Rezonansiya, mga nilalang ng dalas
Lalo pang dumarami ang mga taong nakararanas ng mga suliraning pangkalusugan tulad ng pagkahilo,
pananakit ng ulo, arrhythmia ng puso, o kawalan ng tulog.
Ang stress ay madalas na binabanggit bilang sanhi.
Ipinapakita ng sumusunod na dokumentaryong pelikula mula noong 2012 na ang mga ganitong sintomas ay madalas na nauugnay
sa ganap na magkakaiba at hindi gaanong kilalang mga sanhi.
Dinadala tayo ng pelikula sa isang paglalakbay mula sa ating mga pinagmulan hanggang sa dekada 1990, nang nagsimula ang
pagpapalawak ng teknolohiya ng komunikasyong walang-wires.
Mula noon, nababad ang sangkatauhan sa isang karagatan ng mga artipisyal na dalas.
Sa hubad na mata, mukhang pareho pa rin ang planeta, ngunit sa antas ng selula, ito ang pinakamalaking
pagbabagong kailanman hinarap ng buhay sa Daigdig.
Hindi dapat maliitin ang mga epekto!
Isinalin at dine-dub ng Kla.TV ang pelikulang ito sa Aleman para sa iyo.
May pagkakataon ang mga siyentipiko, kinatawan ng industriya, mga doktor, at mga apektadong
indibidwal na magpahayag ng kanilang saloobin.
Sana ay magustuhan ninyo ang panonood ng sumusunod na dokumentaryong pelikula ni James
Russell: "RESONANCE – Creatures of Frequency"!
Noong kalagitnaan ng dekada 1980, mga tatlong porsyento ng mga tao sa karamihan ng mga bansa ang gumagamit ng mga
teleponong selular; ngayon, halos isang daang porsyento na ang gumagamit ng mga teleponong selular.
Kapag sila ay 19 o 20 taong gulang, sampung taon na silang gumagamit ng mga mobile phone, at wala
tayong ideya kung anong mga panganib ang kaakibat nito.
Nalubog tayo sa isang karagatan ng elektromagnetikong radyasyon. Napapaligiran tayo nito saanman.
Hindi nakikita, hindi natin ito makita. Ngunit alam natin na nandiyan ito.
Sa tuwing ginagamit mo ang iyong mobile phone, alam mong nandiyan ito.
Napakahirap na ibalik ang orasan. Imposible.
Ngunit kailangan nating maging mulat sa mga epekto sa kalusugan na ito upang makapagpatupad tayo ng mga hakbang sa kaligtasan.
Sa kasalukuyan, ang pahayag ng WHO tungkol dito ay isang katotohanan.
Hindi lang kami ang cancer cluster sa paligid ng mast; marami pang cancer cluster sa paligid ng mga mast.
Karamihan sa mga kanser na darating ay hindi pa dumarating.
Paano natin maisip na ligtas tayo kung tinatamaan natin ng mikrowawo ang ating utak?
Hindi pa natin lubos na nauunawaan kung ano ang ating ginagawa.
Sa wakas ay mayroon na kaming anunsyo tungkol sa kung nagdudulot ba ng kanser ang mga mobile phone.
Rezonansiya – Mga Nilalang ng Dalas
Napag-isipan mo na ba kung bakit ka napakasarap ng pakiramdam kapag lumalabas ka?
Isang hindi kilalang siyentipiko ang malapit nang makagawa ng isang pagtuklas na sana'y nagbago sa lahat ng
bagay. Ang kanyang pangalan ay Winfried Otto Schumann.
Simula noon, itinuro niya sa kanyang mga estudyante ang na pisika ng kuryente.
Paano maaaring makalikha ng boltahe ng kuryente ang isang bilog sa loob ng isa pang bilog. At bilang resulta: isang dalas.
Nahirapan ang klase ni Schumann na maunawaan ang paksa.
Para mas maging madali, inutusan sila ng propesor na isipin na ang Daigdig ay isang globo at ang ionospera ay isa pa.
Pagkatapos ay hiniling niya sa kanila na kalkulahin ang tensyon sa pagitan nila.
Dahil wala siyang ideya, nagsimulang magkwenta rin si Schumann.
Sa wakas, nakarating siya sa dalas na humigit-kumulang 10 hertz.
Kahit na hindi kapani-paniwala para kay Schumann, ang ating planeta ay may tibok, isang
nasusukat na dalas na na bumabalot sa buhay sa Daigdig.
Bagaman ipinagmamalaki ng propesor ang kanyang natuklasan, sinabi niya na hindi ito gaanong mahalaga.
Lalo na't inilathala lamang ito sa isang maliit na siyentipikong journal, na nasa mga hulihang
pahina sa ilalim ng pamagat na "Schumann resonance".
Ilang taon pa ang lilipas, kasama ang isang kamangha-manghang pag-ikot ng kapalaran, bago maunawaan ng
propesor ang tunay na kahalagahan ng resonansiya ni Schumann.
Ang pag-ikot ng kapalaran na ito ay nagsimula tatlumpung taon na ang nakalipas kasama ang isa pang
Aleman na siyentipiko na nagngangalang Hans Berger.
Gamit ang isang EEG na aparato na siya mismo ang gumawa, unang naitala ni Berger ang
elektrikal na dalas na ipinapadala ng utak ng tao.
Sa simula, iminungkahi na pangalanan ang alon ayon sa lalaking nakatuklas nito, ngunit si Berger, na isang
mapagkumbabang tao, ay pumili ng pangalang alpabetiko. Tinawag niya itong: "Ang Alpha Wave".
Hindi nagtagal matapos matuklasan ni Propesor Schumann, natagpuan ng isa sa mga kasamahan ni Hans Berger, isang lalaking
nagngangalang Ankermüller, ang isang punit-punit na kopya ng maliit na siyentipikong journal; ang mismong maliit
na siyentipikong journal na inilathala ang pagtuklas ni Propesor Schumann ilang taon na ang nakalipas.
Binasa niya ang artikulo nang ilang beses at umiling siya sa hindi kapanipaniwala.
Agad niyang napagtanto ang laki ng mga pagsubok na naghihintay sa kanya.
Ang dalas ng mga alpha wave na naitala ni Hans Berger ay halos kapareho ng resonansiya ni Schumann: ang dalas ng Daigdig.
Agad na kinontak ni Dr. Ankermüller si Schumann upang hikayatin siyang magsagawa ng karagdagang imbestigasyon.
Pumayag si Schumann at nagpatuloy sa pagpapaunlad ng kanyang mga natuklasan kasama ang isa sa kanyang mga estudyante.
Pinag-aralan nila nang detalyado kung paano naidischarge ng kidlat ang boltahe sa lukab ng ionospera.
Sa wakas, nakarating sila sa isang eksaktong dalas: ang tibok ng Daigdig, ang Schumann resonance,
ay eksaktong 7.83 hertz. Nakakabigla ang pagtuklas.
Iba lang ba ang Schumann resonance sa mga alpha wave ng utak ng tao? Hindi – magkapareho sila!
Ang dalas ng utak, na kumokontrol sa ating pagkamalikhain, pagganap, stress, takot, at sistema ng immune, ay sa
hindi maipaliwanag na paraan nakatutok sa dalas ng planeta.
Ang tibok ng lupa ay naging tibok ng mismong buhay.
Ang dalas ng isang alon ay sinusukat sa hertz. Ito ay tumutukoy sa bilang ng mga pag-uga na ginagawa ng alon bawat segundo.
Ang mga dalas ay mula sa isang trilyonong bahagi ng isang atom hanggang sa haba ng buong sansinukob.
Sa teorya, walang hanggan ang mga dalas, lubos na walang katapusan.
Kung iyon ay isang pagkakataon, isa iyon sa pinaka-kahanga-hangang likha ng kalikasan!
Ano nga ba ang ibig sabihin ng lahat ng ito? Hindi nagtagal, sinubukan ng isang tao na alamin.
Ang pangalan niya ay Rütger Wever, isang kilalang siyentipiko sa Max Planck Institute.
Noong unang bahagi ng dekada 1960, nagtayo ang propesor ng isang silong na bunker upang
pag-aralan ang circadian rhythm ng mga tao.
Ang ritmong sirkadiano ay ang ritmo ng araw at gabi na nakaukit sa lahat ng buhay.
Sa loob ng tatlumpung taon, nagsagawa ang propesor ng mga eksperimento kung saan 1,234,321 estudyanteng boluntaryo
ang nanirahan sa bunker sa loob ng pitong linggo, ganap na protektado mula sa mga natural na panginginig ng daigdig.
Ang kanyang mga natuklasan ay nagbibigay sa atin ng ilang nakakabiglang pananaw.
Natuklasan niya na naghirap ang pisikal at mental na kalusugan ng mga estudyante sa sandaling
na-filter out ang Schumann resonance mula sa bunker na .
Dinala niya doon ang mga estudyante. Hindi niya nangahas gawin ito sa mga maysakit o matatanda.
Dinala niya ang mga batang estudyante doon dahil alam niya – alam ni Wever na magkakaroon ito ng epekto.
Kaya malinaw na walang Schumann resonance sa ilalim ng lupa.
Mayroon lamang pahalang na mga larangang magnetiko mula sa loob ng Daigdig.
Kaya nang inilibing niya sila sa ilalim ng lupa, nagsimulang magkasakit sila, nagkaroon ng pananakit ng
ulo, at tuluyang nagulo ang kanilang circadian rhythm.
Ang kawili-wili ay nang inilapat niya ang 7.83 hertz na dalas gamit ang magnetic pulse generator, agad itong tumigil.
Ipinakilala ni Wever nang lihim ang dalas na 7.83 sa bunker sa pamamagitan ng isang artipisyal na tagapagpadala.
Sa tuwing ginagawa niya ito, napapansin niyang ang mga nakasasamang epekto na
dinanas ng mga boluntaryo ay nawala o nabawasan.
Bumaba ang kanyang stress, pananakit ng ulo, at emosyonal na pagod, at naibalik ang kanyang kagalingan.
Sa buong pagpapakilala ng resonansiya ni Schumann.
Ipinakita ng pananaliksik ni Wever ang isang kamangha-manghang koneksyon sa pagitan ng
kalusugan ng tao at ng likas na dalas ng planeta.
At noong 2011, iminungkahi ng makabago at makabuluhang pananaliksik ang isang bagay na mas kahanga-hanga pa:
Ang resonansiya ni Schumann na ay maaaring maiugnay sa simula ng mismong buhay.
Nakamit ang pambihirang tagumpay ni Luc Antoine Montagnier, ang siyentipikong nagwagi ng Gantimpalang
Nobel na siyang unang nakadiskubre ng HI virus sa .
Isinagawa ng propesor ang mga eksperimento sa alaala ng tubig at siniyasat kung paano maaaring panatilihin ng
tubig ang alaala ng mga sangkap na dati nang natunaw dito.
Sa paggawa nito, natagpuan niya ang isang bagay na hahamon sa mga prinsipyo ng agham.
Ang lahat ng buhay ay nagmumula sa buhay. Ito ay isang pangunahing prinsipyo ng agham na
hindi kailanman pinagtibay ng anumang eksperimento.
Ang buhay ay maaari lamang umusbong kung saan dati nang may buhay.
At ang mekanismo para rito ay palaging nauunawaan bilang isang materyal na mekanismo.
Kaya, tulad ng itlog at semilya, o mga espora at dibisyon ng selula.
Gayunpaman, ang mga eksperimento ni Luc Montagnier ay nagmungkahi ng isang ganap na ibang hipotesis.
Ipinakita ng propesor na ang mga sunud-sunod na DNA, ang aktwal na mga bloke ng buhay, ay nakikipag-usap sa
isa't isa sa tubig sa pamamagitan ng pagpapalabas ng mababang dalas na elektromagnetikong alon.
Kahit na nakaimbak ang DNA sa magkakahiwalay na test tube, natukoy pa rin ng propesor ang
elektromagnetikong komunikasyon sa pagitan nila.
Gaano kasopistikado ang komunikasyong ito?
Ipinakita ni Luc Montagnier na kaya nilang bumuo ng mga nucleotide – ang mga sangkap na bumubuo ng DNA – at
pagsama-samahin ang mga ito upang makabuo ng ganap na bagong DNA.
Pinagsama-sama na ng mga siyentipiko ang mga sangkap na ito nang paulit-ulit, ngunit sa walang anumang eksperimento ay
nagawa nilang muling buhayin ang kislap ng buhay at gawing tunay na DNA ang mga nucleotide nang walang paunang DNA.
Pagkatapos ng lahat, ang buhay ay maaari lamang umiiral kung saan dati nang umiral ang buhay.
Gayunpaman, sa mga eksperimento ni Luc Montagnier, ang DNA ay ganap nang na-filter mula sa tubig. Ngunit, nabuo ang bagong DNA.
Paano iyon naging posible? Paano nagawa ni Luc Montagnier ang hindi nagawa ng ibang siyentipiko?
At paano niya nilikha ang buhay kung saan walang buhay?
Ano ang napakaiba sa mga eksperimento ni Luc Montagnier?
May isang dalas na naroroon. Isang dalas na, kung aalisin, magdudulot ng pagkabigo ng eksperimento.
Ngunit kapag ito ay naroroon, tinitiyak nito ang tagumpay. Ang dalas na ito ay 7.83 hertz: ang resonansiya ni Schumann.
Ang maselang ugnayan sa pagitan ng buhay at ng dalas ng planeta ay nabuo rito.
Isang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng mga buhay na organismo at mga elektromagnetikong dalas. Isang pag-asa, isang koneksyon.
Makikita ang ebidensya nito sa pagbabasa ng mga siyentipikong artikulo, ngunit mas malinaw
pa ang ebidensya kung lalabas ka lang sa labas.
Paano mo pa mararamdaman ang ganoong kasiyahan?
Paano nangyari ang lahat ng ito? Kung titignan mo ang kasaysayan ng Daigdig, mukhang halata naman.
Ang mga alon ni Schumann ay bahagi na ng planetang ito mula pa noong simula.
Ang buhay ay umunlad, napalilibutan ng mga ito, at hindi maiiwasang umangkop dito.
Sa katunayan, ang ating sensitibidad sa dalas ay malalim na nakaugnay sa ating kakayahang
makaramdam ng isa pang penomenon ng planeta.
Mga larangang magnetiko
Dalawang bilyong taon na ang nakalipas, nakabuo ang mga magnetotaktikong bakterya ng isang payak ngunit
kamangha-manghang ugnayan sa larangang magnetiko ng Daigdig.
Ang organismo na may isang selula ay naglalaman ng mga partikulo ng materyal na magnetiko.
Pinayagan siyang kumilos na parang karayom ng kompas at ituon ang kanyang sarili ayon sa mga linya ng magnetiko ng Daigdig.
Habang nagiging mas kumplikado ang mga organismo, lumago rin ang kanilang pag-asa sa mga magneticong larangan ng Daigdig.
Alam namin na sensitibo ang mga bubuyog sa mga larangang magnetiko. Alam namin na may mga
partikulo ng magnetite sa kanilang mga katawan.
At ipinakita ng mga pagsusuri sa laboratoryo na sila ay talagang sensitibo sa mga larangang magnetiko.
Ipinakita ng mga pagsusuri sa laboratoryo na posible na kontrolin ang paraan ng pagtatayo ng mga pukyutan ng kanilang mga sela ng
pulot sa pamamagitan ng paglikha ng artipisyal na larangang magnetiko, at tila halata na ginagamit ng mga pukyutan
ang mga larangang magnetiko para sa kanilang oryentasyon.
Ang maselang balanse ng buhay sa Daigdig ay perpektong ipinapakita ng ating pag-asa sa mga
bubuyog at ng kanilang polinasyon sa mga halaman.
Pinaniniwalaan na halos walang pag-asa ang buhay kung wala ang mga bubuyog.
Ang polinasyon ng mga insekto ay kinakailangan para sa halos lahat ng bagay na nagpapasigla sa pagkain:
Kaya, ang mga prutas, mga mani, at lahat ng ito ay nangangailangan ng polinasyon ng mga insekto, at ang mga
bubuyog ang pinakamahalagang pangkat ng mga pollinator.
Mga 70% ng mga pananim na pagkain sa buong mundo ay pinopollinate ng mga bubuyog.
Kung walang mga bubuyog...
Oo, kung wala ang mga bubuyog, magkakaroon tayo ng napakasawang diyeta.
Oo, magkakaroon tayo ng napakadukhang pamumuhay. Sa tingin ko iyon ang punto, kung wala ang mga bubuyog...
At siyempre, bukod sa mga halamang kailangan natin para sa pagkain, nagpapalahi rin sila sa mga ligaw
na halaman, at sa maraming kaso ay hindi pa natin alam ang mga detalye ng polinasyon.
Ngunit maaari tayong maging tiyak na maraming ligaw na halaman ang mawawala kung walang mga bubuyog na magpapalahi sa kanila.
Noong 2006, nangyari ang hindi inaasahan: nagsimulang mamatay ang mga kolonya ng mga bubuyog sa
buong mundo, at walang makapagpaliwanag kung bakit.
Nagsimulang bumagsak ang mga kolonya ng bubuyog sa buong mundo at walang makapaliwanag kung bakit. Habang nagsimulang iulat ng mga
nag-aalaga ng bubuyog ang pagkawala ng 30 hanggang 90 porsyento ng kanilang mga pugad... Iniimbestigahan ng ministeryo ang
honeybee colony collapse disorder Karamihan sa mga pananim sa mundo ay umaasa sa polinasyon ng mga bubuyog. Kung walang
polinasyon, tiyak na mapapahamak ang sangkatauhan. ...kung saan sa 25 bansa hanggang ngayon ay iniiwan ng mga bubuyog ang
kanilang mga pugad at hindi na bumabalik. At gayon pa man, pagkatapos ng lahat ng mga taong ito, wala pang natuklasang sanhi
ng pagkamatay ng mga bubuyog. Kumalat na ito sa Europa, at natukoy na maaaring tuluyang
maubos ang populasyon ng bubuyog sa loob ng 10 taon.
Kasama natin si Maryann Fraizer, Punong Katuwang sa Pagsasanay para sa Pagsasaganang Pukyutan sa Pennsylvania State University.
Ano ang mga klasikong pamantayan para sa pagkamatay ng mga bubuyog na maaaring gamitin ng tagapag-alaga ng
bubuyog upang lumabas, tingnan ang mga bubuyog at sabihin, "Parang isang klasikong kaso ito"?
Ang mga sintomas ay na kahit na ang mga bubuyog ay medyo malusog at malakas, ang populasyon ng mga ganap nang
lumaking bubuyog sa pugad ay unti-unting nababawasan sa loob ng maikling panahon; umaalis ito sa kolonya.
At ang natitira ay maraming supling, ibig sabihin mga batang bubuyog, pulot at polen.
Sa aling mga kontinente naobserbahan ang pagkamatay ng mga bubuyog na ito?
Ang pagbagsak ng populasyon ng mga bubuyog ay talagang naganap sa buong mundo.
Maraming iba pang mga bansa ang nag-uulat ng pagbaba sa populasyon ng mga bubuyog.
Kung ito nga ba ay talagang dahil sa tinatawag na phenomenon ng pagkamatay ng mga bubuyog na kilala bilang
"colony collapse disorder" (CCD), na may tiyak na hanay ng mga pamantayan, ay isa pang tanong.
At iyon ay isa sa mga puntong sinusubukan naming maunawaan sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan sa iba
pang mga tao mula sa iba't ibang bahagi ng mundo.
Ang kasalukuyang pag-aalalang ito ay umiiral na mula pa noong 2006, lalo na sa Estados Unidos, kung saan maraming propesyonal
na tagapag-alaga ng mga bubuyog ang biglang napansin na ang kanilang mga bubuyog, na dati'y malusog hanggang
sa isang tiyak na punto ng taon, ay nakararanas ng malawakang pagkawala sa huling bahagi ng tag-init.
At tila iba sila sa anumang nakita dati.
Kaya't nang dumating ang mga tao sa kanilang mga pugad ng bubuyog, natuklasan nilang wala nang mga bubuyog.
Ang ganitong uri ng pagkamatay ng mga bubuyog, na kilala rin bilang CCD – Colony Collapse Disorder – ay nakakaapekto
sa mga kolonya ng bubuyog sa buong mundo, kung saan ang ilang bansa ay nag-uulat ng pagkawala na umaabot sa 70%.
Iba't ibang dahilan ang binanggit bilang mga nag-udyok.
Ngunit wala sa kanila ang makapagbigay ng tiyak na paliwanag kung bakit biglang tumigil ang mga bubuyog
sa pagbabalik sa kanilang mga pugad – maliban sa isa:
Kamangha-manghang gawaing pananaliksik nina Jochen Kuhn at ng kanyang koponan.
Sa isang eksperimento, nakipagtulungan ang doktor sa walong kolonya ng mga bubuyog at naglagay
ng karaniwang teleponong DECT sa apat sa mga ito.
Sinubaybayan ng mga siyentipiko kung may epekto sa pagbabalik ng mga bubuyog sa kanilang pugad ang
presensya ng teleponong DECT. Nakakabigla ang mga resulta.
Bumalik ang mga bubuyog sa karaniwang dami sa mga pugad kung saan walang inilagay na teleponong DECT.
Gayunpaman, halos walang bumalik na mga bubuyog sa mga pugad na may teleponong DECT.
Walang kahit isang bubuyog ang bumalik sa isa sa mga pugad na naglalaman ng teleponong DECT.
Upang ganap na maunawaan ang kahalagahan ng eksperimento ni Dr. Kuhn, kailangan muna nating
maunawaan kung paano gumagana ang isang DECT na telepono.
Ang dahilan kung bakit maaari kang maglakad-lakad sa iyong bahay at tumawag gamit ang iyong DECT na telepono ay dahil ang base
station ng iyong DECT na telepono ay nagpapadala ng mga elektromagnetikong alon, na
tinatawag na mikroweyb, sa iyong handset.
Ganito mismo ang paraan ng pakikipag-ugnayan ng mast ng mobile phone sa isang mobile phone.
Ang isang teleponong DECT ay sa esensya isang minaturang bersyon ng mast ng mobile phone.
Kung naaapektuhan ang isang bubuyog ng mga sinag mula sa teleponong DECT, tiyak na maaapektuhan
din ito ng mga sinag mula sa mast ng mobile phone.
At dahil sa 4 bilyong gumagamit ng mobile phone sa buong mundo, biglang dumami nang nakababahala ang mga tore ng mobile phone.
Ang magnetikong pandama ng direksyon ng bubuyog ay nagpapahintulot dito na ituon ang sarili gamit
ang mga linya ng larangang magnetiko ng Daigdig.
Isang kasanayan na pinuhunan nito ng milyun-milyong taon ng pag-unlad at pinong pagsasaayos.
Hindi ba halata na maaapektuhan ang ganoong mataas na sensitibidad kahit sa pinakamaliit na
pagbabago sa elektromagnetikong kapaligiran?
Ano, kung gayon, ang ibig sabihin ng napakalaking pagbabagong ito na naganap halos magdamag?
Mayroon bang iba pang mga species na sensitibo sa mga larangang magnetiko?
Isang sensitibidad na sa huli ay nagpapalantad sa kanila sa mga dalas na gawa ng tao?
Sa kasamaang palad, ang pagtuklas ng bagong protinang tinatawag na cryptochrome ay nagpapahiwatig
na ang lahat ng buhay ay may pandama sa magnetismo.
Cryptochrome
Natuklasan ang mga ito sa mga halaman noong dekada 1990. Ang kanilang tungkulin ay sumipsip ng asul na
liwanag, na kinakailangan upang i-regula ang paglago.
Mula noon, natagpuan na sila sa mga insekto, hayop, mamalya, tao, at ibon.
Ang mga cryptochrome ay mga biyolohikal na molekula na tinatawag na protina.
Ginagawa ang mga ito ng ilan sa aming mga gene na tinatawag na CRY genes.
At ang molekulang cryptochrome ay talagang nagreregula ng ating circadian rhythm, kabilang ang produksyon ng melatonin.
Ang ilan sa mga cryptochrome ay tila may tungkuling sumisipsip ng liwanag, kumikilos
bilang mga detektor para sa orasan sirkadiano.
Kaya sila ay isang input para sa ritmo ng araw at gabi na tila mayroon ang maraming uri, halaman man o hayop.
Ngunit noong 2000, inihayag ni Thorsten Ritz ang isang mas nakakabiglang papel para sa cryptochrome.
Sa isang serye ng mga eksperimento sa mga robin, pinatunayan niya na ang kanilang pakiramdam ng direksyon ay hindi
nakabatay lamang sa magnetismo, kundi nagmumula nang direkta sa mga selula ng cryptochrome na matatagpuan sa likod ng mata.
Sa tingin ko, ang mga publikasyon ni Ritz ay kumakatawan sa isa sa mga mahahalagang yugto sa agham.
Dahil iminungkahi niya na ang molekulang cryptochrome na ito – tandaan, ito ang responsable sa pag-impluwensya at pagkontrol ng
mga circadian rhythm – at ito mismo ang molekulang responsable sa pagbibigay sa mga ibon ng kompas, isang magnetikong kompas.
Nakikita ng mga ibon nang literal ang mga magnetic field ng Daigdig, marahil bilang isang maliwanag o madilim
na mantsa na nakapatong sa kanilang larangan ng paningin.
At kapag iginigiling nila ang ulo o katawan, gumagalaw din kasama nila ang tuldok o marka –
katulad ng head-up display ng isang fighter pilot.
Mayroon silang isang bagay na nakikita na nagpapahintulot sa kanila na malaman ang kanilang direksyon habang lumilipad.
Ang paraan niya ng pagsubok nito ay sa pamamagitan ng paglalantad sa mga ibon sa mga larangang may mataas na dalas upang makita
kung ito nga ba ay makagugulo sa kanilang magnetikong kompas.
Lumabas na hindi lamang naagaw ng matinding larangang elektromagnetiko ang migrasyon ng mga robin, kundi
nangyari rin ito kahit sa napakababang lakas ng larangan.
Talagang mahalaga at kawili-wili na kahit napakahina ng mga mataas na dalas na patlang ay nakaapekto sa kompas ng mga robin.
Malinaw na ipinakita ng mga eksperimento ni Ritz na ang selulang cryptochrome na ginagamit sa pag-navigate ay seryosong
naaapektuhan ng mga dalas na gawa ng tao – kahit na ang mga dalas na ito ay mas mababa pa kaysa sa
itinuturing na ligtas ng awtoridad sa regulasyon na ICNIRP.
Lahat ng pag-aaral sa nabigasyon ng hayop, sa ipis, zebra finches, manok, robins – sa lahat ng ito, natuklasan na naabala
ang kanilang magnetic compass ng mga larangang may mataas na dalas na mas mababa pa sa mga limitasyong itinakda ng ICNIRP.
Nagtatrabaho ako sa mga ibon, partikular sa mga ibon at insekto.
Ipinakita ko na sensitibo sila sa mga larangang elektromagnetiko na mas mababa pa sa mga antas ng
ICNIRP na sinasabing ligtas para sa atin bilang mga tao.
Kung titignan mo ang mga halagang ito, na ipinapakita ng pananaliksik na sensitibong tinutugunan ng mga hayop – may ilang
napakahusay na literatura tungkol dito na nagpapakita na ang mga halagang ito ay mas mababa nang malaki kaysa sa
mga halagang pinapayagan tayong malantad at, dahil dito, kinaroroonan din ng mga hayop sa kapaligiran.
May mga ganap na makatwirang siyentipikong dahilan upang paniwalaan na ang mga artipisyal na larangang
magnetiko ay sisira sa tirahan ng ilang mga uri ng buhay.
Sa nakalipas na 25 taon (tala: hanggang 2011), ang iba't ibang uri ng mga species na gumagamit ng mga magnetic field ng
Daigdig para sa nabigasyon ay misteryosong bumaba ang bilang:
dramatikong pagbagsak ng 109 na uri ng mga migratoryong ibon sa Arctic
5 na uri ng paru-paro ang nawala na sa Great Britain
36 na uri ng mga ibon sa baybayin ng Australia ang bumaba ng 75%
10% ng mga uri ng paru-paro sa mundo ay nanganganib na mawala
45% ng mga karaniwang uri ng ibon sa Europa ay bumaba
50% pagbaba ng mga paruparo sa parang sa Europa
Kalahati ng lahat ng kilalang paru-parong Briton ay nanganganib na mawala.
Mga Pukyutan: pagbaba ng hanggang 70 porsyento
62% ng mga migratoryong ibong-tubig sa Asya ay bumababa o nawala na
Mga Australyanong ibong nanghuhukay sa tubig: pagbaba ng 80%
Kalahati ng mga uri ng bubuyog sa Britanya: pagbaba ng hanggang 70%
4 na uri ng bubuyog sa Amerika: pagbaba ng bilang ng hanggang 98%
Ang mga ibon sa bukid ay bumaba nang hanggang 79%
Isa sa walong uri ng ibon sa buong mundo ang nanganganib.
190 na uri ng ibon ang lubhang nanganganib
Gaano na kalaki ang pagbabago ng ating kapaligiran bilang resulta ng mga elektromagnetikong larangan?
Sa nakalipas na 25 taon, nagbago ito nang lubos na hindi na makikilala...
Milyun-milyong beses itong mas malaki pagdating sa enerhiyang elektromagnetiko.
Sinabi ng dating National Radiological Protection Board sa isa sa mga dokumento nito na tinatayang ang kapaligiran ng radyasyon –
kung gusto mong tawagin itong ganoon – ay tumaas nang maraming milyong beses kumpara sa dati
limampung taon na ang nakalipas – maraming milyong beses.
Isang napakalaking pagbabago ito sa kapaligiran ng Daigdig, at tuluyan nitong binabaha ang lahat ng mga likas na senyales,
kabilang ang mga alon ni Schumann, na kung saan tayo ay umunlad.
"Ang pagsukat ng Schumann resonance sa loob o paligid ng isang lungsod ay naging ganap na imposible."
"Pinilit kami ng polusyong elektromagnetiko mula sa mga mobile phone na isagawa ang aming mga pagsukat
sa dagat." Sipi mula kay Dr. Wolfgang Ludwig, pisiko
Isa sa mga dahilan kung bakit napaka-interesante ng mga cryptochrome, lalo na kaugnay ng katotohanang nakakadetek ang mga
tao ng mga magnetic field, ay ang isang kamakailang pag-aaral nina Dr. Foley at ng kanyang mga kasamahan na nagpapakita na
kapag inilagay mo ang human cryptochrome sa mga fruit fly, nagiging sensitibo sa magnetiko ang mga fruit
fly dahil sa presensya ng mga human cryptochrome na ito.
Ipinapakita nito na ang mga cryptochrome ng tao ay sensitibo sa magnetismo, na nakakadetekta sila ng mga magnetic field.
Ang pagtuklas ng selula ng cryptochrome ay nagpasiklab ng muling interes sa pandama ng magnetismo ng tao, isang
pandama na hinulaan ni Robin Baker 40 taon na ang nakalipas.
Hindi ito isang siyentipikong bulag na paglipad. Ito ay isang eksperimento upang malaman
kung may pakiramdam ng direksyon ang mga bata.
Blindfolded at may suot na pangharang sa tenga, iniikot ang paksa ng pagsubok sa isang espesyal na upuan hanggang
hindi na niya malaman kung saang direksyon siya nakaharap.
Humihinto ang upuan at hinuhulaan ng sumasailalim sa pagsusuri kung nakaharap siya sa silangan, kanluran, hilaga o timog.
Ang palagay ay naitala sa isang maliit na kompyuter.
Kung walang pakiramdam ng direksyon ang mga bata, magiging pabigla-bigla ang kanilang mga hula. Ngunit hindi naman.
Ang mga batang may edad na sampu o labing-isa ay mahusay hulaan.
Parang may tunay silang pakiramdam ng direksyon. At tila ito ay isang magnetikong pakiramdam.
Kapag inilakip ng mga siyentipiko ang isang magnet sa ulo ng mga paksa, malaki ang
istorbo nito sa kanilang pakiramdam ng direksyon.
Ito ay kumakatawan sa isang napakalaking hakbang pasulong sa pag-unawa.
At siyempre, nagbubunsod ito ng iba't ibang tanong, tulad ng kung talagang kayang mag-navigate ng mga tao gamit ang
magnetic field ng Daigdig, at kung hindi nila ito ginagawa ngayon, baka ginawa nila ito libu-libong taon na ang nakalipas?
Siyempre, nagbubunsod din ito ng tanong kung maaaring may proseso kung saan talagang natutukoy ng katawan ng tao ang mga magnetic
field, na nagdudulot ng pagkagambala sa mga circadian rhythm.
Na magpapaliwanag sa lahat ng mga negatibong epekto sa kalusugan na madalas nating makita sa mga epidemiolohikal
na pag-aaral tungkol sa kalusugan at mga magnetic field.
Kung may kakayahan ang mga tao na makaramdam ng mga larangang magnetiko, kung mayroon silang parehong kakayahan tulad ng
mga bubuyog, ibon, at paruparo, ibig bang sabihin nito na tayo rin ay kasing-sensitibo sa mga dalas na gawa ng tao gaya nila?
Maaari bang maapektuhan tayo ng mga pagbabago sa ating kapaligiran sa parehong paraan ng pag-apekto nito sa kapaligiran?
Paano mo ilalarawan ang elektrosensitibidad?
Ang elektrosensitibidad ay kapag nagsisimulang tumugon ang mga tao, nagsisimulang tumugon ang
kanilang mga katawan sa mga elektromagnetikong larangan.
Sa pangkalahatan, ang mga elektromagnetikong larangan na kanilang tinutugunan ay walang-wires.
Kaya ito ay komunikasyong walang-wires: Wi-Fi, cordless na telepono, DECT na telepono, mga mobile
na telepono, at mga tore ng mobile na telepono.
Nagpapadala silang lahat ng mga senyales na hindi pa naranasan ng ating mga katawan dati.
At kapag nagsimulang makaapekto ito sa mga tao – nang nagsimula itong makaapekto sa akin – karaniwang una itong
tumatama sa ulo – nagsisimula kang makaramdam ng sakit sa ulo.
Nag-aatubili akong sabihing sakit ng ulo ito, dahil ito ay sakit sa iyong ulo na hindi
maihahambing sa anumang sakit ng ulo na naranasan mo na.
Karamihan sa mga tao ay nagrereklamo ng mga sintomas tulad ng arrhythmia ng puso, kawalan ng tulog,
pananakit ng ulo, mga aberya sa paningin, pagkahilo, iba't ibang uri ng aberya sa pandama o neurosis.
Inaalala nila ang karanasan ng mga hindi pangkaraniwang pakiramdam sa kanilang mga katawan.
Maaari rin talaga nitong maapektuhan ang sistemang endokrin at ang paggana ng thyroid. Ang listahan ay tunay na walang katapusan.
Sa aking partikular na kaso, at hindi ito totoo sa lahat, kapag hindi ako lumabas sa lugar na iyon, nagsisimula akong
makaramdam ng matinding pananakit sa tiyan – at nangangahulugan iyon na huli na, nagkakaroon na ako ng panloob na pagdurugo.
Sa tingin ko, napakaiba-iba ng mga sintomas at napakahirap tanggapin ng mga ugnayang iniuugnay ng mga tao kung wala kang
kaalaman tungkol sa paksa, na karamihan sa mga doktor ay wala.
At hindi iyon kasalanan nila. Hindi tayo sinanay na makilala ang kundisyong ito.
Ito ay napakabago, at ang aming pag-unawa ay lubos pang hindi hinog sa yugtong ito – at ngayon pa lamang ay
nagsisimula pa lamang ang mga unang hakbang upang masuri at lubos na maunawaan ang kondisyong ito.
Tulad ng maraming tao na nakararanas ng elektrosensitibidad, napilitan si Brian na gumawa
ng radikal na pagbabago sa kanyang tahanan.
Ang dalawang silid na ito ay ganap na pinrotektahan ng metal foil.
Ang silid na ito at ang silid-tulugan ay samakatuwid ay mga Faraday cage.
At kung susuriin mo nga ang mga elektromagnetikong larangan o ang mga mikrowa – at ang aparatong ito ay simpleng nagko-convert ng
mikrowa sa mga signal ng tunog – makikita mong ang mast na nasa kabila, mga kalahating milya ang
layo, ay hindi nagdudulot sa akin ng anumang problema.
Nang pinoprotektahan ko ang silid, naglagay ako ng bintanang salamin na may metal na patong – pinapayagan ako nito
na alisin ang karamihan sa mga elektromagnetikong larangan.
Ang mga aspeto ng isang organismo na nagpapahintulot dito na matukoy at tumugon sa mga elektromagnetikong larangan – masasabi
na ang mga salitang ito ay ginagamit sa iba't ibang konteksto.
At kung pag-aaralan mo ito bilang "electrosensitive" – masasabi mong ito ay talagang tugon sa buhay mismo.
Halimbawa, kapag sinisiyasat natin ang isang organismo upang matukoy kung naroroon ang buhay, sa katotohanan ay hinahanap
natin ang presensya ng kuryente – halimbawa, sa electrocardiogram (aktibidad ng puso),
ang ECG, at sa electroencephalogram, ang EEG.
Ang iniimbestigahan namin dito ay ang presensya ng kuryente mula sa mga target na organo, ang utak at ang puso.
At kapag nakikita natin iyon, ito ay tanda na may buhay.
Sa isang diwa, ang mga elektromagnetikong larangan ay bahagi mismo ng buhay sa antas ng selula.
Masasabi na ang lahat ng buhay ay elektrosensitibo.
Sa matinding pagnanais na kumbinsihin ang mga tao na tunay ngang umiiral ang elektrosensitibidad, nagpatala si Brian
at ang ilang iba pang mga nagdurusa sa isang makabago at makasaysayang eksperimento sa Unibersidad ng Essex.
Sa kasamaang palad, ang eksperimento na isinagawa ni Elaine Fox ang naging huling pag-aaral sa paksa.
Kailangan kang pumasok sa isang silid na may kalasag.
Papasok ka doon nang medyo maikling panahon at naka-on ang mastog sa loob ng 10 minuto, naka-off ng 10 minuto,
at saka muling naka-on ng 10 minuto – at doon mo makikita kung mapapansin mo ito o hindi.
At pumasok ako sa silid at sinabi ko sa kanila na hindi ko matutukoy kung nakabukas o nakapatay ang mast.
Bakit ganoon? Dahil mali ang kanilang pag-unawa kung paano ito tutugunan.
Para sa karamihan ng mga tao, hindi ganoon ang kaso. Hindi mo pinapatay ang mast at sasabihin nila, "Oh, nararamdaman ko iyan."
At pagkatapos ay ibinababa nila ang mast at sinasabi ng tao: Ah, ayos na ulit ang pakiramdam ko. Hindi ganoon ang nangyayari.
Naiirita ako sa hay fever, at kapag pumasok ako sa parang na ganito, medyo matagal bago ko maramdaman ang mga epekto.
Ngunit matagal bago ko ito hindi na maramdaman, bago ako hindi na maapektuhan nito.
Maaaring ilayo ako sa parang ng dayami, ngunit makakaramdam pa rin ako pagkatapos ng 24 na oras.
Ang elektrosensitibidad ay nagpapakita ng sarili sa karamihan ng mga tao sa halos ganitong paraan.
Ang paraan ng pag-aayos ng eksperimento ng koponan ay halos imposibleng mapatunayan nina Brian at ng iba pang mga
boluntaryo na sila ay nakararanas ng elektrosensitibidad.
Parang hindi gaanong mahalaga, dahil hindi maipaliwanag na nagpasya ang koponan na tanggihan ang anumang uri ng pagsusuri.
Sa isang banda, tila sensitibo ang mga tao sa iba't ibang bagay.
Sensitibo ako sa 3G na mga mobile phone, halimbawa sa mga GSM na mobile phone. May mga
pagkakaiba sa kung paano gumagana ang modulasyon.
Wala akong ideya kung tama sila sa pagsasabing sensitibo sila, pero kung may kaso ka, makatuwiran na ilantad
mo ang mga tao sa iyong pag-aaral sa eksaktong senyales na sinasabi nilang tinutugunan nila.
Kung, halimbawa, may isang tao na palaging sensitibo sa Wi-Fi pero hindi sa mga mobile phone – kung may
ganoong tao – mas mabuting tiyakin na ang kanilang nalalantad ay Wi-Fi at hindi mga mobile phone.
Pagkatapos ng lahat, nais ng isang tao na patunayan na tumutugon sila sa kanilang inaangkin.
At hindi ginawa rito ang alinman sa mga ganitong uri ng pagkakaiba.
Sa totoo lang, kung inaangkin mong sensitibo ka sa kuryente sa isang bagay, kasabwat ka talaga.
Isa sa mga dahilan kung bakit inisip kong napakahalaga nito ay dahil tinutulungan ko ang mga taong elektrosensitibo.
At ilang buwan bago iyon, talagang bumibisita ako sa isang babae – itinuturing niyang siya ay electrosensitive – at naroon lamang
ako upang subukang tulungan siya; ipaliwanag kung ano ang electrosensitivity at kung
ano ang maaaring sanhi ng kanyang problema.
Sa madaling sabi, naging malinaw na may problema ang babaeng ito, ngunit hindi siya
electrosensitive. Talagang hindi siya electrosensitive.
Ngunit habang nag-uusap kami, napagtanto ko na nag-sign up siya para sa mga pag-aaral sa
Essex upang malaman kung siya ay electrosensitibo.
Halos tumigil ang puso ko. Narito ang isang taong hindi electrosensitive, at nag-enroll siya sa Essex University.
At sinasabi ni Essex sa akin na wala silang anumang pamamaraan sa pagsusuri!
Ang aktwal nilang natuklasan – at ito ay batay sa teksto ng sanaysay mismo – ay isasaayos ko sa sarili kong mga salita.
Sinasabi nito na, batay sa antas ng inaasahang tugon, kakailanganin nila ang humigit-kumulang 132
kalahok sa kanilang pag-aaral upang maipakita ang estadistikal na makabuluhang epekto.
Dahil napakaraming tao sa populasyon, kakailanganin nila ng napakaraming datos para sa kanilang mga pag-aaral
sa pananaliksik upang makapagtibay na ang grupong ito ay malinaw na mas sensitibo kaysa sa grupong iyon.
Nakakuha sila ng 44 na tao. Ibig sabihin noon, mula pa sa simula, isang katlo lamang ng datos na inaasahan
nilang makukuha ang kanilang na-access, kaya hindi sila makakakuha ng anumang impormasyon.
Ang resulta ay natukoy nila ang isang estadistikal na makabuluhang panganib na halata na mula pa sa mga estadistika.
Para sa lahat ng mga taong nagsabing sila ay sensitibo, kitang-kita rin ito na may kahalagahan na humigit-kumulang 90%.
Kaya, ang hangganan kung saan kinikilala ng isang siyentipikong papel na estadistikal na makabuluhan ang isang bagay ay 95%.
Kung hindi maabot ang antas na ito ng katiyakan, hindi ito itinuturing na isang estadistikal na
pangyayari. Maaaring ito ay pagkakataon, swerte, o iba pa.
Sila ay 90% na tiyak na tataas ang panganib, at siyempre hindi ito umabot sa mahiwagang marka kung saan ito
itinuturing na estadistikal na makabuluhang pangyayari.
At dahil dito, itinakwil ito sa pamamagitan ng mga salitang, "Ipinapakita nito na hindi
sensitibo ang mga tao." Ngunit hindi iyon ang punto.
Ang patuloy na pagkakalantad sa mga mast ay nag-iwan ng bakas sa ilang mga paksa ng pagsubok.
Ang ilan ay naging napakasakit kaya kinailangan nilang huminto sa eksperimento.
Patuloy na naramdaman ni Brian ang mga kahihinatnan ng eksperimento kahit matagal na siyang umalis sa Essex.
Nagkaroon ako ng unang kolonoskopiya pitong taon na ang nakalipas, ng pangalawa apat na taon na ang
nakalipas, at ng pangatlo mga isang taon na ang nakalipas.
Ayos lang ako. Ayos lang ako. Oo, tama ang hula mo: may kanser ako sa bituka.
Kaya, mula nang unang dumugo ako hanggang sa inalis ang bituka ko, eksaktong pitong taon iyon.
Nang tanungin ko ang doktor kung gaano katagal bago umunlad ang kanser na ito, sumagot siya, "Pitong taon."
Kaya halos masusubaybayan mo ang buong panahon na nasa Essex ako, at may isang pagkakataon bago iyon na nagdugo
ako, ang pagdurugo na nagpasimula ng kanser sa bituka.
Paano maituturing na ganitong "opisyal na pananaliksik" ang isang lubhang palpak na eksperimento?
Bakit gagawa ang isang napaka-eksperyensiyadong koponan ng ganitong mga pangunahing
at halatang pagkakamali sa kanilang trabaho?
Maaari bang may kinalaman ito sa mga nagbigay ng pondo?
Ang eksperimento sa Essex ay isa sa serye ng mga eksperimento na pinondohan ng MTHR.
Ang kumpanyang ito ay pinapatakbo at pinondohan mismo ng industriya ng mga teleponong selular.
Maaari mo bang sabihin sa akin kung ano ang MTHR at paano ito pinondohan?
Oo, ang programa ng MTHR ay pinondohan nang magkatuwang ng pamahalaang Britanya at ng industriya ng teleponong selular at
nagsisilbi upang saliksikin ang mga posibleng mapaminsalang epekto sa kalusugan na kaugnay ng teknolohiya ng teleponong selular.
Ang ating paksa, kung sino ang nagpopondo ng siyentipikong pananaliksik, ay isang sensitibong paksa.
Marami akong kilalang siyentipiko tulad ko na, kapag nakatanggap ng bagong pag-aaral na babasahin, unang tinitingnan
ang likod na pabalat para makita kung sino ang nagpondo nito.
Sa tingin mo ba ay maaaring may hidwaan sa interes kaugnay ng pagpopondo mula sa industriya ng mobile phone
pagdating sa pananaliksik tungkol sa mga nakasasamang epekto?
Aba, siyempre may mga posibleng salungatan sa interes, at iyon ang dahilan kung bakit kailangang maingat na
pamahalaan ang isang programang pananaliksik na ganito.
Malawak ang aking pakikipagtulungan sa industriya ng telekomunikasyon dahil ako ang nag-oorganisa ng
mga gawain sa komunikasyon bilang kinatawan dito, kaya matagal ko nang nakikipag-usap sa mga taong ito.
Sa tingin ko gusto nilang maging obhetibo, pero ginagabayan sila ng tubo, lalo na sa isang pamilihan kung saan nagkakumpetensya
sila para sa bahagi ng merkado, kaya maaaring magpondo sila ng pananaliksik, ngunit halos
kapareho sila ng industriya ng parmasyutiko.
Malinaw na kumukuha sila ng mga taong nasa panig na nila.
Ang mga siyentipiko ay hindi mga pop star; hindi sila kumikita ng malaking pera.
May mga bahay silang pinopondohan, at may mga pamilya silang kailangang alagaan.
Sino ang makapagsisisi sa kanila kung makarating sila sa maling konklusyon?
Hindi ka makakahanap ng ibang trabaho, kahit doon.
May mga sikolohikal na presyur, kahit walang tunay na presyur, na maaaring naroroon o hindi naroroon sa bawat indibidwal na kaso.
Ngunit tiyak na may papel ang sikolohikal na presyur na sumunod at mapasaya ang organisasyong nagpopondo sa kanila.
Pakiramdam mo ba na obligado ka?
Oo, pakiramdam mo'y obligado ka. Pakiramdam mo'y obligado ka.
May ilang talagang matibay na estadistika na nagpapakita na pagdating sa mga epekto ng mga elektromagnetikong larangan, ang
mga pag-aaral na pinondohan ng mga kumpanyang nagbibigay ng kuryente, ibig sabihin ng industriya ng kuryente o ng industriya
ng radyo o ng industriya ng mobile phone, ay pinondohan nila.
Ang mga pag-aaral na ito ay karaniwang may makabuluhang negatibong resulta.
Sa kabilang banda, ang mga pag-aaral na pinondohan nang malaya sa loob ng mga unibersidad at iba pa ay karaniwang hindi ganoon.
Isang hamong larangan ng pananaliksik ito.
Hindi madaling magsagawa ng ganitong uri ng pag-aaral, at dahil sa mga limitasyon ng pananaliksik na
kinasasangkutan ang mga taong paksa, hindi kailanman magkakaroon ng perpektong kapaligiran sa pananaliksik.
Palaging may mga paghihigpit.
Totoo bang sakit ito? Oo, ganap nga.
Sa kasalukuyan, sinasabi ng WHO na ito ay totoo at ang mga sintomas ay maaaring maging malubha at nakakapagpahina.
Ang mga datos tungkol sa elektrohipersensitibidad ay nasa 2–3%.
Ito ang mga taong ang buhay ay labis na naapektuhan ng kondisyong ito.
Ngunit tulad ng nabanggit ko kanina, 100% ng mga tao ang tumutugon dito sa antas ng selula.
Ibig sabihin nito, ang mga kahihinatnan para sa sistemang pangkalusugan ay maaaring napakalaki
kung hindi ito seryosohin nang sapat o kilalanin.
At malamang na mas mataas ang bilang ng mga taong may banayad o katamtamang elektrosensitibidad kaysa sa dati nating inaakala.
Bagaman kinikilala ng WHO ang elektrosensitibidad, ang Sweden lamang ang bansa na tumutulong sa mga naapektuhan.
Sa kasalukuyan, 2.5–3% ng populasyon ang tinatrato doon.
Ano ang ibig sabihin niyan para sa atin?
Ito ay tumutukoy sa isang cassette na pagre-record ng isang eksperimentong koneksyon sa pagitan ng isang
karaniwang telepono at isang natatanging mobile na handset.
Isang dial tone – at talagang kahanga-hanga iyan!
Dahil isang bagay ang magpadala ng isang pag-uusap, ngunit ibang bagay naman ang magpadala ng tumpak na digital na impormasyon.
Ngayon ay isang direktang tawag papunta sa institutong pananaliksik sa Chelmsford (Essex,
Inglatera), na nagpino ng teknolohiyang ito.
Dapat nasa kabilang dulo si Liz Charnock.
Sa pagpapakilala ng mga teleponong selular noong dekada 1980, kinailangan ang isang network ng mga antena para sa mga ito.
Mula noon, nagtayo ang mga kumpanya ng telekomunikasyon ng mahigit limang milyong mast sa buong mundo.
Ipinagmamalaki nilang punuin ang hangin ng mga frequency ng microwave, ngunit hindi sila nagsagawa ng kahit isang pag-aaral
upang matiyak na walang pangmatagalang pinsala sa kalusugan.
Itinayo sila nang hindi muna tinitiyak na ligtas sila.
Salamat sa iyong tulong.
Napakasamâ, hindi ba?
Oo, at palagi rin itong naroroon; ang kapansin-pansin ay hindi ito tumitigil.
Patuloy itong naglalabas ng radyasyon – nagmumula ito sa mga mast – kung nakikita mo ang mga mast, nalalantad ka rito.
Sa totoo lang, kahit hindi naman, nakalantad ka pa rin dito sa distansyang ito, dahil dumadaan ito sa mga
pader na kongkreto at iba pang mga bagay. Medyo na-mabagal ang tunog nito, pero kaunti lang.
200 hanggang 300 metro ang layo mula sa mast, palagi kang naeeekspos dito.
Kapag naririnig mo ito, nagbabago ang lahat. Oo. Paano kung makita mo ito?
Parang araw-araw mong nakikita ang smog.
Sa isang ulap ng mga artipisyal na dalas na patuloy na nakapaligid sa atin at nang hindi sinisiyasat ang
kanilang kaligtasan – hindi kaya nakapagtataka na nagsisimulang tumugon ang katawan ng tao rito?
Mga sampung taon na ang nakalipas. Nasa tatlumpu ako noon.
Wala pang kanser sa suso sa aking pamilya hanggang ngayon. Napakamalusog ng aking pamumuhay.
Nanirahan ako sa tabi ng poste ng telepono sa loob ng maraming taon, pitong taon noon.
Nakatayo siya sa layong 100 metro mula sa bahay ko.
Sa loob ng maraming taon, nagkaroon ako ng mga sintomas na hindi kaugnay sa mga mast, dahil noong panahong
iyon wala akong alam tungkol sa elektrosensitibidad.
Nakararanas ako ng pagkahilo, problema sa pagtulog, pananakit ng ulo, matatalim na kirot
sa ulo, at madalas akong pumupunta sa doktor.
Sinabihan ako na stress o virus lang daw iyon. At bigla na lang, na-diagnose akong may kanser sa
suso. Ito ang pinakamalaking pagkabigla sa buhay ko.
Sa una, inakala kong malas lang ako, na ako ang may kasalanan. Pagkatapos ay nagsimula ang paggamot.
At nakasalamuha ko ang ilang kapitbahay doon sa ospital – nakatira ako sa isang napakaliit na nayon.
At nakilala ko rin ang mga kapitbahay na ito, mga kabataang babae – ako ang pinakabatang nasa
tatlumpu, ang iba ay nasa apatnapu o maagang limampu.
Lima sa amin ang naroon, lahat ay sabay-sabay sa loob ng anim na buwan na may parehong diagnosis ng kanser sa suso.
May labingwalong bahay lamang sa aming nayon, na matatagpuan sa paligid ng mast ng selpon.
Kaya nagpasya si Eileen na magsagawa ng isang surbey upang malaman kung ang iba ay nakararanas din ng biglaang karamdaman.
Napanginig kami sa resulta. Maraming tao ang nag-ulat ng parehong mga sintomas na matagal ko nang dinanas sa
loob ng maraming taon. Ang pananakit ng ulo, ang pagkahilo.
Ngunit mayroon ding ibang mga kabataang babae sa baryo na may problema sa pagkamayabong at mga precancerous na lesyon sa
cervix – o isang babae na may mga bukol sa suso dahil sa kanser.
At may iba pang uri ng kanser sa lugar.
Isang kapitbahay, na 51 taong gulang pa lamang, ay nagkaroon ng motor neurone disease at sa kasamaang-palad ay
pumanaw. Sa totoo lang: isang kakila-kilabot na karamdaman.
Naapektuhan nito ang 77 na tao mula sa mga bahay na ito.
Oo, tinatayang 70% ng mga nakaranas ng mga biyolohikal na epekto sa paglipas ng mga taon – mga problema
sa pagtulog, pantal sa balat, bukol sa suso o kanser.
Oo, malaking epekto ito sa mga tao sa nayon na ito.
Sa tingin ko ito ay isang napakalaking pandaigdigang problema.
Natuklasan na namin mula noon na hindi kami ang nag-iisang grupo ng mga kaso ng kanser sa paligid ng isang tore ng mobile phone.
Maraming kumpol ng kanser malapit sa mga pylong.
Nakipagtulungan kami sa isang siyentipiko sa lugar, kung saan sinuri namin ang iba pang mga
poste na matagal nang nakatayo sa ibang mga lugar.
At nagsagawa rin kami ng iba pang mga surbey at natuklasan din namin ang mataas na insidente ng kanser.
Sa napakaraming mga teleponong selular at mga mast at isang industriya ng teleponong selular na nagkakahalaga ng
trilyon-trilyon, inaasahan mong mayroon nang itinatag na mahigpit na ahensiya ng pamahalaan, isang awtoridad na nagsisiguro
na ang industriya ng telekomunikasyon ay gumagana nang ligtas.
Isang taong nagtatakda ng mahigpit na mga hangganan na nagpoprotekta sa populasyon – isang taong tinitiyak na
ang mga bagay na ating nalalantad ay ganap na ligtas.
Sa kasamaang-palad, wala sa mga iyon. Ang meron tayo ay ICNIRP.
Itinatag ang ICNIRP sa Europa mga 20 taon na ang nakalipas upang pag-aralan ang hindi ionising na radyasyon.
Ito ang Pandaigdigang Komite para sa Proteksyon laban sa Hindi Ionizing na Radyasyon, at ang tungkulin nito ay
suriin ang lahat ng nailathalang literatura at buodin ito:
Iyan ang tiyak na sinasabi ng agham.
Hindi ka makakapasok sa pamamagitan ng pagboto. Inaanyayahan kang sumali kung isa ka sa mga piniling indibidwal.
Kaya't palagi itong tinutukoy ng industriya, dahil doon nakapugay ang mga ugat nito.
Tama. Kaya, mayroon kaming pamantayan na itinakda nila, na inampon ng karamihan sa mga bansang Europeo, at ito ay inirerekomenda
mismo ng Komisyon ng Europa, kasama ang panel ng mga eksperto.
Gayunpaman, ang mga patnubay na ito ay nakabatay sa mga pamamaraan ng konstruksyon na alam nating may
ugnayang sanhi at bunga sa mataas na dalas na radyasyon.
Ang tanging senaryo na umiiral sa kasalukuyan kaugnay ng enerhiyang nakapaligid sa atin sa dalas na iyon, gaya ng
radyasyon mula sa mga mobile phone, mga mast ng mobile phone at cordless phone – sa madaling salita, lahat ng iba't ibang
komunikasyon na aparato na ginagamit natin araw-araw – ay kapareho ng karaniwan nating nakakaalam mula sa mga microwave oven.
Kung gagamit tayo ng sapat na enerhiya at itutok ito sa isang sapat na maliit na lugar, mapapainit natin ang
tisyu, at mapapainit din natin ang lahat ng bagay na naglalaman ng isang tiyak na halaga ng tubig.
Wala sa mga kasalukuyang gabay ang may kinalaman sa pangmatagalang pinsala sa kalusugan o kanser. Wala ni isa man, ni isa lang.
Lahat sila ay idinisenyo upang magdulot ng mga epekto ng init o agarang epekto gaya ng
pamumuro ng balat o pagkirot ng kilay o katulad nito.
Walang sinuman ang makapagtukoy ng pangmatagalang pinsala sa kalusugan.
Kaya sa tingin mo na kapag mas mababa sa 40 ay hindi ito mahalaga, walang kahulugan...
Walang saysay ito. Walang intensyon na protektahan laban sa pangmatagalang pinsala sa kalusugan.
Ang ICNIRP ay... aba, ang ICNIRP ay ganap na walang kahulugan.
Halimbawa: Kung gusto mong matiyak na walang sinuman ang lalagpas sa limitasyon ng bilis sa paaralan, itakda
ang limitasyon ng bilis sa 10,000 kilometro bawat oras.
Sa ganoong paraan, susundin ito ng lahat at walang magmamaneho nang masyadong mabilis.
Maaari kang dumaan sa paaralan nang 999 km/h at masunod pa rin ang "limitasyon."
Ang komiteng tagapayo ay hindi kasalukuyang inatasang suriin ang ebidensya na may kaugnayan sa proteksyon ng publiko.
Kaya ang ICNIRP ay umiiral lamang upang matiyak kung ano ang 100% na katotohanan, at ang anumang
hindi 100% na katotohanan ay hindi nito pinapansin.
Tama. Pag-uusapan nila ito, bibigyang-buod nila kung ano ang magagamit, kung ano ang hindi
magagamit, at kung ano pa ang kailangang malaman.
At iyon na iyon. Iyan lang ang iniwan nila. Walang rekomendasyon – wala talaga, dahil hindi
nila ito itinuturing na kanilang responsibilidad.
Halos bawat bansa ay nagtatakda ng mga limitasyon sa pampublikong pagkakalantad para sa
teknolohiyang radyo batay sa mga alituntunin ng ICNIRP.
Ang mga alituntunin ng ICNIRP ay walang kinalaman sa pangmatagalang pinsala sa kalusugan na
dulot ng pagkakalantad sa teknolohiyang radyo.
Tara, susubukan kong tumawag.
Kapag sinubukan mong tumawag sa isang tao, halos palagi nang nagsisimula ang mataas na
dalas na transmisyon sa magkabilang direksyon.
Sige, subukan natin. Oh, wow!
Sa sandaling kumonekta ito; iyon ang call mode, iyon ang ginagawa ng mobile phone.
Ito ba ang mga alon na mula sa aking cellphone papunta sa base station at ipinapadala mula doon?
Iyan ang ginagawa ng iyong mobile phone sa lahat ng oras kapag may reception ka at ginagamit mo ito.
Nakakatakot.
At ang iyong mobile phone ay talagang ipinapadala ito sa iyong ulo sa lahat ng oras kapag tinawagan mo
ang base station at ginamit mo ang iyong telepono.
Mga teleponong selular
Mahirap isipin ang isang teknolohiyang pumasok sa ating buhay nang kasing bilis ng teleponong selular.
Dalawampu't limang taon na ang nakalipas, itinuturing lamang itong isang gimik.
Sa ngayon, 4 bilyon sa atin ang may-ari ng isa.
Sa karaniwan, nagkakaroon ang mga bata ng kanilang unang cellphone sa edad na walo.
Ang mga teleponong selular ay gumagana sa pamamagitan ng pagpapadala at pagtanggap ng
mga microwave na dalas mula sa base station.
Kapag itinapat mo ang mobile phone sa iyong tainga, hindi maiiwasang maekspos ang iyong utak sa mga alon na ito.
Naaapektuhan ba ng impluwensiyang ito ang utak?
Isang bagong pag-aaral ng mga Amerikano ang nagpapakita na tiyak na ganoon nga.
Si Dr. Nora Volkow ang nagsagawa ng pag-aaral na ito.
Sinuri ni Dr. Volkow at ng kanyang koponan ang 47 malulusog na indibidwal sa loob ng isang buong taon.
May mga mobile phone ang mga kalahok sa kanilang kanang at kaliwang tainga.
Isa sa kanila ay gumagana ngunit naka-mute, ang isa naman ay naka-patay.
Gumamit si Dr. Volkow ng kagamitan sa pag-iimahen ng utak upang malaman kung gaano karaming
glucose ang gagamitin ng utak habang naeeekspos.
Ito ay isang napakasensitibong palatandaan kung may mga pagbabago sa aktibidad ng utak na maaaring sanhi ng
isang stimulator – sa kasong ito, isang mobile phone.
Kapag ang utak ay na-stimula, kumokonsumo ito ng glucose, tulad ng kotse na kumokonsumo ng gasolina.
Ang pagkakalantad sa isang mobile phone sa loob ng 15 minuto ay nauugnay sa pagtaas ng paggamit ng glucose
sa utak, na nagpapahiwatig na na-aktiba ang utak ng mga radio frequency ng mobile phone.
Ang kanang bahagi ng utak, na napakalapit sa antena, ay nagpakita ng pinakamalaking pagtaas ng aktibidad
metaboliko kumpara noong nakapatay ang mobile phone.
Bagaman napakahina ng mga dalas ng radyo na inilalabas ng kasalukuyang teknolohiya ng mga teleponong selular,
kaya nilang i-aktiba ang utak ng tao at magkaroon ng epekto.
Nang ginamit ang mobile phone sa silent mode, ipinakita ng eksperimento ni Dr. Volkow na nagpapakita ang utak ng tao
ng tugon sa metabolismo sa mga mikrowawo ng mobile phone.
Isang reaksiyong metaboliko sa mga antas na lubos na mas mababa sa legal na limitasyon.
Isang bagay na sinasabing imposible ng marami.
At ang reaksiyong naitala ni Dr. Volkow ay pangalawa lamang sa isang mas malaking alalahanin:
Ang paraan kung paano talaga sinisipsip ng utak ang mga sinag ng microwave. Ito ay naging kilala bilang halagang SAR.
Ang SAR ay nangangahulugang tiyak na antas ng pagsipsip.
At iyon ang sukatan kung gaano karaming mga radio wave ang nasisipsip ng katawan ng tao sa
isang takdang oras at sa isang takdang dami.
Ito ang pagsukat ng epekto ng pag-init na dulot ng isang radyo transmitter sa katawan ng tao.
Ang SAR ay sinusukat sa sumusunod na paraan. Ginagamit ang isang artipisyal na ulo.
Puno ito ng isang halo ng glucose na inaasahang kumakatawan sa utak ng tao.
Sinusukat ng test device ang dami ng radyasyon ng mikrowawo na tumatagos sa bungo ng modelo.
Ang halaga ng SAR ay kinakalkula batay sa kung gaano karaming enerhiya ang nasisipsip.
Para sa EU, ang limitasyon ay 2 watt bawat kilo para sa 10g na karaniwang tisyu.
Para sa USA, ito ay 1.6 W/kg sa loob ng 1 g ng karaniwang tisyu.
Mas mahigpit ang itaas na limitasyon sa USA kaysa sa EU, ngunit ang ibang mga bansa tulad ng Australia
at New Zealand ay gumagamit ng mga limitasyon ng EU.
Ang ilan sa mga pinakasikat na teleponong selular sa merkado ay naglalabas ng napakaraming radyasyon ng mikrowawe
kaya ang kanilang SAR na halaga ay nasa itaas na hangganan.
Bawat milimetro ng bungo ay tumutulong protektahan ang utak mula sa radyasyon ng microwave, kaya
nababawasan ang halaga ng SAR ng teleponong selular.
Karaniwang natatanggap ng mga bata ang kanilang unang mobile phone sa edad na walong taong gulang.
Ang bungo ng isang walong taong gulang ay mas manipis nang makabuluhan kaysa sa bungo ng isang matanda.
Umaasa ka sana na sinusubok ang mga teleponong selular gamit ang kapal ng bungo na katumbas ng sa isang bata.
Ang ulo ng SAM ay isang malaking bungo ng tao na may karaniwang hugis.
Ang karaniwang sukat ng 10,000 ulo ng tao ang ginamit upang likhain ang SAM phantom head na
ito, na kumakatawan sa karaniwang bungo ng tao...
Siyempre, ang ulo ng isang karaniwang matanda ay mas malaki nang malaki kaysa sa ulo ng isang walong taong gulang na bata.
Ngunit nang tanungin namin ang kumpanyang gumagawa ng SAM phantom head, natuklasan namin na mas malala pa pala ang katotohanan.
Ang modelong pagsusuri ng SAM ay hindi simpleng karaniwang halaga ng 10,000 tao, kundi karaniwang halaga ng
10,000 sundalo sa Hukbong Katihan ng Estados Unidos.
At tiyak na mas malaki at mas makapal ang ulo ng mga tauhan ng Hukbong Katihan ng Estados
Unidos kaysa sa karaniwang walong taong gulang.
Kaya't malamang na kung susubukin ang mga cellphone sa bungo ng isang walong taong gulang, karamihan ay hindi pumasa.
Sino ang nagtatakda ng mga patnubay?
Ito ang mga tao mula sa komite na tinatawag na ICNIRP.
Ang mga taong nagtatrabaho sa mga mobile phone ay mga bio-inhenyeriya.
Wala silang ideya kung ano ang nangyayari sa loob ng isang buhay na selula, pero mayabang silang nagsasalita tungkol dito.
Inaakala nila na ang tanging bagay na maaaring makaapekto sa kagalingan ng isang buhay na organismo ay
kung sapat ba ang lakas nito upang painitin ang tisyu.
Ngunit para bang sinasabi mo, "Alam natin na kapag pinakuluan natin ang itlog, magiging matigas ito."
Ang hindi nila alam ay kung hindi nila pakuluan ang itlog, ito ay magiging manok.
Wala silang kahit kaunting ideya kung paano ito nangyayari. Pero kahit ganoon, nagsasalita pa rin sila na para bang alam nila.
Noong 2011, binago ng World Health Organisation ang klasipikasyon ng panganib sa mga teleponong selular, muling inuri ang mga ito
bilang posibleng nakakagambala sa pagbuo ng kanser sa tao dahil sa mas mataas na panganib na magkaroon ng glioma, ang uri
ng bukol sa utak na nauugnay sa paggamit ng teleponong selular.
Ano ang nag-udyok ng biglaang pagbabago ng katayuan na ito?
Maraming pag-aaral na ang isinagawa tungkol sa posibleng epekto sa kalusugan ng mga mobile phone.
May ilan na nagpapakita ng epekto. May ilan na walang ipinapakita.
Ngunit ang pinaka-kumbinsidong pag-aaral ay nagmula kay Lennart Hardell.
Pinamunuan niya ang pinakamalaki at pinaka-makabuluhang proyektong pananaliksik na kailanman isinagawa.
Pinagsama niya ang sarili niyang gawa sa mga gawa ng iba mula sa buong mundo.
Mula pa noong unang bahagi ng dekada 1990, pinag-aralan nila ang mga gawi sa paggamit ng
telepono ng mahigit 2,000 katao sa buong mundo.
Mga taong may bukol tulad ng astrocytoma at acoustic neuroma, ang mga bukol sa utak na karaniwang iniuugnay sa
paggamit ng mobile phone dahil sa kanilang kalapitan sa tainga.
Nakakagulat ang mga resulta. Napagpasyahan nila na ang paggamit ng mga mobile phone ay
talagang nagpapataas ng panganib ng mga bukol sa utak.
At natuklasan din nila kung bakit walang ipinakitang epekto ang mga naunang pag-aaral.
Sa tingin ko, mas maraming ebidensya na ito ay carcinogenic kaysa sa posibleng carcinogenic lamang.
Pero sa tingin ko naiintindihan ko ito sa isang paraan, dahil karamihan sa mga kanser na darating ay wala pa roon.
Hindi pa sapat ang tagal ng paggamit ng mga tao sa mga teleponong selular para maging maliwanag ang tunay na mga epekto.
Tulad ng sa ibang mga carcinogen, kailangan ng hindi bababa sa sampung taon upang makita ang epekto mula sa pagkakalantad.
Dahil nagsimula lamang ang pagsabog ng mobile phone noong huling bahagi ng dekada 1990, hindi nakapagtataka na ngayon pa lamang
natin nakikita ang mga epekto. At ito ay nangyayari ngayon.
Ano ang ginagawa ng industriya ng telekomunikasyon upang protektahan ang mga gumagamit nito mula sa mga bukol sa utak?
Isang sulyap sa mga manwal ng kaligtasan ay nagpapahiwatig na mas nababahala sila sa kanilang sariling proteksyon.
Ang modelong ito ng wireless na aparato ay sumusunod sa mga legal na kinakailangan kaugnay ng pagkakalantad sa mga
radio wave. Kapag ginamit ayon sa inilarawan sa seksyong ito, sumusunod ito sa mga legal na alituntunin.
Panatilihin ang BlackBerry na aparato nang hindi bababa sa 2.5 cm ang layo mula sa iyong katawan, kabilang ang
tiyan ng mga buntis at kabataan! Bawasan ang oras ng pagtawag!
Sa likod ng halos bawat mobile phone, may mga tagubilin kung gaano kalayo ito dapat hawakan mula sa katawan.
Mga tagubiling lubos na hindi praktikal sa karamihan ng mga kaso.
At ano ang mangyayari kapag pinondohan ng industriya ng telekomunikasyon ang
pananaliksik tungkol sa pinsalang idinudulot nito?
At natuklasan ng pananaliksik na ito na may epekto ang paggamit ng mobile phone sa pag-unlad ng kanser.
Gayunpaman, karaniwan nilang itinatago ang pananaliksik na ito para sa kanilang sarili.
Hindi talaga natin alam kung ano ang iniimbak natin gamit ang EMF dahil karamihan sa mga epekto ay pangmatagalan,
at, gaya ng sinabi mo, laganap ang ating pagkakalantad.
At malawakang pag-asa sa mga ito.
Hindi pa talaga namin maintindihan kung ano ang ginagawa namin.
Bagaman malinaw na ipinapakita ng epidemiolohiya na ang paggamit ng mobile phone ay
nagpapataas ng panganib na magkaroon ng bukol sa utak.
Ang kailangan makita ng mga tao ng ICNIRP ay isang malinaw na sanhi at bunga; kung paano ito nangyayari, ano ang
mekanismo, at kung paano eksaktong nagdudulot ng kanser.
Maaaring halata na ang isang nilalang na lubos na nakaayon sa mga dalas ng Daigdig at napakasensitibo sa larangang magnetiko
nito ay magkakaroon ng reaksyon sa mga artipisyal na mikrowa.
Ngunit sa loob ng maraming taon, ipinagtanggol ng industriya ng telekomunikasyon ang kanilang mga
kilos sa pamamagitan ng pagtatanong ng parehong tanong.
Paano nagdudulot ng kanser ang isang mobile phone?
Lumalabas na mali ang tanong na kanilang tinanong.
Paano pinipigilan ng isang mobile phone ang paggaling ng kanser sa katawan ng tao?
Ang sagot ay: melatonin.
Nakikita mo, ang melatonin ay isang hormon, at maniwala ka man o hindi, ito ay ginagawa sa utak.
Ginagawa ito sa pineal gland ng utak at may napakalakas na katangiang antioxidant kumpara sa mga bitamina, halimbawa:
Limang beses na mas malakas ang melatonin kaysa sa bitamina C at dalawang beses na mas malakas kaysa sa bitamina E.
At ipinamamahagi lamang ito sa gabi.
At eksakto sa gabi natin ito kailangan, dahil iyon ang oras ng pagtulog natin at
inaayos ng utak ang mga selula sa ating katawan.
At doon nagsisimula nang gumana ang melatonin.
Bawat araw, nawawalan ang ating mga katawan ng humigit-kumulang kalahating bilyong selula.
At nangyayari tuwing gabi na pinapalitan ng ating katawan ang mga selulang ito sa pamamagitan ng isang proseso na
tinatawag na mitosis ng selula, ang paghahati ng mga selula.
Ano ang ginagawa nito: Sinisepel nito ang tinatawag na mga free radical.
Ang mga libreng radikal na ito ay aktwal na ang sobrang mga elektron na naiwan mula sa proseso ng produksyon ng
enerhiya, na kailangan natin upang maibalik ang ating sarili.
Tuwing gabi, kapag muling nabubuo ang ating mga katawan, milyun-milyong malayang radikal na selula
ang nalilikha bilang by-product ng mitosis ng selula.
Ang mga selulang may libreng radikal na ito ay sumasalakay sa malulusog na selula.
Karaniwang tinatanggap na ang mga selula ng malayang radikal ang pangunahing sanhi o salik sa karamihan ng mga kanser.
Ang pinakamahalagang depensa ng ating katawan laban sa mga libreng radikal na ito ay ang
pinakamalakas nitong antioxidant: melatonin.
Pumasok ito sa daluyan ng dugo at kumikilos bilang isang likas na antioxidant, isang likas na ahente laban sa kanser.
Ang melatonin ay isang napakalakas na ahente laban sa kanser.
Gumaganap ito bilang tinatawag na oncostatic na ahente, na nagpoprotekta sa iyo mula sa kanser.
Pinangangasiwaan din nito ang iyong siklo ng pagtulog at paggising, tinitiyak na makakakuha ka ng
mahimbing na tulog sa gabi at ng tamang dosis ng melatonin.
Ito ay isang molekula na panlaban sa pagtanda. Sa madaling salita, sinisipsip nito ang mga free
radical at ginagawang mukhang mas bata ang iyong balat.
Ang melatonin ay ang himalang lunas ng katawan na humuhuli sa mga libreng radikal na nagdudulot ng kanser.
Mayroon kaming 12,000 pag-aaral sa aming laboratoryo na nakalap namin sa paglipas ng mga taon, na mas marami kaysa
sa anumang nailathalang pag-aaral tungkol sa paracetamol, isang karaniwang gamot sa pananakit ng ulo.
May makabuluhang mas mataas na interes sa agham sa melatonin kaysa sa paracetamol.
Ano ang mga kahihinatnan ng nabawasang sekresyon ng melatonin?
Oo, kung mababa ang antas ng melatonin mo, humihina ang iyong immune system.
Sa simula, kadalasan ay nahihirapan kang matulog, ibig sabihin hindi ka makatulog o, kung
makatulog ka man, hindi ka makabalik sa pagtulog.
Maaaring may problema ka sa puso dahil pinoprotektahan din ng melatonin ang iyong puso.
At mas madalas kang magkasakit dahil hindi gumagana nang maayos ang iyong immune system.
Ito ang ilan sa mga bagay na nangyayari kapag mababa ang iyong antas ng melatonin.
At, halimbawa, ang karaniwang babae na may kanser sa suso ay mayroon lamang isang-sampu ng melatonin
kumpara sa isang normal na babae ng kanyang edad.
At sa mga taong may kanser sa prostate, mas mababa sa kalahati ng dapat nilang melatonin ang nasa kanila.
Ang mga batang may autism ay may mas mababa sa kalahati ng antas ng melatonin na dapat sana ay mayroon sila.
Nababawasan ang melatonin ng mga manggagawa sa night shift dahil nagtatrabaho sila sa gabi at naeeekspos sa liwanag.
Hindi sila gumagawa ng melatonin sa gabi, na kilala na nagpapataas ng panganib ng kanser sa suso ng 50%.
At unti-unting inuri ng International Agency for Research on Cancer (IARC) ang pagtatrabaho sa gabi bilang
posibleng carcinogenic dahil sa pagbawas ng melatonin.
Maraming pag-aaral na ngayon ang nagpapakita na ang mga taong nagtatrabaho sa gabi o ang mga bulag ay may
ibang antas ng kanser kumpara sa karaniwang populasyon.
At karamihan sa mga pag-aaral na ito ay sumusuporta sa pananaw na ang kakulangan o pagbaba ng antas
ng melatonin ay may negatibong epekto sa kalusugan.
Dahil ang katawan ay nagre-regenerate lamang sa gabi, ang melatonin ay ginagawa lamang kapag
naramdaman ng pineal gland na walang liwanag.
At ang nangyayari ay sensitibo ang pineal gland sa liwanag.
Matatagpuan ito nang eksakto kung saan natatanggap ng iyong utak ang mga signal mula sa
iyong mga mata at nagkakasalubong sa gitna.
Tinatawag itong suprachiasmatic nucleus.
At ang mga koneksyon mula roon ay direktang pumupunta sa glandulang pineal upang ipaalam kung may liwanag o wala.
Kapag may liwanag, sabay na naaabala ang mga senyales na nais ipadala ng utak sa ating mga selula upang maayos ang mga ito.
Kaya walang saysay na magpadala ang utak ng mga senyales sa ating mga selula para sabihan silang ayusin ang kanilang
sarili kapag napakaraming sagabal na hindi nila ito maririnig.
Kaya naghihintay ito, naghihintay ang utak hanggang sa dumilim.
Anong pananaliksik ang nagpakita na ang mga elektrikal na larangan, mga magnetikong larangan, o mga
radio wave ay may epekto sa produksyon ng melatonin?
Oo, sa katunayan, ang Battelle Institute sa Amerika ay nagsasagawa ng maraming pag-aaral tungkol sa
paksang ito mula pa noong huling bahagi ng dekada 1970.
At ang kanyang mga siyentipiko, sina Barry Wilson, Dick Stevens, at ang mga taong ito ay nagsimulang mag-isip
tungkol dito, dahil alam natin na humihinto ang utak sa paggawa ng melatonin kapag binuksan mo ang ilaw.
Kaya inisip nila, baka hindi matukoy ng ating utak ang pagkakaiba ng mga larangang elektriko na artipisyal nating
nililikha at ng natural na liwanag na alam nating naroroon sa araw, dahil hindi naman tayo gumagawa ng melatonin sa araw.
May napakahusay na mga biyolohikal na dahilan para dito.
Kaya inakala nila na pipigilan ng mga larangang elektriko ang sintesis ng melatonin, na magdudulot naman ng kanser,
lalo na kanser sa suso sa mga kababaihan, dahil hindi na nila magkakaroon ng karaniwang proteksyong immunolohikal.
Kaya ba iniintindi ng utak ang mga radio wave bilang mga light wave?
Oo, hindi natin sila matutukoy.
May dalas din ang nakikitang liwanag.
Ang hipotesis na hindi matutukoy ng pineal gland ang pagkakaiba sa pagitan ng mga dalas ng liwanag at mga dalas
na gawa ng tao ay napatunayan nang walang alinlangan sa pamamagitan ng masaganang pananaliksik.
Direktang mapipigil na epekto ng mahihinang larangang magnetiko (50 Hz at 16 2/3 Hz) sa sintesis ng melatonin sa
pineal gland ng mga Dzungarian hamster (Phodopus sungorus)
Ipinapakita ng mga resulta ng kasalukuyang pag-aaral na ang mga mababang-frekuwensiyang larangang magnetiko
ay kayang magpababa ng produksyon ng melatonin sa mga hiwalay na pineal gland ng hamster.
... bawasan ang produksyon ng melatonin ...
… Mga epekto ng mga elektromagnetikong larangan sa nilalaman ng melatonin na umiikot nang photophasic sa mga American kestrel …
Sa buod, nakaapekto ang EMF sa melatonin sa plasma ng mga lalaking American kestrel, ...
Maaaring impluwensyahan ng EMF ang kanilang migrasyon...
… Walang matagal na epekto ng pagkakalantad sa mga shortwave na signal ng radyo sa
konsentrasyon ng melatonin sa laway ng mga baka gatas.
Kaya, ang naantalang matinding epekto ng EMF sa konsentrasyon ng melatonin ay ...
A 0.5 G, 60 Hz na larangang magnetiko ay pumipigil sa produksyon ng melatonin sa mga pinealocyte.
… isang karaniwang 46% na pagbawas sa produksyon ng melatonin sa mga pinealocyte na pinukaw ng noradrenalina. Sinusuportahan ng
mga resulta ang hipotesis na ang pagkakalantad sa EM ay maaaring magdulot ng pagsugpo ng melatonin sa
glandulang pineal sa pamamagitan ng pag-apekto sa bawat selula.
pagkakalantad sa pagpigil ng melatonin
ay maaaring makabuo sa glandulang pineal,
sa pamamagitan ng pag-impluwensya sa mga indibidwal na selula.
Binabawasan ng EMF/EMR ang melatonin sa mga hayop at tao Dr Neil Cherry 2 Setyembre 2002 Ipinapakita ng labing-pitong pag-aaral na
binabawasan ng pagkakalantad sa ELF at RF/MW ang melatonin. Labing-anim na pag-aaral ang nakapagtala ng
makabuluhang pagbaba ng melatonin sa mga tao na kaugnay ng EMR.
Sa tingin mo ba ay may tiyak na ebidensya na nakakaapekto ang mga elektrikal na larangan, mga magnetikong
larangan, at mga radio wave sa produksyon ng melatonin?
Ipinapakita ng pananaliksik na ito na bumababa ang antas ng melatonin ng mga kestrel kapag naeeekspos; na ang mga ligaw na
stork na nag-iisda sa mga gusaling malapit sa mga radio mast ay may mas kaunting supling kumpara sa mga pugad ng stork na malayo
sa mga radio mast; mga pag-aaral sa mga langgam, bubuyog at iba't ibang uri ng ibon, at mga pag-aaral sa mga
mammal na pandagat ay lahat nagtuturo sa iisang direksyon.
Ngunit may mga pag-aaral sa laboratoryo tungkol sa mga selula sa pineal gland na tunay ngang nagsusintesis ng melatonin.
Tinitingnan ko ang epekto ng mga larangang magnetiko sa mga selulang ito.
At sa bawat yugto ng pagsusuri ng melatonin, napatunayan na nakakaabala ang mga magnetic field sa produksyon ng melatonin.
Kaya, malinaw ang ebidensya sa lahat ng aspeto ng produksyon ng melatonin at sa pagpigil ng
produksyon ng melatonin ng mga larangang magnetiko.
Talagang sinasaklaw ng pananaliksik ang bawat aspeto ng landas na ito.
Masasabi mo ba na ito ay sapat nang tiyak?
Oo, masasabi kong ito ay tiyak.
Ang kamangha-mangha tungkol sa ating mga katawan ay ang kakayahan nitong labanan ang pagbuo ng mga
libreng radikal sa pamamagitan ng paggawa ng melatonin.
Nilikha namin sa aming sarili ang isang tumpak na balanse, isang perpektong sistema ng depensa.
Ang ating mga katawan ay gumugol ng milyun-milyong taon upang perpektohin ang teknik na ito.
Isang teknolohiyang nilikha batay sa kapaligirang kung saan tayo ay umunlad.
Ngunit hindi ba nagbago ang ating kapaligiran sa mga nakaraang dekada, at nagbago pa nga nang eksponensyal?
Sa hubad na mata, mukhang pareho ang mundo, ngunit sa antas ng selula, ito ang pinakamalaking pagbabagong
pangkapaligiran na naranasan kailanman ng ating buhay.
Malinaw na ang napakalaking pagbabagong ito ay hindi maiiwasang guluhin ang napakadelikadong balanse.
At ang mga kahihinatnan ng hindi makagawa ng tamang dami ng melatonin ng ating katawan ay maaaring maging nakamamatay.
Naniniwala na ngayon ang mga siyentipiko sa buong mundo na ang mga libreng radikal ay maaaring maging sanhi o salik na
nag-aambag sa bawat kilalang sakit, hindi lamang sa kanser.
Sa simula ng ika-20 siglo, ang leukemia sa pagkabata ay isang bihirang medikal na kaso.
Mula noon, nakita na lamang namin ang pagtaas ng leukemia sa mga bata.
Tumaas ito ng humigit-kumulang dalawang porsyento bawat taon.
At ito rin ay naaangkop sa maraming iba pang mga sakit: autism, mga bukol sa utak, kanser.
Malamang kalahati lamang ng kasalukuyan ang bilang ng mga kaso ng kanser noong dekada 1910.
Maraming iba pang mga sakit ang naiuugnay sa pagkakalantad sa mga elektromagnetikong larangan at radyasyon sa mga pag-aaral at
siyentipikong pananaliksik; hindi lamang sa mga linya ng kuryente, kundi pati na rin sa mga larangan ng radyo at mikrowawo.
Sa nakalipas na 50 taon, tayo ay nalubog sa isang karagatan ng elektromagnetikong radyasyon. Napapaligiran tayo nito saanman.
Hindi nakikita, hindi natin ito makita. Ngunit alam natin na nandiyan ito.
Sa tuwing ginagamit mo ang iyong mobile phone, alam mong nandiyan ito.
Napakahirap na ibalik ang orasan. Imposible.
Ngunit kailangan nating maging mulat sa mga epekto sa kalusugan upang magkaroon tayo ng
pagpipilian na magsagawa ng mga hakbang para sa kaligtasan.
Kung gusto natin iyon, kailangan nating gawin ito.
Ang nakakabahala sa akin ay ang mga bagay na talagang nangyayari ngayon (tala: inilathala sa YouTube noong 2013).
Maaaring hindi natin nabigyan ng sapat na pansin.
Isa sa mga nangyayari ngayon ay ang autism, o tawagin natin ito sa tamang pangalan: autism spectrum disorder.
Sa tingin mo ba ay naabot na natin ang punto sa agham kung saan halos wala na tayong natitirang control group para subukan ang
mga ganitong bagay, dahil halos lahat ay may mobile phone, halos lahat ay may Wi-Fi, at halos lahat
ay naee-expose sa mga elektromagnetikong larangan?
Oo, napakalaking bilang na ng mga tao na naeeekspos sa mga elektromagnetikong larangan mula sa mga cellphone at Wi-Fi,
kaya wala na tayong grupong kontrol para makita ang pagkakaiba sa kalusugan ng mga naeeekspos at ng mga hindi naeeekspos.
Kung maaari akong gumawa ng isang paghahambing:
Natuklasan namin na ang paninigarilyo ay maaaring magdulot ng kanser sa baga.
Ito ay dahil ang ilang tao ay hindi naninigarilyo, at sila ang bumubuo sa grupong kontrol.
Kung lahat ay naninigarilyo, hindi sana natin natuklasan na ang paninigarilyo ay maaaring magdulot ng kanser sa baga.
At lahat ay mamamatay sa kanser sa baga, at ito ay kikilalanin bilang isang pambansang
sakit nang hindi iniuugnay sa paninigarilyo.
Ang nangyayari sa interference ng mobile phone ay nawawala natin ang lahat ng bahagi ng populasyon na hindi nalalantad dito.
Kahit ang iilan na walang cellphone ay napapaligiran ng radyasyon mula sa mga cellphone; kapag
namimili sila, nasa tren man, o saan man sila magpunta!
Hindi lang ako ang "canary in the coal mine."
Sa huli, kung papataasin mo lang ang mga elektromagnetikong larangan sa atmospera, na siyang ginagawa natin, at ngayon ay
mayroon na tayong isang milyong beses na mas maraming elektromagnetikong larangan at mikrowa sa
kapaligiran kaysa noong 30 taon na ang nakalipas.
Sa isang punto, sisimulan na rin nitong maapektuhan KA!
Napakahirap sabihin kung nasaan tayo makalipas ang 15 taon.
Ngunit masasabi kong sa nakalipas na ilang taon lamang, napagtatanto na natin kung gaano kalaki ang
gastos ng mga mapaminsalang epekto na ito sa populasyon.
At pagkatapos ay nagigising tayo at tinitingnan ang mga sanhi. At kailangan nating gumawa ng aksyon tungkol sa mga sanhi.
Kami ay isang malikhain ngunit kumplikadong organismo.
Ang paraan ng paggana ng ating mga katawan ay hindi basta-basta o nangyari lang nang isang gabi.
Tulad ng bawat ibang nilalang na nabubuhay sa planetang ito, nakibagay tayo sa kapaligirang ating tinitirhan.
Isang kapaligiran na nagpakita ng maselang balanse ng mga larangan at mga rezonansiya mula pa sa simula ng panahon.
Ang mga penomenang ito ay hindi lamang nakapaligid sa atin, kundi sila rin ang bumubuo sa ating pagkatao.
Ang mga selula sa ating katawan ay nagkakausap gamit ang mga dalas ng liwanag, tulad ng paggamit ng ating
DNA ng mga elektromagnetikong dalas upang magparami.
Sa puso ng lahat ng ito ay ang mga proton at elektron, na may positibo at negatibong
karga, na ginagawang magnetiko ang lahat ng buhay.
Tulad ng lahat ng buhay na nilalang, mayroon tayong mga selula ng cryptochrome na nagpapahintulot sa atin na makaramdam
ng mga larangang ito sa paraang halos hindi natin nauunawaan.
Tayo ay mga nilalang ng dalas, kuryente, liwanag at magnetismo.
At inabot ng milyun-milyong taon para maging ganoon; isang proseso na nagsimula sa pinakaunang selula.
Bagaman tinanggap na natin ang teknolohiyang wireless at isinama na ito sa ating pang-araw-araw na buhay,
hindi nakasabay ang ating mga katawan sa antas ng selula.
Ang mga dalas na ngayon ay nakapaligid sa atin ay kasingdayuhan sa ating mga selula gaya ng magiging kasingdayuhan
nito sa ating mga mata kung makikita lamang natin ang mga ito.
Ang ating mga anak ay ipinanganak sa isang mundong hindi kayang unawain ng kanilang mga katawan.
Saan patutungo ang lahat ng ito?
Habang ginagawa ang pelikulang ito, ipinapakalat ang teknolohiyang 4G sa buong mundo. Upang
maging posible ito, itinaas ang mga limitasyon.
Halos sa bawat bahay, paaralan, at negosyo ay may Wi-Fi, at ito'y palaging nakapaligid sa atin.
Ang teknolohiyang telepono ng DECT ay matatagpuan sa halos bawat tahanan.
Sa panahong dapat maging responsable at maingat ang industriya, ipinapakita nito ang walang pakundangang
pagwawalang-bahala sa ating pangmatagalang kalusugan.
Ang pera ang namamahala sa mundo.
At ang posibilidad na magkaroon sila ng konsensya tungkol dito ay halos kapareho ng sa industriya ng tabako.
Kaya kung magkakaroon ng pagbabago, hindi ito magmumula sa kanila.
Dapat itong magmula sa atin!
Kailangan lang nating buksan ang ating mga mata at kilalanin ang problema.
Plano mo bang gamitin ang MTHR upang pondohan ang pananaliksik sa epekto ng mga radio wave sa melatonin?
Isinasaalang-alang na ito ang mekanismong tinutukoy ng mga tao kapag sinasabi nilang nakakaabala ang
mga teleponong selular sa produksyon ng melatonin.
Ang melatonin ay isang antioxidant, isang tagalinis ng mga free radical, kung gusto mong ituring.
Kapag naglalabas kami ng panukalang pananaliksik, na siyang ginagawa namin ngayon, habang binibigyang-diin ang
mga partikular na larangan ng interes, iniimbitahan namin ang mga aplikasyon at panukala sa buong saklaw.
Gayunpaman, kailangang unahin ang mga ito kasama ang iba pang mga aplikasyon na
natatanggap namin. Mayroon kaming limitadong badyet.
Ngunit sa kasalukuyan ay hindi namin pinaplano ang anumang pananaliksik sa melatonin. Hindi ito prayoridad sa ngayon.
Kailangan pa rin ng MTHR na mamuhunan sa pananaliksik na sumusuri kung paano naaapektuhan ng mga mobile phone ang melatonin.