რეზონანსი, სიხშირის არსებები
სულ უფრო და უფრო მეტი ადამიანი იტანჯება ისეთი ჯანმრთელობის პრობლემებით, როგორიცაა
თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი, გულის არითმია ან უძილობა.
მიზეზად ხშირად სტრესი სახელდება.
2012 წლის შემდეგი დოკუმენტური ფილმი აჩვენებს, რომ ასეთი სიმპტომები ხშირად სრულიად
განსხვავებულ, ნაკლებად ცნობილ მიზეზებთანაა დაკავშირებული.
ფილმი გვიყვანს მოგზაურობაში ჩვენი წარმოშობიდან 1990-იან წლებამდე, როდესაც უსადენო კომუნიკაციის ტექნოლოგიის გაფართოება დაიწყო.
იმის შემდეგ კაცობრიობა ხელოვნური სიხშირეების ოკეანეშია ჩაძირული.
უბრალო თვალით პლანეტა უცვლელი ჩანს, მაგრამ უჯრედულ დონეზე ეს დედამიწაზე სიცოცხლის
არსებობისთვის ოდესმე გადატანილ ცვლილებათაგან ყველაზე დიდია.
ეფექტები არ უნდა დააკნინდეს!
Kla.TV-მ ეს ფილმი თქვენთვის გერმანულ ენაზე თარგმნა და გაახმოვანა.
მეცნიერები, ინდუსტრიის წარმომადგენლები, ექიმები და დაზარალებული პირები თავიანთ აზრს გამოთქვამენ.
ვიმედოვნებთ, მოგეწონებათ ჯეიმს რასელის შემდეგი დოკუმენტური ფილმის ყურება: "რეზონანსი – სიხშირის არსებები"!
1980-იანი წლების შუა პერიოდში, ქვეყნების უმეტესობაში ადამიანების დაახლოებით სამი პროცენტი იყენებდა მობილურ
ტელეფონს; დღეს კი მობილურ ტელეფონს თითქმის ასი პროცენტი იყენებს.
როდესაც ისინი 19 ან 20 წლისები იქნებიან, მათ უკვე 10 წელია მობილური ტელეფონები გამოიყენეს და
ჩვენ წარმოდგენა არ გვაქვს, რა რისკებს შეიცავს ეს.
ჩვენ ჩაფლულები ვართ ელექტრომაგნიტური გამოსხივების ოკეანეში. ის ყველგან გარს გვეხვევა.
უხილავი, ჩვენ მას ვერ ვხედავთ. მაგრამ ვიცით, რომ ის არსებობს.
ყოველ ჯერზე, როცა მობილურ ტელეფონს იყენებ, იცი, რომ ის იქ არის.
უკან დასახევი საათის დაბრუნება უკიდურესად რთულია. შეუძლებელია.
მაგრამ ჩვენ უნდა ვიცოდეთ ამ ჯანმრთელობაზე ზემოქმედების შესახებ, რათა შევძლოთ უსაფრთხოების ზომების მიღება.
ამჟამად, ჯანმოს განცხადებით, ეს რეალობაა.
ჩვენ არ ვიყავით ანტენის გარშემო კიბოს გავრცელების ერთადერთი კერა; ანტენების გარშემო კიბოს ბევრი კერაა.
კიბოს შემთხვევების უმეტესობა, რომელიც ჯერ კიდევ უნდა მოხდეს, ჯერ არ მომხდარა.
როგორ შეგვეძლო ოდესმე გვეფიქრა, რომ უსაფრთხოდ ვიყავით, როდესაც ჩვენს ტვინს მიკროტალღებით ვზიანით?
ჩვენ უბრალოდ ჯერ კიდევ სრულად არ გვესმის, რას ვაკეთებთ.
როგორც იქნა, გვაქვს განცხადება იმის შესახებ, იწვევს თუ არა მობილური ტელეფონი კიბოს.
რეზონანსი – სიხშირის არსებები
ოდესმე დაფიქრებულხართ, რატომ გრძნობთ თავს ასე კარგად, როდესაც გარეთ გადიხართ?
უცნობი მეცნიერი მალე აღმოჩენას გააკეთებს, რომელსაც ყველაფერი უნდა შეეცვალა. მისი სახელი ვინფრიდ ოტო შუმანი იყო.
იმ დღიდან მოყოლებული, მან თავის მოსწავლეებს ელექტროენერგიის ფიზიკა ასწავლა.
როგორ შეუძლია სფეროს შიგნით არსებულ სფეროს ელექტრული ძაბვის გენერირება. და შედეგად: სიხშირე.
შუმანის კლასს თემის გაგება უჭირდა.
გამარტივებისთვის პროფესორმა დაავალა, წარმოედგინათ, რომ დედამიწა ერთი სფერო იყო, იონოსფერო კი — მეორე.
შემდეგ მან მათ ერთმანეთთან დაძაბულობის გამოთვლა სთხოვა.
რადგან თავადაც წარმოდგენა არ ჰქონდა, შუმანმაც დათვლა დაიწყო.
საბოლოოდ, ის დაახლოებით 10 ჰერცის სიხშირეს მიაღწია.
რაც არ უნდა დაუჯერებლად ჟღერდეს შუმანს, ჩვენს პლანეტას პულსი ჰქონდა, გაზომვადი სიხშირე,
რომელიც დედამიწაზე სიცოცხლეს გარს აკრავდა.
მიუხედავად იმისა, რომ პროფესორი თავისი აღმოჩენით ამაყობდა, მან თქვა, რომ მას დიდი მნიშვნელობა არ ჰქონდა.
განსაკუთრებით იმიტომ, რომ ის მხოლოდ პატარა სამეცნიერო ჟურნალში გამოქვეყნდა, უკანა გვერდებზე, თავის "შუმანის რეზონანსის" ქვეშ.
რამდენიმე წელი დასჭირდა, მათ შორის ბედის საოცარი შემობრუნებაც, სანამ პროფესორი შუმანის
რეზონანსის ნამდვილ მნიშვნელობას გააცნობიერებდა.
ბედის ეს შემობრუნება 30 წლით ადრე, სხვა გერმანელი მეცნიერის, ჰანს ბერგერის, გამო იწყებოდა.
თვითნაკეთი ეეგ-მოწყობილობის გამოყენებით, ბერგერმა პირველად დააფიქსირა ადამიანის ტვინის მიერ გადაცემული ელექტრული სიხშირე.
თავდაპირველად შემოთავაზეს, რომ ტალღა მისი აღმომჩენლის სახელით დაერქმიათ, მაგრამ ბერგერმა, რომელიც მოკრძალებული ადამიანი
იყო, ანბანური სახელი აირჩია. მან მას "ალფა ტალღა" უწოდა.
პროფესორ შუმანის აღმოჩენიდან მალევე, ჰანს ბერგერის ერთ-ერთმა კოლეგამ, ანკერმილერმა, შემთხვევით წააწყდა პატარა სამეცნიერო
ჟურნალის გაცვეთილ ეგზემპლარს; სწორედ იმავე პატარა სამეცნიერო ჟურნალს, რომელშიც პროფესორ შუმანის
აღმოჩენა რამდენიმე წლით ადრე იყო გამოქვეყნებული.
მან სტატია რამდენჯერმე წაიკითხა და ურწმუნოდ თავი გააქნია.
მან მაშინვე გააცნობიერა, თუ რა მასშტაბის საქმე ელოდა წინ.
ჰანს ბერგერის მიერ დაფიქსირებული ალფა ტალღების სიხშირე თითქმის იდენტური იყო შუმანის
რეზონანსის სიხშირისა, ანუ დედამიწის სიხშირის.
დოქტორმა ანკერმულერმა დაუყოვნებლივ დაუკავშირდა შუმანს, რათა დაერწმუნებინა იგი შემდგომი გამოძიებების ჩატარებაში.
შუმანმა დათანხმდა და თავის ერთ-ერთ სტუდენტთან ერთად განაგრძო თავისი აღმოჩენების განვითარება.
მათ დეტალურად შეისწავლეს, თუ როგორ გადის ძაბვა ელვა-ქუხილით იონოსფეროს ღრუში.
საბოლოოდ, ისინი ზუსტ სიხშირეზე მივიდნენ: დედამიწის პულსი, შუმანის რეზონანსი, ზუსტად 7.83 ჰერცი იყო. აღმოჩენა გასაოცარი იყო.
შუმანის რეზონანსი უბრალოდ ჰგავდა ადამიანის ტვინის ალფა ტალღებს? არა – ის იდენტური იყო!
ტვინის სიხშირე, რომელიც აკონტროლებს ჩვენს კრეატიულობას, ჩვენს წარმადობას, ჩვენს სტრესს, ჩვენს შიშებსა და იმუნურ
სისტემას, რაღაცნაირად მორგებული იყო პლანეტის სიხშირეზე.
დედამიწის პულსი თავად სიცოცხლის პულსი გახდა.
ტალღის სიხშირე იზომება ჰერცში. ეს აღნიშნავს ტალღის მიერ ერთ წამში განხორციელებული რხევების რაოდენობას.
სიხშირეები მერყეობს ატომის ერთ ტრილიონედზედან თავად სამყაროს სიგრძემდე.
თეორიულად, სიხშირეები უსასრულოა, აბსოლუტურად უსაზღვრო.
თუ ეს დამთხვევა იყო, მაშინ ის ბუნების ერთ-ერთი ყველაზე სანახაობრივი მოვლენა გახლდათ!
მაშ, რას ნიშნავდა ეს ყველაფერი? დიდხანს არ დაუცდია ვინმეს, რომ ეს გაერკვია.
მას რუტგერ ვევერი ერქვა, მაქს პლანკის ინსტიტუტის ცნობილი მეცნიერი.
1960-იანი წლების დასაწყისში პროფესორმა ადამიანების ცირკადული რიტმის შესასწავლად მიწისქვეშა ბუნკერი ააშენა.
ცირკადული რიტმი არის დღე-ღამის რიტმი, რომელიც ამოტვიფრულია მთელ სიცოცხლეში .
ოცდაათი წლის განმავლობაში პროფესორი ატარებდა ექსპერიმენტებს, რომლებშიც 1,234,321 სტუდენტი მოხალისე შვიდი
კვირის განმავლობაში ბუნკერში ცხოვრობდა, ბუნებრივი მიწის რეზონანსებისგან სრულად იზოლირებული.
მისი აღმოჩენები საოცარ წარმოდგენებს გვიქმნის.
მან აღმოაჩინა, რომ სტუდენტების ფიზიკურ და ფსიქიკურ ჯანმრთელობას ზიანი მიადგა, როგორც კი
ბუნკერიდან შუმანის რეზონანსი გაფილტრული იქნა.
ის იქ სტუდენტებს მიიყვანდა. მას არ ჰქონდა გაბედაობა, ეს ავადმყოფ ან ხანდაზმულ ადამიანებთან გაეკეთებინა.
ის იქ ახალგაზრდა სტუდენტებს მიიყვანდა, რადგან იცოდა — ვევერს იცოდა, რომ ეს ეფექტს მოახდენდა.
ასე რომ, აშკარად არ არსებობს შუმანის რეზონანსი მიწის ქვეშ.
დედამიწის შიგნით მხოლოდ განივი მაგნიტური ველები იყო.
ასე რომ, როდესაც ისინი მიწის ქვეშ დამარხეს, მათ თავი შეუძლოდ იგრძნეს, თავი აუწუხდათ და
მათი ცირკადული რიტმი სრულიად დარღვეული იყო.
საინტერესო ის იყო, რომ როდესაც მან მაგნიტური იმპულსური გენერატორით 7.83 ჰერცის სიხშირე გამოიყენა, ის მყისიერად შეჩერდა.
ვევერმა საიდუმლოდ შეიტანა 7.83 სიხშირე ბუნკერში ხელოვნური გადამცემის მეშვეობით.
ყოველ ჯერზე, როდესაც ის ამას აკეთებდა, აღმოაჩენდა, რომ მოხალისეებისთვის მიყენებული
მავნე ზემოქმედება ან ქრებოდა, ან მცირდებოდა.
მას შეუმცირდა სტრესი, თავის ტკივილი და ემოციური დაძაბულობა, და აღიდგინა კეთილდღეობა.
შუმანის რეზონანსის მთელი წარდგენის განმავლობაში.
ვევერის კვლევამ გამოავლინა წარმოუდგენელი კავშირი ადამიანის ჯანმრთელობასა და პლანეტის ბუნებრივ სიხშირეს შორის.
ხოლო 2011 წელს, ნოვატორულმა კვლევამ კიდევ უფრო შთამბეჭდავი რამ მიუთითა:
შუმანის რეზონანსი შესაძლოა თავად სიცოცხლის დასაწყისთან იყოს დაკავშირებული.
გარღვევა მოახდინა ლუკ ანტუან მონტანიემ, ნობელის პრემიის ლაურეატმა მეცნიერმა, რომელმაც პირველმა აღმოაჩინა HI ვირუსი -ში.
პროფესორმა ჩაატარა ექსპერიმენტები წყლის მეხსიერებაზე და შეისწავლა, თუ როგორ შეუძლია წყალს შეინარჩუნოს იმ
ნივთიერებების მეხსიერება, რომლებიც მასში ადრე იყო გახსნილი.
ამასობაში მან წააწყდა რაღაცას, რაც მეცნიერების პრინციპებს ეჭვქვეშ დააყენებდა.
მთელი სიცოცხლე სიცოცხლისგან წარმოიქმნება. ეს მეცნიერების ფუნდამენტური პრინციპია, რომელსაც
არცერთი ექსპერიმენტი არასდროს შეწინააღმდეგებია.
სიცოცხლე მხოლოდ იქ შეიძლება წარმოიშვას, სადაც ის უკვე არსებობდა.
და ამის მექანიზმი ყოველთვის მატერიალურად იყო გაგებული.
ანუ, როგორც კვერცხუჯრედები და სპერმა, ან სპორები და უჯრედის გაყოფა.
თუმცა, ლუკ მონტანიეს ექსპერიმენტები სრულიად განსხვავებულ ჰიპოთეზას აყენებს.
პროფესორმა აჩვენა, რომ დნმ-ის თანმიმდევრობები, სიცოცხლის ნამდვილი მშენებლური ბლოკები, წყალში ერთმანეთთან კომუნიკაციას
დაბალი სიხშირის ელექტრომაგნიტური ტალღების გამოყოფით ახდენენ.
მაშინაც კი, როდესაც დნმ ცალკეულ სინჯარებში ინახებოდა, პროფესორმა მაინც აღმოაჩინა მათ შორის ელექტრომაგნიტური კავშირი.
რაოდენ დახვეწილი შეიძლება ყოფილიყო ეს კომუნიკაცია?
მაშ, ლუკ მონტანიემ აჩვენა, რომ მათ შეუძლიათ ნუკლეოტიდების – დნმ-ის შემადგენელი ნაწილების –
ფორმირება და საკუთარი თავის სრულიად ახალ დნმ-ად აწყობა.
მეცნიერებმა ეს კომპონენტები უთვალავჯერ შეუთავსეს ერთმანეთს, მაგრამ არცერთ ექსპერიმენტში არ შეძლეს სიცოცხლის
ნაპერწკლის ხელახლა გაღვივება და ნუკლეოტიდების ნამდვილ დნმ-ად გარდაქმნა ისე, რომ თავად დნმ არ ყოფილიყო.
ბოლოს და ბოლოს, სიცოცხლე მხოლოდ იქ შეიძლება არსებობდეს, სადაც ის უკვე არსებობდა.
თუმცა, ლუკ მონტანიეს ექსპერიმენტებში, წყლიდან დნმ სრულად იყო გაფილტრული. მიუხედავად ამისა, ახალი დნმ ჩამოყალიბდა.
როგორ იყო ეს შესაძლებელი? როგორ მიაღწია ლუკ მონტანიემ იმას, რისი გაკეთებაც სხვა არცერთ მეცნიერს არ შეეძლო?
და როგორ შექმნა მან სიცოცხლე იქ, სადაც სიცოცხლე არ იყო?
რით იყო განსხვავებული ლუკ მონტანიეს ექსპერიმენტები?
არსებობდა სიხშირე. სიხშირე, რომლის მოცილებაც ექსპერიმენტის ჩაშლას გამოიწვევდა.
მაგრამ როდესაც ის არსებობდა, ის წარმატებას უზრუნველყოფდა. ეს სიხშირე იყო 7.83 ჰერცი: შუმანის რეზონანსი.
აქ სიცოცხლესა და პლანეტის სიხშირეს შორის ნაზი კავშირი დაირღვა.
ურთიერთქმედება ცოცხალ ორგანიზმებსა და ელექტრომაგნიტურ სიხშირეებს შორის. დამოკიდებულება, კავშირი.
ამის მტკიცებულების მოძიება სამეცნიერო სტატიების წაკითხვითაა შესაძლებელი, მაგრამ კიდევ უფრო
აშკარა მტკიცებულებას უბრალოდ გარეთ გასვლით აღმოაჩენთ.
სხვაგვარად როგორ შეიძლებოდა ასე კარგად გრძნობდე თავს?
როგორ მოხდა ეს ყველაფერი? თუ დედამიწის ისტორიას გადავხედავთ, ეს საკმაოდ აშკარა ჩანს.
შუმანის ტალღები ამ პლანეტის არსებობის დასაწყისიდანვე მისი ნაწილია.
სიცოცხლე მათ გარემოცვაში განვითარდა და გარდაუვლად მათდამი შეეწყო.
სინამდვილეში, სიხშირისადმი ჩვენი მგრძნობელობა ღრმად იყო დაკავშირებული პლანეტის სხვა ფენომენის აღქმის ჩვენს უნართან.
მაგნიტური ველები
ორი მილიარდი წლის წინ, მაგნიტოტაქტური ბაქტერიები დედამიწის მაგნიტურ ველთან მარტივ, მაგრამ მომხიბლავ ურთიერთობაში შევიდნენ.
ერთუჯრედიანი ორგანიზმი შეიცავდა მაგნიტური მასალის ნაწილაკებს.
ამან მას საშუალება მისცა, კომპასის ნემსის მსგავსად მოქცეულიყო და დედამიწის მაგნიტური ხაზების მიხედვით ორიენტირებულიყო.
ორგანიზმების უფრო რთულად განვითარებასთან ერთად, მათი დამოკიდებულება დედამიწის მაგნიტურ ველებზეც გაიზარდა.
ჩვენ ვიცით, რომ ფუტკრები მგრძნობიარეები არიან მაგნიტური ველების მიმართ. ჩვენ ვიცით, რომ მათ სხეულებში მაგნიტიტის ნაწილაკებია.
და ლაბორატორიულმა ტესტებმა აჩვენა, რომ ისინი მართლაც მგრძნობიარენი არიან მაგნიტური ველების მიმართ.
ლაბორატორიულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ხელოვნური მაგნიტური ველის შექმნით შესაძლებელია ფუტკრების მიერ თაფლის
ფიჭების აშენების პროცესის კონტროლი, და აშკარაა, რომ ფუტკრები მაგნიტურ ველებს ორიენტაციისთვის იყენებენ.
დედამიწაზე სიცოცხლის ნაზი ბალანსი სრულყოფილად ილუსტრირებულია ჩვენი დამოკიდებულებით ფუტკრებზე და
მცენარეთა დამტვერვით, რომელსაც ისინი ახორციელებენ.
მიიჩნევა, რომ ფუტკრების გარეშე სიცოცხელს შანსი არ ექნებოდა.
მწერების მიერ დამტვერვა აუცილებელია თითქმის ყველაფრისთვის, რაც საკვებს საინტერესოს ხდის:
ასე რომ, ხილს, თხილეულს — ამ ყველაფერს სჭირდება დამტვერვა მწერების მიერ, და ფუტკრები დამტვერველთა ყველაზე მნიშვნელოვანი ჯგუფია.
მსოფლიოში სასურსათო კულტურების დაახლოებით 70%-ის დამტვერვას ფუტკრები ახდენენ.
თუ ფუტკრები არ ყოფილიყვნენ...
დიახ, ფუტკრები რომ არ იყვნენ, ძალიან მოსაწყენი რაციონი გვექნებოდა.
დიახ, ძალიან ღატაკი ცხოვრება გვექნებოდა. ვფიქრობ, სწორედ ეს არის საკითხი, ფუტკრების გარეშე...
და, რა თქმა უნდა, იმ მცენარეების გარდა, რომლებიც საკვებისთვის გვჭირდება, ისინი ასევე ასრულებენ მტვრიანებას ველურ მცენარეებზე
და ბევრ შემთხვევაში ჩვენ მტვრიანების დეტალებიც კი არ ვიცით.
მაგრამ შეგვიძლია ვიყოთ დარწმუნებულნი, რომ ჩვენი მრავალი ველური მცენარე გაქრებოდა, თუ მათ დამტვერვას ფუტკრები არ მოახდენდნენ.
2006 წელს წარმოუდგენელი რამ მოხდა: მთელი მსოფლიოს მასშტაბით ფუტკრის კოლონიები იწყებდნენ გადაშენებას და ვერავინ ხსნიდა, რატომ.
მთელი მსოფლიოს მასშტაბით ფუტკრის კოლონიები დაშლა დაიწყო და არავინ იცოდა, რატომ. როდესაც მეფუტკრეებმა თავიანთი სკების 30-დან 90
პროცენტამდე დანაკარგების შესახებ შეტყობინება დაიწყეს... სამინისტრო ფუტკრის კოლონიების კოლაფსის სინდრომს იკვლევს მსოფლიო
მოსავლის უმეტესი ნაწილი ფუტკრის მიერ დამტვერვასაა დამოკიდებული. თუ დამტვერვა არ მოხდება, კაცობრიობა განადგურების პირას იქნება.
...სადაც დღემდე 25 ქვეყანაში ფუტკრები ტოვებენ თავიანთ სკებს და აღარ ბრუნდებიან. და მაინც, ამდენი წლის შემდეგ, ფუტკრების სიკვდილის
მიზეზი არ დადგენილა. ეს ევროპაშიც გავრცელდა და დადგინდა, რომ ფუტკრის პოპულაცია შესაძლოა 10 წელიწადში განადგურდეს.
ჩვენთანაა მერიან ფრეიზერი, პენსილვანიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მეფუტკრეობის საკითხებში უფროსი კონსულტანტი.
რა არის ფუტკრების სიკვდილიანობის კლასიკური კრიტერიუმები, რომლებსაც მეფუტკრე შეიძლება იყენებდეს, რათა მივიდეს,
შეამოწმოს ფუტკრები და თქვას: "ეს კლასიკური შემთხვევაა"?
სიმპტომები ისეთია, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ფუტკრები შედარებით ჯანმრთელები და ძლიერები არიან, სკაში ზრდასრული
ფუტკრების პოპულაცია მოკლე დროში მცირდება; ის კოლონიას ტოვებს.
ხოლო რაც რჩება, არის დიდი რაოდენობით ბარდი, ანუ ახალგაზრდა ფუტკრები, თაფლი და მტვერი.
რომელ კონტინენტებზე დაფიქსირდა ფუტკრების ეს სიკვდილიანობა?
თაფლის ფუტკრების პოპულაციის შემცირება მთელ მსოფლიოში დაფიქსირდა.
ბევრი სხვა ქვეყანა ფუტკრების პოპულაციის შემცირებაზე იუწყება.
სხვა საკითხია, ნამდვილად არის თუ არა ეს გამოწვეული ეგრეთ წოდებული ფენომენით, რომელიც ცნობილია როგორც "კოლონიის კოლაფსის
სინდრომი" (CCD), რომელსაც თავისი კონკრეტული კრიტერიუმები აქვს.
და ეს არის ერთ-ერთი საკითხი, რომლის გაგებასაც ჩვენ მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან ჩამოსული ადამიანებისთან ურთიერთობით ვცდილობთ.
ეს ამჟამინდელი საზრუნავი დაახლოებით 2006 წლიდან არსებობს, განსაკუთრებით შეერთებულ შტატებში, სადაც ბევრმა პროფესიონალმა
მეფუტკრემ მოულოდნელად აღმოაჩინა, რომ მათი ფუტკრები, რომლებიც წლის გარკვეულ მომენტამდე ჯანმრთელები იყვნენ,
შემდგომ ზაფხულის ბოლოს მნიშვნელოვან დანაკარგებს განიცდიდნენ.
და ისინი, როგორც ჩანდა, განსხვავდებოდნენ ყველაფრისგან, რაც კი ოდესმე ენახათ.
ხალხი თავის სკებთან მივიდა და აღმოაჩინა, რომ ფუტკრები აღარ იყვნენ.
ფუტკრების სიკვდილიანობის ეს სახეობა, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც CCD – კოლონიის კოლაფსის სინდრომი –
მთელი მსოფლიოს მასშტაბით აზიანებს ფუტკრის კოლონიებს, ზოგიერთ ქვეყანაში ზარალმა 70%-ს მიაღწია.
წარმოშობის მიზეზად სხვადასხვა ფაქტორი დასახელდა.
მაგრამ ვერცერთმა მათგანმა დამაჯერებლად ვერ ახსნა, რატომ შეწყვიტეს ფუტკრებმა მოულოდნელად
თავიანთ სკებში დაბრუნება – ერთი გამონაკლისის გარდა:
სენსაციური კვლევითი ნაშრომი იოხენ კუნისა და მისი გუნდის მიერ.
ექსპერიმენტის ფარგლებში ექიმმა რვა ფუტკრის კოლონიასთან იმუშავა და ოთხ მათგანში სტანდარტული DECT ტელეფონი განათავსა.
შემდეგ მეცნიერებმა დააკვირდნენ, თუ რა გავლენას ახდენდა DECT ტელეფონის არსებობა
ფუტკრების სკაზე დაბრუნებაზე. შედეგები გასაოცარი იყო.
ფუტკრები ჩვეულებრივ რაოდენობით დაბრუნდნენ სკებთან, სადაც DECT ტელეფონები არ იყო განთავსებული.
თუმცა, თაფლის ფუტკრების თითქმის არცერთი არ დაბრუნებულა სკებს, რომლებშიც DECT ტელეფონი იდო.
ერთ-ერთ სკაში, რომელშიც DECT ტელეფონი იდო, არცერთი ფუტკარი არ დაბრუნებულა.
დოქტორ კუნის ექსპერიმენტის მნიშვნელობის სრულად გასაგებად, პირველ რიგში უნდა გვესმოდეს, თუ როგორ მუშაობს DECT ტელეფონი.
იმის მიზეზი, რომ შეგიძლიათ თქვენი სახლის გარშემო დადიოდეთ და DECT ტელეფონით ზარები განახორციელოთ, არის ის, რომ თქვენი
DECT ტელეფონის საბაზო სადგური თქვენს ყურმილს უგზავნის ელექტრომაგნიტურ ტალღებს, რომლებსაც მიკროტალღები ეწოდება.
ეს ზუსტად ისევეა, როგორც მობილური ტელეფონის ანძა უკავშირდება მობილურ ტელეფონს.
DECT ტელეფონი, არსებითად, მობილური ტელეფონის ანძის მინიატურული ვერსიაა.
თუ ფუტკარს DECT ტელეფონის გამოსხივება აზიანებს, ის უდავოდ დაზარალდება მობილური ტელეფონის ანძის გამოსხივებითაც.
და რადგან მსოფლიოში მობილური ტელეფონის 4 მილიარდი მომხმარებელია, მოულოდნელად მობილური
ანტენების შემაშფოთებლად დიდი რაოდენობა გაჩნდა.
ფუტკრის მაგნიტური ორიენტაციის გრძნობა მას საშუალებას აძლევს, დედამიწის მაგნიტური ველის
ხაზების გამოყენებით ორიენტირება მოახდინოს.
უნარი, რომლის განვითარებასა და დახვეწაშიც მილიონობით წელია ჩადებული.
განა აშკარა არ არის, რომ ასეთ მაღალ მგრძნობელობაზე გავლენას მოახდენდა ელექტრომაგნიტურ გარემოში უმცირესი ცვლილებებიც კი?
რას ნიშნავს, მაშ, ეს უზარმაზარი ცვლილება, რომელიც თითქმის ერთი ღამის განმავლობაში მოხდა?
არსებობს თუ არა სხვა სახეობები, რომლებიც მგრძნობიარენი არიან მაგნიტური ველების მიმართ?
მგრძნობელობა, რომელიც საბოლოოდ მათ ხელოვნური სიხშირეების მიმართ მოწყვლადს ხდის?
სამწუხაროდ, ახალი ცილის, კრიპტოქრომის, აღმოჩენა იმაზე მიუთითებს, რომ მთელ სიცოცხლეს მაგნიტური ორიენტაციის უნარი გააჩნია.
კრიპტოქრომი
ისინი მცენარეებში 1990-იან წლებში აღმოაჩინეს. მათი ფუნქციაა ლურჯი სინათლის შთანთქმა, რომელიც ზრდის რეგულირებისთვისაა საჭირო.
მას შემდეგ ისინი აღმოჩენილ იქნენ მწერებში, ცხოველებში, ძუძუმწოვრებში, ადამიანებსა და ფრინველებში.
კრიპტოქრომები არის ბიოლოგიური მოლეკულები, რომლებსაც ცილები ეწოდება.
მათ ჩვენი ზოგიერთი გენი წარმოქმნის, რომლებსაც CRY გენები ეწოდება.
და კრიპტოქრომის მოლეკულა, ფაქტობრივად, არეგულირებს ჩვენს ცირკადულ რიტმს , მათ შორის მელატონინის გამომუშავებას.
როგორც ჩანს, ზოგიერთ კრიპტოქრომს სინათლის შთანთქმის ფუნქცია აქვს და ისინი სირკადული საათის დეტექტორების როლს ასრულებენ.
ასე რომ, ისინი დღე-ღამის რიტმისთვის სტიმულია, რომელიც, როგორც ჩანს, ბევრ სახეობას, მცენარეებსაც და ცხოველებსაც, აქვთ.
მაგრამ 2000 წელს თორსტენ რიცმა კრიპტოქრომისთვის კიდევ უფრო გასაოცარი როლი გამოავლინა.
ჩიტებთან ჩატარებული ექსპერიმენტების სერიაში მან დაამტკიცა, რომ მათი ორიენტაციის გრძნობა მხოლოდ მაგნიტიზმს
არ ეფუძნება, არამედ პირდაპირ მომდინარეობს თვალის უკან მდებარე კრიპტოქრომის უჯრედებიდან.
ვფიქრობ, რომ რიცის ნაშრომები მეცნიერებაში ერთ-ერთ ასეთ მნიშვნელოვან ეტაპს წარმოადგენს.
რადგან ის ვარაუდობს, რომ ეს კრიპტოქრომის მოლეკულა – გახსოვდეთ, რომ ის ცირკადული რიტმების გავლენასა და
კონტროლზეა პასუხისმგებელი – სწორედ ის არის, რაც ფრინველებს კომპასს, მაგნიტურ კომპასს, ანიჭებს.
ფრინველები პირდაპირი მნიშვნელობით ხედავენ დედამიწის მაგნიტურ ველებს, შესაძლოა, როგორც
თავიანთ ხედვის არეზე დაფენილ კაშკაშა ან მუქ ლაქას.
და როდესაც ისინი თავს ან სხეულს ამოძრავებენ, წერტილი ან ნიშანი მათთან ერთად მოძრაობს – საბრძოლო პილოტის ჰედ-აპ ეკრანის მსგავსად.
მათ აქვთ რაღაც, რასაც ხედავენ, რაც ფრენისას ორიენტირებაში ეხმარებათ.
მან ეს იმგვარად შეამოწმა, რომ ფრინველები მაღალი სიხშირის ველებს უმოქმედებდა, რათა
ენახა, გააფუჭებდა თუ არა ეს მათ მაგნიტურ კომპასს.
აღმოჩნდა, რომ მაღალი სიხშირის ველს რეალურად არღვევდა შაშვების მიგრაციას და ეს ვრცელდებოდა ძალიან დაბალი სიმძლავრის ველზეც კი.
ნამდვილად მნიშვნელოვანი და ძალიან საინტერესოა, რომ ძალიან სუსტმაც კი მაღალი სიხშირის ველებმა შაშვების კომპასზე იმოქმედა.
რიტცის ექსპერიმენტებმა ნათლად აჩვენა, რომ ნავიგაციისთვის გამოყენებული კრიპტოქრომის უჯრედი სერიოზულად ზიანდება ადამიანის
მიერ შექმნილი სიხშირეებისგან – იმ სიხშირეებისგანაც კი, რომლებიც მნიშვნელოვნად უფრო
დაბალია, ვიდრე ICNIRP-ის მიერ უსაფრთხოდ მიჩნეული.
ცხოველთა ნავიგაციის შესახებ ყველა კვლევაში — ჭიანჭველებში, ზებრა ფინჩებში, ქათმებსა და შაშვიებში — დადგინდა, რომ მათი
მაგნიტური კომპასი დაზიანდა მაღალი სიხშირის ველებისგან, რომლებიც ICNIRP-ის მიერ დადგენილ ლიმიტებზე ბევრად დაბლა მოქმედებდა.
მე ვმუშაობ ფრინველებზე, კერძოდ ფრინველებსა და მწერებზე.
მე დავამტკიცე, რომ ისინი მგრძნობიარენი არიან ველების მიმართ, რომელთა დონე ICNIRP-ის მიერ ჩვენთვის
უსაფრთხოდ მიჩნეულ მაჩვენებლებს ბევრად ჩამოსცდება.
თუ ამ მაჩვენებლებს შევხედავთ, რომლებზეც, კვლევების თანახმად, ცხოველები მგრძნობიარედ რეაგირებენ – ამ თემაზე არსებობს ძალიან
კარგი ლიტერატურა, რომელიც აჩვენებს, რომ ეს მაჩვენებლები მნიშვნელოვნად დაბალია იმ ზღვრებზე, რომლებსაც
ჩვენი ექსპოზიციაა დაშვებული და, შესაბამისად, რომლებსაც გარემოში მყოფი ცხოველებიც ექვემდებარებიან.
არსებობს ძალიან მყარი სამეცნიერო საფუძველი იმის დასაჯერებლად, რომ მაგნიტური ველები, ხელოვნური მაგნიტური
ველები, გაანადგურებენ არაერთი სახეობის სავარგულებს.
ბოლო 25 წლის განმავლობაში (შენიშვნა: 2011 წლის მონაცემებით), სხვადასხვა სახეობის არსებები, რომლებიც დედამიწის
მაგნიტურ ველებს ნავიგაციისთვის იყენებენ, იდუმალად შემცირდა:
არქტიკული მიგრირებადი ფრინველების 109 სახეობის დრამატული კლება]
დიდ ბრიტანეთში 5 პეპლის სახეობა გადაშენდა
ავსტრალიის სანაპირო ფრინველების 36 სახეობის რიცხვი 75%-ით შემცირდა
მსოფლიოს მფრინველთა სახეობების 10%-ს გადაშენების საფრთხე ემუქრება
ევროპის ჩიტების გავრცელებული სახეობების 45%-ის რიცხვი შემცირდა
ევროპის მდელოს პეპლების რაოდენობის 50%-იანი კლება
ყველა ცნობილი ბრიტანული პეპლის ნახევარს გადაშენების საფრთხე ემუქრება
ფუტკრები: 70 პროცენტამდე კლება
აზიაში მიგრირებადი წყლის ფრინველების 62% ან მცირდება, ან გადაშენდა.
ავსტრალიის წყალმცენარეული ფრინველები: 80%-იანი კლება
ბრიტანული ფუტკრის სახეობების ნახევარი: 70%-მდე კლება
4 ამერიკული ფუტკრის სახეობა: რიცხვის შემცირება 98%-მდე
სასოფლო-სამეურნეო ფრინველები 79%-მდე
მსოფლიოში ფრინველთა სახეობების 1-დან 8-მდე გადაშენების საფრთხის ქვეშაა
190 ფრინველის სახეობა კრიტიკულად საფრთხის ქვეშაა
რამდენად შეიცვალა ჩვენი გარემო ელექტრომაგნიტური ველების შედეგად?
ბოლო 25 წლის განმავლობაში ის ცნობადობის მიღმა შეიცვალა...
ის ელექტრომაგნიტური ენერგიის თვალსაზრისით მილიონობითჯერ მეტია.
ყოფილმა რადიოლოგიური დაცვის ეროვნულმა საბჭომ ერთ-ერთ თავის დოკუმენტში განაცხადა, რომ მისი შეფასებით, რადიაციული
გარემო — თუ გინდათ ასე უწოდოთ — გაიზარდა მრავალი მილიონიჯერ იმასთან შედარებით, რაც 50 წლის წინ იყო — მრავალი მილიონიჯერ.
ეს დედამიწის გარემოში უზარმაზარი ცვლილებაა და ის სრულად ახშობს ყველა ამ ბუნებრივ სიგნალს, მათ შორის
შუმანის ტალღებს, რომლებთან ერთადაც ჩვენ ვივარჯვეთ.
"ქალაქში ან მის შემოგარენში შუმანის რეზონანსის გაზომვა აბსოლუტურად შეუძლებელი გახდა."
"მობილური ტელეფონებისგან გამოწვეულმა ელექტრომაგნიტურმა დაბინძურებამ გვაიძულა, გაზომვები ზღვაში
ჩაგვეტარებინა." ციტატა დოქტორ ვოლფგანგ ლუდვიგისგან, ფიზიკოსი
კრიპტოქრომების განსაკუთრებით საინტერესო ერთ-ერთი მიზეზი, იმ ფაქტთან დაკავშირებით, რომ ადამიანებს მაგნიტური ველების აღქმა
შეუძლიათ, არის ის, რომ არსებობს დოქტორ ფოლისა და მისი კოლეგების მიერ ჩატარებული უახლესი კვლევა, რომელიც აჩვენებს, რომ თუ ადამიანის
კრიპტოქრომებს ხილის მწერებში ჩასვამთ, ეს მწერები ამ ადამიანური კრიპტოქრომების არსებობის გამო მაგნიტურად მგრძნობიარე ხდებიან.
ეს, ფაქტობრივად, აჩვენებს, რომ ადამიანის კრიპტოქრომები მაგნიტურად მგრძნობიარეა, რომ ისინი მაგნიტურ ველებს აღიქვამენ.
კრიპტოქრომის უჯრედის აღმოჩენამ განაახლა ინტერესი ადამიანის მაგნიტური გრძნობის მიმართ, გრძნობის,
რომელიც რობინ ბეიკერმა 40 წლის წინ იწინასწარმეტყველა.
ეს არ არის სამეცნიერო ბრმა ფრენა. ეს არის ექსპერიმენტი იმის დასადგენად, აქვთ თუ არა ბავშვებს მიმართულების გრძნობა.
შეხვეული თვალებითა და ყურის დამცავებით, საცდელ სუბიექტს სპეციალურ სკამზე ატრიალებენ, სანამ მას
აღარ ეცოდინება, რომელი მიმართულებითაა მიმართული.
სკამი ჩერდება და გამოცდის მონაწილე მიხვდება, აღმოსავლეთის, დასავლეთის, ჩრდილოეთის თუ სამხრეთის მიმართულებით დგას თუ არა.
წინადადება ჩაწერილია პატარა კომპიუტერში.
ბავშვებს მიმართულების გრძნობა რომ არ ჰქონდეთ, მათი ვარაუდები შემთხვევითი იქნებოდა. მაგრამ ასე არ არის.
ათი ან თერთმეტი წლის ბავშვებს საკმაოდ კარგად შეუძლიათ გამოცნობა.
როგორც ჩანს, მათ ნამდვილად აქვთ მიმართულების შეგრძნება. და, როგორც ჩანს, ეს მაგნიტურია.
როდესაც მეცნიერები სუბიექტებს თავზე მაგნიტს უმაგრებენ, ეს მნიშვნელოვნად არღვევს მათში მიმართულების შეგრძნებას.
ეს უდიდესი წინგადადგმული ნაბიჯია გაგების თვალსაზრისით.
და, რა თქმა უნდა, ეს მრავალგვარ კითხვას ბადებს, მაგალითად, შეუძლიათ თუ არა ადამიანებს დედამიწის მაგნიტური
ველის გამოყენებით ორიენტირება და თუ დღეს ასე არ იქცევიან, იქნებ ათასობით წლის წინ ასე იქცეოდნენ?
რა თქმა უნდა, ეს ასევე ბადებს კითხვას, არსებობს თუ არა პროცესი, რომლის მეშვეობითაც მაგნიტური ველები ადამიანის სხეულში ფაქტობრივად
აღიქმება, რაც სირკადული რიტმების ამ დარღვევამდე მიდის.
რაც ხსნიდა ჯანმრთელობაზე მაგნიტური ველების ზემოქმედების შესახებ ეპიდემიოლოგიურ კვლევებში ხშირად ნახულ ყველა უარყოფით ეფექტს.
თუ ადამიანებს მაგნიტური ველების აღქმის უნარი აქვთ, თუ მათ იგივე უნარი აქვთ, რაც ფუტკრებს, ფრინველებსა და
პეპელებს, ნიშნავს თუ არა ეს, რომ ჩვენაც ისევე მოწყვლადები ვართ ხელოვნური სიხშირეების მიმართ, როგორც ისინი?
გავლენას მოახდენს თუ არა ჩვენს გარემოზე განხორციელებული ცვლილებები ჩვენზეც ისევე, როგორც მასზე?
როგორ აღწერდით ელექტრომგრძნობელობას?
ელექტრომგრძნობელობა არის მდგომარეობა, როდესაც ადამიანები რეაგირებას იწყებენ, მათი
სხეულები ელექტრომაგნიტურ ველებზე რეაგირებას იწყებს.
ზოგადად, ელექტრომაგნიტური ველები, რომლებზეც ისინი რეაგირებენ, უსადენოა.
ეს არის უსადენო კომუნიკაცია, ეს არის Wi-Fi, უსადენო ტელეფონები, DECT ტელეფონები,
მობილური ტელეფონები, მობილური ტელეფონების ანტენები.
ისინი ყველა ასხივებენ სიგნალებს, რომლებიც ჩვენს სხეულს აქამდე არასდროს განუცდია.
და როდესაც ის ადამიანებზე მოქმედებას იწყებს – როდესაც ჩემზე მოქმედება დაიწყო – ის, როგორც
წესი, თავიდან იწყება – თავის ტკივილს გრძნობ.
ვყოყმანობ, თავის ტკივილი ვთქვა, რადგან ეს თქვენს თავში არსებული ტკივილია, რომელიც შეუდარებელია
ნებისმიერი თავის ტკივილისგან, რომელიც ოდესმე გქონიათ.
ადამიანების უმეტესობა უჩივის ისეთ სიმპტომებს, როგორიცაა გულის არითმია, უძილობა, თავის ტკივილი, მხედველობის დარღვევები,
თავბრუსხვევა, სხვადასხვა სახის სენსორული დარღვევები ან ნევროზები.
ისინი აღწერენ, რომ თავიანთ სხეულებში უჩვეულო შეგრძნებებს განიცდიან.
მართლაც, მას ასევე შეუძლია გავლენა მოახდინოს ენდოკრინულ სისტემასა და ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციაზე. ეს სია მართლაც უსასრულოა.
ჩემს კონკრეტულ შემთხვევაში, და ეს ყველას არ ეხება, თუ ამ გარემოდან არ გავდივარ, მუცლის არეში საკმაოდ
ძლიერი ტკივილი მეწყება – და ეს იმას ნიშნავს, რომ უკვე გვიანია, შინაგანი სისხლდენა მიმდინარეობს.
ვფიქრობ, სიმპტომები იმდენად მრავალფეროვანია და ადამიანების მიერ გაკეთებული კავშირები ძალიან რთული გასაგებია, თუ ამ
საკითხში ცოდნა არ გაქვს, რაც ექიმების უმეტესობას არ აქვს.
და ეს მათ ბრალი არ არის. ჩვენ არ გვასწავლიან ამ მდგომარეობის ამოცნობას.
ეს ძალიან ახალია და ამ ეტაპზე ჩვენი ცოდნა ჯერ კიდევ სრულიად ჩამოუყალიბებელია – ამ მდგომარეობის შესასწავლად
და სრულად გასაგებად პირველი ნაბიჯები ახლახან იდგმება.
ელექტროჰიპერმგრძნობელობით დაავადებული ბევრი ადამიანის მსგავსად, ბრაიანსაც მოუწია საკუთარ სახლში რადიკალური ცვლილებების შეტანა.
ეს ორი ოთახი მთლიანად დაფარული იყო ლითონის ფოლგით.
ეს ოთახი და საძინებელი, შესაბამისად, ფარადეის გალიები არიან.
და თუ თქვენ ნამდვილად შეამოწმებთ ელექტრომაგნიტურ ველებს ან მიკროტალღებს – ეს მოწყობილობა კი უბრალოდ მიკროტალღებს ხმის
სიგნალებად გარდაქმნის – მაშინ აღმოაჩენთ, რომ იქაური ანტენა, რომელიც დაახლოებით ნახევარი
მილის დაშორებითაა, არანაირ პრობლემას არ მიქმნის.
ოთახის დაფარვისას, ფანჯრის მინები მეტალის საფარით დავფარე – ეს საშუალებას მაძლევს,
ელექტრომაგნიტური ველების უმეტესი ნაწილი გავანეიტრალო.
ორგანიზმის ის ასპექტები, რომლებიც მას ელექტრომაგნიტური ველების აღქმისა და მათზე რეაგირების საშუალებას აძლევს – შეიძლება
ითქვას, რომ ეს სიტყვები სხვადასხვა კონტექსტში გამოიყენება.
და თუ მას "ელექტრომგრძნობიარედ" დავშლით, შეიძლება ითქვას, რომ ეს, სინამდვილეში, თავად ცხოვრებისადმი რეაქციაა.
მაგალითად, როდესაც ორგანიზმს ვიკვლევთ იმის დასადგენად, არსებობს თუ არა მასში სიცოცხლე, ჩვენ, ფაქტობრივად, ელექტროენერგიის
არსებობას ვეძებთ – მაგალითად, ელექტროკარდიოგრამით (გულის აქტივობა), ეკგ-თი და ელექტროენცეფალოგრამით, ეეგ-თი.
ჩვენ აქ ვიკვლევთ ელექტროენერგიის არსებობას ამ სამიზნე ორგანოებიდან, ტვინიდან და გულიდან.
და როდესაც ამას ვხედავთ, ეს სიცოცხლის არსებობის ნიშანია.
გარკვეული თვალსაზრისით, ელექტრომაგნიტური ველები უჯრედულ დონეზე თავად სიცოცხლის ნაწილია.
შეიძლება ითქვას, რომ მთელი სიცოცხლე ელექტროსენსიტიურია.
იმედგაცრუებულები, დაემტკიცებინათ ადამიანებისთვის, რომ ელექტრომგრძნობელობა ნამდვილად არსებობს, ბრაიანმა
და სხვა რამდენიმე დაზარალებულმა ესექსის უნივერსიტეტში უპრეცედენტო ექსპერიმენტში მიიღეს მონაწილეობა.
ელეინ ფოქსის ხელმძღვანელობით ჩატარებული ექსპერიმენტი, სამწუხაროდ, ამ თემაზე შესრულებული ბოლო ნაშრომი იყო.
თქვენ დაცულ ოთახში უნდა შეხვიდეთ.
იქ საკმაოდ მცირე ხნით შედიხარ და მასტი 10 წუთით ჩართულია, 10 წუთით გამორთული და შემდეგ კვლავ 10
წუთით ჩართული – და მერე დაინახავ, შეამჩნევ თუ არა.
და შევედი ოთახში და ვუთხარი, რომ ვერ დავადგენდი, მასტი ჩართული იყო თუ გამორთული.
რატომ არის ასე? იმიტომ, რომ მათ არასწორად ესმით, როგორ უპასუხონ ამას.
ადამიანების უმეტესობისთვის ასე არ არის, რომ ანტენას ჩართავ და ისინი გეტყვიან: "ო, ამას ვგრძნობ".
და შემდეგ ისინი ანარცხავენ ძელს და ადამიანი ამბობს: აჰ, ახლა ისევ კარგად ვარ. ასე არ მუშაობს.
მე მცენარეული დამტვერვის ალერგია მაქვს და როდესაც ასეთ მინდორში შევდივარ, ცოტა ხანი გადის, სანამ სიმპტომები არ გამიჩნდება.
მაგრამ დიდი დროა საჭირო, სანამ მას აღარ ვიგრძნობ, სანამ ის აღარ იმოქმედებს ჩემზე.
შეგიძლიათ თივის ყანისგან მომაშოროთ, მაგრამ 24 საათის შემდეგ მაინც ვიგრძნობ რამეს.
ელექტრომგრძნობელობა ადამიანების უმეტესობაში დაახლოებით შემდეგნაირად ვლინდება.
ექსპერიმენტის ისეთი მოწყობა, როგორიც გუნდმა გამოიყენა, ბრაიანისა და სხვა მოხალისეებისთვის თითქმის შეუძლებელს ხდიდა
დაემტკიცებინათ, რომ ისინი ელექტრომგრძნობელობით იტანჯებოდნენ.
ამას, როგორც ჩანდა, მნიშვნელობა არ ჰქონდა, რადგან გუნდმა აუხსნელად გადაწყვიტა ნებისმიერი სახის გადახედვაზე უარის თქმა.
ერთი მხრივ, როგორც ჩანს, ადამიანები სხვადასხვა რამის მიმართ მგრძნობიარეები არიან.
მე მგრძნობიარე ვარ 3G მობილური ტელეფონების მიმართ, მაგალითად, GSM მობილური ტელეფონების. მოდულაციის მუშაობის წესში განსხვავებებია.
წარმოდგენა არ მაქვს, მართლები არიან თუ არა, როდესაც ამბობენ, რომ მგრძნობიარეები არიან, მაგრამ თუ ასეთი შემთხვევა გაქვთ,
მაშინ ლოგიკურია, რომ თქვენს კვლევაში მონაწილე ადამიანები ზუსტად იმ სიგნალს დაუმორჩილოთ, რომელზეც, მათი თქმით, რეაგირებენ.
მაგალითად, თუ არსებობს ადამიანი, რომელიც მუდმივად მგრძნობიარეა Wi-Fi-ს მიმართ, მაგრამ არა მობილური ტელეფონების
მიმართ, მაშინ უმჯობესია დავრწმუნდეთ, რომ ის Wi-Fi-ს ზემოქმედების ქვეშაა და არა მობილური ტელეფონების.
ბოლოს და ბოლოს, ხომ გინდა დაამტკიცო, რომ ისინი პასუხისმგებელნი არიან იმაზე, რასაც ამბობენ.
და აქ არცერთი ასეთი სახის განასხვავება არ მომხდარა.
სინამდვილეში, თუ რაღაცის მიმართ ელექტროსენსიტიურობას იჩემებდი, მაშინ შენ ამაში თანამზრახველი იყავი.
ერთი მიზეზი, რის გამოც ეს ძალიან მნიშვნელოვნად მიმაჩნდა, იყო ის, რომ ვეხმარებოდი ადამიანებს,
რომლებიც ელექტროჰიპერმგრძნობელობით იტანჯებოდნენ.
რამდენიმე თვით ადრე კი ნამდვილად ვსტუმრობდი ერთ ქალბატონს — რომელიც თავს ელექტროჰიპერმგრძნობიერად მიიჩნევდა — და იქ უბრალოდ
იმისთვის ვიყავი, რომ მის დახმარებას ვცდილობდი; ამეხსნა, რა არის ელექტროჰიპერმგრძნობელობა და
რა შეიძლება ყოფილიყო მისი პრობლემის გამომწვევი.
მოკლედ რომ ვთქვათ, ცხადი გახდა, რომ ამ ქალს პრობლემა ჰქონდა, მაგრამ ის ელექტრომგრძნობიარე
არ იყო. ის ნამდვილად არ იყო ელექტრომგრძნობიარე.
მაგრამ ჩვენი საუბრისას მივხვდი, რომ მან ესექსის კვლევაზე ჩაეწერა, რათა გაერკვია, ელექტროჰიპერმგრძნობი იყო თუ არა.
გული ლამის გამიჩერდა. აი, ადამიანი, რომელიც ელექტროჰიპერმგრძნობიარე არ
არის და ესექსის უნივერსიტეტში ჩაირიცხა.
და ესექსი მეუბნება, რომ მათ არანაირი შემოწმების პროცედურა არ აქვთ!
ის, რაც მათ სინამდვილეში აღმოაჩინეს – და ეს თავად ესეს ტექსტს ეფუძნება – მე მას ჩემი სიტყვებით შევაჯამებ.
მითითებულია, რომ მოსალოდნელი პასუხის დონის გათვალისწინებით, სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი ეფექტის
საჩვენებლად მათ კვლევაში დაახლოებით 132 მონაწილე დასჭირდებათ.
მოსახლეობის ასეთი დიდი რაოდენობის შემთხვევაში, მათ კვლევებისთვის იმდენი მონაცემი დასჭირდებათ, რომ
დაასკვნან, ეს ჯგუფი აშკარად უფრო მგრძნობიარეა, ვიდრე ის ჯგუფი.
მათ 44 ადამიანი ჰყავდათ. ეს ნიშნავდა, რომ თავიდანვე მათ მხოლოდ მესამედზე ჰქონდათ წვდომა იმ
მონაცემებისა, რომელთა მოპოვებასაც, საერთოდ, მოელოდნენ.
შედეგი ის იყო, რომ მათ გამოავლინეს სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი რისკი, რომელიც სტატისტიკიდან ისედაც აშკარა იყო.
ყველა იმ ადამიანისთვის, ვინც განაცხადა, რომ მგრძნობიარე იყო, ეს ასევე აშკარა იყო დაახლოებით 90%-იანი მნიშვნელობით.
ასე რომ, ზღვარი, რომლის მიხედვითაც სამეცნიერო ნაშრომი რამეს სტატისტიკურად მნიშვნელოვნად მიიჩნევს, 95%-ია.
თუ ამ დონის სიზუსტე არ მიიღწევა, ის სტატისტიკურ მოვლენად არ ითვლება. ეს შეიძლება იყოს დამთხვევა, ბედნიერება ან რამე სხვა.
ისინი 90%-ით იყვნენ დარწმუნებულნი, რომ რისკი გაიზრდებოდა, და, რა თქმა უნდა, ეს არ აღწევს იმ მაგიურ ზღვარს, რომლის
შემთხვევაშიც ის სტატისტიკურად მნიშვნელოვნად ჩაითვლებოდა.
და ამგვარად, ამას უგულებელყვეს სიტყვებით: "ეს იმის მაჩვენებელია, რომ ადამიანები
მგრძნობიარეები არ არიან". მაგრამ საქმე სულაც არ იყო ამაში.
მასტებთან მუდმივმა კონტაქტმა კვალი დაატყო რამდენიმე საცდელ სუბიექტს.
ზოგი იმდენად დაავადდა, რომ ექსპერიმენტიდან გასვლა მოუწიათ.
ბრაიანი ექსპერიმენტის შედეგებს კვლავაც გრძნობდა, მას შემდეგაც კი, რაც ესექსი დატოვა.
პირველი კოლონოსკოპია შვიდი წლის წინ გამიკეთეს, მეორე — ოთხი წლის წინ, ხოლო მესამე — დაახლოებით ერთი წლის წინ.
ჩემთან ყველაფერი რიგზეა. ჩემთან ყველაფერი რიგზეა. დიახ, სწორად მიხვდით: მსხვილი ნაწლავის კიბო მაქვს.
ასე რომ, პირველი სისხლდენის მომენტიდან იმ დრომდე, სანამ ნაწლავი ამომაჭრეს, ზუსტად შვიდი წელი გავიდა.
როდესაც ექიმს ვკითხე, ამ კიბოს განვითარებას რამდენი დრო სჭირდება, მან მიპასუხა: "შვიდი წელი".
ასე რომ, თქვენ პრაქტიკულად შეგიძლიათ თვალი ადევნოთ მთელ იმ პერიოდს, როდესაც ესექსში ვიყავი, და მანამდე იყო
ერთი შემთხვევა, როდესაც სისხლდენა მქონდა, სისხლდენა, რომელიც ნაწლავის კიბოს გამოწვევას იწვევდა.
როგორ შეიძლება ასეთი ჩავარდნილი ექსპერიმენტი წარმოდგენილ იქნას, როგორც ასეთი "ავტორიტეტული კვლევა"?
რატომ დაუშვებდა ასეთი გამოცდილი გუნდი თავის საქმიანობაში ასეთ ფუნდამენტურ და აშკარა შეცდომებს?
ნუთუ ამას კავშირი აქვს იმ ადამიანებთან, ვინც დაფინანსება უზრუნველყო?
ესექსის ექსპერიმენტი MTHR-ის მიერ დაფინანსებული ექსპერიმენტების სერიიდან ერთ-ერთია.
ამ კომპანიას მართავს და აფინანსებს თავად მობილური ტელეფონების ინდუსტრია.
შეგიძლიათ მითხრათ, რა არის MTHR და როგორ ფინანსდება ის?
დიახ, MTHR-ის პროგრამა ერთობლივად ფინანსდება ბრიტანეთის მთავრობისა და მობილური ტელეფონების ინდუსტრიის მიერ და
მიზნად ისახავს მობილური ტელეფონის ტექნოლოგიასთან დაკავშირებული ჯანმრთელობისთვის შესაძლო საზიანო ეფექტების კვლევას.
ჩვენი თემა, ვინ აფინანსებს სამეცნიერო კვლევებს, მგრძნობიარეა.
მე ვიცნობ ბევრ მეცნიერს, ჩემსავით, რომლებიც, როდესაც წასაკითხად ახალ კვლევას იღებენ, პირველ რიგში
ბოლო გვერდზე გადადიან, რომ ნახონ, ვინ დააფინანსა ის.
თქვენი აზრით, შესაძლებელია თუ არა ინტერესთა კონფლიქტი მობილური ტელეფონის ინდუსტრიის მიერ დაფინანსებასთან დაკავშირებით,
როდესაც საქმე ეხება მისი საზიანო ეფექტების კვლევას?
რა თქმა უნდა, არსებობს ინტერესთა პოტენციური კონფლიქტი და სწორედ ამიტომ, ამგვარი კვლევითი პროგრამა საგულდაგულოდ უნდა იმართებოდეს.
მე აქტიურად ვთანამშრომლობ ტელეკომუნიკაციების ინდუსტრიასთან, რადგან, როგორც წარმომადგენელი, კომუნიკაციების
სამუშაოებს ვკურირებ, ამიტომ ამ ადამიანებთან დიდი ხანია ვსაუბრობ.
ვფიქრობ, მათ ობიექტურობა სურთ, მაგრამ მათ საქმიანობას, უპირველეს ყოვლისა, მოგება განსაზღვრავს, განსაკუთრებით ისეთ ბაზარზე, სადაც
ისინი ბაზრის წილისთვის ერთმანეთს ეჯიბრებიან. შესაბამისად, შესაძლოა, კვლევებს აფინანსებდნენ,
მაგრამ ძალიან ჰგვანან ფარმაცევტულ ინდუსტრიას.
აშკარაა, რომ ისინი იმ ადამიანებს ქირაობენ, რომლებიც უკვე მათ მხარეს არიან.
მეცნიერები პოპ-ვარსკვლავები არ არიან; ისინი დიდ ფულს ვერ შოულობენ.
მათ სახლები აქვთ დასაფინანსებელი, ოჯახები აქვთ მოსავლელი.
ვინ დაადანაშაულებდა მათ, თუკი არასწორ დასკვნებამდე მივიდნენ?
სხვა სამსახურს ვერ იპოვი, ყოველ შემთხვევაში, იქ არა.
არსებობს ფსიქოლოგიური წნეხი, რეალური წნეხის გარეშეც კი, რომელიც შესაძლოა ინდივიდუალურ შემთხვევებში იყოს ან არ იყოს.
მაგრამ ფსიქოლოგიური წნეხი, რომ მოერგონ და ასიამოვნონ ორგანიზაციას, რომელიც მათ ფინანსებს, უდავოდ, როლს თამაშობს.
თავს ვალდებულად გრძნობთ?
დიახ, თავს ვალდებულად გრძნობ. თავს ვალდებულად გრძნობ.
არსებობს მართლაც სარწმუნო სტატისტიკა, რომელიც აჩვენებს, რომ როდესაც საქმე ეხება ელექტრომაგნიტური ველების ეფექტებს, კვლევები,
რომლებიც დაფინანსებულია კომუნალური კომპანიების მიერ, ანუ ელექტროენერგიის, რადიო ან მობილური ტელეფონის
ინდუსტრიის მიერ, სწორედ მათ მიერაა დაფინანსებული.
ეს კვლევები, როგორც წესი, მნიშვნელოვნად უარყოფითია.
თავისუფალი დაფინანსებით განხორციელებული კვლევები უნივერსიტეტებსა და სხვაგან, მეორე მხრივ, როგორც წესი, ასეთი არ არის.
ეს რთული კვლევითი სფეროა.
არ არის ადვილი ასეთი სახის კვლევების ჩატარება და, ადამიანთა მონაწილეობით ჩატარებული კვლევების
შეზღუდვების გამო, იდეალური კვლევითი გარემო არასდროს იქნება.
შეზღუდვები ყოველთვის იქნება.
ეს ნამდვილი დაავადებაა? დიახ, აბსოლუტურად.
ამჟამად, ჯანმოს განცხადებით, ეს რეალურია და სიმპტომები შეიძლება იყოს მძიმე და დამქანცველი.
ელექტროჰიპერმგრძნობელობასთან დაკავშირებული ციფრები დაახლოებით 2–3%-ს შეადგენს.
ეს ის ადამიანები არიან, რომელთა ცხოვრებაზეც ამ მდგომარეობამ მძიმედ იმოქმედა.
მაგრამ, როგორც უკვე ვახსენე, 100%-ი ადამიანებისა მას უჯრედულ დონეზე რეაგირებს.
ეს ნიშნავს, რომ ჯანდაცვის სისტემისთვის შედეგები პოტენციურად უზარმაზარია, თუ ამას
საკმარისად სერიოზულად არ აღიქვამენ ან არ აღიარებენ.
და იმ ადამიანების რიცხვი, რომლებსაც მსუბუქი ან ზომიერი ელექტრომგრძნობელობა აქვთ, ალბათ
ბევრად მაღალია, ვიდრე აქამდე ვვარაუდობდით.
მიუხედავად იმისა, რომ ჯანმოს მიერ ელექტროჰიპერმგრძნობელობა აღიარებულია, შვედეთი ერთადერთი ქვეყანაა, რომელიც დაზარალებულებს
ეხმარება. ამჟამად იქ მოსახლეობის 2.5–3% მკურნალობას გადის.
რას ნიშნავს ეს ჩვენთვის?
ეს ეხება კასეტურ ჩანაწერს სტანდარტულ ტელეფონსა და უნიკალურ მობილურ აპარატს შორის ექსპერიმენტული კავშირის შესახებ.
ტონალური სიგნალი – და ეს ნამდვილად დიდი მიღწევაა!
რადგან ერთი რამაა საუბრის გადაცემა, და სულ სხვა — ზუსტი ციფრული ინფორმაციის გადაცემა.
ახლა უკვე პირდაპირი ხაზია ჩელმსფორდში (ესექსი, ინგლისი) მდებარე კვლევით ინსტიტუტთან, რომელმაც ეს ტექნოლოგია დახვეწა.
ლიზ ჩარნოკი მეორე ბოლოში უნდა იყოს.
1980-იან წლებში მობილური ტელეფონების შემოსვლასთან ერთად, მათთვის საჭირო გახდა ანტენების ქსელი.
მას შემდეგ, ტელეკომუნიკაციების კომპანიებმა მთელი მსოფლიოს მასშტაბით 5 მილიონზე მეტი ანძა დადგეს.
მიკროტალღური სიხშირეებით ჰაერის შევსებით ამაყები, მათ არ ჩაატარეს არც ერთი კვლევა იმის უზრუნველსაყოფად,
რომ ეს ჯანმრთელობას ხანგრძლივ ზიანს არ მიაყენებდა.
ისინი აშენდნენ ისე, რომ წინასწარ არ დარწმუნებულან, რომ უსაფრთხოები იყვნენ.
მადლობა თქვენი დახმარებისთვის.
ძალიან უსიამოვნოა, არა?
დიახ, და ის ასევე მუდმივად არსებობს, რაც განსაკუთრებით თვალშისაცემია, ის არ ჩერდება.
ის მუდმივად გამოსცემს რადიაციას – ის ანტენებიდან მოდის – თუ ანტენებს ხედავ, მასთან კონტაქტში ხარ.
გულწრფელად რომ ვთქვათ, თუნდაც ასე არ იყოს, ამ მანძილზე ის მაინც მოქმედებს თქვენზე, რადგან ბეტონის კედლებსა და სხვა
დაბრკოლებებს ატარებს. ის ოდნავ ჩახშულია, მაგრამ მხოლოდ ოდნავ.
ანტენისგან 200-300 მეტრის დაშორებით თქვენ მუდმივად მისი ზემოქმედების ქვეშ იმყოფებით.
როდესაც მას გაიგონებთ, ყველაფერი იცვლება. დიახ. რა მოხდება, თუ მისი დანახვა შეგეძლოთ?
ეს იგივეა, რაც ყოველდღე სმოგის ყურება.
ხელოვნური სიხშირეების სმოგით, რომელიც მუდმივად გვიკრავს გარს და რომელთა უსაფრთხოებაც შემოწმებული არ არის – განა
გასაკვირია, რომ ადამიანის სხეული მათზე რეაგირებას იწყებს?
ეს დაახლოებით 10 წლის წინ იყო. მე 30-ს გადაცილებული ვიყავი.
ჩემს ოჯახში მკერდის კიბო ჯერ არავის ჰქონია. მე ძალიან ჯანსაღი ცხოვრების წესი მქონდა.
მრავალი წლის განმავლობაში სატელეფონო სვეტის გვერდით ვცხოვრობდი, იმ დროს კი — შვიდი წელი.
ის ჩემი სახლიდან 100 მეტრის დაშორებით იდგა.
წლების განმავლობაში მქონდა სიმპტომები, რომლებიც მასტებთან არ იყო დაკავშირებული, რადგან იმ
დროს ელექტრომგრძნობელობის შესახებ არაფერი ვიცოდი.
მეტვარებოდა თავი, მქონდა ძილის პრობლემები, თავის ტკივილი, თავის მწვავე ტკივილი და ხშირად დავდიოდი ექიმთან.
მითხრეს, რომ ეს სტრესი ან ვირუსი იყო. შემდეგ კი, მოულოდნელად, სარძევე ჯირკვლის კიბოს დიაგნოზი
დამისვეს. ეს ჩემი ცხოვრების ყველაზე დიდი შოკი იყო.
თავიდან ვფიქრობდი, უბრალოდ უიღბლობა იყო, რომ ეს ჩემი ბრალი იყო. შემდეგ კი მკურნალობა დაიწყო.
და საავადმყოფოში რამდენიმე მეზობალი შემხვდა – ძალიან პატარა სოფელში ვცხოვრობდი.
და ამ მეზობლებსაც შევხვდი, ახალგაზრდა ქალებს – მე ვიყავი ყველაზე ახალგაზრდა, ოცდაათს გადაცილებული,
დანარჩენები კი ორმოცდაათს ან ორმოცდაათის დასაწყისში იყვნენ.
იქ ხუთნი ვიყავით, ყველა ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად, ექვსი თვის განმავლობაში, მკერდის კიბოს ერთი და იმავე დიაგნოზით.
ჩვენს სოფელში მხოლოდ 18 სახლი იყო, რომლებიც მობილური ტელეფონის ანტენის გარშემო იყო განლაგებული.
ამიტომ აილინმა გადაწყვიტა გამოკითხვის დაწყება, რათა გაერკვია, სხვებიც ხომ არ იტანჯებოდნენ მოულოდნელი ავადმყოფობისგან.
შედეგმა შემზარხამა. ბევრმა ადამიანმა აღნიშნა იგივე სიმპტომები, რომლებითაც წლებია ვსტანდა. თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა.
მაგრამ სოფელში ასევე იყვნენ სხვა ახალგაზრდა ქალები, რომლებსაც ჰქონდათ უშვილობის პრობლემები და საშვილოსნოს
ყელის წინამორბედი სიმსივნური ცვლილებები – ან ქალი, რომელსაც მკერდის კიბოს კვანძები ჰქონდა.
და იმ ტერიტორიაზე კიბოს სხვა სახეობებიც იყო.
მეზობელს, რომელიც სულ რაღაც 51 წლის იყო, მოტორული ნეირონების დაავადება დაემართა და, სამწუხაროდ,
გარდაიცვალა. გულწრფელად რომ ვთქვათ: საშინელი სენია.
ამ სახლებიდან 77 ადამიანი დაზარალდა.
დიახ, დაახლოებით 70%-ს, ვინც წლების განმავლობაში განიცადა ბიოლოგიური ეფექტები – ძილის
პრობლემები, კანზე გამონაყარი, მკერდის კვანძები ან კიბო.
დიახ, ამან დიდი გავლენა მოახდინა ამ სოფლის ხალხზე.
ვფიქრობ, ეს უზარმაზარი გლობალური პრობლემაა.
შემდგომ აღმოვაჩინეთ, რომ მობილური ტელეფონის ანძის გარშემო კიბოს შემთხვევების ერთადერთი კლასტერი არ ვართ.
პილონების მახლობლად კიბოს ბევრი კლასტერია.
ჩვენ ადგილზე ვითანამშრომლეთ მეცნიერთან, სადაც შევისწავლეთ სხვა საყრდენები, რომლებიც დიდი
ხნის განმავლობაში სხვადასხვა ადგილებში იდგნენ.
ჩვენ ასევე ჩავატარეთ სხვა კვლევები და კიბოს მაღალი გავრცელება აღმოვაჩინეთ.
იმდენი მობილური ტელეფონი, ანტენა და ტრილიონობით დოლარად შეფასებული მობილური ინდუსტრია რომ არსებობს, შეიძლება ვიმედოვნოთ,
რომ უკვე დაარსდა მკაცრი სამთავრობო უწყება, ორგანო, რომელიც უზრუნველყოფს, რომ სატელეკომუნიკაციო
ინდუსტრია გადაცემის კუთხით სრულიად უსაფრთხო იყოს.
ის, ვინც აწესებს მკაცრ შეზღუდვებს მოსახლეობის დასაცავად – ის, ვინც უზრუნველყოფს, რომ ყველაფერი, რის
ზემოქმედების ქვეშაც ვართ, სრულიად უსაფრთხო იყოს.
სამწუხაროდ, არაფერი მსგავსი არ არსებობს. რაც გვაქვს, არის ICNIRP.
ICNIRP დაახლოებით 20 წლის წინ დაარსდა ევროპაში არაიონური გამოსხივების შესასწავლად.
ეს არის არაიონური გამოსხივებისგან დაცვის საერთაშორისო კომიტეტი და მისი ამოცანაა, განიხილოს მთელი
გამოქვეყნებული ლიტერატურა და, არსებითად, შეაჯამოს იგი:
სწორედ ამას ამბობს მეცნიერება დანამდვილებით.
ხმის მიცემით ვერ შეხვალთ. შემოერთების მიწვევას მიიღებთ, თუ თქვენ სასურველ კანდიდატთა შორისა ხართ.
ასე რომ, მას ყოველთვის ინდუსტრია განსაზღვრავს, რადგან მისი ფესვები სწორედ იქაა.
სწორია. ასე რომ, ჩვენ გვაქვს ბენჩმარკი, რომელიც მათ დაადგინეს, რომელიც ევროპის ქვეყნების უმრავლესობამ
მიიღო, და ეს არის ის, რასაც თავად ევროკომისია, მათ შორის ექსპერტთა საბჭო, რეკომენდაციას უწევს.
თუმცა, ეს სახელმძღვანელო მითითებები ეფუძნება მშენებლობის მეთოდებს, რომელთა შესახებ ჩვენთვის ცნობილია, რომ მათ
მიზეზ-შედეგობრივი კავშირი აქვთ მაღალი სიხშირის რადიაციასთან.
ერთადერთი სცენარი, რომელიც ამჟამად არსებობს იმ ენერგიასთან დაკავშირებით, რომელიც გარშემორტყმულია ჩვენ გარშემო ამ სიხშირეზე,
როგორიცაა მობილური ტელეფონებიდან, მობილური ანტენებიდან და უსადენო ტელეფონებიდან გამოსხივება – სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ,
ყველა ის კომუნიკაციის მოწყობილობა, რომელსაც ყოველდღიურად ვიყენებთ – იგივეა, რაც მიკროტალღური ღუმელების შემთხვევაშია.
თუ საკმარის ენერგიას გამოვიყენებთ და მას საკმარისად მცირე ფართობზე მოვამართავთ, მაშინ გავაცხელებთ
ქსოვილს, ანუ ყველაფერს, რაშიც გარკვეული რაოდენობის წყალია.
არცერთი ამჟამინდელი რეკომენდაცია არაფერ შუაშია ქრონიკულ ჯანმრთელობის
დაზიანებასთან ან კიბოსთან. არცერთი მათგანი, არც ერთი.
ისინი ყველა შექმნილია სითბოს ეფექტების ან მყისიერი ეფექტების გამოსაწვევად, როგორიცაა კანის
ჩხვლეტის შეგრძნება, წარბების კუმშვა ან მსგავსი რამ.
არავის შეუძლია ჯანმრთელობისთვის გრძელვადიანი ზიანის დადგენა.
ასე რომ, თქვენ ფიქრობთ, რომ 40 წლამდე ეს უმნიშვნელოა, უაზროა...
ეს უაზროა. არ არსებობს გრძელვადიანი ჯანმრთელობის დაზიანებისგან დაცვის განზრახვა.
ICNIRP არის... მოკლედ, ICNIRP სრულიად არარელევანტურია.
მაგალითად: თუ გსურთ დარწმუნდეთ, რომ სკოლაში არავინ გადააჭარბებს სიჩქარის ლიმიტს, დააყენეთ
სიჩქარის ლიმიტი საათში 10,000 კილომეტრამდე.
ასე ყველა დაიცავს წესს და არავინ იმოძრავებს ზედმეტად სწრაფად.
შეგიძლიათ სკოლას 999 კმ/სთ-ით ჩაუაროთ და მაინც დაიცვათ "ლიმიტი".
საკონსულტაციო კომიტეტს ამჟამად არ ეკისრება საზოგადოების დაცვასთან დაკავშირებული მტკიცებულებების განხილვა.
ასე რომ, ICNIRP არსებობს მხოლოდ იმისთვის, რომ უზრუნველყოს 100%-ით ფაქტი, და ყველაფერი,
რაც 100%-ით ფაქტი არ არის, მისი საქმე არ არის.
სწორია. ისინი ამაზე ისაუბრებენ, შეაჯამებენ, თუ რა არსებობს, რა არ არსებობს და რა კიდევ უნდა გამოიკვლიონ.
და სულ ეს იყო. ამით შემოიფარგლნენ. რეკომენდაციები არ არის – არაფერი, რადგან ამას საკუთარ პასუხისმგებლობად არ მიიჩნევენ.
თითქმის ყველა ქვეყანა რადიოტექნოლოგიებისთვის საზოგადოებისთვის დაშვებული ზღვრებს ICNIRP-ის
სახელმძღვანელო პრინციპების საფუძველზე ადგენს.
ICNIRP-ის სახელმძღვანელო პრინციპებს არაფერი აქვთ საერთო რადიოტექნოლოგიების ზემოქმედებით
გამოწვეულ ჯანმრთელობის ხანგრძლივ დაზიანებასთან.
მოდი, დავრეკავ.
როდესაც ვინმეს დარეკვას ცდილობთ, თითქმის მუდმივად იწყება მაღალი სიხშირის გადაცემა ორივე მიმართულებით.
კარგი, მოდი ვცადოთ. ო, ვაუ!
როგორც კი დაუკავშირდება; ეს ზარის რეჟიმია, სწორედ ამას აკეთებს მობილური ტელეფონი.
ეს არის ტალღები, რომლებიც ჩემი მობილური ტელეფონიდან საძირკველ სადგურამდე მიდის და იქიდან გადაიცემა?
ეს, ფაქტობრივად, ის არის, რასაც თქვენი მობილური ტელეფონი მუდმივად აკეთებს, როდესაც ნიშანი გაქვთ და მას იყენებთ.
საშინელი.
და თქვენი მობილური ტელეფონი, ფაქტობრივად, ამ რადიოტალღებს მუდმივად გადმოსცემს თქვენს თავში, როდესაც
ბაზისურ სადგურს უკავშირდებით და ტელეფონს იყენებთ.
მობილური ტელეფონები
რთული წარმოსადგენია ტექნოლოგია, რომელმაც ჩვენს ცხოვრებაში მობილური ტელეფონის მსგავსად სწრაფად დაიმკვიდრა ადგილი.
ოცდახუთი წლის წინ, ამას სულ რაღაც ხრიკად მიიჩნევდნენ.
დღესდღეობით, 4 მილიარდ ადამიანს ერთი გააჩნია.
საშუალოდ, ბავშვებს პირველი მობილური ტელეფონი 8 წლის ასაკში აქვთ.
მობილური ტელეფონები ბაზისურ სადგურთან მიკროტალღური სიხშირეების გადაცემითა და მიღებით მუშაობენ.
როდესაც მობილურ ტელეფონს ყურთან იდებთ, თქვენი ტვინი გარდაუვლად ექვემდებარება ამ ტალღებს.
რეაგირებს თუ არა ტვინი ამ გავლენაზე?
ახალი ამერიკული კვლევა აჩვენებს, რომ ეს ნამდვილად ასეა.
დოქტორმა ნორა ვოლკოვმა ეს კვლევა ჩაატარა.
დოქტორმა ვოლკოვმა და მისმა გუნდმა ერთი წლის განმავლობაში 47 ჯანმრთელი ადამიანი შეისწავლეს.
მონაწილეებს მარჯვენა და მარცხენა ყურებზე მობილური ტელეფონები ჰქონდათ.
ერთი მათგანი მუშაობაში იყო, მაგრამ ჩუმად, მეორე კი გამორთული იყო.
დოქტორმა ვოლკოვმა ტვინის ვიზუალიზაციის აპარატურა გამოიყენა, რათა გაერკვია, თუ რა რაოდენობის
გლუკოზას მოიხმარებდა ტვინი ზემოქმედების დროს.
ეს არის ძალიან მგრძნობიარე ინდიკატორი იმისა, არსებობს თუ არა ტვინის აქტივობაში ისეთი ცვლილებები, რომლებიც შეიძლება გამოწვეული
იყოს სტიმულატორით – ამ შემთხვევაში, მობილური ტელეფონით.
როდესაც ტვინი სტიმულირდება, ის გლუკოზას მოიხმარს, ისევე როგორც მანქანა საწვავს.
მობილურ ტელეფონთან 15-წუთიანი ზემოქმედება დაკავშირებულია ტვინში გლუკოზის მოხმარების ზრდასთან, რაც მიუთითებს,
რომ ტვინი მობილური ტელეფონის რადიოსიხშირეებით გააქტიურდა.
ტვინის მარჯვენა ნახევარსფერომ, რომელიც ანტენასთან ძალიან ახლოს იყო, მობილური ტელეფონის გამორთულთან
შედარებით მეტაბოლური აქტივობის ყველაზე დიდი ზრდა აჩვენა.
მიუხედავად იმისა, რომ თანამედროვე მობილური ტელეფონის ტექნოლოგიების მიერ გამოყოფილი რადიოსიხშირეები ძალიან სუსტია, მათ
შეუძლიათ ადამიანის ტვინის გააქტიურება და გავლენის მოხდენა.
დოქტორ ვოლკოვის ექსპერიმენტმა აჩვენა, რომ მობილური ტელეფონის უხმო რეჟიმში გამოყენებისას, ადამიანის ტვინი
მობილური ტელეფონის მიკროტალღებზე მეტაბოლურ რეაქციას იჩენს.
მეტაბოლური რეაქცია იურიდიულად დაშვებულ ზღვარზე ბევრად დაბალ დონეზე.
რაღაც, რასაც ბევრი შეუძლებლად მიიჩნევს.
და დოქტორ ვოლკოვის მიერ დაფიქსირებული რეაქცია უფრო დიდი შეშფოთების მეორეხარისხოვანი შედეგია:
მექანიზმი, რომლითაც ტვინი რეალურად შთანთქავს ამ მიკროტალღურ სხივებს. ეს ცნობილი გახდა, როგორც SAR მნიშვნელობა.
SAR ნიშნავს დამახასიათებელ შეწოვის სიჩქარეს.
და ეს არის საზომი იმისა, თუ რა რაოდენობის რადიოტალღებს შთანთქავს ადამიანის სხეული განსაზღვრულ დროში, განსაზღვრულ მოცულობაში.
ეს არის რადიოგადამცემის მიერ ადამიანის სხეულზე მოხდენილი გათბობის ეფექტის გაზომვა.
SAR იზომება შემდეგნაირად. გამოიყენება ხელოვნური თავი.
ის შევსებულია გლუკოზის ნარევით, რომელიც ადამიანის ტვინის გამოსახულებას წარმოადგენს.
სატესტო მოწყობილობა ზომავს იმ მიკროტალღოვანი გამოსხივების რაოდენობას, რომელიც მოდელის თავის ქალაში აღწევს.
SAR-ის მნიშვნელობა შემდეგ გამოითვლება შთანთქმული ენერგიის რაოდენობის მიხედვით.
ევროკავშირისთვის ლიმიტია 2 ვატი კილოგრამზე ქსოვილის საშუალო 10 გრამზე.
აშშ-ისთვის, ეს არის 1.6 ვტ/კგ 1 გრამი ქსოვილის საშუალოზე.
აშშ-ს ევროკავშირთან შედარებით უფრო მკაცრი ზედა ზღვარი აქვს, მაგრამ სხვა ქვეყნები, როგორიცაა ავსტრალია
და ახალი ზელანდია, ევროკავშირის ზღვრებს იყენებენ.
ბაზარზე არსებული ზოგიერთი ყველაზე პოპულარული მობილური ტელეფონი იმდენად ბევრ მიკროტალღურ გამოსხივებას გამოსცემს,
რომ მათი SAR-ის მაჩვენებელი ზღვრული ნორმის ზედა ზღვარზეა.
თავის ქალის ყოველი მილიმეტრი ხელს უწყობს ტვინის დაცვას მიკროტალღური დასხივებისგან და ამგვარად
ამცირებს მობილური ტელეფონის SAR-ის მნიშვნელობას.
ბავშვები პირველ მობილურ ტელეფონს საშუალოდ 8 წლის ასაკში იღებენ.
8 წლის ბავშვის თავის ქალა ზრდასრულისასთან შედარებით მნიშვნელოვნად თხელია.
ადამიანი იმედოვნებდა, რომ მობილურ ტელეფონებს ტესტავდნენ ბავშვის თავის ქალის სისქის ეკვივალენტურ სისქეზე.
SAM-ის თავი არის საშუალო ფორმის, დიდი ადამიანის თავის ქალა.
10 000 ადამიანისგან აღებული თავის გაზომვების საშუალო მაჩვენებელი გამოიყენეს ამ SAM-ის ფანტომური თავის შესაქმნელად,
რომელიც საშუალო ადამიანის თავის ქალას წარმოადგენს...
რა თქმა უნდა, საშუალო ზომის ზრდასრული ადამიანის თავი მნიშვნელოვნად უფრო დიდია, ვიდრე რვა წლის ბავშვის თავი.
მაგრამ როდესაც კომპანიას, რომელიც SAM-ის ფანტომის თავს აწარმოებს, შევეკითხეთ, აღმოვაჩინეთ, რომ რეალობა კიდევ უფრო უარესია.
SAM-ის სატესტო მოდელი უბრალოდ 10 000 ადამიანის საშუალო არ არის, არამედ აშშ-ის არმიის 10 000 ჯარისკაცის საშუალოა.
და აშშ-ის არმიის სამხედრო მოსამსახურეებს ნამდვილად უფრო დიდი და სქელი თავები აქვთ, ვიდრე საშუალო რვა წლის ბავშვს.
ამიტომ, სავსებით სავარაუდოა, რომ მობილური ტელეფონები რვა წლის ბავშვის თავის ქალაზე რომ შეემოწმებინათ, უმეტესობა არ ჩაივლიდა.
ვინ ადგენს სახელმძღვანელო პრინციპებს?
ესენი არიან ადამიანები კომიტეტიდან, სახელად ICNIRP.
ადამიანები, რომლებიც მობილურ ტელეფონებზე მუშაობენ, ბიოინჟინრები არიან.
მათ წარმოდგენაც არ აქვთ, თუ რა ხდება ცოცხალი უჯრედის შიგნით, მაგრამ მის შესახებ პომპეზურად საუბრობენ.
ისინი მიიჩნევენ, რომ ერთადერთი, რაც ცოცხალი ორგანიზმის კეთილდღეობაზე შეიძლება იმოქმედოს, არის
ის, თუ რამდენად ძლიერია ის ქსოვილის გასათბობად.
მაგრამ ეს იგივეა, რომ თქვა: "ვიცით, რომ კვერცხის მოხარშებისას ის მაგარი გახდება".
მათ არ იციან, რომ თუ კვერცხს არ მოხარშავენ, ის ქათამად გადაიქცევა.
მათ წარმოდგენაც არ აქვთ, როგორ ხდება ეს. მაგრამ მაინც ისე საუბრობენ, თითქოს იციან.
2011 წელს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ მობილური ტელეფონების რისკის კლასიფიკაცია შეცვალა და ისინი ადამიანისთვის შესაძლო
კარცინოგენად გადააკვალიფიცირა, ტვინის გლიომის განვითარების გაზრდილი რისკის გამო, რომელიც
მობილური ტელეფონის გამოყენებას უკავშირდება.
რამ გამოიწვია სტატუსის ეს მოულოდნელი ცვლილება?
მობილური ტელეფონების პოტენციური გავლენის შესახებ ჯანმრთელობაზე უამრავი კვლევა ჩატარებულა.
ზოგი ეფექტს აჩვენებს. ზოგი კი — არაფერს.
მაგრამ ყველაზე დამაჯერებელი კვლევა ლენარტ ჰარდელს ეკუთვნის.
მან უხელმძღვანელა ყველაზე დიდ და ყველაზე შინაარსიან კვლევით პროექტს, რომელიც კი ოდესმე ჩატარებულა.
ის თავის ნამუშევარს მთელი მსოფლიოს სხვა შემოქმედებისას აერთიანებდა.
1990-იანი წლების დასაწყისიდან ისინი მთელი მსოფლიოს მასშტაბით 2000-ზე მეტი ადამიანის სატელეფონო ჩვევებს იკვლევენ.
ადამიანები, რომლებსაც აქვთ ასეთი სიმსივნეები, როგორიცაა ასტროციტომები და აკუსტიკური ნევრინომები — ტვინის
სიმსივნეები, რომლებიც, ყურთან მათი სიახლოვის გამო, ყველაზე ხშირად მობილური ტელეფონის გამოყენებასთან ასოცირდება.
შედეგები შოკისმომგვრელია. მათ დაასკვნეს, რომ მობილური ტელეფონების გამოყენება ნამდვილად ზრდის ტვინის სიმსივნის რისკს.
მათ ასევე აღმოაჩინეს, თუ რატომ არ აჩვენებდა წინა კვლევები რაიმე ეფექტს.
ვფიქრობ, არსებობს უფრო მეტი მტკიცებულება, რომ ის კანცეროგენურია, ვიდრე უბრალოდ შესაძლო კანცეროგენურობის.
მაგრამ მგონი, ერთგვარად მესმის, რადგან კიბოს უმეტესობა, რომელიც ჯერ კიდევ არ არსებობს, ჯერ არ გამოჩენილა.
ადამიანები მობილურ ტელეფონებს არც ისე დიდი ხანია იყენებენ, რომ მათი ნამდვილი ეფექტები გამოჩენილიყო.
სხვა კანცეროგენების მსგავსად, ზემოქმედების შედეგის დანახვას სულ მცირე ათი წელი სჭირდება.
რადგან მობილური ტელეფონების ბუმი მხოლოდ 1990-იანი წლების ბოლოს დაიწყო, გასაკვირი არ არის, რომ მხოლოდ ახლა
ვიწყებთ მისი შედეგების დანახვას. და ეს სწორედ ახლა ხდება.
მაშ, რას აკეთებს სატელეკომუნიკაციო ინდუსტრია თავისი მომხმარებლების ტვინის სიმსივნეებისგან დასაცავად?
უსაფრთხოების ინსტრუქციების ერთი შეხედვითაც კი ჩანს, რომ ისინი უფრო მეტად საკუთარ თავს იცავენ.
ამ უსადენო მოწყობილობის მოდელი შეესაბამება რადიოტალღების ზემოქმედებასთან დაკავშირებულ კანონმდებლობით დადგენილ
მოთხოვნებს. ამ ნაწილში აღწერილი გამოყენებისას, ის შეესაბამება კანონით დადგენილ სახელმძღვანელო პრინციპებს.
შეინარჩუნეთ BlackBerry-ს მოწყობილობა თქვენი სხეულისგან, მათ შორის ორსული ქალებისა და მოზარდების მუცლისგან,
მინიმუმ 2.5 სმ-ის მანძილზე! შეამცირეთ საუბრის ხანგრძლივობა!
თითქმის ყველა მობილური ტელეფონის უკანა მხარეს მითითებულია, თუ რა მანძილზე უნდა გეჭიროთ ის სხეულისგან.
ინსტრუქციები, რომლებიც უმეტეს შემთხვევაში სრულიად არაპრაქტიკულია.
და რა ხდება, როდესაც სატელეკომუნიკაციო ინდუსტრია აფინანსებს კვლევას იმ ზიანის შესახებ, რომელსაც ის იწვევს?
და ეს კვლევა ასკვნის, რომ არსებობს კავშირი და მობილური ტელეფონის გამოყენებას კიბოს განვითარებაში თავისი როლი აქვს.
თუმცა, ისინი ამ კვლევას, როგორც წესი, საკუთარ თავში ინახავენ.
ჩვენ უბრალოდ არ ვიცით, რას ვინახავთ ელექტრომაგნიტური ველების ზემოქმედებისგან, რადგან მისი ეფექტები უმეტესად გრძელვადიანია, და
გვაქვს, როგორც თქვენ ამბობთ, ეს ფართოდ გავრცელებული ზემოქმედება.
და ამ ზემოქმედებებზე ფართოდ დაყრდნობა.
ჩვენ უბრალოდ ჯერ კიდევ სრულად არ გვესმის, რას ვაკეთებთ.
მიუხედავად იმისა, რომ ეპიდემიოლოგია ნათლად აჩვენებს, რომ მობილური ტელეფონის გამოყენება ზრდის ტვინის სიმსივნის განვითარების რისკს.
ICNIRP-ის წარმომადგენლებს სჭირდებათ ნათელი მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის დანახვა: როგორ ხდება ეს,
რა არის მექანიზმი და ზუსტად როგორ იწვევს კიბოს.
შესაძლოა, აშკარა ჩანდეს, რომ არსებას, რომელიც ასე მჭიდროდ არის დაკავშირებული დედამიწის სიხშირებთან და ასე
მგრძნობიარეა მისი მაგნიტური ველის მიმართ, ბუნებრივად ექნება რეაქცია ადამიანის მიერ შექმნილ მიკროტალღებზე.
მაგრამ წლების განმავლობაში, ტელეკომუნიკაციების ინდუსტრია თავის ქმედებებს ერთი და იმავე კითხვით ამართლებდა.
როგორ იწვევს მობილური ტელეფონი კიბოს?
როგორც აღმოჩნდა, მათ არასწორი კითხვა დასვეს.
როგორ უშლის ხელს მობილური ტელეფონი ადამიანის სხეულს კიბოს განკურნებას?
პასუხია: მელატონინი.
იცით, მელატონინი ჰორმონია და, გჯერათ თუ არა, ის ტვინში გამომუშავდება.
ის წარმოიქმნება ტვინის პინეალურ ჯირკვალში და ვიტამინებთან შედარებით ძალიან ძლიერი
ანტიოქსიდანტური თვისებები გააჩნია, მაგალითად:
მელატონინი ხუთჯერ უფრო ძლიერია, ვიდრე C ვიტამინი და ორჯერ უფრო ძლიერი, ვიდრე E ვიტამინი.
და ის მხოლოდ ღამით ნაწილდება.
და სწორედ ღამით გვჭირდება ის, რადგან სწორედ ამ დროს ვიძინებთ და ჩვენი ტვინი სხეულის უჯრედებს აღადგენს.
და სწორედ მაშინ იწყებს მელატონინი მუშაობას.
ყოველდღე ჩვენი სხეული დაახლოებით ნახევარ მილიარდ უჯრედს კარგავს.
და ღამით ჩვენი ორგანიზმი ამ უჯრედებს ანაცვლებს პროცესის მეშვეობით, რომელსაც უჯრედების მიტოზი, ანუ გაყოფა ეწოდება.
რა ფუნქცია აქვს: ის იჭერს ისეთ ნაწილაკებს, რომლებსაც თავისუფალი რადიკალები ეწოდება.
ეს თავისუფალი რადიკალები, სინამდვილეში, ენერგიის წარმოქმნის პროცესში დარჩენილი ჭარბი
ელექტრონებია, რომლებიც ჩვენი რეგენერაციისთვის გვჭირდება.
ყოველ ღამით, როდესაც ჩვენი სხეულები აღდგენას განიცდიან, უჯრედების მიტოზის გვერდითი პროდუქტის სახით
მილიონობით თავისუფალი რადიკალური უჯრედები წარმოიქმნება.
ეს თავისუფალი რადიკალური უჯრედები ჯანსაღ უჯრედებს უტევენ.
ზოგადად მიღებულია, რომ თავისუფალი რადიკალები უჯრედების მთავარი მიზეზი ან ფაქტორია კიბოს უმეტესი ტიპის შემთხვევაში.
ჩვენი ორგანიზმის ყველაზე მნიშვნელოვანი თავდაცვა ამ თავისუფალი რადიკალების წინააღმდეგ არის
მისი ყველაზე ძლიერი ანტიოქსიდანტი: მელატონინი.
ის სისხლის მიმოქცევის სისტემაში ხვდება და მოქმედებს, როგორც ბუნებრივი ანტიოქსიდანტი, ბუნებრივი ანტიკანცეროგენული აგენტი.
მელატონინი ძალიან, ძალიან ძლიერი ანტისიმსივნური საშუალებაა.
ის მოქმედებს, როგორც ეგრეთ წოდებული ონკოსტატური აგენტი, რომელიც გიცავთ კიბოსგან.
ის ასევე არეგულირებს თქვენს ძილის-ღვიძილის ციკლს, რაც უზრუნველყოფს კარგ ღამის ძილს და მელატონინის სათანადო დოზას.
ეს არის დაბერების საწინააღმდეგო მოლეკულა. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ის იჭერს თავისუფალ რადიკალებს
და უბრალოდ თქვენს კანს უფრო ახალგაზრდულ იერს სძენს.
მელატონინი ორგანიზმის სასწაულებრივი წამალია, რომელიც კიბოს გამომწვევ თავისუფალ რადიკალებს იჭერს.
ჩვენს ლაბორატორიაში წლების განმავლობაში 12,000 კვლევა დაგვიგროვდა, რაც უფრო მეტია, ვიდრე ოდესმე გამოქვეყნებულა
პარაცეტამოლზე, თავის ტკივილის საერთოდ გავრცელებულ წამალზე.
პარაცეტამოლთან შედარებით, მელატონინის მიმართ მნიშვნელოვნად მეტი სამეცნიერო ინტერესია.
რა არის მელატონინის გამოყოფის შემცირების შედეგები?
დიახ, თუ თქვენი მელატონინის დონე დაქვეითებულია, მაშინ თქვენი იმუნური სისტემა სუსტდება.
თავდაპირველად, როგორც წესი, ძილის პრობლემა გაქვთ, ანუ ვერ იძინებთ ან, თუ ჩაეძინებათ, ვეღარ იძინებთ.
შესაძლოა გულის პრობლემები გქონდეთ, რადგან მელატონინი თქვენს გულსაც იცავს.
და თქვენ გაცილებით უფრო მოწყვლადი ხართ დაავადების მიმართ, რადგან თქვენი იმუნური სისტემა ოპტიმალურად არ მუშაობს.
ეს არის რამდენიმე რამ, რაც ხდება, როდესაც მელატონინის დონე დაქვეითებული გაქვთ.
და, მაგალითად, მკერდის კიბოთი დაავადებულ ქალს, საშუალოდ, თავისი ასაკის ჯანმრთელი ქალისთან
შედარებით, მელატონინის მხოლოდ მეათედი აქვს.
ხოლო პროსტატის კიბოთი დაავადებულ ადამიანებს აქვთ მელატონინის ნახევარზე ნაკლები, ვიდრე უნდა ჰქონდეთ.
ავტიზმის მქონე ბავშვებს მელატონინის დონე ნორმალურზე ორჯერ ნაკლები აქვთ.
ღამის ცვლაზე მომუშავეებში მელატონინის შემცირება იმიტომ, რომ ისინი ღამით მუშაობენ და სინათლის ზემოქმედების ქვეშ არიან.
ისინი ღამით არ გამოიმუშავებენ მელატონინს, რომელიც, როგორც ცნობილია, მკერდის კიბოს რისკს 50%-ით ზრდის.
და კიბოს კვლევის საერთაშორისო სააგენტომ (IARC) თანდათანობით მიიჩნია ღამის ცვლაში მუშაობა
შესაძლო კარცინოგენად მელატონინის შემცირების გამო.
ამჟამად არსებობს მრავალი კვლევა, რომელიც აჩვენებს, რომ ადამიანებს, რომლებიც ღამის ცვლაზე მუშაობენ, ან
მხედველობადაქვეითებულ ადამიანებს, კიბოს შემთხვევების რაოდენობა განსხვავებული აქვთ საშუალო მოსახლეობასთან შედარებით.
და ამ კვლევების უმეტესობა მხარს უჭერს მოსაზრებას, რომ მელატონინის ნაკლებობას ან
შემცირებულ დონეს უარყოფითი გავლენა აქვს ჯანმრთელობაზე.
რადგან სხეული მხოლოდ ღამით აღდგება, მელატონინი მხოლოდ მაშინ გამომუშავდება, როდესაც
ფიჭვის ჯირკვალი სინათლის არარსებობას აღიქვამს.
და ხდება ის, რომ ძირტკბილა ჯირკვალი სინათლის მიმართ მგრძნობიარეა.
ის ზუსტად იმ ადგილას მდებარეობს, სადაც თქვენი ტვინი თვალებიდან სიგნალებს იღებს და ცენტრში, ამ წერტილში, კვეთს.
მას უწოდებენ ზემოჩიაზმურ ბირთვს.
და იქიდან ნერვული კავშირები პირდაპირ ეშურება ეპიფიზში, რათა აცნობოს მას, არის თუ არა სინათლე.
სინათლის არსებობისას, ხდება იმ სიგნალების ერთდროული ინტერფერენცია, რომლებსაც ტვინი ჩვენი უჯრედების აღსადგენად გზავნის.
ამიტომ, აზრი არ აქვს ტვინისთვის, რომ ჩვენს უჯრედებს ასეთი სიგნალები გაუგზავნოს და უთხრას, რომ თავი შეაკეთონ,
როდესაც იმდენი ხმაურია, რომ ისინი ამ სიგნალს ვერ გაიგებენ.
ასე რომ, ის ელოდება, ტვინი ელოდება, სანამ დაბნელდება.
რა კვლევებმა აჩვენა, რომ ელექტრულ, მაგნიტურ ველებს ან რადიოტალღებს გავლენა აქვთ მელატონინის გამომუშავებაზე?
დიახ, ბატელის ინსტიტუტი ამერიკაში 1970-იანი წლების ბოლოდან ამ საკითხზე ბევრს მუშაობს.
და მისმა მეცნიერებმა, ბარი უილსონმა, დიკ სტივენსმა და იმ ხალხმა, დაიწყეს ამაზე ფიქრი, რადგან ვიცით, რომ ტვინი
მელატონინის გამომუშავებას წყვეტს, როდესაც შუქს ანთებ.
ასე რომ, მათ ჩათვალეს, რომ, შესაძლოა, ჩვენს ტვინს არ შეუძლია ერთმანეთისგან განასხვავოს ის ელექტრომაგნიტური ველები, რომლებსაც
ჩვენ ხელოვნურად ვქმნით, და დღისით არსებული ბუნებრივი სინათლე, რადგან დღის განმავლობაში
ჩვენ უბრალოდ არ გამოვიმუშავებთ მელატონინს.
ამისათვის ძალიან კარგი ბიოლოგიური მიზეზები არსებობს.
ასე რომ, მათ ჩათვალეს, რომ ეს ელექტრომაგნიტური ველები დათრგუნავდა მელატონინის სინთეზს, რაც, თავის მხრივ, კიბოს, განსაკუთრებით
კი ქალებში სარძევე ჯირკვლის კიბოს, გამოიწვევდა, რადგან მათ აღარ ექნებოდათ იმუნოლოგიური დაცვა, რომელიც ჩვეულებრივ არსებობს.
მაშასადამე, ტვინი რადიოტალღებს სინათლის ტალღებად აღიქვამს?
დიახ, ჩვენ მათ ერთმანეთისგან ვერ განვასხვავებთ.
ხილულ სინათლესაც აქვს სიხშირე.
ჰიპოთეზა, რომ პინეალური ჯირკვალი ვერ არჩევს სინათლის სიხშირებსა და ხელოვნურ სიხშირებს, უამრავი კვლევით უდავოდ დადასტურდა.
სუსტი მაგნიტური ველების (50 ჰც და 16 2/3 ჰც) პირდაპირი დამთრგუნველი ეფექტები მელატონინის სინთეზზე
ძუნგარული ჰამეტების (Phodopus sungorus) პინეალურ ჯირკვალში
ამჟამინდელი კვლევის შედეგები აჩვენებს, რომ დაბალი სიხშირის მაგნიტურ ველებს შეუძლიათ მელატონინის
წარმოქმნის შემცირება იზოლირებულ ჰამსტერის ფიჭვის ჯირკვლებში.
... მელატონინის გამომუშავების შემცირება ...
… ელექტრომაგნიტური ველების გავლენა ამერიკულ კაჭკაჭებში ფოტოფაზურ, ცირკულირებულ მელატონინის შემცველობაზე …
შეჯამებაში, ელექტრომაგნიტურმა სხივმა (EMF) გავლენა მოახდინა პლაზმის მელატონინზე მამრი ამერიკული კაჭკაჭების შემთხვევაში, ...
ელექტრომაგნიტურმა ველებმა შეიძლება გავლენა მოახდინოს მათ მიგრაციაზე...
… რძიანი ძროხების ნერწყვში მოკლეტალღოვანი რადიოსიგნალებით ზემოქმედების ქრონიკული
ეფექტის არარსებობა მელატონინის კონცენტრაციაზე.
ამგვარად, ელექტრომაგნიტური ველის მელატონინის კონცენტრაციაზე დაგვიანებული მწვავე ეფექტი არის ...
A 0.5 G, 60 Hz-იანი მაგნიტური ველი თრგუნავს მელატონინის გამომუშავებას პინეალოციტებში.
… ნორადრენალინით გამოწვეული მელატონინის წარმოქმნის საშუალოდ 46%-იანი შემცირება პინეალოციტებში. შედეგები ამყარებს ჰიპოთეზას,
რომ ელექტრომაგნიტური ზემოქმედება ინდივიდუალურ უჯრედებზე ზემოქმედებით იწვევს მელატონინის დათრგუნვას ფიჭუარ ჯირკვალში.
მელატონინის დათრგუნვისადმი ექსპოზიცია
შეუძლია წარმოქმნას პინეალურ ჯირკვალში,
ცალკეული უჯრედების გავლენით.
ელექტრომაგნიტური ველი/რადიაცია (EMF/EMR) ამცირებს მელატონინს ცხოველებსა და ადამიანებში დოქტორი ნილ ჩერი 2002 წლის 2 სექტემბერი
ჩვიდმეტი კვლევა აჩვენებს, რომ დაბალი სიხშირის ველისა (ELF) და რადიო/მიკროტალღური (RF/MW) დასხივების ზემოქმედება
ამცირებს მელატონინს. თექვსმეტმა კვლევამ დააფიქსირა მელატონინის მნიშვნელოვანი შემცირება ადამიანებში EMR-თან ასოცირებულად.
თქვენი აზრით, არსებობს თუ არა დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ ელექტრული, მაგნიტური ველები და
რადიოტალღები გავლენას ახდენს მელატონინის წარმოქმნაზე?
ეს კვლევა, რომელიც აჩვენებს, რომ კურდღელთევის მელატონინის დონე დაზიანებისას მცირდება; რომ რადიოანტენების სიახლოვეს, შენობებზე
ბუდობარ ველურ ალკუნიებს ნაკლები შვილი ჰყავთ, იმ ალკუნების ბუდეებთან შედარებით, რომლებიც რადიოანტენებიდან შორს არიან;
მწერებზე, ფუტკრებზე, ფრინველების სხვადასხვა სახეობასა და ზღვის ძუძუმწოვრებზე ჩატარებული
კვლევებიც ერთსა და იმავე მიმართულებაზე მიუთითებენ.
მაგრამ არსებობს ლაბორატორიული კვლევები ეპიფიზის უჯრედებზე, რომლებიც ნამდვილად ასინთეზირებენ მელატონინს.
მე ვსწავლობ მაგნიტური ველების გავლენას ამ უჯრედებზე.
და მელატონინის შეფასების ყველა ეტაპზე დადასტურდა, რომ მაგნიტური ველები ხელს უშლის მელატონინის გამომუშავებას.
ასე რომ, მტკიცებულება ნათელია მელატონინის წარმოქმნის ყველა ასპექტსა და მაგნიტური ველების
მიერ მისი სინთეზის დათრგუნვასთან დაკავშირებით.
კვლევა ნამდვილად მოიცავს ამ გზის ყველა ასპექტს.
იტყოდით, რომ ეს საკმარისად დამაჯერებელია?
დიახ, ვიტყოდი, რომ ეს გადამწყვეტია.
ჩვენი სხეულების საოცარი თვისებაა მელატონინის გამომუშავებით თავისუფალი რადიკალების წარმოქმნის შეზღუდვის უნარი.
ჩვენ საკუთარ თავში შევქმენით ზუსტი ბალანსი, სრულყოფილი თავდაცვის სისტემა.
ჩვენს სხეულებს მილიონობით წელი დასჭირდათ ამ ტექნიკის სრულყოფისთვის.
ტექნოლოგია, შექმნილი იმ გარემოს საფუძველზე, რომელშიც ჩვენ განვითარდით.
მაგრამ განა ჩვენი გარემო ბოლო ათწლეულებში ექსპონენციურად არ შეიცვალა?
უბრალო თვალით სამყარო იგივე ჩანს, მაგრამ უჯრედულ დონეზე ეს ჩვენი ცხოვრების მანძილზე გარემოსთვის განცდილი უდიდესი ცვლილებაა.
აშკარაა, რომ ასეთი გიგანტური ცვლილება გარდაუვლად დაარღვევდა ასეთ ნაზ ბალანსს.
ხოლო ჩვენი ორგანიზმის მიერ მელატონინის სათანადო რაოდენობით არწარმოების შედეგები შეიძლება ფატალური აღმოჩნდეს.
მსოფლიოს მეცნიერები ახლა მიიჩნევენ, რომ თავისუფალი რადიკალები შესაძლოა არა მხოლოდ კიბოს, არამედ ყველა ცნობილი
დაავადების გამომწვევი ან მასზე მომქმედი ფაქტორი იყოს.
მე-20 საუკუნის დასაწყისში ბავშვთა ლეიკემია სამედიცინო იშვიათობა იყო.
მას შემდეგ ბავშვებში ლეიკემიის შემთხვევების ზრდა მხოლოდ დაფიქსირდა.
ის ყოველწლიურად დაახლოებით ორ პროცენტით იზრდება.
და ეს ასევე ეხება ბევრ სხვა დაავადებას: აუტიზმს, ტვინის სიმსივნეებს, კიბოს.
1910-იან წლებში კიბოს მაჩვენებლები, სავარაუდოდ, დღევანდელთან შედარებით მხოლოდ ნახევარი იყო.
მრავალი სხვა დაავადებაც დაკავშირებულია ელექტრომაგნიტურ ველებსა და რადიაციასთან, არა მხოლოდ ელექტროგადამცემი
ხაზებიდან, არამედ რადიო და მიკროტალღური ველებიდანაც, კვლევებისა და სამეცნიერო-საზოგადოებრივი კვლევების თანახმად.
ბოლო 50 წლის განმავლობაში ჩვენ ჩავეფლეთ ელექტრომაგნიტური გამოსხივების ოკეანეში. ის ყველგან გვერტყის გარშემო.
უხილავი, ჩვენ მას ვერ ვხედავთ. მაგრამ ვიცით, რომ ის არსებობს.
ყოველ ჯერზე, როცა მობილურ ტელეფონს იყენებ, იცი, რომ ის იქ არის.
უკან დახევა უკიდურესად რთულია. შეუძლებელია.
მაგრამ ჩვენ უნდა ვიცოდეთ ამ ჯანმრთელობაზე ზემოქმედების შესახებ, რათა გვქონდეს უსაფრთხოების ზომების მიღების შესაძლებლობა.
თუ გვინდა, უნდა გავაკეთოთ.
რაც მაწუხებს, არის ის, რაც ახლა რეალურად ხდება (შენიშვნა: YouTube-ზე გამოქვეყნდა 2013 წელს).
შესაძლოა, საკმარისი ყურადღება არ მიგვიქცევია.
ერთ-ერთი პრობლემა, რომელიც ახლა არსებობს, არის აუტიზმი, ან, თუ მისი ოფიციალური
სახელწოდება გამოვიყენოთ: აუტიზმის სპექტრის აშლილობა.
თქვენი აზრით, მეცნიერება იმ დონეს მიაღწია, როდესაც ასეთი რამეების შესამოწმებლად თითქმის აღარ გვყავს საკონტროლო ჯგუფი, რადგან
თითქმის ყველას აქვს მობილური ტელეფონი, თითქმის ყველას აქვს Wi-Fi და თითქმის ყველა
ექვემდებარება ელექტრომაგნიტური ველების ზემოქმედებას?
დიახ, ჩვენ ყველანი იმ წერტილს ვუახლოვდებით, როდესაც იმდენად ბევრი ადამიანია მობილური ტელეფონებისა და Wi-Fi-ის ელექტრომაგნიტური
ველების ზემოქმედების ქვეშ, რომ აღარ გვყავს საკონტროლო ჯგუფი, რათა დავინახოთ განსხვავება იმ ადამიანების ჯანმრთელობას შორის,
რომლებიც ამ ზემოქმედების ქვეშ არიან, და მათ, ვინც არ არის.
თუ შეიძლება, ანალოგია მოვიყვანო:
ჩვენ აღმოვაჩინეთ, რომ მოწევა იწვევს ფილტვის კიბოს.
ეს იმიტომ იყო, რომ ზოგიერთი ადამიანი არ ეწეოდა და მათ საცდელი ჯგუფი შექმნეს.
ყველას რომ ეწევა, ვერასდროს აღმოვაჩენდით, რომ მოწევა ფილტვის კიბოს იწვევს.
და ყველა ფილტვის კიბოთი დაიღუპებოდა და მას მოწევაზე დაუკავშირებლად ეროვნულ დაავადებად აღიარებდნენ.
მობილური ტელეფონის ჩარევის შედეგად ხდება ის, რომ ჩვენ ვკარგავთ მოსახლეობის იმ ნაწილს, რომელიც მას არ ექვემდებარება.
იმ მცირერიცხოვან ადამიანებსაც კი, ვისაც მობილური ტელეფონი არ აქვს, გარს აკრავს მობილური ტელეფონების რადიაცია; როდესაც ისინი
საყიდლებზე მიდიან, მატარებელში არიან, ან სადაც არ უნდა წავიდნენ!
ეს მხოლოდ "ქვანახშირის მაღაროში ჩანარინია" არ არის, როგორიც მე ვარ.
საბოლოო ჯამში, თუ უბრალოდ გავზრდით ატმოსფეროში არსებულ ელექტრომაგნიტურ ველებს, რასაც ჩვენ, ფაქტობრივად,
ვაკეთებთ, და ახლა გარემოში მილიონჯერ მეტი ელექტრომაგნიტური ველი, მიკროტალღაა, ვიდრე 30 წლის წინ გვქონდა.
ერთ მომენტში, ეს თქვენზეც იმოქმედებს!
ძალიან რთული სათქმელია, სად ვიქნებით 15 წელიწადში.
მაგრამ ვიტყოდი, რომ სულ რაღაც ბოლო რამდენიმე წელიწადში ჩვენ ვაცნობიერებთ, თუ რა ფასი უჯდება მოსახლეობას ამ მავნე შედეგები.
და შემდეგ ვიღვიძებთ და მიზეზებს ვუყურებთ. და მიზეზებთან დაკავშირებით რამის გაკეთება მოგვიწევს.
ჩვენ გამომგონებელი, მაგრამ რთული ორგანიზმი ვართ.
ჩვენი სხეულების ფუნქციონირების წესი არც შემთხვევითია და არც ერთ ღამეში ჩამოყალიბებულა.
ამ პლანეტაზე მცხოვრები ყველა სხვა ცოცხალი არსების მსგავსად, ჩვენც მოვერგეთ იმ გარემოს, რომელშიც ვცხოვრობთ.
გარემო, რომელიც დროის დასაწყისიდან ველებისა და რეზონანსების ნაზ, წონასწორულ თანაარსებობას ავლენს.
ეს ფენომენები არა მხოლოდ გვერტყმის გარშემო, არამედ გვქმნის ისეთებად, როგორებიც ვართ.
უჯრედები ჩვენს სხეულში ერთმანეთთან კომუნიკაციას სინათლის სიხშირეების მეშვეობით ამყარებენ, ისევე როგორც ჩვენი
დნმ იყენებს ელექტრომაგნიტურ სიხშირეებს რეპროდუქციისთვის.
ამ ყველაფრის გულში არიან პროტონები და ელექტრონები, დადებითად და უარყოფითად დატვირთულები, რომლებიც მთელ სიცოცხლეს მაგნიტურს ხდიან.
ყველა ცოცხალი არსების მსგავსად, ჩვენც აღჭურვილნი ვართ კრიპტოქრომის უჯრედებით, რომლებიც საშუალებას
გვაძლევს, აღვიქვათ ეს ველები ისე, როგორც ძლივს გვესმის.
ჩვენ ვართ სიხშირის, ელექტროენერგიის, სინათლისა და მაგნიტიზმის არსებები.
და მილიონობით წელი დასჭირდა, რომ ასე ყოფილიყო; პროცესი, რომელიც პირველივე უჯრედით დაიწყო.
მიუხედავად იმისა, რომ უსადენო ტექნოლოგია მივიღეთ და ჩვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაში დავნერგეთ,
ჩვენი სხეულები უჯრედულ დონეზე მას ტემპს ვერ უწყობენ.
სიხშირეები, რომლებიც ახლა გვერტყმის გარშემო, ჩვენი უჯრედებისთვის ისეთივე უცხოა, როგორიც
ჩვენი თვალებისთვის იქნებოდა, მხოლოდ რომ დაგვენახა.
ჩვენი შვილები იბადებიან სამყაროში, რომელსაც მათი სხეულები უბრალოდ ვერ აღიქვამენ.
საით წავა ეს ყველაფერი?
ამ ფილმის გადაღების პარალელურად, 4G ტექნოლოგია მთელ მსოფლიოში ინერგება. ამის შესაძლებლად, ზღვრები იზრდება.
Wi-Fi თითქმის ყველა სახლში, სკოლასა და მაღაზიაშია ხელმისაწვდომი და მუდმივად გვაკრავს.
DECT სატელეფონო ტექნოლოგია თითქმის ყველა სახლში გვხვდება.
იმ დროს, როდესაც ინდუსტრია პასუხისმგებლიანი უნდა იყოს და სიფრთხილე გამოიჩინოს, ის ჩვენი
გრძელვადიანი ჯანმრთელობის მიმართ უგუნურ უგულებელყოფას იჩენს.
ფული მართავს სამყაროს.
და იმის ალბათობა, რომ მათ ამის გამო სინდისი შეაწუხებთ, დაახლოებით ისეთივეა, როგორიც თამბაქოს ინდუსტრიის შემთხვევაში იყო.
ასე რომ, თუ ცვლილება იქნება, ის მათგან არ იქნება.
ეს ჩვენგან უნდა მოდიოდეს!
უბრალოდ თვალი უნდა გავახილოთ და პრობლემა ვაღიაროთ.
გეგმავთ MTHR-ის გამოყენებას რადიოტალღების მელატონინზე ზემოქმედების კვლევის დასაფინანსებლად?
იმის გათვალისწინებით, რომ ეს არის მექანიზმი, რომელზეც ადამიანები აშკარად მიუთითებენ, როდესაც ამბობენ, რომ
მობილური ტელეფონები მელატონინის გამომუშავებას უშლის ხელს.
მელატონინი ანტიოქსიდანტია, თავისუფალი რადიკალების მტვერსასრუტი, ასე ვთქვათ.
როდესაც ჩვენ ვიმზადებთ კვლევის წინადადებას, რაც სწორედ ახლა ვაკეთებთ, და ხაზს ვუსვამთ განსაკუთრებით საინტერესო სფეროებს, ჩვენ
ვიწვევთ განაცხადებსა და წინადადებებს მთელი სპექტრის მასშტაბით.
თუმცა, ისინი სხვა განაცხადებთან ერთად პრიორიტეტიზაციის საგანი უნდა გახდნენ. ჩვენ შეზღუდული ბიუჯეტი გვაქვს.
მაგრამ ამჟამად მელატონინზე კვლევის ჩატარებას არ ვგეგმავთ. ეს ამჟამად პრიორიტეტი არ არის.
MTHR-ს კვლავ სჭირდება ინვესტიცია კვლევაში, რომელიც შეისწავლის, თუ როგორ მოქმედებს მობილური ტელეფონები მელატონინზე.