1
00:00:00,000 --> 00:00:00,213


2
00:00:00,213 --> 00:00:05,783
Хөрмәтле тамашачылар, Bewusst.TV-дан Jo
Conrad белән безнең әңгәмәгә рәхим итегез!

3
00:00:05,783 --> 00:00:13,036
Кадерле Джо, бу әңгәмәгә риза булуыгыз һәм аны
үткәрү өчен вакыт бүлгәнегез өчен бик зур рәхмәт!

4
00:00:13,036 --> 00:00:19,352
Сез баштан ук укытучы булып эшләдегез, шактый озак
вакыт инде шушы эштә каласыз һәм безнең матбугат күбесенчә

5
00:00:19,352 --> 00:00:22,643
игътибар итмәгән күп кенә темалар турында хәбәр итәсез.

6
00:00:22,643 --> 00:00:31,870
Мәсәлән, сез инде 2009 елда цензурага каршы конференциядә
Илюминати һәм айга утыру турында хәбәр иткән идегез.

7
00:00:31,870 --> 00:00:39,900
Һәм хәзер 2009 елдан бирле 15 ел узды, һәм күп нәрсә булды.

8
00:00:39,900 --> 00:00:47,823
Күп еллар дәвамында җенси тәрбия өлкәсендә катнашкан кеше буларак,
хәзерге хәлне ничек бәялисез һәм аның турында фикерегез нинди?

9
00:00:47,823 --> 00:00:53,630
Бу сез көткәнчәме, әллә фаразлаганчамы, аны ничек бәяләр идегез?

10
00:00:53,630 --> 00:01:00,036
Әйе, ул вакытта соңгы елларда булган
вакыйгаларны фаразлау мөмкин түгел иде.

11
00:01:00,036 --> 00:01:07,234
Мин әйткәнчә, әлбәттә, инде Илюминати,
фримасоннар, серле җәмгыятьләр, яшерен эшләр

12
00:01:07,234 --> 00:01:10,820
башкара торган төрле төркемнәрне өйрәндем.

13
00:01:10,820 --> 00:01:17,056
Ләкин алар чынлап нишлиләр һәм ничек эшлиләр икәнлеге
шулкадәр дә ачык түгел иде. Шул арада без шактый күпне кичердек.

14
00:01:17,056 --> 00:01:25,333
Ярар, 2009 ел инде 9/11 булды, без аны инде кичердек,
ул инде билгеле бер максатларга ирешү өчен ниндидер

15
00:01:25,333 --> 00:01:29,725
вакыйганы сәхнәләштергәннәрен күрсәтеп торган вакыйга иде.

16
00:01:29,725 --> 00:01:36,890
Бу террор һөҗүмен аңлата – хәзер без телефоннарны
һәм мөмкин булган барлык әйберләрне күзәтергә тиешбез.

17
00:01:36,890 --> 00:01:50,323
Тагын да гаҗәпләндергәне – «коронавирус» дип аталган хәл иде: анда
чыннан да бик ачык күренде, бу да алдан планлаштырылган булуы.

18
00:01:50,323 --> 00:01:55,623
Аннары син нинди планнар булуын гына күрергә тиешсең.

19
00:01:55,623 --> 00:02:00,051
Һәм гомумән аңлау өчен, хәзерге вакытта
яшерен оешмалар бармы... Алар нәрсә тели?

20
00:02:00,051 --> 00:02:05,289
Алар ничектер дөнья өстенлеген яуларга
телиләр кебек. Ләкин моны ничек эшләргә була?

21
00:02:05,289 --> 00:02:11,109
Джеймс Бонд фильмнарында ничектер Голдфингер алтын запасларын
радиоактив матдәләр белән пычрата яки шундый берәр нәрсә.

22
00:02:11,109 --> 00:02:16,356
Ләкин чынлыкта: бөтен дөньяны ничек контрольдә тота аласың?

23
00:02:16,356 --> 00:02:24,096
Һәм бу безнең өчен бик кызыклы: без моны
коронавирус очрагында күрдек – куркуны коралга әйләндерәләр.

24
00:02:24,096 --> 00:02:35,870
Бу димәк, сез чынлап та кешеләрне үз ирекләрен
чикләргә ризалаштырырдай берәр эш башкарырга тиешсез.

25
00:02:35,870 --> 00:02:44,590
Киресенчә, әгәр без дөньяны яулап алырга һәм моны көч белән
эшләргә телибез дисәк, Җирдәге 8 миллиард кеше өчен безгә

26
00:02:44,590 --> 00:02:49,416
бик күп полиция хезмәткәрләре һәм солдатлар кирәк булыр иде.

27
00:02:49,416 --> 00:02:53,963
Аннары сорау шунда: алар соңрак та баш
күтәрәләрме, барысына да риза булып баралармы?

28
00:02:53,963 --> 00:02:58,850
Бу бөтен дөньяны яки бөтен кешелекне көч
белән контрольдә тоту мөмкин түгеллеген аңлата.

29
00:02:58,850 --> 00:03:07,350
Бу димәк, син нигездә кешеләрне манипуляцияләп, аларны
ризалаштырырга тырышырга тиешсең: хәзер проблема бар, террорчылык

30
00:03:07,350 --> 00:03:11,670
бар, шуңа күрә без моны эшләргә тиешбез, дип әйтеп кенә.

31
00:03:11,670 --> 00:03:14,709
Әйе, без аңлыйбыз. Һәм хәзер бездә климат үзгәрүе
бар, шуңа күрә безгә электр машиналарына яки җил

32
00:03:14,709 --> 00:03:16,576
турбиналарына һәм башка шундый әйберләргә күчәргә туры килә.

33
00:03:16,576 --> 00:03:25,610
Бу, бер яктан, күпчелеккә ышанычлы тоела,
шуңа күрә тәнкыйтьчеләр генә аз кала ала.

34
00:03:25,610 --> 00:03:33,740
Коронавирус очрагы белән бик ачык булды: бик куркыныч
вирус ничектер Кытайдан Италиягә сикергән, арадагы

35
00:03:33,740 --> 00:03:38,470
барлык илләргә таралып, аннары Италиядән Германиягә күчкән.

36
00:03:38,470 --> 00:03:43,900
Аннары без супермаркетта буяучылар һәм лаклаучылар өчен битлек
киеп йөрергә сак булырга тиешбез, чөнки

37
00:03:43,900 --> 00:03:50,363
башкача без анда йоктырылырга мөмкинбез, хәтта барлык
товарлар да тотыла һәм башка шундый әйберләр.

38
00:03:50,363 --> 00:03:57,056
Чынлап әйткәндә, әгәр дә моны тәнкыйди рәвештә уйлап карасаң,
болар барысы да мәгънәсезлек. Ләкин күпме кеше моңа ышанды?

39
00:03:57,056 --> 00:04:05,896
Һәркем битлек киеп йөри иде һәм күршеләрен хәбәр итә иде. Берничә
кеше бакчада мангал ясарга җыелгач, полиция килеп чыкты...

40
00:04:05,896 --> 00:04:16,515
Һәм бу бөтен дөньяны курку аша контрольдә тотуның чыннан да ни
дәрәҗәдә уңышлы булуын күрсәтә, шуның нәтиҗәсендә кешеләр

41
00:04:16,515 --> 00:04:22,650
үзләренә гадәттә рөхсәт итмәячәк төрле эшләрне эшләргә юл куялар.

42
00:04:22,650 --> 00:04:30,481
Һәм менә башланды: сиңа вакцинация картасы һәм дәлил кирәк,
һәм 2G яки 3G булмасаң – ягъни прививка ясаткан, тест узган

43
00:04:30,481 --> 00:04:34,070
яки үлгән булмасаң – хәтта бер чынаяк кофе да ала алмыйсың.

44
00:04:34,070 --> 00:04:37,708
Димәк, әгәр дә сез вакцинацияләнмәгән
булсагыз, чынлап та кофе ала алмас идегез.

45
00:04:37,708 --> 00:04:42,623
Һәм мин бүгенгә кадәр вакцинацияләнмәгәнмен.
Мин шулай ук супермаркетта битлек киеп йөрмәдем.

46
00:04:42,623 --> 00:04:49,383
Ләкин әлбәттә, бу да бер тәҗрибә булды: кешеләр сине
текәлеп карыйлар, ә сатучы полиция чакырырга мөмкин.

47
00:04:49,383 --> 00:04:55,930
Бу шул куркуларны да үз файдаңа кулланып карау тәҗрибәсе
дигән сүз, һәм син шуннан үсәсең яки «кешеләр берни дә

48
00:04:55,930 --> 00:04:59,494
әйтмәсен өчен мин барысына да ризалашып барам» дип әйтәсең.

49
00:04:59,494 --> 00:05:01,556
Ниһаять, кешеләр – социаль җан ияләре.

50
00:05:01,556 --> 00:05:09,530
Бу кешенең курку, социаль контроль, гаеп хисе кебек сыйфатларын
файдаланып, кешеләр «Ярар, ярар, нәрсә

51
00:05:09,530 --> 00:05:17,590
эшләргә кирәклеген әйт, мин шуны эшләрмен» дип
әйтергә мәҗбүр итү омтылышлары булуын аңлата.

52
00:05:17,590 --> 00:05:23,051
Шулай итеп, коронавирус вазгыяте — ул шушы көчләрнең,
аларны хәзер ничек кенә атарга теләсәгез дә, кемнәр

53
00:05:23,051 --> 00:05:25,988
нәкъ аларның артында торуына карамастан, эшчәнлеге иде.

54
00:05:25,988 --> 00:05:33,976
Иске аристократия, Кара Кояш, аждаһа гаиләләре
– без алар турында чынлап та бик аз беләбез.

55
00:05:33,976 --> 00:05:39,383
Ләкин, әлбәттә, Дөнья икътисади форумы, Рим клубы һәм Ватикан да.

56
00:05:39,383 --> 00:05:51,503
Һәм чынлыкта кешеләрне һәр җирдә контрольдә тотарга
мөмкинлек бирү өчен зур бер пирамида структуралары бар.

57
00:05:51,503 --> 00:05:56,476
Һәм алар соңыннан эшләрне гамәлгә ашырырга
тиеш. Бу медианың да моның бер өлеше булуын аңлата.

58
00:05:56,476 --> 00:06:03,247
Бу шуны аңлата: әгәр дә матбугат болай дисә иде: «Барысы да
мәгънәсез – тәнкыйтьче матбугат кебек, төп агым матбугаты баштан

59
00:06:03,247 --> 00:06:07,998
ук үз эшен башкарып, болай дисә иде:
"Тыңлагыз, бу грипп, ул шулкадәр куркыныч түгел, ә

60
00:06:07,998 --> 00:06:10,863
тестлар безгә чынлап та күп нәрсә сөйләми"».

61
00:06:10,863 --> 00:06:18,183
Ләкин алар үз өлешләрен уйнадылар. Бу
пирамидада массакүләм мәгълүмат чаралары да бар.

62
00:06:18,183 --> 00:06:25,873
Һәм алар кешеләрне шулай дидерергә дә өлгерделәр... – яисә әгәр
бу бераз алга китсә, соңыннан сез бөтен дөнья буйлап сатып алуны

63
00:06:25,873 --> 00:06:33,976
бары тик мобиль телефоныгызда вакцинация таныклыгы булганда гына,
бәлки хәтта тире астында чип булганда гына башкара алыр идегез.

64
00:06:33,976 --> 00:06:38,063
Һәм чип куелмаган беркемгә дә
кибеттә сатып алу рөхсәт ителмәячәк.

65
00:06:38,063 --> 00:06:43,096
Һәм ул шактый еракка барды. Ләкин җитәрлек еракка бармады.

66
00:06:43,096 --> 00:06:46,796
Яисә ул уңышлы килеп чыкмады. Бу минем өчен аның уңай ягы.

67
00:06:46,796 --> 00:06:54,560
Күрәбез ки, кайбер кешеләр – хәтта, бәлки, халыкның өчтән бер
өлеше генә, яисә тагын да азрак, ким дигәндә Көнбатыш

68
00:06:54,560 --> 00:07:02,163
илләрендә; башка илләрдә ул шулкадәр киң таралмаган...
– монда, бәлки, өчтән бер өлеше вакцинацияләнмәгән.

69
00:07:02,163 --> 00:07:08,443
Алар шулай ук, әйтергә кирәк, гадәти булмаган фикер
йөртүчеләр икәнен күрсәттеләр, һәм соңыннан демонстрацияләрдә

70
00:07:08,443 --> 00:07:13,150
һәм башка шундый чараларда полиция белән бәрелештеләр.

71
00:07:13,150 --> 00:07:16,101
Һәм ул гади генә эшләп чыкмады. Һәм менә шунда аның матурлыгы.

72
00:07:16,101 --> 00:07:22,850
Бу дөнья өстенлеген яулау омтылышы
билгеле бер шартларны таләп итүен аңлата.

73
00:07:22,850 --> 00:07:29,161
Власть органнары кешеләрне нидер ихтыярлы
рәвештә башкарырга ышандырырга тырышырга тиеш.

74
00:07:29,161 --> 00:07:32,663
"Һәркем битлек кияргә тиеш! Вакцинацияләнегез!"

75
00:07:32,663 --> 00:07:37,203
"Охәй, охәй, охәй!" – әгәр соралмаса. Ләкин ул гади генә эшләми.

76
00:07:37,203 --> 00:07:43,463
Минемчә, без хәзер кешелекнең
тәнкыйтьчәнрәк булуына таба барган хәлдә торабыз.

77
00:07:43,463 --> 00:07:45,475
Алар төп агымдагы матбугатка да ышанмыйлар.

78
00:07:45,475 --> 00:07:53,170
Чынлыкта безне контрольдә тотарга теләүчеләр өчен зур проблема
барлыкка килә: тәнкыйтьче кешеләр бик күп, һәм кешеләр

79
00:07:53,170 --> 00:08:00,890
хәзер көндәлек яңалыкларны, элеккечә өлкәннәр караганча
карамыйлар, ә мәгълүматның альтернатив чыганакларын эзлиләр.

80
00:08:00,890 --> 00:08:03,756
Һәм бу инде үзгәрешләрнең бара башлавын күрсәтә.

81
00:08:03,756 --> 00:08:12,903
Минем өчен бу чыннан да яхшы билге – бу омтылыш
та минем өчен бөтен көчемне салып башкарылган.

82
00:08:12,903 --> 00:08:14,735
Шулай итеп, алар чыннан да штаннарын төшерделәр.

83
00:08:14,735 --> 00:08:20,581
Алар әйттеләр: «Безгә моны да, тегене дә кирәк,
һәм без моны эшләячәкбез». Һәм бу күп көч таләп итә.

84
00:08:20,581 --> 00:08:27,176
Бу өчен бик күп кеше түләргә мәҗбүр: Кытайдагы
биологик лабораторияләр һәм аннары табиблар.

85
00:08:27,176 --> 00:08:34,562
Һәм һәр җирдә таләп ителергә тиеш: коронавирус белән көрәшүчеләргә
күп акча түләнсен, ә курку таратучыларга һәм матбугат

86
00:08:34,562 --> 00:08:39,516
хәбәрләре белән рәсемнәрне таратучыларга яхшы түләүләр бирелсен.

87
00:08:39,516 --> 00:08:46,685
Бу алар моңа күп көч сарыф иткәннәрен аңлата, ләкин әле бөтен
кешелекне шундый дәрәҗәдә контрольдә тота алмадылар, ки

88
00:08:46,685 --> 00:08:54,349
алар «хәзер бездә куркыныч хәл бар, хәзер безгә Коронаны
контрольдә тоту өчен дөнья хөкүмәте кирәк» дип әйтә алсыннар.

89
00:08:54,349 --> 00:09:00,140
Алар моңа күп көч куйсалар да, ул инде
бернигә дә килеп чыкмады. Бу чыннан да яхшы билге.

90
00:09:00,140 --> 00:09:09,956
Әйе. Берәр куркыныч хәл булган дип әйтергә була.
Чынлыкта бу һәркем өчен дә куркыныч вакыйга булды.

91
00:09:09,956 --> 00:09:15,263
Ләкин, бәлки, нәкъ менә шушы күп кешеләрне уяткандыр.

92
00:09:15,263 --> 00:09:21,692
Ләкин без шулай ук, сез элек кыскача әйткәнчә,
массакүләм мәгълүмат чаралары да моңа катнаша

93
00:09:21,692 --> 00:09:25,743
һәм бу уенда үз ролен уйный икәнен күзәтә алдык.

94
00:09:25,743 --> 00:09:34,062
Һәм без бик ачык күрдек: башка фикер белдергән
күп кенә хәбәрләр – коронавирус пандемиясе

95
00:09:34,062 --> 00:09:38,948
вакытында – кинәт кайбер платформаларда юкка чыкты.

96
00:09:38,948 --> 00:09:46,344
Видеолар, интервьюлар, мәгълүматлар, коронавирус турында белем
бирү максатларында табылганнар, шул исәптән массакүләм

97
00:09:46,344 --> 00:09:53,983
мәгълүмат чаралары яки сәясәтчеләр фикеренә килешмәгән
профессорлар, ягъни галимнәр тәкъдим иткәннәре кинәт юкка чыкты.

98
00:09:53,983 --> 00:09:59,329
Аларны YouTube-та таба алмадылар,
Google һәм Facebook-тан бетергәннәр.

99
00:09:59,329 --> 00:10:03,483
Цензура мәсьәләсе. Бу бик ачык күренде.

100
00:10:03,483 --> 00:10:08,650
Һәм син инде күптәннән бу барлык мәсьәләләр белән шөгыльләнәсең.

101
00:10:08,650 --> 00:10:17,658
Бу да киләчәк өчен тема – әгәр сез моны күзәтеп барсагыз, ким
дигәндә, БМОның игълан ителгән, килешенгән – яки, нинди дә

102
00:10:17,658 --> 00:10:22,843
булса очракта, килешергә тиешле – 2030 елгы көн тәртибе дә бар.

103
00:10:22,843 --> 00:10:29,583
Һәм шулай ук фикерләрне һәм хисап
бирүне стандартлаштыру мәсьәләсе дә бар.

104
00:10:29,583 --> 00:10:38,043
Кемдер нәкъ менә кайсы мәгълүмат дөрес,
кайсы дөрес түгеллеген цензуралый ала.

105
00:10:38,043 --> 00:10:41,530
Сез бу хәлне ничек бәялисез?

106
00:10:41,530 --> 00:10:46,134
Әйе, әлбәттә, син тырышасың. Һәм элек ул җиңелрәк иде.

107
00:10:46,134 --> 00:10:51,608
Әйтик, әгәр без 100 ел кире кайтабыз икән,
әлбәттә, телевизор да, әлбәттә, интернет та булмаган.

108
00:10:51,608 --> 00:10:59,521
Ләкин аннары газеталар бар иде. Газета яки
телевидение станциясе ачу өчен күп акча кирәк иде.

109
00:10:59,521 --> 00:11:04,579
Бүген бездә булган камералар ул вакытта әле
булмаган, шуңа күрә һәркем өйдә видеокамера

110
00:11:04,579 --> 00:11:07,570
урнаштырып, аны трансляцияләү мөмкин түгел иде.

111
00:11:07,570 --> 00:11:09,470
Бу бары тик лицензияләр белән генә мөмкин иде.

112
00:11:09,470 --> 00:11:14,990
Хәзер бездә шулай ук мисаллар бар,
мәсәлән, AUF1 ниндидер рәвештә спутник аша...

113
00:11:14,990 --> 00:11:22,390
Аннары алар кешеләргә спутник аша ирешү хокукыннан
мәхрүм итәргә тырышалар. Аннары исәп язмалары блоклана.

114
00:11:22,390 --> 00:11:27,783
Минем 77 000 язылучысы булган бөтен YouTube каналым бетерелде.

115
00:11:27,783 --> 00:11:34,430
Шулай итеп, бу нигездә кешелекне чынлап та
контрольдә тоту омтылышының бер өлеше, Джордж

116
00:11:34,430 --> 00:11:38,623
Орвеллның «1984» романындагы Чынлык министрлыгы кебек.

117
00:11:38,623 --> 00:11:46,492
Барысы да яңадан языла. Һәм аннары авызын ачкан
һәркемне, әйтерсең лә, алып китәләр, яңадан эшләгәнче бераз

118
00:11:46,492 --> 00:11:50,668
газаплыйлар яки наркотиклар белән йокыга салдыралар.

119
00:11:50,668 --> 00:11:57,463
Ләкин миллиардлаган кеше белән бу мөмкин түгел. Һәм
минемчә, массакүләм мәгълүмат чараларының эшчәнлеге оятлы.

120
00:11:57,463 --> 00:12:04,224
Дөнья бөтенләй башкача күренер иде, әгәр төп массакүләм мәгълүмат
чараларында эшләүче кешеләр, бездән күпкә яхшырак

121
00:12:04,224 --> 00:12:10,303
хезмәт хакы алуларына карамастан, үз эшләрен — чын
мәгънәсендә кешелекне мәгарифләүне — үтәсәләр иде.

122
00:12:10,303 --> 00:12:13,448
Сугышлар, сугыш пропагандасы да хәзер бара.

123
00:12:13,448 --> 00:12:21,476
Без, әйтерсең лә, Русия белән өченче
бөтендөнья сугышына этәрелә торган чиктә торабыз.

124
00:12:21,476 --> 00:12:26,174
Һәм төп агым матбугаты, әйе, бик әйбәт, без моны
эшләргә тиеш! Шуңа күрә ул уңай яктан күрсәтелә.

125
00:12:26,174 --> 00:12:31,508
Без тынычлык яклы, ләкин кораллар
өчен...! Шуннан соң барысы да кире борыла.

126
00:12:31,508 --> 00:12:39,656
Һәм әйе, кешеләргә дә, безгә дә чынлап та медиа сауатлылык кирәк.

127
00:12:39,656 --> 00:12:47,563
Моны әйтү һәрвакыт җиңел, ләкин чынлыкта кешеләр
үзләренә тәкъдим ителгән күп нәрсәнең дөрес булмавын аңлыйлар.

128
00:12:47,563 --> 00:12:52,683
Алар моны бары тик коронавирус пандемиясе
вакытында гына аңладылар. Климат үзгәреше мисалы да яхшы.

129
00:12:52,683 --> 00:13:01,696
Хәзер даими рәвештә безгә температураны 1,5 градуска төшерергә
кирәклеге турында барабан кагалар, югыйсә без барыбыз да үләрбез.

130
00:13:01,696 --> 00:13:08,934
Чыннан да, кайбер яшьләр соңыннан урамга ябышып калалар
яки музейлардагы иске картиналарга аэрозоль белән буяу

131
00:13:08,934 --> 00:13:13,170
сибәләр, чөнки алар без барыбыз да үләчәкбез дип ышаналар.

132
00:13:13,170 --> 00:13:19,584
Ләкин мин моны чынбарлык белән чагыштырганда – һава торышын
теркәү башлангычтан бирле бу елның иң эссе язы,

133
00:13:19,584 --> 00:13:25,423
иң эссе җәе, иң эссе мае, иң эссе июле булуы
турында һәрвакыт әйтелде – мин моны шулай тоймадым.

134
00:13:25,423 --> 00:13:30,630
Минем өчен бу бөтенләй гадәти иде, кайчак
хәтта бик салкын да һәм... – ни булса да, бу

135
00:13:30,630 --> 00:13:34,070
бары тик һава торышы гына. Чыннан да, яңгырлы.

136
00:13:34,070 --> 00:13:46,303
Һәм әйе, кешеләр үзләренә сорарга тиеш:
телевизорда күргәннәрем минем чынбарлыгыма туры киләме?

137
00:13:46,303 --> 00:13:47,040
Әйе.

138
00:13:47,040 --> 00:13:51,610
Әлбәттә, телевизорда күрсәтелсә, ул
дөрес булырга тиеш, дип әйтүчеләр бик күп.

139
00:13:51,610 --> 00:13:54,630
Эксперт шулай диде, Лаутербах шулай диде, шулай ул.

140
00:13:54,630 --> 00:14:00,265
Һәм бу чыннан да проблема: күп кенә
кешеләрне билгеле бер механизмнар аша массакүләм

141
00:14:00,265 --> 00:14:04,036
психология йогынтысына дучар итәргә мөмкин.

142
00:14:04,036 --> 00:14:13,552
Нәкъ курку, социаль контроль, шулай ук белгечләр, даими кабатлау
аша – төп массакүләм мәгълүмат чаралары даими

143
00:14:13,552 --> 00:14:21,810
рәвештә коронавирус очраклары санын, «иң
эссе җәй»не яки хәзер «иң эссе көз»не кабатлый.

144
00:14:21,810 --> 00:14:23,396
Һәм поляр боз капламнары эри...

145
00:14:23,396 --> 00:14:30,704
Әгәр бераз тәнкыйтьче күзлектән карасаң,
боларның берсе дә чынлыкта минем көндәлек

146
00:14:30,704 --> 00:14:35,130
тәҗрибәмә, чынбарлыкка туры килми икәнен күрәсең.

147
00:14:35,130 --> 00:14:40,483
Проблема шунда ки, кешеләрнең зур өлеше
чыннан да җиңел генә йогынтыга бирелә.

148
00:14:40,483 --> 00:14:44,492
Һәм без барыбыз да балачактан ук күптөрле
юллар белән манипуляцияләнәбез, кайчакта

149
00:14:44,492 --> 00:14:46,863
шулкадәр нечкә итеп ки, моны хәтта сизмибез дә.

150
00:14:46,863 --> 00:14:52,867
Бәлки без барыбыз да балачакта яки мәктәптә
кайдадыр ишетеп, үзләштергән һәм «шулай инде

151
00:14:52,867 --> 00:14:56,256
ул» дип кабул иткән күп кенә төшенчәләргә иябез.

152
00:14:56,256 --> 00:14:57,999
Ләкин ул бөтенләй башка.

153
00:14:57,999 --> 00:15:03,787
Без, мөгаен, кешелекнең чын тарихы һәм башка
бик күп әйберләр турында берни дә белмибез.

154
00:15:03,787 --> 00:15:06,963
Һәм массакүләм мәгълүмат чаралары –
мин әйткәнчә – хурлыклы эш башкаралар.

155
00:15:06,963 --> 00:15:14,601
Бәхеткә күрә, Kla.TV яки Bewusst.TV кебек платформаларда сез
кебек кешеләр бар, һәм хәзер күпләр дә моңа мөмкинлеккә ия.

156
00:15:14,601 --> 00:15:21,203
Интернет – гаҗәеп ачыш; минемчә, аны
пирамиданың иң югары катламындагы көчләр бөтен

157
00:15:21,203 --> 00:15:24,569
нәрсәне күзәтә алу өчен дөньяга китергән.

158
00:15:24,569 --> 00:15:33,008
Ләкин икенче яктан, бүген без берничә камера белән
видеолар төшереп, «Майшбергер»ме, «Ланц»мы, ничек кенә аталса

159
00:15:33,008 --> 00:15:37,630
да, шундый тапшыру әзерләп, аны интернетка урнаштыра алабыз!

160
00:15:37,630 --> 00:15:42,630
Һәм тагын, соңыннан аны ничә дистә мең
яки йөз мең кеше карый алачагын белмим.

161
00:15:42,630 --> 00:15:44,780
Без күргән нәрсәнең матурлыгы шунда!

162
00:15:44,780 --> 00:15:51,396
Һәм мин чыннан да моны шулай
күрәм: без үзгәрешләр чорында яшибез.

163
00:15:51,396 --> 00:15:57,668
Ягъни, фон көчләре меңләгән еллар дәвамында туплаган әйберләр.

164
00:15:57,668 --> 00:16:07,003
Фримасонлыкның структуралары, төрле ложалар, ышанулар, массакүләм
мәгълүмат чаралары, хәрби көчләр һәм тагын кем белсен нәрсәләр.

165
00:16:07,003 --> 00:16:10,663
Акча системасы, финанслар, агымнар һ.б.

166
00:16:10,663 --> 00:16:16,530
Алар төзегән нәрсә хәзер, әйтергә
кирәк, халыкның уянуы аркасында җимерелә.

167
00:16:16,530 --> 00:16:22,056
Минем тәэсирем шундый. Ләкин бу
акрын уяну. Күп кеше әле дә шулай эшли.

168
00:16:22,056 --> 00:16:30,900
Һәм киләсе тапкыр кемдер: «Маска киегез, хординг вирусы
килә – супермаркет парковкасында маска кию яхшырак», – дисә

169
00:16:30,900 --> 00:16:35,396
Аннары тагын күп кеше булачак. Ләкин,
мөгаен, узган тапкыр кебек күп булмас.

170
00:16:35,396 --> 00:16:42,831
Бу инде тырышып карау булганын аңлата... – Мин моны
тагын бер кат әйтәм, чөнки бу бик мөһим: хәзер алар

171
00:16:42,831 --> 00:16:47,260
мондый эшне кабатлый алмыйлар, һәм нәтиҗә дә шул ук булачак.

172
00:16:47,260 --> 00:16:52,956
Әгәр хәзер алар шул ук энергияне маймыл
чечеге яки шундый берәр нәрсәгә юнәлтсәләр,

173
00:16:52,956 --> 00:16:56,050
кешеләр инде шул ук рәвештә реакция бирмәс иде.

174
00:16:56,050 --> 00:17:02,156
Тагын күп кеше әйтер иде: «Әй, җит
инде, тукта әле. Без моны инде беләбез».

175
00:17:02,156 --> 00:17:07,170
Әлбәттә, мин әйткәнчә, һәрвакыт бар алар,
үзләренә барысын да булдырып куя торганнар.

176
00:17:07,170 --> 00:17:12,200
Ләкин ул хәзер инде булмаячак. Шуңа
күрә сорау: алар ни эшләргә тырышачаклар?

177
00:17:12,200 --> 00:17:22,316
Әлбәттә, башка нәрсә дә сынап карарга мөмкин:
сугыш, террор, тагын бер яңа авыру, теләсә нинди нәрсә.

178
00:17:22,316 --> 00:17:25,287
Яки чит планеталеләр Җиргә һөҗүм итә.

179
00:17:25,287 --> 00:17:30,833
Төрле сценарийлар бар... аларның куртка астында
нәрсә яшергәннәре, кешелекне контрольдә тоту өчен

180
00:17:30,833 --> 00:17:34,176
әле дә каешларында нинди кораллары калганы, диярсең.

181
00:17:34,176 --> 00:17:41,570
Ләкин минемчә, хәзер моның берсе дә мөмкин түгел, чөнки
заманнар үзгәрде һәм кешеләрнең аң-белемнәре дә үзгәрде.

182
00:17:41,570 --> 00:17:47,800
Мин Bewusst.TV ясыйм, чөнки мин
һәрвакыт аңның үзгәрүенә ышанганмын.

183
00:17:47,800 --> 00:17:55,597
Һәм мин хәзер чыннан да хәлләрнең ачык күренә башлавын
күрәм: синең кебек, безнең кебек һәм башка бик күп кешеләр дә бу

184
00:17:55,597 --> 00:17:59,516
мәсьәләләрне күтәреп, барысына да түзеп торырга теләмиләр.

185
00:17:59,516 --> 00:18:04,483
Бу шулай ук без һәрберебез үзебезне чынлап
якларга тиешбез дип әйтә ала торган нәрсә.

186
00:18:04,483 --> 00:18:07,986
Әгәр мин «мин башкаларның нәрсә эшләвен
карыйм, алар барысы да битлек кия, мин дә шулай

187
00:18:07,986 --> 00:18:09,783
итәрмен» дисәм – мин һәлакәткә дучар булам.

188
00:18:09,783 --> 00:18:14,210
Барысы да «Әйе, сездә вакцинация картасы бармы?» дигәндә

189
00:18:14,210 --> 00:18:22,320
Әгәр бу көчләр, әйтик, халыкның 80 процентын без барыбыз да
мобиль телефоннарында вакцинация сертификаты булдырырга

190
00:18:22,320 --> 00:18:30,649
тиешбез дип ышандырса, һәркем әйтер: хәзер вакцинациядән
баш тарткан 20 процент кешене төрмәгә ябып куярга кирәк.

191
00:18:30,649 --> 00:18:38,976
Аннары, әйтерсең лә, кешелек үзе бу кешеләрне
бикләп куяр өчен дөнья хөкүмәте булуын таләп итәр иде.

192
00:18:38,976 --> 00:18:44,636
Һәм аннары бездә 1984 ел булыр иде, чөнки
кешеләр үзе шуны таләп иткән булыр иде.

193
00:18:44,636 --> 00:18:48,076
Һәм, мөгаен, алар шулай уйлагандыр.

194
00:18:48,076 --> 00:18:53,176
Кешеләр кешелек проблемаларын чишү өчен
дөнья хөкүмәте булуын таләп итәчәкләр.

195
00:18:53,176 --> 00:18:58,083
Һәм без барысын да ничек булуын, сугышлар
булуын һәм сәясәтнең ничек ахмак булуын күрәбез.

196
00:18:58,083 --> 00:19:02,736
Безгә дөнья хөкүмәте кирәк. Бу
аларның күпсанлы планнарының берсе генә.

197
00:19:02,736 --> 00:19:04,980
Ләкин минемчә, ул шулай булмас.

198
00:19:04,980 --> 00:19:09,703
Әйе, шулай булды дип фараз итик. Без
төгәл белмибез, хәзер ни булачагын.

199
00:19:09,703 --> 00:19:18,096
Кеше бары тик хәлләрне күзәтә ала һәм аларның кискенләшүен күрә
– Русия, Украина мәсьәләсе... Бу барлык пропаганда бара торган.

200
00:19:18,096 --> 00:19:24,983
Һәм без моны хәзер дә, үткәндә дә күрә алабыз. Төрлелек кимеде.

201
00:19:24,983 --> 00:19:30,056
Һәм мин уйлыйм, максатчан репортаж көчле корал.

202
00:19:30,056 --> 00:19:34,477
Шулай итеп, мин әйтер идем: хөкүмәт мәнфәгатьләре
өчен, сәясәт мәнфәгатьләре өчен, дөнья вакыйгаларын

203
00:19:34,477 --> 00:19:37,550
контрольдә тотарга теләүчеләр мәнфәгатьләре өчен.

204
00:19:37,550 --> 00:19:41,836
Шулай итеп, моңа синең фикерең ничек?

205
00:19:41,836 --> 00:19:48,596
Төрле матбугат чаралары һәм репортажлар булдыру
һәм аларны саклап калу безнең өчен никадәр мөһим?

206
00:19:48,596 --> 00:19:50,756
Бу әлбәттә мөһим нокта.

207
00:19:50,756 --> 00:19:52,796
Әлбәттә. Бу иң мөһим нәрсә.

208
00:19:52,796 --> 00:19:57,790
Мин әйтәм, масс-медиа бөтен дөньяны яхшы якка үзгәртә ала!

209
00:19:57,790 --> 00:20:02,803
Чынлап та боларның барысын да
ачыклап һәм «бу мөмкин түгел» дип әйтү.

210
00:20:02,803 --> 00:20:08,640
Һәм чынлыкта, матбугатны – без аны демократиядә
дә, сәясәт булган дөньяда да һәрвакыт шулай

211
00:20:08,640 --> 00:20:12,000
итеп күрдек – барысы да ничектер контрольдә тотыла.

212
00:20:12,000 --> 00:20:17,629
Һәм матбугат сәясәтчеләрне ныклап күзәтә. Элек
бу бәлки аерым очракларда гына шулай булгандыр.

213
00:20:17,629 --> 00:20:18,808
Ләкин бу беркайчан да план булмады.

214
00:20:18,808 --> 00:20:29,730
Ләкин бездә берничә тикшерүче журналист бар – мин нәрсә
беләм, Никсон, Уотергейт һ.б. – чынлап та газеталарга эләккән.

215
00:20:29,730 --> 00:20:32,816
Аннары: О, бу бик әйбәт, алар Пулитцер премиясен алалар.

216
00:20:32,816 --> 00:20:38,967
Бездә шундый фикер бар: безнең хәбәрләр тигез
карашлы, ә хәбәрләрдә яки Маркус Ланц

217
00:20:38,967 --> 00:20:43,450
тапшыруында күренгән кешеләр искиткеч журналистлар.

218
00:20:43,450 --> 00:20:48,440
Ләкин күп кеше хәзер моны шулай итеп күрми, һәм
без дә моны шулай итеп күрергә тиеш түгелбез.

219
00:20:48,440 --> 00:20:52,323
Алар яхшы түләнсәләр дә, без аларны бернинди
дә махсус кешеләр итеп карарга тиеш түгелбез.

220
00:20:52,323 --> 00:20:59,260
Ләкин чынлыкта, җәмәгать медиасы өчен
Интерстейт тапшыру килешүе «тигез хәбәр итү» дип әйтә.

221
00:20:59,260 --> 00:21:01,156
Бездә әле нинди баланс бар?

222
00:21:01,156 --> 00:21:06,250
Без күрәбез, сәяси партияләр турында хәбәр итү бер яклы.

223
00:21:06,250 --> 00:21:10,732
Чынлыкта ул шактый, мин әйтер идем, сул
якка таба һәм яшел төсләргә тартылучан.

224
00:21:10,732 --> 00:21:19,384
Һәм әйе, күренеш артындагы көчләр өчен бу уңышлы
булырга тиеш: кешеләр барысына да ышана һәм

225
00:21:19,384 --> 00:21:24,816
матбугатның бер якка тайпылып хәбәр итүен аңламыйлар.

226
00:21:24,816 --> 00:21:27,396
Шулай итеп, күпчелек кеше бу идеологияләрне кабул иткәндә.

227
00:21:27,396 --> 00:21:33,510
Һәм күп кешеләр өчен дә хәл шундый: алар әйтә:
«Әйе, уң яктан безгә ерак торырга кирәклеге ачык».

228
00:21:33,510 --> 00:21:38,660
Һәм климатны сакларга кирәклеге ачык. Бу хакта шик юк.

229
00:21:38,660 --> 00:21:46,310
Яхшы ягы шунда ки, күп кеше моңа шикләнә,
альтернатив мәгълүмат чаралары бар һәм фикерләр төрлелеге бар.

230
00:21:46,310 --> 00:21:49,643
Мин Bewusst.TV-да хакыйкатькә монополиям бар дип әйтмим.

231
00:21:49,643 --> 00:21:55,260
Яки хәзер мин әңгәмә үткәргән барлык кешеләрдә, яки
Kla.TV-да сез әңгәмә үткәргән кешеләрдә хәзер хакыйкать бар.

232
00:21:55,260 --> 00:21:57,076
Ләкин без башка якны күрсәтәбез.

233
00:21:57,076 --> 00:22:03,136
Һәм аннары караучы болай дия ала: Ярар,
хәзер кайберәүләр барысына да Путинны гаеплиләр.

234
00:22:03,136 --> 00:22:08,190
Яисә хәзер алар: «Украинада хәлләр ничек
тәмамланды?» – дип сорыйлардыр. Ул безгә һәрвакыт

235
00:22:08,190 --> 00:22:11,023
ничек сурәтләнә торганнан бөтенләй башкача булды.

236
00:22:11,023 --> 00:22:15,883
Явыз Путин фәкать кенә бер гаепсез,
мохтаҗ илгә һөҗүм итте. Бик яман.

237
00:22:15,883 --> 00:22:22,070
Бу нинди диктатор? Бу инде башка хикәя, аның икенче ягы.

238
00:22:22,070 --> 00:22:26,390
Һәр сугышка һәм һәр хәлгә, климат
үзгәрешенә дә кагыла торганнары бар, ...

239
00:22:26,390 --> 00:22:31,910
Хәзер бездә Америкада Трамп бар, ул
элеккегечә Украинаны якламаячак, ди.

240
00:22:31,910 --> 00:22:37,556
Мин моны кызыклы дип саныйм. Ул да
бу климат борчылуын уртаклашмый.

241
00:22:37,556 --> 00:22:41,350
Ул шулай ук халыкара климат
килешүләрен ратификацияләмәскә мөмкин...

242
00:22:41,350 --> 00:22:48,430
Ул шул вакытта да Париж климат килешүенә
кушылмады – ул 2016 елдан 2020 елга кадәр президент иде.

243
00:22:48,430 --> 00:22:50,889
Байден моны тагын эшләде.

244
00:22:50,889 --> 00:22:58,110
Ләкин ул безгә климат борчылуы турында даими рәвештә
әйтелә торганны гына әйтә, шуңа күрә бу гади манипуляция.

245
00:22:58,110 --> 00:23:03,363
Трамп чынлап та шул кешеме... – бу бөтенләй башка мәсьәлә.

246
00:23:03,363 --> 00:23:09,320
Мин аны ничек бәяләргә икәнен чынлап та
белмим. Без сәясәтчеләргә чынлап та ышана алмыйбыз.

247
00:23:09,320 --> 00:23:14,620
Ләкин ким дигәндә, ул сөйләгәннәр —
беркайсы да башка президент әйтмәгән әйберләр.

248
00:23:14,620 --> 00:23:24,124
Һәм хәзер, Роберт Ф. Кеннеди Джуниор — мөгаен сәламәтлек саклау
министры буларак, ул фармацевтика сәнәгатен,

249
00:23:24,124 --> 00:23:34,268
коронавирус ялганнарын һәм вакцинаның зыяннарын ачыктан-ачык
тәнкыйтьли — сәясәттә үзгәреш бар кебек, бу бик яхшы.

250
00:23:34,268 --> 00:23:39,756
Моннан тыш, сайлаулар мондый үзгәрешне күрсәтә ала.

251
00:23:39,756 --> 00:23:44,363
Мин һәрвакыт «әйе, без тавыш бирә алабыз» дип
әйтүче кеше түгел. Мин әйтәм, бездә демократия бар.

252
00:23:44,363 --> 00:23:49,683
Шулай итеп, әгәр безгә сәясәт ошамаса, киләсе
сайлауда без үз тавышыбызны башка урынга бирә алабыз.

253
00:23:49,683 --> 00:23:52,863
Һәрвакыт шулай булган: кеше, күрәсең, үз фикерен әйтә ала.

254
00:23:52,863 --> 00:24:01,334
Ләкин без инде бөтен дөньяда күрәбез: сул
канатлы яшел наратив һәм уяу җәмгыять, анда балалар да

255
00:24:01,334 --> 00:24:05,595
үз җенесләрен үзгәртә, операцияләр ясата ала...

256
00:24:05,595 --> 00:24:12,636
Бик начар хәлләр бара, инде тагын бер үзгәреш
булды, кешеләр әйтә: бу дөрес булмаска тиеш.

257
00:24:12,636 --> 00:24:18,896
Шулай итеп, күп илләрдәге сайлаулар хәзер чыннан да
эшләрнең янә башка юнәлешкә хәрәкәт итүен күрсәтә.

258
00:24:18,896 --> 00:24:25,667
Һәм мин ышанам, без хәбәрдарлыкны арттыруда һәм
вакыйганың икенче ягын күрсәтүдә альтернатив

259
00:24:25,667 --> 00:24:30,183
массакүләм мәгълүмат чараларына рәхмәтле булырга тиешбез.

260
00:24:30,183 --> 00:24:34,430
Һәм моны һичшиксез дәвам итәргә кирәк.

261
00:24:34,430 --> 00:24:38,259
Шуңа күрә мин һичшиксез алга таба барырга
кирәк дип саныйм, чөнки шуннан соң күбрәк

262
00:24:38,259 --> 00:24:40,596
кешеләр монда нәрсәдер дөрес түгеллеген аңлаячак.

263
00:24:40,596 --> 00:24:47,307
Мин соңгы вакытта ишеттем (– мин ни беләм –) коронавирус чынлыкта
шулкадәр куркыныч түгел икән, яки вакцинадан зыян күрү очраклары

264
00:24:47,307 --> 00:24:50,763
күп икән, һәм аларны хәзер «озак вакытлы Ковид» дип атыйлар.

265
00:24:50,763 --> 00:24:57,215
Күп кеше моны сизә, бәлки әле массалар
сизмидер, ләкин җәмгыятьтәге үзгәрешләр массалар

266
00:24:57,215 --> 00:25:00,770
аша гына барлыкка килми икәнен дә аңлау мөһим.

267
00:25:00,770 --> 00:25:08,992
Бу һәрвакыт берничә кеше аша була, алар яңа яки башкача нәрсә
китерә, ул соңыннан акрынлап идея буларак тарала,

268
00:25:08,992 --> 00:25:16,540
һәм бер мәлдә, бәлки, ГДР кебек бөтен бер система
яки башка диктатуралар да… – моны әйтергә ярыймы?

269
00:25:16,540 --> 00:25:21,823
Мин хәзер моны әйтергә ярыймы-юкмы икәнен белмим,
чөнки бүгенге көндә син әйткән һәр сүз куркыныч...

270
00:25:21,823 --> 00:25:32,110
Ләкин җәмгыятьләр үзгәрүенең сәбәбе шул: берничә
кеше «Әй, кара әле, монда нәрсәдер дөрес түгел» диде.

271
00:25:32,110 --> 00:25:34,323
Һәм мин уйлыйм, бу мөһим эш.

272
00:25:34,323 --> 00:25:38,930
Әйе, һичшиксез. Һәм моның өчен хисап бирү мөһим.

273
00:25:38,930 --> 00:25:44,778
Һәм киләчәктә безгә нинди тема гына килеп
эләксә дә, яки, әйтергә кирәк, массакүләм

274
00:25:44,778 --> 00:25:49,603
мәгълүмат чаралары безгә нинди тема гына җиткерсә дә:

275
00:25:49,603 --> 00:25:57,423
Сез кешеләргә, халыкка, һәр кешегә нәрсә
яки ничек киңәш итәсез? Без нишли алабыз?

276
00:25:57,423 --> 00:26:11,803
Һәр кешегә фикер төрлелеге, бәйсез хәбәр итү һәм үз карарларын
кабул итәр алдыннан ике якны да тыңлау мөмкинлеге булсын өчен.

277
00:26:11,803 --> 00:26:20,183
Бу әңгәмәне тыңлаучыларга нәрсә киңәш итәр
идегез? Сезнеңчә, бүгенге көннең төп мәсьәләсе нәрсә?

278
00:26:20,183 --> 00:26:22,943
Без моны ничек эшли алабыз, моны ничек хәл итәргә була?

279
00:26:22,943 --> 00:26:27,841
Һәрхәлдә, безгә массакүләм мәгълүмат
чараларында күргәннәребезне тәнкыйди күзлектән карарга

280
00:26:27,841 --> 00:26:30,396
кирәк. Мин әле дә көндәлек яңалыкларны карыйм.

281
00:26:30,396 --> 00:26:35,203
Ләкин чынлап та, алар безгә нәрсә сөйлиләр икәнен карарга.

282
00:26:35,203 --> 00:26:42,756
Һәм кайчакта бөтен тапшыру гына башын чайкап кала – һава
торышы фаразына кадәр, анда әле бераз дөреслек булырга мөмкин.

283
00:26:42,756 --> 00:26:49,062
Кешеләр чынлап та мәгълүматны төрле чыганаклардан алырга тиеш,
беренче ишеткәннәреннән генә түгел, иң кычкырышыннан

284
00:26:49,062 --> 00:26:54,735
да түгел... – һәм төп телевидение каналлары да,
Spiegel да, зур журналлар да нәкъ менә шундый – димим:

285
00:26:54,735 --> 00:27:00,276
Әйе, алар миңа тулы мәгълүмат бирәчәкләр. Юк, алар бирмәячәкләр.

286
00:27:00,276 --> 00:27:08,910
Һәм үзеңне якла, сине манипуляцияләгәндә моны сиз.

287
00:27:08,910 --> 00:27:13,616
Әлбәттә, моны танырга җиңел түгел.
Чөнки башта курку кебек хис бар.

288
00:27:13,616 --> 00:27:19,290
Әгәр хәзер кемдер «Менә бик куркыныч вирус килә»,
ди, ә мин «Ох Аллам, ох Аллам, ох Аллам...!» дим.

289
00:27:19,290 --> 00:27:25,330
Әгәр мин сак булмасам, соңыннан тәкъдим ителергә
мөмкин булган чишелеш нәкъ менә ялгыш булачак.

290
00:27:25,330 --> 00:27:29,290
Бу шулай ук мондый нәрсәне дә тану
дигән сүз. Бу елан каршысындагы куян кебек.

291
00:27:29,290 --> 00:27:31,688
Куырыклар бик тиз; алар мизгел эчендә юкка чыга.

292
00:27:31,688 --> 00:27:40,203
Әгәр анда кинәт кенә елан пәйда булса, куян куркудан катып
кала һәм качмый, һәм, әлбәттә, елан өчен җиңел корбанга әйләнә.

293
00:27:40,203 --> 00:27:44,729
Югыйсә, елан куянга ирешә алмас иде.

294
00:27:44,729 --> 00:27:51,035
Бу без куркудан паралич хәленә килгәндә, моны
танып, үзебезне күзәтергә тиешбез дигәнне аңлата.

295
00:27:51,035 --> 00:27:56,480
Шулай итеп, бу да кыен эш, һәм син үзеңә вакыт табарга тиешсең.

296
00:27:56,480 --> 00:28:02,550
Шуңа күрә мин чынлап та һәркемгә берәр нәрсәне
өзлексез эшләтеп торудан тыелырга киңәш итәм.

297
00:28:02,550 --> 00:28:06,710
Иртән эшкә барганда машинада радио
кабызылган, ә эштә дә радио кабызылган.

298
00:28:06,710 --> 00:28:11,063
Кич белән телевизор кабызылган була, аннары мин
йокларга китәм. Нәрсәдер бөтен көн буе уйный.

299
00:28:11,063 --> 00:28:16,770
Бу күп кеше арасында бик еш очрый. Америкада исә
тагын да ешрак, чөнки анда телевизор һәрвакыт кабып тора.

300
00:28:16,770 --> 00:28:25,563
Һәм кешеләр хәтта аңламыйлар да, аң астында нәрсәдер
сеңдерелә – һәрвакыт, манипуляция, бәлки ешлыклар.

301
00:28:25,563 --> 00:28:33,796
Ләкин безнең үз-үзебез өчен вакыт табарга һәм чынлап та эчке
тавышыбызны тыңларга кирәк: Ярар, хәзер чынлап та минеке нәрсә?

302
00:28:33,796 --> 00:28:39,316
Мин хәзер климат безне барыбызны да үтерәчәк дип куркаммы, юкмы?

303
00:28:39,316 --> 00:28:49,463
Мин әйтәм, һава торышы: мин 60 елдан артык
һава торышын кичердем, һәм мин моңа тыныч.

304
00:28:49,463 --> 00:28:57,623
Ләкин үземә эчкә карап, телевизорда нәрсә күрсәтелүен
күргәч, бәлки мине янә манипуляциялиләрдер дип аңлыйм.

305
00:28:57,623 --> 00:29:08,798
Һәм бер тапкыр мин моны тәнкыйтьләргә тотынсам, бәлки мин киләсе
вакыйгада нәрсә булачагын да, тагын нәрсә яңалык булачагын

306
00:29:08,798 --> 00:29:14,456
да ачыклармын һәм тагын манипуляцияләнмәс өчен сак була алам.

307
00:29:14,456 --> 00:29:20,413
Бәлки кешеләр тагын әйтер: «Карагыз, хәзер сезгә бу куркынычны
кире кагу өчен кушымта кирәк, сез барыгыз да теркәлергә

308
00:29:20,413 --> 00:29:23,723
тиеш, ә теркәлмәсәгез, кибеттә сатып ала алмаячаксыз...»

309
00:29:23,723 --> 00:29:29,210
Буны аңлау мөһим. Ләкин моны син генә үзең өчен эшли аласың.

310
00:29:29,210 --> 00:29:36,240
Куркулар һәм гаеп хисләре һәм...
– болар монда төшә торган хисләр.

311
00:29:36,240 --> 00:29:41,736
Кешеләр «Эч тойгыңа колак сал» дисәләр, ул
һәрвакыт бераз катлаулы. Йөрәгеңә колак салу яхшырак.

312
00:29:41,736 --> 00:29:47,507
Шулай итеп, мин ышанам, безнең йөрәкләребез бар
булган барлык нәрсәнең чыганагына тоташкан, аны ничек

313
00:29:47,507 --> 00:29:50,389
кенә атасак та – Аллаһ дипме, әллә Яратучы дипме.

314
00:29:50,389 --> 00:29:59,630
Мин дә ышанам, безне манипуляцияләргә теләгән
бу кара көчләрдән дә югарырак гаделлек, галәмдә

315
00:29:59,630 --> 00:30:04,370
югарырак тәртип бар, һәм ул моңа юл куймаячак.

316
00:30:04,370 --> 00:30:10,876
– без, кешеләр, аны 1984 ел кебек кичерергә теләсәк кенә.

317
00:30:10,876 --> 00:30:17,163
Без мураулар колониясендә яшәргә телибез, анда
безгә уңайлы, анда 15 минутлык шәһәрләр бар.

318
00:30:17,163 --> 00:30:21,483
Безгә машина кирәкми торган, ялга очып та йөрми
торган – һәм безгә рөхсәт тә ителми торган урын

319
00:30:21,483 --> 00:30:26,183
Ләкин анда барысы да бар. Менә шуны алар
безгә җәлеп итәрлек итеп күрсәтергә телиләр.

320
00:30:26,183 --> 00:30:32,793
Һәм бездә чыннан да иреккә омтылыш булырга тиеш.

321
00:30:32,793 --> 00:30:43,090
Минем теләгем шул: кешеләр ирекле булсыннар, мәхәббәтләренә
ия булсыннар, аны белдерә алсыннар һәм хаклыкны әйтә алсыннар.

322
00:30:43,090 --> 00:30:51,210
Сөйләү һәм уйлау иреге. Фәкать уйлау гына
түгел, ә уйлаганнарын әйтергә дә рөхсәт ителү.

323
00:30:51,210 --> 00:30:55,882
Һәм мин кайдадыр чикләнгәнлегемне сизәм дә, моның
тагын кабатлануын аңлыйм: миңа инде бу яки шул

324
00:30:55,882 --> 00:30:58,763
сүзләрне әйтергә ярамый, югыйсә мин бу яки шул булам.

325
00:30:58,763 --> 00:31:04,683
Син моны гади генә белергә тиешсең. Ләкин
моны һәркем бары тик үзе өчен генә аңлый ала:

326
00:31:04,683 --> 00:31:10,703
Мин моңа элек алданган идем, ләкин хәзер шундый ук хәл
тагын кабатлана икәнен аңлыйм, шуңа күрә әлегә сак булам.

327
00:31:10,703 --> 00:31:14,956
Мин башкалар кебек эшне шунда ук башкарып
куймыйм; ә аның чынлап та файдалы булуын уйлап карыйм.

328
00:31:14,956 --> 00:31:20,803
Әйе, әйе. Һәм, әйтик, хисап бирү темасына.

329
00:31:20,803 --> 00:31:25,443
Әгәр дә сез төрле чыганакларны
карарга яки тыңларга күнеккән булсагыз,

330
00:31:25,443 --> 00:31:30,230
Коронавирус белән без кинәт чыганаклар юкка
чыкканын күрдек, аларны инде таба алмыйсың.

331
00:31:30,230 --> 00:31:42,436
Мондый нәрсәне күргәндә, аны йөкләп алырга киңәш
итәсеңме, әллә үзең өчен ничектер саклап куярга?

332
00:31:42,436 --> 00:31:47,969
Аннары соңыннан аңа кире күз сала алсын өчен,
бер якка гына юнәлтелмәсен өчен, чөнки сез

333
00:31:47,969 --> 00:31:50,949
икенче якны күрмисез, ишетмисез яки эшләмисез.

334
00:31:50,949 --> 00:31:56,203
Яки сез моны шулкадәр мөһим түгел дип
саныйсызмы? Яки моны ничек бәялисез?

335
00:31:56,203 --> 00:32:01,456
Минемчә, бу яхшы фикер, чөнки
видеолар YouTube-тан өзлексез юкка чыга.

336
00:32:01,456 --> 00:32:06,903
Мин бетерелгәнче, аерым видеолар да берничә тапкыр бетерелде.

337
00:32:06,903 --> 00:32:10,050
Bewusst.TV-да безнең үз серверларыбыз
бар, шуңа күрә барысы да һаман да шунда.

338
00:32:10,050 --> 00:32:19,016
Ләкин шулай ук кайсыдыр бер мизгелдә нәрсәдер була,
нәрсәдер югала яки блоклана, яисә ниндидер чаралар күрелә ала.

339
00:32:19,016 --> 00:32:23,950
Бу программаларны саклау тулысынча акылга сыя дигәнне аңлата.

340
00:32:23,950 --> 00:32:28,833
Кемдер хәтта тагын да еракка китеп әйтер иде: кайчакта
син әйберләрне бары тик шуңа күрә генә бастырасың,

341
00:32:28,833 --> 00:32:32,356
чөнки без һәрвакыт интернет булырмы-юкмы икәнен белмибез.

342
00:32:32,356 --> 00:32:38,350
Интернетны ябабыз дип әйтү дә кара көчләрнең
планының бер өлеше булырга мөмкин, чөнки

343
00:32:38,350 --> 00:32:41,830
кешеләр интернет аша артык күп хакыйкать тарата.

344
00:32:41,830 --> 00:32:46,256
Мин аларның моны эшләячәкләренә ышанмыйм,
чөнки әлбәттә бик күп икътисади факторлар катнаша.

345
00:32:46,256 --> 00:32:50,396
Һәм тулы контроль дә, мин моның
шулай булачагына ышанмыйм, ләкин мөмкин.

346
00:32:50,396 --> 00:32:53,733
Һәм кайчакта «мин барысын да ничек тә булса
резерв күчермәсен ясап куячакмын» дип әйтү дә

347
00:32:53,733 --> 00:32:55,670
яхшы. Мин дә кайчакта әйберләрне бастырып чыгарам.

348
00:32:55,670 --> 00:33:01,010
Сездә шулай ук тавышлар, каршы тавышлар һәм башка
шундый әйберләр бар, анда барысы да бер A4

349
00:33:01,010 --> 00:33:04,170
битендә кыскартылып языла, аны күчереп алырга мөмкин.

350
00:33:04,170 --> 00:33:09,963
Мин шулай башладым, 1996 елда, беренче китабымны язуга кадәр.

351
00:33:09,963 --> 00:33:13,403
Ул вакытта интернет юк иде, һәм бу
мөмкинлекләрнең берсе дә булмады.

352
00:33:13,403 --> 00:33:19,816
Шулай итеп, миндә чыннан да A4 форматлы кәгазь битендә
бер тема бар – ул вакытта СПИД, ВИЧ, бу чыннан да дөресме?

353
00:33:19,816 --> 00:33:22,690
Һәм бу Коронага охшаш. Аның күбесе ялган.

354
00:33:22,690 --> 00:33:27,456
Кәгазьгә язылган, күчермә кибетенә
илтеп, тапшыру өчен фотокопияләнгән.

355
00:33:27,456 --> 00:33:32,923
Аннары бу минем беренче китабым —
Entwirrungen (Untangling) — чыгуына китерде.

356
00:33:32,923 --> 00:33:42,061
Бәлки кайсыдыр вакытта без әле дә физик әйберләребез
бар дип әйтә алырга тиешбез, чиста санлы гына түгел.

357
00:33:42,061 --> 00:33:49,732
Аннары, әгәр барлык каты дисклар ниндидер сәбәпле
соңыннан юкка чыкса яки аларның берсе дә эшләмәслек зур бәла

358
00:33:49,732 --> 00:33:53,641
килеп чыкса, физик китапларның булуы әле дә яхшы булыр иде.

359
00:33:53,641 --> 00:34:00,025
Шулай итеп, мин яшьләргә цифрлы
аудиокитапларны гына агым аша тыңлап калмыйча, өйдә

360
00:34:00,025 --> 00:34:04,130
кәгазь китаплар да булдыруны киңәш итәр идем.

361
00:34:04,130 --> 00:34:10,143
Һәм шулай ук Википедиягә ышанмаска. Элек
энциклопедияләр, мәсәлән, Брокхаус һәм башкалар булган.

362
00:34:10,143 --> 00:34:15,903
Һәм, әлбәттә, Википедия дә кайбер
көчләр тарафыннан манипуляцияләнә.

363
00:34:15,903 --> 00:34:21,839
Бу инде сез шәхси терминнарның чыннан да нейтраль
тасвирламасын таба алмыйсыз, ә кайбер урыннарда бик бер

364
00:34:21,839 --> 00:34:24,889
яклы булып күренгән нәрсә белән очрашасыз дигән сүз.

365
00:34:24,889 --> 00:34:31,110
Кешеләр минем турында мине үзем дә танымый торган
әйберләр язалар, ләкин моны үзгәртергә минем мөмкинлегем аз.

366
00:34:31,110 --> 00:34:34,354
Шулай итеп, болар да бик көчле
әйберләр – һәм без моны аңларга тиешбез.

367
00:34:34,354 --> 00:34:40,995
Шулай итеп, караучыларга әйберләрне чынлап та
саклап куярга мөмкинлек бар, шуның белән алар

368
00:34:40,995 --> 00:34:45,163
сезнең каты дискыгызда видео булганда тапшырыла ала.

369
00:34:45,163 --> 00:34:50,050
Интернет блокланса, бәлки аны кемгәдер
җибәрә аласың яки USB-флешкага салып куя аласың.

370
00:34:50,050 --> 00:34:52,510
Шундый чаралар гына. Ни булачагын гына кара.

371
00:34:52,510 --> 00:34:58,523
Һәрвакыт шулай булмаска да мөмкин, һәм без һәр көнне
супермаркетта сатып алырга да һәрвакыт мөмкинлек булмаячак.

372
00:34:58,523 --> 00:35:04,613
Берничә көнне үткәреп җибәрү өчен бераз
азык-төлек, су, батарейкалар яки зарядлана торган

373
00:35:04,613 --> 00:35:07,649
батарейкалар запасын булдыру да яхшы булыр.

374
00:35:07,649 --> 00:35:14,227
Чөнки, бәлки, алар безгә көн саен бу әйберләрнең барысын да
бирмәү өчен ниндидер сәхнә коралардыр, без

375
00:35:14,227 --> 00:35:20,516
супермаркеттан кирәк-яракларыбызны таба алабыз
дип гади хәл итеп кабул итмибез. Күреп карыйк.

376
00:35:20,516 --> 00:35:28,319
Яшьләр хәзер әйберләрнең кайдан килүен, аларны фермерлар үстерүен
белмиләр, ә фермерлар инде кыенлыкларга очрый, чөнки климат

377
00:35:28,319 --> 00:35:35,122
үзгәреше аларга сыерларыннан баш тартырга мәҗбүр итә, һәм аннары
кайбер халыкара корпорацияләр азык-төлек яки

378
00:35:35,122 --> 00:35:41,296
продуктлар җитештерәчәк, алар әле ашауга
яраклы булса да, сәламәтлек өчен файдалы булмаячак.

379
00:35:41,296 --> 00:35:46,021
Шулай итеп, моны хәл итү өчен.
Әйе, башка нәрсә дә булырга мөмкин.

380
00:35:46,021 --> 00:35:49,629
Ләкин мин чыннан да оптимистмын, чөнки хәлләр уңай якка бара.

381
00:35:49,629 --> 00:35:57,702
Трамп шулай ук кешеләрнең сүз иреген һәм
Facebook, Instagram яки ничек кенә аталса да, барлык

382
00:35:57,702 --> 00:36:02,936
социаль челтәр платформаларын яклавын ачык белдерде.

383
00:36:02,936 --> 00:36:05,905
Алар өзлексез цензура куялар. Һәм
Трамп моны кабул итәрлек түгел дип әйтә.

384
00:36:05,905 --> 00:36:12,650
Гражданнарның үз фикерләрен белдерү хокукы сакланырга
тиеш, һәм ул шулай ук закон белән гамәлгә ашырылырга тиеш.

385
00:36:12,650 --> 00:36:17,103
Хәтта бу зур компанияләрдә дә –
Google һәм башка барлык компанияләрдә дә.

386
00:36:17,103 --> 00:36:25,576
Алар гади генә «без тәкъдим иткән
әйберләрне манипуляциялибез» дип әйтә алмыйлар.

387
00:36:25,576 --> 00:36:31,629
Әйе, бу күпкырлы тема, ләкин һәр кеше төрле
юллар белән мәгълүмат алып, аны саклап,

388
00:36:31,629 --> 00:36:35,309
киләчәктә тапшыра алырлык итеп әзерләнүе мөһим.

389
00:36:35,309 --> 00:36:41,243
Әйе, һәм шулай ук мәгълүмат соңыннан югалмаячак дигән мәгънәдә.

390
00:36:41,243 --> 00:36:44,523
Без коронавирус пандемиясе вакытында ничек булганын белмибез.

391
00:36:44,523 --> 00:36:53,163
Ләкин без тарихны соңыннан бер генә караштан карарга
теләмибез, ә ул чыннан да ничек булганын күрергә телибез.

392
00:36:53,163 --> 00:37:00,911
Шулай итеп, моны тикшереп карау һәм үз мәгълүмат
базаларыгызны, китапларны яки уку материалларын саклап калу,

393
00:37:00,911 --> 00:37:06,676
хәтта аларны югалтмас өчен бастырып чыгару да акыллы булыр.

394
00:37:08,389 --> 00:37:10,990
Джо, вакытың өчен рәхмәт!

395
00:37:10,990 --> 00:37:16,668
Мөмкинлек өчен рәхмәт! Бу һәрвакыт интервью
вакытында миңа килеп ирешкән, әле чынлап та уйлап та

396
00:37:16,668 --> 00:37:19,769
карамаган күп кенә фикерләрне уртаклашу мөмкинлеге.

397
00:37:19,769 --> 00:37:26,870
Мөмкинлек һәм әңгәмә өчен рәхмәт,
Kla.TV һәм гаиләгә иң изге теләкләр!

398
00:37:26,870 --> 00:37:34,806
Рәхмәт! Зур рәхмәт! Без сезгә һәм Bewusst.TV-га
алга таба да кыюлык, көч һәм сабырлык телибез. Рәхмәт!

399
00:37:34,806 --> 00:37:35,333
Рәхмәт!