mea noa iho tēnei mō te iwi me te kāwanatanga.
Engari i konei anō, hei tauira, kei te whai wāhi a Ruhia, ehara i te mea ko Amerika anake. Kei te whai wāhi
hoki a Ruhia i konei. Ā, kei te whakapae rātou ki Amerika.
I hui tahi ngā minita ā-waho o Ruhia, o Tūki me Īrana i te tāone matua o Doha i Qatar
kia matapaki i ngā whanaketanga tere i Siria.
Ā, nā Lavrov nō Ruhia, te Hekeretari Take Tāwāhi o Ruhia, i whakamana ki a Damasko ka haere tonu a Mōskō ki te tautoko i te
ope taua ki te whawhai ki te whakaeke a ngā kaiwhakatumatuma.
Ko te tūranga o Ruhia he whawhai ki ngā rōpū tērōrist i Siria, ahakoa e kī ana rātou kāore rātou he tērōrist ināianei.
I whakapae ia i te kaupapa here a te kāwanatanga o Amerika mō te pikinga ake, ā, i mea ia kua riro ngā tāngata o
Siria hei hunga whakamātautau i tētahi whakamātautau ā-ao hou.
I runga i te ingoa o ngā whenua e toru, i karanga hoki ia kia whai kōrero tahi te kāwanatanga o Siria me ngā toa whakatūpato.
Engari ināianei, e āhua rite ana ka whakarerea a Assad, ā, kāore ia e tautokohia mō te wā roa.
Ahakoa a Īrana, kua tautoko hoki i a Assad, kua tangohia e ia āna rangatira tauā me āna kaimahi tauā
i Siriā, ā, kua tīmata rānei ki te tango i a rātou.
Nō reira, e kitea ana kua ngaro katoa te tautoko, mō tēnei wā.
Nā reira, ka kite koe kei konei hoki a Ruhia, ā, kei te piki haere tonu ngā kaitākaro e uru mai ana.
Ka taea hoki e koe te whakaaro kāore te whakaaro o Tiamana e tawhiti atu.
Ka taea e koe te kite he aha kei te tupu i Ukaraina ināianei.
Nō reira, he aha tā Daniele Ganser e kī ana mō Siriā? Me titiro tātou:
2011, pērā i taku i kī ai, i raro anō i a Obama, ā, i te whakaeke ki Siriā. Anei a Siriā me tōna tāone matua, ko Damaskō.
I taua wā, i hiahia a Amerika ki te whakakore i te perehitini o Siriā, a Assad. Heoi, kāore i angitu.
Nō muri tonu i te pakanga i Libia, ka whai ake te pakanga i Siria.
Ā, kāore i taea te whakakore i a Assad, ahakoa i whakamātau a Amerika.
I tīmata a Amerika ki te pahū i a Siria i te tau 2014.
Engari i whakauru huna rātou ki Siriā i te tau 2011.
E ai ki a Ganser (2011), i tautokohia huna e Amerika te whakaeke ki Siriā.
Tērā pea ka maumahara hoki ētahi o koutou ki te tīmatanga o te pakanga ā-iwi i Siriā i te tau 2011 i muri i te Arab Spring.
Nō reira, ko te Arab Spring he raupapa ngaru porotehi i horo i ngā whenua Arapi o Āwherika me te Rawhiti Waenganui.
Ka mutu, i tae mai te whakaeke ā-ture i te tau 2014. Ānei tētahi whaikōrero nā Obama i te tau 2014.
Ā, kātahi ka mea ia, "I tapahia e rātou i te āhua whakamataku ngā upoko o ngā kairīpoata Amerikana e rua."
Ko IS he mōrearea ki ngā tāngata o Īrakia me Siriā.
Ki te kore e whakatūtūhia, ka whakatumatuma ēnei kaiwhakatumatuma i te rohe katoa me te United States.
I te whawhai ki a IS, kāore e taea e mātou te whakawhirinaki ki te kāwanatanga o Assad, e whakamataku ana i āna ake tāngata.
Kua ngaro te mana whaimana o tēnei kāwanatanga.
Ānei hoki tōku tuhinga tawhito ātaahua e kī ana:
Hei whakamutunga! Kei te tango a Obama i ngā tikanga tino kaha. I te pō inanahi, i uru ā-ture a Amerika ki te pakanga o Siria mō
te wā tuatahi. Ko te kupu "ā-ture" te mea e whakanikoniko ana.
I mua, i reira ētahi atu tirohanga me ētahi atu whakararuraru.
Kua uru hoki a Ruhia ki konei, i tīmata ai ia ki te pahū i a Siria i te tau 2015.
Nō reira, āe, kei a mātou te United States, i tīmata ki te pahū.
Ā muri iho ka uru hoki a Ruhia, ā, ka tīmata hoki ia ki te pahū kia āwhina i a Assad.
Nā te mea i hiahia ia ki te āwhina i a rātou i ētahi atu huarahi.
Nō reira, ka kite koe, he mea tonu mō ngā painga.
Ka mea tonu te tangata he pā ana ki te manapori, he pā ana ki te iwi.
Āe mārika, mō ngā tāngata tēnei, ā, koia te take e pahū ana mātou ki a rātou.
Nō te mea e hiahia ana mātou ki te tiaki me te whakaora i a rātou.
Ā, kia taea hoki e rātou te pōti ā-demokarata, me ērā atu.
Nō reira, kua roa hoki te USA e whai wāhi ana ki konei.
Anei hoki tētahi kōrero a Robert Kennedy Junior.
Ā i te tau 2016, i mea ia, "He pakanga paipa te pakanga i Siria."
I tīmata i te tau 2000, i te wā i pānuitia ai e Qatar ka hanga ia i tētahi paipa hau māori 1,500 kiromita te roa mā
Saudi Arabia, Jordan me Syria ki Turkey mō te 10 piriona tāra.
Tūki, ka maumahara mātou, ngā kōrero, Rūsia, Tūki, Siria, pēnei i tā rātou i kī ai.
Ā, hei whakamutunga, kei a au ētahi kōrero a Ernst Wolff mō ngā kaupapa o nāianei i Siriā.
Ā, e kī ana ia, i tētahi taha: "Mai i te tau 2011, kua whakapau piriona tāra a Amerika ki te
whakawhiu pū ki ngā kaiwhakatumatuma i Siria."
Ehara i te mea ohorere kei te whawhai rātou ināianei.
Tērā pea ka whakautu i te pātai, he aha rānei i tēnei wā tonu?
I te tata pea o te mutunga o te pakanga i Ukaraina, e hiahia ana te umanga patu o Amerika ki tētahi atu papa pakanga whai hua.
Ka tuhi hoki ia: "I Siria, ehara i te iwi e ara ana ki te kāwanatanga."
E hono ana tēnei ki te tīmatanga. I mea atu au ki a koe, he pakanga ā-iwi tēnei?
He tino pono rānei, i tīmata rānei i tērā āhua?
Ānei tāna e tuhi nei: "Ko ngā hunga e whakapaetia ana he hunga hē, he hua nō te kaupapa here a Amerika."
Kua pūtea, kua whakawhiwhia ki ngā patu, ā, kua tautokohia e te United States o Amerika.
Ko te whāinga kia hoatu ki a Netanyahu, te kaiwhakahaere ā-US, he pānga nui ake i te Rawhiti Waenganui.
Ānei me kī tūturu, ahakoa kua kī a Trump kāore ia e āwhina i a Assad ināianei, engari ka anga whakamua ia ki tēnei, hei kī.
Hei poto, mō te pakanga katoa e pā ana ki a Iharaira – kāore ia e kawe mai i te rangimārie ki konei; engari i
tino mārama ka tautoko hoki ia i te katoa o taua pakanga, ahakoa hei whawhai ki Īrana.
Ā, ināianei, he mea whakamīharo, he aha rānei tā te Perehitini o mua, a Assad, e kī ana mō tēnei?
I te tau 2016, i mea ia i ēnei kōrero e whai ake nei, e hāngai ana ki tēnei kaupapa katoa.
E pūrongo ana te SRF: "E whakaaro ana koe he teka te mea e kite ana te ao i a koe hei hara pakanga?"
Ā, ka mea ia: "Hei perehitini, ka tiaki ahau i taku whenua i ngā kaiwhakatumatuma kua uru ki Siriā mō ētahi atu whenua."
Me whakapae i ngā tāngata e whai ake nei hei hara pakanga:
1. I whakaeke a George Bush ki Irāka me te kore whakahau a te Kaunihera Haumarutanga o te Kotahitanga o ngā Motu.
2. Ko Cameron rāua ko Sarkozy, i whakaeke ki Libia me te kore whakaaetanga a te
Kaunihera Haumarutanga, ā, i whakangaro i te whenua.
3. Ngā rangatira o te Hauāuru kua tautoko i ngā kaiwhakatumatuma i Siria i roto i ngā tau e rima kua pahure, ā, kua whakatūria
he aukati tauhokohoko kua patu i ngā mano tāngata noa i Siria.
"Kei te hiahia te Hauāuru ki te whakakore i ahau." Ko tērā te whakaaro.
Ināianei kāore koe e hiahia ki te kī, 'āe, ko tērā te mea pai', 'āe, ko ēnei ngā mea pai', 'e hiahia ana rātou
kia whai raupapa', 'i hiahia noa ia ki te mea pai rawa'.
Hei kupu whakarāpopoto, me kī he tino pōkākā te tohatoha o te tika ā-pāpori puta noa i te ao, ā, e mārama ana te tino
kino o te āhuatanga o te nuinga o te tangata puta noa i te ao.
Kāore e tika ana kia tohu mai i te matimati ki Tiamana i tēnei wā, nā te mea, āe rā, he
tokomaha ngā tāngata kei te āhua kino ake.
Ehara tēnei i te mea me whakanoho noa iho tēnei mamae.
Engari ko tāu e kite nei he tika ā-pāpori, kāore anō kia rata tētahi ki a ia.
Me noho tonu te tika, te pono rānei, te manapori tūturu rānei.
Ka mea tonu ahau e noho ana tātou i roto i tētahi demokarata teka. He aha?
Ia toru tau pea, ka tonoa koe kia tohu i tētahi pouaka, ā, kāore rawa he pānga o tēnei tohu ki te anamata.
Nō te mea ko tēnei tohu whakawhiti iti nei e tohu ana i tērā, arā, i whati ngā oati.
Kāore ngā kaitōrangapū i ū ki ā rātou kupu. Kua huri katoa ngā kaitōrangapū, kāore he whakamārama anō.
Hei tauira, kua tino kite tātou ināianei ki te Pāti Kākāriki.
I pōti ngā kai pōti i a rātou nā te mea i oati rātou i tēnei, i tērā rānei; ā, i te mutunga i puta he
pakanga, ā, i tukuna ngā patu, otirā ki ētahi atu whenua, i mua he mea whakahohe riri ki a rātou.
Ā, koia tonu te take e kōrero tonu ana ahau mō te demokarata teka, nā te mea kāore ia e hāngai ana ki te demokarata.
Ko te demokarata he tikanga e puta ana te mana i te iwi.
Ko te tikanga o tēnei, me whai mana tonu ngā tāngata, ā, ko rātou anō e whakatau i ngā whakataunga.
Ināianei, ko te tirohanga mai i runga ake, e ai ki ahau, kāore te nuinga o te tangata e mōhio ana.
Ā, kāore au e hiahia kia tino whakahē, nā te mea kua tino whakamanipulatia te nuinga o te tangata.
Engari koinei tonu te mea e hiahia ana te pūnaha.
Kua tino pōuri kē te mātauranga, ā, ka whakamanipulatia koe i ngā wā katoa.
Ā, kātahi ka whai koe i tēnei whakaaro hē, e whakapono ana koe kei te tika koe, kei te mōhio koe ki ngā mea
katoa i runga ake, ahakoa kāore koe i whakamōhio i a koe anō, kāore hoki koe i rangahau.
Nā reira, ko ngā ihirangi kua tukuna atu e au ki a koe i konei hei akiaki anake kia tuwhera koe ki ētahi atu
whakaaro, kia tau ki tō hinengaro, ā, kia whakaaroaro koe ki ngā mea e tino whakapono ana koe.
Kei te kōrerotia mai ki ahau tētahi mea i konei, ā, tētahi atu mea i reira.
Kāore au e tū pakeke ki āku whakaaro. Me tuwhera tonu au ki te āheinga kei tino rerekē katoa ngā mea i tāku i whakapono ai.
Nā reira, tēnā koa tuhi mai ki ahau me ō mōhiohio mō te āhuatanga o nāianei i Siriā.
Ā, ka kite mātou i a koe i te ataata e whai ake nei, āe rā. Tiaora!