De 2014 ĝis 2021, Svislando negocis kun la EU pri kadra interkonsento, ankaŭ konata
kiel la Institucia Interkonsento (InstA).
Ĉi tio celas solidigi la duflankan aliron.
Post kiam la intertraktadoj kolapsis en majo 2021, la intertraktadoj kun la EU rekomenciĝis en marto 2024.
Thomas Kaiser el Zeitgeschehen im Fokus skribas, ke la nuna konstitucia bazo – la tiel nomata komuna
kompreno – ne plu povas esti nomata kadra interkonsento, ĉar alie ĝi estus tuj malakceptita.
Do ĝi estis tuj renomita "Duflankaj Interkonsentoj III".
Laŭ lastatempa enketo, la plimulto de la loĝantaro subtenas la duflankan aliron, do ŝajnas,
ke la plano de la Federacia Konsilio funkcias.
Sed tio estas nur ĵeti sablon en la okulojn de la loĝantaro.
Laŭ Kaiser, la fakto estas, ke la EU havas la samajn postulojn en la Komuna Kompreno kiel en la kadra interkonsento.
Ĝi postulas, ke en kazo de malkonsentoj pri la interpreto de duflankaj interkonsentoj, la Eŭropa
Kortumo de Justeco decidu kiel kortumo de lasta instanco.
Kaiser diras: "En simpla lingvo, tio signifas, ke la juro de la Eŭropa Unio aplikiĝas."
Svislando devas tial aŭtomate akcepti EU-leĝaron, kiun eufemisme oni nomas "dinamika adopto de leĝaro".
Sed pri tio nenio dinamika; Svislando ne havas manovran spacon.
Eksterlanda Ministro Ignazio Cassis parolis al la amaskomunikiloj en Berno la 27-an de novembro 2024.
Renkonto kun la Vicprezidanto de la Eŭropa Komisiono, Maros Sefcovic, estis tuja.
Laŭ Cassis, la celo restas atingi substantivan konkludon de la intertraktadoj antaŭ la fino de ĉi tiu jaro.
La sumo de la kohera kontribuo, kiun Svislando pagos al la EU por sia parta aliro al la Eŭropa
Unueca Merkato, estos diskutata nur ĉe la plej fino.
"Ni povas diskuti pri mono ĉe la fino," diris Cassis.
Laŭ esploro de Svisa Radio kaj Televido (SRF), Svislando verŝajne pagos al la EU bonajn 350 milionojn da
svisaj frankoj jare en koheziaj fondusoj en la estonteco.
Tio estas signife pli alta ol la proksimume 130 milionoj jare, kiujn Svislando ĝis nun pagis
por la pli malriĉaj landoj en la oriento de la EU.
En artikolo publikigita en la svisa tabloida gazeto BLICK la 1-an de decembro 2024, internulo estas citita jene:
Eĉ se ne ĉiuj punktoj de la negocmandato estis plenumitaj, eblas diri: ni havas interkonsenton.
Estas klare kaj al Berno kaj al Bruselo, ke "ni sufiĉe negocis; la resto devas esti solvita enlande."
Laŭ BLICK, la sekva horaro estis planita:
La 13-an de decembro la Federacia Konsilio denove diskutos la EU-dosieron.
Se li donos la verdan lumon, estos ŝvarmo de fotilaj fulmoj sabate antaŭ Kristnasko, la 21-an de decembro:
Tiam la Prezidantino de la Eŭropa Komisiono, Ursula von der Leyen, persone venos al Berno por
sigeli la simbolan finon de la intertraktadoj.
Laŭ artikolo publikigita de SRF la 11-an de decembro, ĉi tiu sento esprimiĝas kaj en Bruselo kaj en Berno.
Laŭ BLICK, ankoraŭ nenio estas "fina interkonsento", sed estas multaj indikoj, ke la interkonsento kun
la EU estos finpretigita dum la kristnaska periodo.
Dum la kristnaska periodo?! – Kiam la publiko estas okupita pri aliaj aferoj?! Ĉu tio povus esti por ke la
interkonsento kun la EU povu antaŭeniri sen troa protestado?
Ĝis nun ĉiam estis granda protestego kontraŭ kadra interkonsento kun la EU. La lastaj intertraktadoj devis
esti interrompitaj, ĉar la rezisto estis tro granda.
Ne estus la unua fojo en la historio, ke gravaj decidoj estis truditaj tra en tempoj,
kiam la publiko estas okupata pri aliaj aferoj.
La 23-an de decembro 1913, unu tagon antaŭ Kristnaska vespero, la amendo por establi la FED estis
rapide aprobita de la severe malfortigita Kongreso.
Dum la "somera fabelo" de la Mondpokalo 2006, Germanio decidis plialtigi la aldonvalorimposton de
16 al 19 procentoj, ekde la 1-a de januaro 2007.
Pliaj ekzemploj troveblas en la programo "Ĉu gravaj eventoj estas intence uzataj kiel distraj taktikoj?"
Fine, spektu svisan nacian konsilanton Franz Grüter klarigi en intervjuo kun la sendependa svisa interreta televida stacio
"HOCH2" kial la nova kadrointerkonsento estas tre danĝera.
Vi ĵus mallonge menciis la kadran interkonsenton, kiun la Federacia Konsilio volas konkludi kun la EU.
Do ĝi estas speco de superinterkonsento, ankaŭ konata kiel "Bilateral III", sed ĝi ne estas individuaj interkonsentoj,
ĝi estas tuta pakaĵo, tiel nomata institucia solvo.
La intenco estis, ke la interkonsento estu negocita antaŭ la fino de la jaro. Kiel eksterlanda politika fakulo
kaj, ĉiuokaze, kiel membro de la Nacia Konsilio, vi estas proksime implikita en ĉi tiu politiko.
Kion vi aŭdas? Kio estas la stato de ĉi tiuj intertraktadoj?
Nu, mi povas diri, ke la Federacia Konsilio ŝatus fini ĉi tiujn intertraktadojn ĝis la fino de la jaro.
Gravas: la termino "Bilateral III" – la EU emfazas, ke ĉi tiuj ne plu estas bilateralaj
interkonsentoj, ĉar ili ne plu estas bilateralaj.
Duflanka signifus, ke ni havas interkonsentojn sur egalaj kondiĉoj, sed en ĉi tiu kazo eŭropa juro estus
trudita al ni, kio signifas, ke ĝi ne plu estus duflanka.
Kontraŭe, ĝi estus submetiĝa kontrakto. Nu, la Federacia Konsilio ŝatus konkludi ĝin.
Samtempe ĉirkaŭ 100 homoj laboras en diversaj departementoj en Berno por fari ĉiujn
necesajn leĝajn ŝanĝojn en la interna politiko.
Oni parolas pri almenaŭ 30 leĝoj, kiuj ankoraŭ bezonas esti amenditaj.
Kaj tiam – se ĉi tiu horaro funkcios – laŭ la vidpunkto de la Federacia Konsilio,
konsultmesaĝo estos eldonita venontjare, t.e. en 2025.
Laŭ la Federacia Konsilio, la mesaĝo estas pli ol 1 000 paĝojn longa, nur por doni al vi ideon pri ĝia grandeco.
Kaj tiam ĝi estus prezentita al la Parlamento venontjare, verŝajne en la dua duono de la jaro,
kaj mi atendas, ke iam en 2026 okazos referendumo.
Ĉi tio estos la plej grava referendumo en la lastaj 30 jaroj.
Mi diris, ke ĉi tio estas la patrino de ĉiuj bataloj.
Do ĉi tio vere estas afero de vivo kaj morto por Svislando – ĉu ni povas daŭre esti liberaj, sendependaj kaj rekte demokratiaj.
– kaj el tiu perspektivo, la granda voĉdonado verŝajne okazos en 2026.
Ni iom pli trarigardu ĉi tiujn punktojn.
Vi mallonge menciis, kio estus tuŝita de tio. Ŝlosilvorto: "rekta demokratio".
Kial vi opinias, ke tio estus en risko sub tia kadra interkonsento?
Do, oni devas ĉi tie denove diri, ke la ĉefaj amaskomunikiloj ĉiutage raportas pri iuj specoj de garantiaj
klaŭzoj, iuj specoj de studentaj kotizoj, iuj specoj de punktoj el ĉi tiuj intertraktadoj.
Sed fakte la vere granda problemo, nome la instituciaj ligoj de Svislando kun la EU, jam eĉ ne plu estas diskutata.
Tio, kio ankoraŭ estas diskutata en Bruselo, estas fakte flanka spektaklo.
Kaj la plej grava afero en ĉi tiu interkonsento estas, unue, ke ni devus aŭtomate – oni
nomas tion dinamike – adopti la EU-leĝaron.
Se la svisa loĝantaro okazigos referendumon aŭ plebisciton kaj ne respektos la rezulton, ĝi estos punita.
Ĉi tio estas nomata kompensaj rimedoj en moderna germana lingvo.
Do, se ni ne povas interkonsenti, la Eŭropa Kortumo de Justico havas la finan decidon pri tio, kio
validas ĉi tie en Svislando – tiel diras la dokumentoj.
Ni estus brusela kolonio. Kaj lasta sed ne malplej grava, ni devus regule pagi monon al la EU.
Jen la kvar plej gravaj punktoj, kiuj fakte prezentas la plej grandan problemon por Svislando.
Kaj ĉiuj aliaj punktoj, kiuj ankoraŭ estas negocataj, eble ankaŭ gravas, sed ili ne estas la ĉefa problemo.
Aŭskultante vin, mi vidas, ke rekta demokratio estas malfortigata, ke ĝi estas sub minaco, ke suvereneco
estas sub minaco, ke ni ne plu estas vere sendependaj.
Vi menciis ĉi tiun kotizon ĉe la fino. Mi ŝatus esplori tion iom pli profunde.
Ĉi tio estas tiel nomata merkena enirkotizo, esence enirbileto al ĉi tiu merkato.
Kial ĝi estas tiel unuflanka? La EU ankaŭ havas aliron al la svisa merkato.
Kial Svislando ne postulas tian kotizon?
Kiel estiĝis ĉi tiu malekvilibro? Kaj kial ĝi estas tiel prononcita?
Ni nun denove aŭdis de diversaj fontoj, ke la EU ŝajne volas plurajn centojn da milionoj ĉiujare.
Tio rapide sumiĝas al pluraj miliardoj en mallonga tempoperiodo. Kiel tio okazas?
El la perspektivo de EU – mi estis en Bruselo kun delegacio baldaŭ post kiam la unuaj intertraktadoj kolapsis en novembro 2021.
– En Bruselo, Svislando ĉiam estis prezentita kiel la granda "ĉeriz-elektanto" kaj kiel
profito-prenanto de la Eŭropa Unio, tial ni devas pagi.
Nun imagu, se Usono komercus kun la EU, aŭ Ĉinio komercus kun la EU – neniam venus al iu ajn en la kapon postuli monon por tio.
Kaj rilate al la rilatoj inter Svislando kaj la EU, ni ankoraŭ aĉetas ĉirkaŭ 20 miliardojn pli jare ol inverse.
Do ni estas tre bona kliento de la Eŭropa Unio, kaj fakte la EU devus pagi al ni monon, ne inverse.
Do la mondo estas freneza, kaj la EU atendas, ke tio baziĝu sur la norvega modelo.
Kaj vi povas proksimume kalkuli, ke ni verŝajne devus pagi al la EU ĝis miliardo jare.
Do tio estas tute nekomprenebla, kaj mi ankaŭ ne komprenas, kial la Federacia Konsilio ne
inkluzivis tion en la komencaj intertraktadoj.
Do ĉi tiuj punktoj ne plu estas diskutataj en Bruselo.
Kial? Ĉu la ŝtata registaro iel perdis sian vojon? Ĉu tio ne gravas al ili?
Ĉu ili tiel alte taksas aliajn aferojn, ke ili diras: "Tio ne estas problemo, ni prefere pagos
miliardon, ĉar tiam ni ricevos tiom multe aliajn aferojn"?
Kio estus ĉi tiu alia afero? Kio estas la racieco, la logiko de la Federacia Konsilio?
Ni devas fari paŝon malantaŭen. La 26-an de majo 2021, la Federacia Konsilio interrompis la intertraktadojn en Bruselo.
Tiutempe prezidanto Parmelin aperis antaŭ la amaskomunikiloj kun s-ino von der Leyen – kiu staris tie kun
ŝtona esprimo sur sia vizaĝo – kaj diris al ŝi: "Ni ne povas subskribi ĉi tiun interkonsenton."
Kaj tiam la jena okazis en Berno: la aliaj partioj intervenis – amase – ĉe la Federacia Konsilio:
Tio ne eblas; li devas komenci novajn intertraktadojn.
Ignazio Cassis, la eksteraferia sekretario, diris tiam: "Ni neniam subskribos Kadran Interkonsenton 2.0."
Sed tio, kion li nun faris, estas pli malbona ol kadra interkonsento 2.0.
Ĉar tiutempe ĉi tiuj fondusoj ne estis inkluzivitaj en la EU.
Kaj Svislando tiam senkondiĉe pagis unu miliardon da svisaj frankoj al la EU en septembro 2021.
Homoj en Berno sentis sin kulpaj.
Mi ankaŭ memoras, ke estis politikistoj, kiuj iris al Bruselo kaj pardonpetis nome de Svislando. Nur imagu tion.
Kaj tio estis la etoso, kiu kondukis al tio, ke la Federacia Konsilio ree eniris en intertraktadojn kun la EU.
Ĉi-foje, bedaŭrinde, mi ne kredas, ke la Federacia Konsilio mem iniciatos ĉesigi ĉi tiun ekzercon.
Li verŝajne – preskaŭ certe – prezentos ĉi tion antaŭ la Parlamento kaj finfine antaŭ la balotantaro.
Ankaŭ tie aperas la granda demando: "Ĉu tion oni devus fari kun plimulto de la ŝtatoj aŭ nur kun plimulto de la popolo?"
La nura fakto, ke tio ne estas memkomprenebla kaj ke necesas plimulto de la kantonoj, simple montras, ke oni
konscias, ke la loĝantaro estas tre kritika – kaj eĉ volas superregi la plimulton de la kantonoj en ĉi tiu kazo.
Nun ekzistas la Iniciato Kompaso, kiu fakte celas atingi la saman aferon, nome ke la tuta demokratio –
inkluzive de la kantonoj – havu voĉon. Tio estas kion oni celas per la plimulto de la kantonoj.
Vi ankaŭ estas entreprenistoj – kiel ni diris komence – ne nur politikistoj.
Kio necesas por progresi en Eŭropo komerce, por komerci?
Ĉu entute necesas iuj specialaj interkonsentoj, aŭ kia speco de politika kadro – ne precize kadrointerkonsentoj – estas bezonata?
Ĉu libera komerco sufiĉas? Aŭ kian koncepton vi fakte havas en menso kiel alternativon al ĉi tiu forta
institucia integriĝo, kiun deziras la EU, Bruselo kaj Berno?
Nu, mi ŝatus komenci dirante, ke tio ankaŭ gravas al mi: ni ne volas militon kun la EU.
Cetere, mi ankaŭ ne estas kontenta, kiam la EU ne bone funkcias.
Ŝi ne fartas bone. La EU ne estas en bona ekonomia pozicio.
Do mi vere ne ĝuas tion, sed finfine ni interesiĝas pri bona rilato kun la Eŭropa Unio.
Ni ankaŭ povas konkludi tiom da interkonsentoj kun la EU, kiom ni deziras.
Sed kio ne estas akceptebla, estas ke ni – kaj tio estis la plej grava mesaĝo, kiun la federacia prezidanto
Parmelin tiam ne rajtis diri nome de la Federacia Konsilio – finfine devas paroli rekte al la EU:
Ni ne povas kaj ne eniros en iujn ajn interkonsentojn, kiuj postulas, ke ni adoptu viajn leĝojn.
Kaj jen estas la ekonomiaj avantaĝoj kaj diferencoj, kiuj ebligos al ni elstari en la estonteco – eĉ kvankam ni estas lando kun
altaj salajroj – se ni havos pli allogajn kondiĉojn, se ni havos pli malaltajn impostojn, se ni
havos laborleĝojn pli liberajn ol tiuj en la EU.
Kaj ĉiuj ĉi avantaĝoj ankaŭ helpas Svislandon esti sukcesa longtempe.
Kaj se ni devos ŝanĝi ĉion tion, tiam ni revenos al la meza klaso de Eŭropo.
Tiam ne plu estos juraj diferencoj.
Ĉi tio estas nomata "egala konkurenckondiĉo" en moderna parolmaniero.
Do ĉio estas aligita al la fero. Ĉiu havas la samajn leĝojn. Kaj ni ne volas tion.
Ni ne volas ŝpikilojn de egala longo, ni volas pli longajn ŝpikilojn.
Tiam ni daŭre estos ekonomie sukcesaj.