WEBVTT

00:00.200 --> 00:02.625
Сүриядәге хәл кискенләшүен дәвам итә.

00:02.625 --> 00:05.080
Ләкин моның белән АКШның нинди катнашы бар?
Ләкин моның белән Россиянең нинди катнашы бар?

00:05.080 --> 00:09.280
Даниеле Гансер нәрсә ди, ә
мәсәлән, Эрнст Вольф бу хакта нәрсә ди?

00:09.280 --> 00:14.920
Хәерле көн, барыгызга да! Мин Ригер
Консалтинг Инвестиция Академиясеннән Крисси Ригер.

00:14.920 --> 00:20.085
Һәм мин сиңа әйтәм, миндә дәлилләргә
нигезләнгән бик күп белдерүләр бар.

00:20.085 --> 00:27.182
Шуңа күрә барысын да җиткерергә кирәк, кешеләр хәлне
бераз яхшырак аңласыннар, бәйләнешләрне танысыннар һәм

00:27.182 --> 00:30.859
моның турында үз фикерләрен чынлап формалаштырсыннар.

00:30.859 --> 00:35.455
Ноябрь ахырыннан бирле Сүриядәге хәл кискенләшә бара.

00:35.455 --> 00:44.480
Баш күтәргән төркемнәр җаваплы, һәм алар соңгы
вакытта берничә шәһәрне яулап алдылар; Дамаскта һөҗүм бара.

00:44.480 --> 00:50.221
Хәзер бу хакта төрле хәбәрләр бар, шуңа
күрә моңа нинди фикер формалаштырырга кирәк?

00:50.221 --> 00:59.455
Шуңа күрә мин сезгә бу бәйләнешләрне бераз да ачыграк
күрсәтү өчен үткән һәм хәзерге төрле белдерүләр тәкъдим итәм.

00:59.455 --> 01:09.390
Die Zeit яза: «Сүрия армиясе Асад хакимияте тәмам дип
игълан итте – мятежчеләр Дамасктагы Бәшар әл-Асад сараенда».

01:09.390 --> 01:16.267
Президент Асад, ким дигәндә элекке президент, ләкин
мин сезгә моның турында соңрак барысын да сөйләрмен.

01:16.267 --> 01:19.653
Диктаторның Сүриядән киткәнлеге әйтелә. Шуңа күрә үткән заман.

01:19.653 --> 01:24.301
"Хөкүмәт хакимиятне тапшырырга әзер," дип яза Die Zeit.

01:24.301 --> 01:33.474
Сүрия башкаласы Дамаск исламчылар хәрби
оешмасы HTS җитәкчелегендәге кораллы оппозиция

01:33.474 --> 01:38.233
альянсы кулына эләкте. Асад режимы төшерелде.

01:38.233 --> 01:45.498
Бу якшәмбе көнне иң элек милициячеләр үзе игълан
итте, һәм бераздан соң Сүрия армиясе дә игълан итте.

01:45.498 --> 01:53.333
Хәзер социаль челтәрләрдә төрле видеолар тиз тарала: аларда Сүрия
армиясе солдатлары тиз арада граждан киеменә

01:53.333 --> 01:59.991
киенеп, мөмкин кадәр яхшырак чыгып китә алу
өчен шәһәрләрдән гади генә китәргә тырышалар.

01:59.991 --> 02:06.957
Берничә көн эчендә Хәләб, Хомс һәм
Дараа кебек мөһим шәһәрләр яулап алынды.

02:06.957 --> 02:09.796
Анда нәрсә булган — төп сорау.

02:09.796 --> 02:22.373
Сүрия эчке сугышында чагыштырмача тоткарлану еллары узганнан соң,
исламчы милицияләр, ягъни «баш күтәргән төркемнәр» дип аталган

02:22.373 --> 02:34.205
көчләр, берничә атна элек зур һөҗүм башлап, нәтиҗәдә Асад
җитәкчелегендәге хәзерге һәм элекке Сүрия хөкүмәтен төшерделәр.

02:34.205 --> 02:40.698
Беренче сорау: бу чынлап та классик
гражданнар сугышы булып башландымы? Бу бик, бик мөһим.

02:40.698 --> 02:45.860
Мәсәлән, әгәр без Украинаны карасак: ул чыннан да күренгәнчәме?

02:45.860 --> 02:48.549
Һәм мин моны еш кына әйткәнмен: юк, ул шулай булмады.

02:48.549 --> 02:53.984
Һәм Сүриядәге кебек үк, хәлләр безгә күрсәтелгәнчә түгел кебек.

02:53.984 --> 02:59.304
Һәрхәлдә, классик гражданнар сугышы ким дигәндә гражданнарның
хөкүмәткә каршы булуын күздә тота. Бу очракта да шулай булдымы?

02:59.304 --> 03:05.020
Монда миндә Нью-Джерси Пис Экшн
оешмасыннан Мэделин Хоффманның белдерүе бар.

03:05.020 --> 03:11.154
Һәм ул ди: «Мин 16 ел инде тынычлык активисты
булып киләм һәм үз күзләрем белән күрү өчен

03:11.154 --> 03:14.304
Сүриягә бардым. Бу Сүриядә гражданнар сугышы түгел».

03:14.304 --> 03:17.403
Без моны кабат-кабат ишеттек, ләкин ул дөрес түгел.

03:17.403 --> 03:20.255
Бездә Асад белән аның халкы арасында конфликт юк.

03:20.255 --> 03:24.460
Асад чит илләрдән яклау алган
наемниклар һәм террорчыларга каршы көрәшә.

03:24.460 --> 03:30.333
Катардан, Саудия Гарәбстаныннан,
Төркиядән, АКШтан һәм Израильдән.

03:30.333 --> 03:35.982
Ләкин без, АКШ буларак, Сүриядә
режимны үзгәртергә хокуклы түгелбез.

03:35.982 --> 03:41.900
Бу тыела. Безгә Сүриядәге наемникларны яклауны туктатырга кирәк.

03:41.900 --> 03:46.764
Бу, әлбәттә, бөтен хәлне бөтенләй
башка яктан күрсәтә. Әмма дәвам итик.

03:46.764 --> 03:54.785
Асад кем ул? Чынлыкта, Википедиядәге мәкалә инде
үзгәртелгән. Нәкъ бүген генә, чынлап та. Кызык та инде.

03:54.785 --> 04:02.824
Башар Асад — Сүрия сәясәтчесе, ул 2000 елдан 2024 елга
кадәр, ягъни бүгенгә кадәр Сүрия президенты булып эшләде

04:02.824 --> 04:07.152
һәм илне диктатор итеп идарә итте. Ул инде үзгәртелгән.

04:07.152 --> 04:13.363
Асад үзе дә җитди куркыныч астында булган
христианнарга ярдәм итүне теләвен әйтте.

04:13.363 --> 04:17.540
Чөнки Сүриядә дә дини низаг бар.

04:17.540 --> 04:23.315
Менә, мәсәлән, бу газета болай ди: «Христианнар төп
корбаннар. Сүриядә христианнар саны өзлексез кими

04:23.315 --> 04:27.020
бара, дип борчыла Урта Көнчыгыш белгече Маттиас Копп».

04:27.020 --> 04:30.697
Аларның хәзерге хәле Алеппода бик авыр.

04:30.697 --> 04:39.096
Сез беләсезме, Сүрия элек күпчелек христианнар яши торган ил
булган, әмма хәзер андагы христианнарның күбесе куып чыгарылган?

04:39.096 --> 04:47.638
Әйтелүенчә, 2019 елга кадәр, башка сүз белән әйткәндә, бик
кыска вакыт эчендә якынча 500 000 христиан яңадан киткән.

04:47.638 --> 04:56.007
Һәм хәзер, әгәр ялгышмасам, Сүриядә әле дә яшәүче
христианнарның өлеше 8–10 процент арасында дип әйтелә.

04:56.007 --> 05:02.770
Шулай ук кызыклы: тикшерүче журналист, ул шулай ук «Төньяк агымы»
торба үткәргече вакыйгасына игътибар юнәлтте,

05:02.770 --> 05:07.986
һәм нәтиҗәдә, ким дигәндә төп массакүләм
мәгълүмат чараларында абруен югалтты – Сеймур Херш.

05:07.986 --> 05:18.361
Һәм ул 2016 елда әйтте: «2006 елда Дамасктагы АКШ
илчелегендә эшләгән Уильям Робак Асадны тотрыксызландыру

05:18.361 --> 05:24.320
өчен Сүриядә дини киеренкелекне көчәйтүне тәкъдим итте.»

05:24.320 --> 05:33.060
2006 елдан тагын бер хәбәр күрсәтә ки, АКШ илчелеге
диссидентларны финанслауга 5 миллион доллар тоткан.

05:33.060 --> 05:36.820
Биредә дә сорау туа: моның артында нәрсә ята?

05:36.820 --> 05:40.580
Һәм монда да без уйлаганнан күбрәк уенчы катнаша.

05:40.580 --> 05:47.963
Һәрвакыт шул ук – низаг кискенләшкәндә, син һәрвакыт уйлыйсың:
«Ярар, бу бит бары тик халык белән хөкүмәт турында гына».

05:47.963 --> 05:56.340
Ләкин монда да, мәсәлән, Русия катнаша, тик АКШ кына
түгел. Русия монда да катнаша. Һәм алар АКШны гаеплиләр.

05:56.340 --> 06:06.272
Россия, Төркия һәм Иран тышкы эшләр министрлары Сүриядәге
тиз үсешләрне тикшерү өчен Катар башкаласы Дохада очраштылар.

06:06.272 --> 06:18.592
Һәм Россиянең тышкы эшләр министры Лавров Дамаскка Мәскәүнең
террор һөҗүменә каршы армияне яклауны дәвам итәчәген ышандырды.

06:18.592 --> 06:27.520
Россиянең роле — Сүриядәге террорчы төркемнәргә каршы
көрәшү. Алар инде террорчылар түгел дип әйтсәләр дә.

06:27.520 --> 06:33.457
Ул киеренкелекнең артуына АКШ хөкүмәте
сәясәтен гаепләде һәм әйтте, ки сириялеләр яңа

06:33.457 --> 06:37.173
геополитик тәҗрибәнең корбаннарына әйләнделәр.

06:37.173 --> 06:45.600
Өч ил исеменнән ул шулай ук Сүрия хөкүмәте белән
оппозиция сугышчылары арасында диалогка өндәде.

06:45.600 --> 06:53.078
Ләкин хәзер күбрәк шулай күренә: Асадны
ташларлар һәм аны озак вакыт хупламаячаклар.

06:53.078 --> 07:01.580
Хәтта Асадны яклавын белдергән Иран да Сүриядән
хәрби командирларын һәм персоналны кире чакырган,

07:01.580 --> 07:05.520
яисә ким дигәндә, аларны кире чакыруга керешкән.

07:05.520 --> 07:10.565
Шулай итеп, хәзерге вакытта ярдәм
бөтенләй юкка чыккан кебек күренә.

07:10.565 --> 07:18.000
Шулай итеп, сез күрә аласыз, монда да Россия
катнаша, һәм катнашучылар саны көннән-көн арта бара.

07:18.000 --> 07:21.880
Һәм сез шулай ук Германиянең фикере дә
ерак булмаячак дип күз алдына китерә аласыз.

07:21.880 --> 07:24.672
Сез хәзер Украинада нәрсә булуын күрә аласыз.

07:24.672 --> 07:30.804
Шулай итеп, Даниеле Гансернең Сүрия турында
нәрсә әйтергә теләве бар? Әйдәгез, карап карыйк:

07:30.804 --> 07:38.330
2011 ел, мин әйткәнчә, шулай ук Обама чорында һәм
Сүриягә һөҗүм. Менә Сүрия, аның башкаласы — Дамаск.

07:38.330 --> 07:47.120
Ул вакытта хәл шундый иде: АКШ Сүрия президенты
Асадны төшереп җибәрергә теләде. Ләкин бу уңышсыз булды.

07:47.120 --> 07:51.796
Шулай итеп, Либиядәге сугыш
тәмамлануга ук Сүриядә сугыш башланды.

07:51.796 --> 07:57.856
Һәм Асадны төшереп булмады, хәтта АКШ тырышса да.

07:57.856 --> 08:02.916
Аннары АКШ 2014 елда Сүрияне бомбалауны башлады.

08:02.916 --> 08:07.386
Ләкин алар инде 2011 елда Сүриядә яшерен рәвештә катнашканнар.

08:07.386 --> 08:15.252
Ganser 2011 елга караганда, Сүриягә һөҗүм АКШ
тарафыннан ким дигәндә яшерен рәвештә хупланган.

08:15.252 --> 08:22.660
Бәлки кайберегез дә 2011 елда «Гарәп язлары» нәтиҗәсендә
Сүриядә гражданнар сугышының башлануын хәтерлисездер.

08:22.660 --> 08:33.631
Шулай итеп, Гарәп язлары — Африкадагы һәм Урта Көнчыгыштагы
гарәп илләрен каплаган протест дулкыннары сериясе иде.

08:33.631 --> 08:41.580
Аннары 2014 елда рәсми һөҗүм булды. Һәм менә
миндә чыннан да 2014 елгы Обама чыгышы бар.

08:41.580 --> 08:47.577
Аннары ул болай диде: «Алар ике американ
журналистын варварча башларын кистеләр.»

08:47.577 --> 08:52.740
ИД Ирак һәм Сүрия халыклары өчен куркыныч тудыра.

08:52.740 --> 09:00.000
Әгәр алар белән каршылык күрсәтелмәсә, бу
террорчылар бөтен төбәккә һәм шулай ук АКШка янаячак.

09:00.000 --> 09:06.461
ИГИЛга каршы көрәштә без үз халкын
куркытып торган Асад режимына таяна алмыйбыз.

09:06.461 --> 09:09.856
Бу режим легитимлыгын югалтты.

09:09.856 --> 09:15.419
Һәм монда миндә шулай ук матур бер
иске мәкалә бар, анда болай дип әйтелә:

09:15.419 --> 09:22.621
Ниһаять! Обама кискен чаралар күрә. Кичә
кич АКШ беренче тапкыр рәсми рәвештә Сүрия

09:22.621 --> 09:26.032
сугышына тыкшынды. «рәсми» сүзенә басым ясала.

09:26.032 --> 09:30.400
Элек башка карашлар һәм башка тыкшынулар булган.

09:30.400 --> 09:35.160
Россия дә монда катнашкан, ул 2015
елда Сүрияне бомбалауны башлаган.

09:35.160 --> 09:37.920
Шулай итеп, әйе, бездә бомбалауны башлаган АКШ бар.

09:37.920 --> 09:43.380
Аннары Русия дә кушылды, Асадка
ярдәм итү өчен бомбалаулар башлады.

09:43.380 --> 09:45.788
Чөнки ул аларга башкача ярдәм итәргә теләде.

09:45.788 --> 09:48.020
Шулай итеп, күрәсең, һәрвакыт мәнфәгатьләр турында гына бара.

09:48.020 --> 09:50.860
Кешеләр һәрвакыт әйтә: бу демократия турында, бу халык турында.

09:50.860 --> 09:53.939
Әлбәттә, бу кешеләр турында, һәм
шуңа күрә без аларны бомбалыйбыз.

09:53.939 --> 09:55.760
Чөнки без аларны якларга һәм азат итәргә телибез.

09:55.760 --> 09:59.320
Һәм шуннан соң алар демократик рәвештә
тавыш бирә алсыннар һәм башка шундый әйберләр.

09:59.320 --> 10:02.912
Шулай итеп, АКШ та монда озак вакыттан бирле катнаша.

10:02.912 --> 10:07.030
Биредә бездә шулай ук Роберт Кеннеди Джуниорның белдерүе бар.

10:07.030 --> 10:13.216
Һәм 2016 елда ул болай диде:
«Сүриядәге сугыш – торба үткәргеч өчен сугыш».

10:13.216 --> 10:22.822
Бу 2000 елда башланды, Катар 10 миллиард долларға Сәгыйд
Гарәбстаны, Йордания һәм Сүрия аша Төркиягә 1500 чакрым

10:22.822 --> 10:28.944
озынлыктагы табигый газ торбасын салырга җыенуын игълан итте.

10:28.944 --> 10:35.072
Төркия, исегездә булса,
сөйләшүләр, Россия, Төркия, Сүрия, диделәр.

10:35.072 --> 10:42.695
Һәм ниһаять, миндә Сүриядәге хәзерге вакыйгалар
турында Эрнст Вольфның кайбер белдерүләре бар.

10:42.695 --> 10:53.242
Һәм ул әйтә: «Бер яктан, 2011 елдан бирле АКШ Сүриядәге
террорчыларны коралландыруга миллиардлаган доллар тотты».

10:53.242 --> 10:56.093
Аларның хәзер эш ташлавы очраклы түгел.

10:56.093 --> 11:00.000
Бу, ни өчен нәкъ менә хәзер дигән сорауга җавап бирергә мөмкин.

11:00.000 --> 11:08.020
Украинадагы сугышның мөмкин ахыры якынлашканда, АКШ
корал сәнәгате тагын бер табышлы сугыш кырын таләп итә.

11:08.020 --> 11:12.280
Ул шулай ук яза: «Сириядә халык хөкүмәткә каршы күтәрелми».

11:12.280 --> 11:16.640
Бу башлангыч белән бәйле. Мин сиңа:
«Бу гражданнар сугышымы?» дигән идем.

11:16.640 --> 11:20.001
Чыннан да шулаймы, әллә шуннан башландымы?

11:20.001 --> 11:26.040
Һәм монда ул яза: «Фараз ителгән
мятежчеләр Америка сәясәтенең продукты».

11:26.040 --> 11:29.014
АКШ тарафыннан финансланган, коралландырылган һәм якланган.

11:29.014 --> 11:34.688
Максат – АКШ вассалы Нетаньяхуга Урта
Көнчыгышта тагын да зуррак йогынты бирү.

11:34.688 --> 11:40.149
Һәм монда чыннан да әйтергә кирәк: хәтта Трамп
та хәзер Асадка ярдәм итмәячәген әйтте, ә

11:40.149 --> 11:43.649
киресенчә, әйтергә мөмкин булса, бу эшне алга этәрәчәк.

11:43.649 --> 11:51.300
Гомумән алганда, Израиль тирәсендәге бөтен низаг – ул
монда тынычлык китермәячәк, ә киресенчә, ким дигәндә Иранга

11:51.300 --> 11:56.100
каршы булган бөтен нәрсәне дә яклаячагы бик ачык ителде.

11:56.100 --> 12:03.826
Һәм хәзер, кызыклысы шунда: элекке
президент Асад моның турында чынлап та нәрсә ди?

12:03.826 --> 12:10.024
2016 елда ул түбәндәгеләрне әйтте, бу бөтен тема белән туры килә.

12:10.024 --> 12:17.068
SRF хәбәр итә: «Сез дөнья сезне сугыш
җинаятьчесе дип санавын ялган дип саныйсызмы?»

12:17.068 --> 12:25.680
Һәм ул ди: «Президент буларак мин илемне башка илләр
исеменнән Сүриягә басып кергән террорчылардан яклыйм».

12:25.680 --> 12:28.240
Түбәндәге затлар сугыш
җинаятьчеләре буларак җавапка тартылырга тиеш:

12:28.240 --> 12:34.500
1. Джордж Буш БМО Куркынычсызлык Шурасының
мандаты булмаган килеш Иракка басып керде.

12:34.500 --> 12:42.963
2. Камерон һәм Саркози, Куркынычсызлык Шурасының
мандаты булмаган килеш Ливиягә басып кереп, илне җимерделәр.

12:42.963 --> 12:49.424
3. Соңгы биш елда Сүриядәге террорчыларны
яклаган һәм Сүриядә меңләгән гади халыкның

12:49.424 --> 12:53.600
үлеменә китергән эмбарго керткән Көнбатыш лидерлары.

12:53.600 --> 12:57.960
Көнбатыш мине төшереп куярга тели. Бу фикер.

12:57.960 --> 13:01.911
Хәзер син «о, бу яхшы кеше» яки «бу яхшы
кешеләр», алар тәртип телиләр яки ул бары тик

13:01.911 --> 13:04.233
яхшылык кылырга теләде дип әйтергә тиеш түгелсең.

13:04.233 --> 13:11.119
Гомумән алганда, дөнья буйлап социаль гаделлек
шулкадәр тигезсез таралган ки, дөньядагы күпчелек

13:11.119 --> 13:15.520
кешеләрнең чыннан да нинди начар хәлдә булулары ачык күренә.

13:15.520 --> 13:23.580
Хәзерге вакытта Германиядә чынлап та беркемне дә гаепләп
булмый, чөнки, әлбәттә, күпләр хәлләре тагын да начаррак.

13:23.580 --> 13:28.580
Бу исә бу газапны нинди дә булса рәвештә
чагыштырып карарга кирәк дигәнне аңлатмый.

13:28.580 --> 13:33.320
Ләкин син күргәнең — социаль
гаделлек, ул беркемне дә кызыксындырмаган.

13:33.320 --> 13:37.460
Гаделлек, хаклык яки чын демократия һичкайчан булсын.

13:37.460 --> 13:41.260
Мин һәрвакыт әйтәм: без ялган демократиядә яшибез. Нигә?

13:41.260 --> 13:48.320
Һәрничә ел саен сездән квадратка тамга куярга
сорала, һәм бу тамга киләчәккә бөтенләй йогынты ясамый.

13:48.320 --> 13:54.243
Чөнки бу кечкенә крест бары тик барысының да
белгәнне генә аңлата: әй, вәгъдәләр бозылды.

13:54.243 --> 13:59.295
Сәясәтчеләр сүзләрендә тормадылар.
Сәясәтчеләр бернинди киртәләрсез тулы борылыш ясадылар.

13:59.295 --> 14:01.690
Мәсәлән, без хәзер Яшелләр
партиясе мисалында моны бик ачык күрдек.

14:01.690 --> 14:07.883
Тавыш бирүчеләр аларны сайлады, чөнки алар моны да, тегене дә
вәгъдә иткәннәр иде, ә ахыр чиктә сугыш

14:07.883 --> 14:13.536
чыкты һәм кораллар җибәрелде, бигрәк тә элек
алар өчен кызыл сөлге булган башка илләргә.

14:13.536 --> 14:19.740
Һәм менә шуңа күрә мин һәрвакыт ялган демократия
турында сөйлим, чөнки ул чын демократиягә туры килми.

14:19.740 --> 14:22.050
Демократия халыктан хакимият килүен аңлата.

14:22.050 --> 14:27.600
Бу халыкның һәрвакыт хакимияттә
булуын һәм карарлар кабул итүен аңлата.

14:27.600 --> 14:33.483
Хәзер, минемчә, югарыдан караганда, күпчелек
кешеләрнең моның турында бөтенләй төшенчәләре юк.

14:33.483 --> 14:37.821
Һәм мин тулысынча каршы килергә теләмим,
чөнки кешеләрнең күпчелеге чыннан да

14:37.821 --> 14:40.920
манипуляцияләнә. Ләкин нәкъ менә шуны да система тели.

14:40.920 --> 14:46.130
Мәгариф инде бөтенләй аяныч, һәм сине һәрвакыт манипуляциялиләр.

14:46.130 --> 14:50.706
Аннары синдә дөрес түгел фикер бар: син үзеңне ничектер хаклы дип
саныйсың яки барысын да яхшырак беләсең дип

14:50.706 --> 14:54.180
уйлыйсың, әмма син бернинди мәгълүмат
җыймаган һәм бернинди тикшеренү дә үткәрмәгәнсең.

14:54.180 --> 15:02.973
Шуңа күрә мин монда сезгә тәкъдим иткән эчтәлек бары
тик сезне башка фикерләргә ачык булырга, аны күңелегезгә

15:02.973 --> 15:07.515
сеңдерергә һәм чынлап нәрсәгә ышануыгызны уйларга өнди.

15:07.515 --> 15:10.028
Миңа монда бер нәрсә, ә анда башка нәрсә сөйлиләр.

15:10.028 --> 15:13.637
Мин үз фикерләремдә нык тормаска тиешмен. Мин
һәрвакыт барысының да миңа ышандырырга тырышканнан

15:13.637 --> 15:15.940
бөтенләй башкача булу ихтималына ачык булырга тиешмен.

15:15.940 --> 15:21.135
Шуңа күрә, Сүриядәге хәзерге вазгыять турында
мәгълүматыгызны миңа ирекле рәвештә язып җибәрә аласыз.

15:21.135 --> 15:24.208
Һәм без сине киләсе видеода, әлбәттә, күрербез. Сау бул!