Από το 2014 έως το 2021, η Ελβετία διαπραγματευόταν με την ΕΕ μια συμφωνία-πλαίσιο, γνωστή και ως θεσμική συμφωνία (InstA).
Στόχος είναι η εδραίωση της διμερούς προσέγγισης.
Μετά τη διακοπή των διαπραγματεύσεων τον Μάιο του 2021, οι διαπραγματεύσεις με την ΕΕ συνεχίστηκαν τον Μάρτιο του 2024.
Ο Thomas Kaiser από το "Zeitgeschehen im Fokus" γράφει ότι η τρέχουσα συνταγματική βάση - η λεγόμενη Κοινή
Συμφωνία - δεν μπορεί πλέον να αποκαλείται συμφωνία-πλαίσιο, καθώς διαφορετικά θα κατέρρεε αμέσως.
Έτσι, μετονομάστηκε γρήγορα σε "Διμερείς συμφωνίες ΙΙΙ".
Καθώς η διμερής προσέγγιση υποστηρίζεται από την πλειοψηφία του πληθυσμού σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα,
φαίνεται ότι το σχέδιο του Ομοσπονδιακού Συμβουλίου αποδίδει.
Αλλά αυτό είναι σαν να ρίχνουμε άμμο στα μάτια του πληθυσμού.
Σύμφωνα με τον κ. Κάιζερ, είναι γεγονός ότι η ΕΕ έχει τις ίδιες απαιτήσεις στην Κοινή Συμφωνία όπως και στη συμφωνία-πλαίσιο.
Ζήτησε ότι σε περίπτωση διαφωνιών σχετικά με την ερμηνεία των διμερών συμφωνιών, το
Ευρωπαϊκό Δικαστήριο θα αποφασίζει ως τελικός βαθμός.
Ο Kaiser λέει: "Σε απλή γλώσσα, αυτό σημαίνει ότι εφαρμόζεται το δίκαιο της ΕΕ.
Συνεπώς, η Ελβετία πρέπει να αποδεχθεί αυτομάτως το δίκαιο της ΕΕ, κάτι που κατ' ευφημισμόν
αναφέρεται ως δυναμική υιοθέτηση του δικαίου.
Αλλά δεν υπάρχει τίποτα δυναμικό σε αυτό, η Ελβετία δεν έχει περιθώρια ελιγμών".
Ο υπουργός Εξωτερικών Ignazio Cassis μίλησε στα μέσα ενημέρωσης στη Βέρνη στις 27 Νοεμβρίου 2024.
Προγραμματίστηκε συνάντηση με τον αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Μάρος Σέφτσοβιτς.
Σύμφωνα με τον κ. Cassis, στόχος παραμένει η επίτευξη ουσιαστικής ολοκλήρωσης των διαπραγματεύσεων πριν από το τέλος του έτους.
Το ποσό της συνεισφοράς συνοχής που καταβάλλει η Ελβετία στην ΕΕ για τη μερική της πρόσβαση στην
ενιαία ευρωπαϊκή αγορά θα συζητηθεί μόνο στο τέλος.
"Στο τέλος, μπορούμε να συζητήσουμε για τα χρήματα", λέει ο Cassis.
Σύμφωνα με έρευνα της ελβετικής ραδιοφωνικής και τηλεοπτικής εκπομπής "SRF", η Ελβετία είναι πιθανό να
καταβάλλει στο μέλλον 350 εκατομμύρια ελβετικά φράγκα ετησίως από τα ταμεία συνοχής στην ΕΕ.
Το ποσό αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο από τα περίπου 130 εκατομμύρια ετησίως που καταβάλλει η Ελβετία
για τις φτωχότερες χώρες στο ανατολικό τμήμα της ΕΕ.
Σε άρθρο της ελβετικής εφημερίδας ταμπλόιντ "BLICK" της 1ης Δεκεμβρίου 2024, ένας εμπιστευτικός παράγοντας αναφέρει τα εξής:
"Ακόμα και αν δεν εκπληρωθεί κάθε σημείο της διαπραγματευτικής εντολής, είναι δυνατόν να πούμε: έχουμε συμφωνία".
Τόσο για τη Βέρνη όσο και για τις Βρυξέλλες, είναι σαφές: "Έχουμε διαπραγματευτεί αρκετά, τα υπόλοιπα
πρέπει να διευκρινιστούν στο εσωτερικό της χώρας".
Σύμφωνα με το "BLICK", είχε προγραμματιστεί το ακόλουθο χρονοδιάγραμμα:
"Στις 13 Δεκεμβρίου, το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο θα συζητήσει και πάλι τον φάκελο της ΕΕ.
Εάν δώσει το πράσινο φως, θα υπάρξει αναβρασμός των λαμπτήρων το Σάββατο πριν από τα Χριστούγεννα, στις 21 Δεκεμβρίου:
Στη συνέχεια, η επικεφαλής της Επιτροπής της ΕΕ, Ursula von der Leyen, θα έρθει αυτοπροσώπως στη Βέρνη για να
επισφραγίσει το συμβολικό τέλος των διαπραγματεύσεων."
Σύμφωνα με ένα άρθρο στο SRF στις 11 Δεκεμβρίου, αυτό μπορεί να ακουστεί τόσο στις Βρυξέλλες όσο και στη Βέρνη.
Σύμφωνα με το "BLICK", τίποτα δεν είναι ακόμη "στο τσεπάκι", αλλά υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι η συμφωνία με την
ΕΕ θα οριστικοποιηθεί κατά την περίοδο των Χριστουγέννων.
Την περίοδο των Χριστουγέννων;! - Όταν το κοινό είναι απασχολημένο αλλού;! Μήπως αυτό γίνεται για να μπορέσει να
ολοκληρωθεί η συμφωνία με την ΕΕ χωρίς μεγάλη κατακραυγή;
Μέχρι στιγμής, υπήρχε πάντα μια τεράστια κατακραυγή ενάντια σε μια συμφωνία-πλαίσιο με την ΕΕ. Οι τελευταίες διαπραγματεύσεις
έπρεπε να ακυρωθούν επειδή η αντίσταση ήταν πολύ μεγάλη.
Δεν θα ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία που σημαντικές αποφάσεις προωθούνται σε περιόδους που το κοινό είναι απασχολημένο.
Στις 23 Δεκεμβρίου 1913, μία ημέρα πριν από την παραμονή των Χριστουγέννων, η τροποποίηση του νόμου για την
ίδρυση της FED υπερψηφίστηκε από το αποδεκατισμένο Κογκρέσο.
Κατά τη διάρκεια του "καλοκαιρινού παραμυθιού" του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου του 2006, η Γερμανία
αποφάσισε να αυξήσει τον ΦΠΑ από 16 σε 19 τοις εκατό - με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2007.
Περαιτέρω παραδείγματα μπορείτε να βρείτε στο πρόγραμμα "Χρησιμοποιούνται σκόπιμα μεγάλα γεγονότα ως αντιπερισπασμός;".
Τέλος, δείτε τι λέει ο Ελβετός Εθνικός Σύμβουλος Franz Grüter σε συνέντευξή του στο ανεξάρτητο ελβετικό
διαδικτυακό τηλεοπτικό κανάλι "HOCH2" σχετικά με το γιατί η νέα συμφωνία-πλαίσιο είναι άκρως επικίνδυνη.
Αναφερθήκατε εν συντομία στη συμφωνία-πλαίσιο που θέλει να συνάψει το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο με την ΕΕ.
Πρόκειται, λοιπόν, για ένα είδος συμφωνίας-ομπρέλας, "Διμερείς συμφωνίες ΙΙΙ", όπως λένε, αλλά δεν
πρόκειται απλώς για μεμονωμένες συμφωνίες, αλλά για μια συνολική δέσμη, τη λεγόμενη θεσμική λύση.
Στην πραγματικότητα ήθελαν να είναι έτοιμοι να διαπραγματευτούν τη συνθήκη μέχρι το τέλος του έτους. Είστε κοντά σε αυτή
την πολιτική, ως ειδικός σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και σε κάθε περίπτωση ως μέλος του Εθνικού Συμβουλίου.
Τι ακούτε; Ποια είναι η κατάσταση αυτών των διαπραγματεύσεων;
[Μπορώ λοιπόν να πω ότι το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο θα ήθελε να ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις αυτές μέχρι το τέλος του έτους.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η ΕΕ τονίζει ότι οι "διμερείς συμφωνίες ΙΙΙ" δεν είναι
πλέον διμερείς συμφωνίες, διότι δεν είναι πλέον.
Διμερής θα σήμαινε ότι έχουμε συνθήκες σε επίπεδο ματιών, αλλά εδώ θα μας επιβαλλόταν το
ευρωπαϊκό δίκαιο και έτσι δεν θα ήταν πλέον διμερής.
Αντιθέτως, θα ήταν μια συνθήκη υποταγής. Λοιπόν, το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο θα ήθελε να το οριστικοποιήσει αυτό.
Ταυτόχρονα, περίπου 100 άτομα εργάζονται σε διάφορα τμήματα της Βέρνης για να κάνουν όλες τις
απαραίτητες αλλαγές στη νομοθεσία για την εσωτερική πολιτική.
Γίνεται λόγος για τουλάχιστον 30 νόμους που πρέπει ακόμη να προσαρμοστούν.
Και στη συνέχεια -αν αυτό το χρονοδιάγραμμα ευοδωθεί- το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο θα εκδώσει
αποστολή διαβούλευσης το επόμενο έτος, δηλαδή το 2025.
Σύμφωνα με το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο, η αποστολή περιλαμβάνει πάνω από 1.000 σελίδες, για να καταλάβετε πόσο μεγάλη είναι.
Και στη συνέχεια θα πάει στο κοινοβούλιο το επόμενο έτος, πιθανώς το δεύτερο εξάμηνο του έτους, και
υπολογίζω ότι θα υπάρξει δημοψήφισμα κάποια στιγμή το 2026.
Αυτό θα είναι το πιο σημαντικό δημοψήφισμα των τελευταίων 30 ετών.
Έχω πει ότι αυτή είναι η μητέρα όλων των μαχών.
Επομένως, πρόκειται πραγματικά για ένα ζήτημα λουκάνικου για την Ελβετία - αν μπορούμε να συνεχίσουμε να
είμαστε ελεύθεροι, ανεξάρτητοι και αμεσοδημοκρατικοί.
- και από αυτή την άποψη, η μεγάλη ψηφοφορία θα διεξαχθεί πιθανότατα το 2026.
Ας δούμε αυτά τα σημεία λίγο περισσότερο.
Αναφέρατε εν συντομία τι θα επηρεαστεί από αυτό. Λέξη-κλειδί "άμεση δημοκρατία".
Γιατί πιστεύετε ότι αυτό θα διακυβευόταν από μια τέτοια συμφωνία-πλαίσιο;
Έτσι, πρέπει επίσης να πείτε εκ των προτέρων, και πάλι εδώ, τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης αναφέρουν κάθε μέρα για κάποιου
είδους ρήτρες διασφάλισης και κάποιου είδους φοιτητικά δίδακτρα, κάποιου είδους σημεία από αυτές τις διαπραγματεύσεις.
Αλλά στην πραγματικότητα, το πραγματικά μεγάλο θέμα, δηλαδή η θεσμική ένταξη της
Ελβετίας στην ΕΕ, δεν συζητείται πλέον καθόλου.
Αυτό που εξακολουθεί να συζητείται στις Βρυξέλλες είναι στην πραγματικότητα ένα δευτερεύον ζήτημα.
Και το πιο σημαντικό ζήτημα σε αυτή τη συνθήκη είναι, πρώτον, ότι θα πρέπει αυτομάτως -αυτό ονομάζεται
δυναμική- να υιοθετήσουμε αυτόματα το δίκαιο της ΕΕ.
Εάν ο ελβετικός λαός διεξάγει δημοψήφισμα ή δημοψήφισμα και δεν συμμορφωθεί, θα τιμωρηθεί.
Αυτό ονομάζεται αντισταθμιστικά μέτρα.
Στη συνέχεια, εάν δεν καταλήξουμε σε συμφωνία, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, το οποίο έχει τον τελικό λόγο για το τι
ισχύει εδώ στην Ελβετία, είναι δεσμευτικό - αυτό λένε τα χαρτιά.
Θα ήμασταν μια αποικία των Βρυξελλών. Και τέλος, θα έπρεπε να πληρώνουμε χρήματα στην ΕΕ σε επαναλαμβανόμενη βάση.
Αυτά είναι τα τέσσερα πιο σημαντικά σημεία που αποτελούν στην πραγματικότητα το μεγαλύτερο πρόβλημα για την Ελβετία.
Και όλα τα άλλα σημεία που εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μπορεί επίσης να
είναι σημαντικά, αλλά δεν αποτελούν το κύριο πρόβλημα.
Όταν σας ακούω, βλέπω ότι η άμεση δημοκρατία αποδυναμώνεται και τίθεται σε κίνδυνο, ότι η
κυριαρχία δεν είναι πλέον πραγματικά ανεξάρτητη.
Αναφέρατε αυτή την αμοιβή στο τέλος. Θα ήθελα να επεκταθώ λίγο περισσότερο.
Πρόκειται για το λεγόμενο τέλος πρόσβασης στην αγορά, ένα εισιτήριο εισόδου στην αγορά αυτή.
Γιατί αυτό είναι τόσο μονόπλευρο; Η ΕΕ έχει επίσης πρόσβαση στην ελβετική αγορά.
Γιατί, λοιπόν, η Ελβετία δεν χρεώνει ένα τέτοιο τέλος;
Πώς προκύπτει αυτή η μονομέρεια; Και γιατί είναι τόσο υψηλή;
Τώρα ακούσαμε και πάλι από διάφορες πηγές ότι η ΕΕ προφανώς θέλει αρκετές εκατοντάδες εκατομμύρια κάθε χρόνο.
Μπορείτε να φτάσετε γρήγορα σε αρκετά δισεκατομμύρια σε σύντομο χρονικό διάστημα. Πώς συμβαίνει αυτό;
Από τη σκοπιά της ΕΕ - ήμουν στις Βρυξέλλες με μια αντιπροσωπεία λίγο μετά την ακύρωση των
πρώτων διαπραγματεύσεων για το 2021, τον Νοέμβριο του
- Στις Βρυξέλλες, η Ελβετία παρουσιάζεται πάντοτε σαν να είμαστε οι μεγάλοι "κερασφόροι" και ότι επωφελούμαστε από
την Ευρωπαϊκή Ένωση και, ως εκ τούτου, πρέπει να πληρώσουμε.
Φανταστείτε τώρα ότι αν οι ΗΠΑ συναλλάσσονταν με την ΕΕ ή η Κίνα με την ΕΕ, δεν θα περνούσε ποτέ
από το μυαλό κανενός να ζητήσει χρήματα γι' αυτό.
Και στη σχέση μεταξύ της Ελβετίας και της ΕΕ, αγοράζουμε περίπου 20 δισεκατομμύρια περισσότερα ετησίως απ' ό,τι το αντίστροφο.
Έτσι, είμαστε ένας πολύ καλός πελάτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η ΕΕ θα έπρεπε στην
πραγματικότητα να μας πληρώνει χρήματα και όχι το αντίστροφο.
Ο κόσμος λοιπόν είναι τρελός και η προσδοκία της ΕΕ είναι ότι θα διαμορφωθεί με βάση αυτό το μοντέλο της Νορβηγίας.
Και μπορείτε να το προεκτείνετε κατά προσέγγιση, θα είναι πιθανώς μέχρι ένα δισεκατομμύριο
ετησίως που θα πρέπει να πληρώνουμε στην ΕΕ.
Επομένως, είναι εντελώς ακατανόητο και επίσης δεν καταλαβαίνω γιατί το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο δεν το
συμπεριέλαβε αυτό στις διαπραγματεύσεις από την αρχή.
Επομένως, τα σημεία αυτά δεν συζητούνται πλέον στις Βρυξέλλες.
Πώς γίνεται αυτό; Η κρατική κυβέρνηση έχει χάσει κάπως την πυξίδα της; Δεν είναι σημαντικό γι' αυτούς;
Εκτιμά τόσο πολύ άλλα πράγματα που λέτε: "Αυτό δεν είναι πρόβλημα, προτιμούμε να πληρώσουμε
ένα δισεκατομμύριο γιατί θα πάρουμε τόσα άλλα";
Ποιο θα ήταν αυτό το άλλο; Ποιος είναι ο ορθολογισμός, η λογική του Ομοσπονδιακού Συμβουλίου;
Πρέπει να γυρίσετε το χρόνο πίσω για λίγο. Στις 26 Μαΐου 2021, το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο
διέκοψε τις διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες.
Εκείνη την εποχή, ο Πρόεδρος Parmelin βρισκόταν μπροστά στα μέσα ενημέρωσης με την κ. von der Leyen - η κ. von der
Leyen ήταν εκεί με πετρωμένη έκφραση - και της είπε: "Δεν μπορούμε να υπογράψουμε αυτή τη συνθήκη".
Και τότε συνέβησαν τα εξής στη Βέρνη: Τα άλλα κόμματα παρενέβησαν - μαζικά - στο Ομοσπονδιακό Συμβούλιο:
"Αυτό δεν είναι δυνατόν, θα έπρεπε να ξεκινήσει νέες διαπραγματεύσεις από την αρχή".
Ο Ignazio Cassis, υπουργός Εξωτερικών, δήλωσε τότε: "Δεν θα συνάψουμε ποτέ μια συμφωνία-πλαίσιο 2.0".
Αλλά αυτό που έκανε τώρα είναι χειρότερο από μια συμφωνία-πλαίσιο 2.0.
Επειδή εκείνη τη στιγμή, τα κεφάλαια αυτά προς την ΕΕ δεν περιλαμβάνονταν.
Στη συνέχεια, η Ελβετία κατέβαλε άνευ όρων 1 δισεκατομμύριο ελβετικά φράγκα στην ΕΕ τον Σεπτέμβριο του 2021.
Ήταν σαν να αισθανόμουν ένοχος στη Βέρνη.
Θυμάμαι επίσης όταν υπήρχαν πολιτικοί που πήγαν στις Βρυξέλλες και ζήτησαν συγγνώμη για
την Ελβετία. Πρέπει να το φανταστείτε αυτό.
Και αυτό ήταν το κλίμα που οδήγησε το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο να ξεκινήσει εκ νέου διαπραγματεύσεις με την ΕΕ.
Αυτή τη φορά, δυστυχώς, δεν νομίζω ότι το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο θα σταματήσει αυτό το εγχείρημα.
Πιθανώς - με μεγάλη βεβαιότητα - θα το πάει στο κοινοβούλιο και τελικά στους ψηφοφόρους.
Και εδώ, το μεγάλο ερώτημα είναι: "Πρέπει αυτό να γίνει με την πλειοψηφία των καντονίων ή μόνο με την πλειοψηφία του λαού;".
Το γεγονός ότι αυτό δεν είναι αυτονόητο, ότι απαιτείται πλειοψηφία των καντονίων, δείχνει απλώς ότι οι άνθρωποι
γνωρίζουν ότι ο πληθυσμός είναι πολύ επικριτικός - και μάλιστα θέλει να παρακάμψει την πλειοψηφία των καντονίων.
Υπάρχει τώρα η Πρωτοβουλία Compass, η οποία πραγματικά θέλει να το επιτύχει αυτό, έτσι ώστε ολόκληρη η δημοκρατία
- συμπεριλαμβανομένων των καντονίων - να έχει λόγο. Αυτό εννοείται με την πλειοψηφία των καντονίων.
Είστε επίσης επιχειρηματίας - όπως είπαμε στην αρχή - και όχι απλώς πολιτικός.
Με επιχειρηματικούς όρους, τι χρειάζεται για να σημειωθεί πρόοδος στην Ευρώπη, για να γίνουν επιχειρήσεις;
Χρειαζόμαστε καθόλου ειδικές συμφωνίες ή τι είδους πολιτικό πλαίσιο - όχι ακριβώς
συμφωνίες-πλαίσιο, αλλά τι είδους πλαίσιο χρειάζεται;
Αρκεί το ελεύθερο εμπόριο; Ή ποια έννοια έχετε πραγματικά στο μυαλό σας ως εναλλακτική λύση σε αυτή την ισχυρή
θεσμική ολοκλήρωση που θέλουν η ΕΕ, οι Βρυξέλλες και η Βέρνη;
Λοιπόν, θα ήθελα να ξεκινήσω λέγοντας ότι ανησυχώ και εγώ γι' αυτό: Δεν θέλουμε πόλεμο με την ΕΕ.
Παρεμπιπτόντως, δεν είμαι επίσης ευτυχής όταν η ΕΕ δεν τα πηγαίνει καλά.
Δεν πάει καλά. Η ΕΕ δεν τα πάει καλά οικονομικά.
Επομένως, πραγματικά δεν είμαι χαιρέκακος, αλλά τελικά μας ενδιαφέρει μια καλή σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μπορούμε επίσης να συνάψουμε όσες συνθήκες θέλουμε με την ΕΕ.
Αλλά αυτό που δεν είναι δυνατόν είναι ότι εμείς - και αυτό ήταν το πιο σημαντικό μήνυμα που δεν επιτράπηκε στον
Πρόεδρο Parmelin να πει εκ μέρους του Ομοσπονδιακού Συμβουλίου: Πρέπει επιτέλους να μιλήσουμε ξεκάθαρα στην ΕΕ:
"Δεν μπορούμε και δεν θα συνάψουμε συμβάσεις στις οποίες θα πρέπει να αναλάβουμε τα δικαιώματά σας".
Και αυτά είναι τα οικονομικά πλεονεκτήματα και οι διαφορές όπου μπορούμε να συνεχίσουμε να ξεχωρίζουμε στο μέλλον -αν και είμαστε
μια χώρα με υψηλούς μισθούς- αν έχουμε πιο ελκυστικές συνθήκες πλαισίου, αν έχουμε χαμηλότερους φόρους, αν
έχουμε εργατική νομοθεσία πιο φιλελεύθερη από εκείνη της ΕΕ.
Και όλα αυτά τα πλεονεκτήματα θα βοηθήσουν επίσης την Ελβετία να επιτύχει μακροπρόθεσμα.
Και αν πρέπει να τα αλλάξουμε όλα αυτά, τότε θα πέσουμε στη μέση μεσαία τάξη της Ευρώπης.
Τότε δεν υπάρχουν πλέον νομικές διαφορές.
Αυτό είναι που λέμε "ίσοι όροι ανταγωνισμού".
Έτσι όλα είναι ευθυγραμμισμένα με το σίδερο. Όλοι έχουν τους ίδιους νόμους. Και δεν το θέλουμε αυτό.
Δεν θέλουμε σουβλάκια ίδιου μήκους, θέλουμε μακρύτερα σουβλάκια.
Τότε θα συνεχίσουμε να είμαστε οικονομικά επιτυχημένοι.