WEBVTT

00:00.180 --> 00:11.302
2024 елның 4 октябрендә немец биофизигы Дитер Броерс тиз
арада чиратлашып ике көчле кояш ялкынсыулары турында хәбәр итте.

00:11.302 --> 00:19.480
Бөртекләр һәм көч кыры рәвешендә чыга
торган энергияне кояш давылы дип тә атыйлар.

00:19.480 --> 00:28.800
1859 елгы кояш давылы, Каррингтон вакыйгасы дип аталган,
тарихта теркәлгән иң көчле геомагнит давыл буларак кала.

00:28.800 --> 00:34.891
Шул вакытта астроном Ричард Кристофер Кэррингтон
берничә көчле кояш флерын күзәтте, алар Куба һәм Һавай

00:34.891 --> 00:38.688
кебек ерак җирләрдә дә поляр яктылык күренешләрен тудырды.

00:38.688 --> 00:44.356
Шул ук вакытта, гомумән тотрыклы булган телеграф
челтәрендә мисалсыз масштабта берничә сәгать

00:44.356 --> 00:47.715
дәвамында җитди өзеклекләр һәм тукталышлар булды.

00:47.715 --> 00:56.029
Физиклар һәм галимнәр, мәсәлән Дитер Броерс, күп еллар буе бөтен
дөньяда мисалсыз зур масштабта җимерү потенциалын күзәтәләр.

00:56.029 --> 01:02.886
2012 елның июль аенда Җир Кояшның зур
шартлавыннан бәрелеп үтүдән аз гына калды.

01:02.886 --> 01:10.234
Калифорния университетының Беркли кампусы хәзер тәкъдим иткән
анализ күрсәткәнчә, ул вакыттагы корон массасы

01:10.234 --> 01:18.046
атылуы иң зур геомагнит давылларның берсенә китерергә һәм
бәрелеп калса, шактый зур зыян китерергә мөмкин иде.

01:18.046 --> 01:21.760
Вулканның атылуы бары тик тугыз көн
элек кенә булган булса да җитәр иде.

01:21.760 --> 01:30.021
Әгәр 1859 елгы Кэррингтон вакыйгасы яки 2012 елдагысы
кебек атылу хәзерге кояш активлыгы чорында булса, ул спутник

01:30.021 --> 01:34.753
сигналларын гына түгел, башка күп нәрсәне дә бозарга мөмкин.

01:34.753 --> 01:42.586
Шуның белән генә чикләнмичә: көчле көч кыры спутникларны,
хәтта бөтен спутник төркемнәрен дә эштән чыгара ала иде.

01:42.586 --> 01:46.420
Шул ук нәрсә мобиль элемтә технологияләренә
һәм электр энергиясе җитештерүгә дә кагыла.

01:46.420 --> 01:53.040
Электр өзеклекләре бер елга кадәр дәвам итәргә мөмкин.

01:53.040 --> 02:01.365
"Көчле геомагнит давылы — сирәк, ләкин җитди вакыйга, ул безнең
заманча җәмгыятьнең инфраструктурасына куркыныч

02:01.365 --> 02:09.094
тудыра," дип кисәтә Пекиндагы Кытай Фәннәр
Академиясенең Милли космик фәннәр үзәге хезмәткәре Инг Д. Лю.

02:09.094 --> 02:17.144
"Мондый вакыйганың соңгы чыгымнары берничә триллион
долларга җитәргә мөмкин, һәм барлык системаларны торгызу

02:17.144 --> 02:22.391
өчен дүрттән ун елга кадәр вакыт кирәк булырга мөмкин."

02:22.391 --> 02:30.038
Бу уйланырга мәҗбүр итә һәм хәзерге вакытта көчле рәвештә алга
сөрүче цифрлаштыруның нигезендәге тотрыксыз нигезне ачык күрсәтә.

02:30.038 --> 02:34.128
Чыннан да көчле кояш давылы – һәм шут – хәзер берни дә эшләми:

02:34.128 --> 02:39.180
Электр юк, элемтә юк, электрон акча юк, берни дә юк!

02:39.180 --> 02:45.811
Һәр тармактагы, мәсәлән, акча яки ягулык двигательле транспорт
чаралары кебек тотрыклы аналог нигезләр хәзерге

02:45.811 --> 02:52.280
вакытта җимерелә баруын исәпкә алганда, кешелекне
махсус рәвештә хаоска этәрәләр дип уйларга мөмкин.

02:52.280 --> 03:00.960
Agenda 2030ны исәпкә алып, аны Kla.TV җентекләп
яктыртып узды , бу идея бөтенләй дә ышанычсыз тоелмый.

03:00.960 --> 03:09.812
Исебездә тотыйк: Дөнья икътисад форумы (WEF), икътисад һәм сәясәт
буенча халыкара контроль үзәге буларак, һәм Берләшкән Милләтләр

03:09.812 --> 03:18.364
Оешмасы (UN) нәкъ менә бу 2030 көн тәртибе аша үзләренең
дөнья тәртибен һәм тулы контрольне урнаштырырга ниятлиләр .

03:18.364 --> 03:21.360
Ләкин нәкъ менә монда һәркем нәтиҗәле каршы чаралар күрә ала.

03:21.360 --> 03:28.060
Мәсәлән, акча, агач яна торган мичләр, стационар
телефоннар, ягулык двигательле транспорт чаралары һәм башка

03:28.060 --> 03:31.720
күп кенә традицион төп ышанычлы ысулларны яклау юлы белән.
