Van 2014 tot 2021 onderhandelde Zwitserland met de EU over een kaderovereenkomst, ook wel
institutionele overeenkomst (InstA) genoemd.
Het doel is om de bilaterale aanpak te consolideren.
Nadat de onderhandelingen in mei 2021 werden afgebroken, werden ze in maart 2024 hervat.
Thomas Kaiser van "Zeitgeschehen im Fokus" schrijft dat de huidige grondwettelijke basis - de zogenaamde Gemeenschappelijke
Overeenkomst - niet langer een raamovereenkomst genoemd kan worden, omdat deze anders onmiddellijk zou sneuvelen.
Daarom werd het snel omgedoopt tot "Bilaterale overeenkomsten III".
Aangezien de bilaterale aanpak volgens een recente enquête door de meerderheid van de bevolking wordt gesteund,
lijkt het erop dat het plan van de Federale Raad werkt.
Maar dit is zand in de ogen strooien van de bevolking.
Volgens de heer Kaiser is het een feit dat de EU in de gemeenschappelijke intentieverklaring
dezelfde eisen stelt als in de kaderovereenkomst.
Ze eiste dat in het geval van onenigheid over de interpretatie van de bilaterale overeenkomsten, het
Europese Hof van Justitie in laatste instantie zou beslissen.
Kaiser zegt: "In gewone taal betekent dit dat de EU-wetgeving van toepassing is.
Zwitserland moet daarom automatisch de EU-wetgeving accepteren, wat eufemistisch de
dynamische overname van wetgeving wordt genoemd.
Maar er is niets dynamisch aan, Zwitserland heeft geen speelruimte."
Minister van Buitenlandse Zaken Ignazio Cassis sprak op 27 november 2024 in Bern met de media.
Er stond een ontmoeting gepland met de vicevoorzitter van de Europese Commissie, Maros Sefcovic.
Volgens de heer Cassis blijft het doel om de onderhandelingen voor het einde van het jaar inhoudelijk af te ronden.
De hoogte van de cohesiebijdrage die Zwitserland aan de EU betaalt voor zijn gedeeltelijke toegang tot de Europese
interne markt zal pas helemaal aan het eind worden besproken.
"Uiteindelijk kunnen we het over geld hebben," zegt Cassis.
Volgens onderzoek van het Zwitserse radio- en televisieprogramma "SRF" zal Zwitserland in de toekomst
waarschijnlijk ruim 350 miljoen Zwitserse frank per jaar aan cohesiefondsen aan de EU betalen.
Dit is aanzienlijk hoger dan de ongeveer 130 miljoen per jaar die Zwitserland betaalt voor
armere landen in het oostelijke deel van de EU.
In een artikel in de Zwitserse tabloidkrant "BLICK" van 1 december 2024 wordt een insider als volgt geciteerd:
"Zelfs als niet aan elk punt van het onderhandelingsmandaat is voldaan, is het mogelijk om te zeggen: we hebben een deal."
Voor zowel Bern als Brussel is het duidelijk: "We hebben genoeg onderhandeld, de rest moet in eigen land worden opgehelderd."
Volgens "BLICK" was de volgende dienstregeling gepland:
"De Bondsraad zal het EU-dossier op 13 december opnieuw bespreken.
Als hij dan groen licht geeft, zal er op de zaterdag voor Kerstmis, 21 december, een golf van flitslichten zijn:
Daarna komt het hoofd van de EU-Commissie, Ursula von der Leyen, persoonlijk naar Bern om het
symbolische einde van de onderhandelingen te bezegelen."
Volgens een artikel op SRF van 11 december is dit zowel in Brussel als in Bern te horen.
Volgens "BLICK" is er nog niets "in kannen en kruiken", maar zijn er veel aanwijzingen dat de deal met
de EU tijdens de kerstperiode zal worden afgerond.
Tijdens de kerstperiode? - Als het publiek het elders druk heeft? Zou dit zijn zodat de deal met
de EU door kan gaan zonder grote verontwaardiging?
Tot nu toe is er altijd veel verzet geweest tegen een kaderovereenkomst met de EU. De laatste onderhandelingen
moesten worden afgeblazen omdat de weerstand te groot was.
Het zou niet de eerste keer in de geschiedenis zijn dat belangrijke beslissingen worden
doorgedrukt op momenten dat het publiek anders bezig is.
Op 23 december 1913, één dag voor Kerstavond, werd het amendement op de wet tot oprichting van
de FED door het gedecimeerde Congres aangenomen.
Tijdens het "zomersprookje" van het wereldkampioenschap voetbal 2006 besloot Duitsland de BTW te verhogen
van 16 naar 19 procent - met ingang van 1 januari 2007.
Meer voorbeelden zijn te vinden in het programma "Worden grote evenementen opzettelijk gebruikt als afleiding?".
Lees tot slot wat het Zwitserse nationale raadslid Franz Grüter zegt in een interview met de onafhankelijke
Zwitserse internettelevisiezender "HOCH2" over waarom de nieuwe kaderovereenkomst zeer gevaarlijk is.
U hebt het nu kort gehad over de kaderovereenkomst die de Bondsraad met de EU wil sluiten.
Het is dus een soort overkoepelende overeenkomst, "Bilaterals III", zoals ze zeggen, maar het zijn geen
individuele overeenkomsten, het is een totaalpakket, een zogenaamde institutionele oplossing.
Ze wilden eigenlijk tegen het einde van het jaar klaar zijn om over het verdrag te onderhandelen. U staat dicht bij
dit beleid, als expert op het gebied van buitenlands beleid en in ieder geval als lid van de Nationale Raad.
Wat hoor je? Wat is de status van deze onderhandelingen?
[Ik kan dus zeggen dat de Federale Raad deze onderhandelingen tegen het einde van het jaar wil afronden.
Het is belangrijk op te merken dat de EU benadrukt dat de "Bilaterals III" geen bilaterale
overeenkomsten meer zijn, omdat ze dat niet meer zijn.
Bilateraal zou betekenen dat we verdragen op gelijke voet hebben, maar hier zou Europese wetgeving aan ons
worden opgelegd en dus is het niet langer bilateraal.
Integendeel, het zou een verdrag van onderwerping zijn. Welnu, de Federale Raad wil dit graag afronden.
Tegelijkertijd werken er ongeveer 100 mensen op verschillende afdelingen in Bern om alle noodzakelijke wijzigingen
aan te brengen in de wetgeving voor binnenlands beleid.
Er is sprake van minstens 30 wetten die nog moeten worden aangepast.
En dan - als dit tijdschema werkt - zal de Federale Raad volgend jaar, d.w.z. in 2025, een raadplegingsbericht publiceren.
Volgens de Bondsraad omvat het bericht meer dan 1000 pagina's, zodat je kunt zien hoe enorm het is.
En dan zou het volgend jaar naar het parlement gaan, waarschijnlijk in de tweede helft van het jaar, en
ik denk dat er ergens in 2026 een referendum komt.
Dit wordt het belangrijkste referendum van de afgelopen 30 jaar.
Ik heb gezegd dat dit de moeder van alle gevechten is.
Het is dus echt een kwestie van worst voor Zwitserland - of we vrij, onafhankelijk en direct democratisch kunnen blijven...
- en vanuit dat oogpunt zal de grote stemming waarschijnlijk in 2026 plaatsvinden.
Laten we deze punten nog eens doornemen.
U hebt kort vermeld wat hierdoor zou worden beïnvloed. Trefwoord "directe democratie".
Waarom denkt u dat een dergelijke kaderovereenkomst dit in gevaar zou brengen?
Dus je moet ook van tevoren zeggen, ook hier weer, dat de mainstream media elke dag berichten over een
soort vrijwaringsclausules en een soort collegegeld, een soort punten uit deze onderhandelingen.
Maar eigenlijk wordt de echt grote kwestie, namelijk de institutionele integratie van
Zwitserland in de EU, helemaal niet meer besproken.
Wat nog steeds wordt besproken in Brussel is eigenlijk een bijzaak.
En het belangrijkste punt in dit verdrag is ten eerste dat we automatisch - het heet
dynamisch - de EU-wetgeving zouden moeten overnemen.
Als de Zwitsers een referendum of volksraadpleging houden en zich er niet aan houden, worden ze gestraft.
Dit worden dan compenserende maatregelen genoemd.
Als we dan geen overeenstemming bereiken, is het Europese Hof van Justitie, dat het laatste woord heeft over wat hier
in Zwitserland geldt, bindend - dat staat in de papieren.
We zouden een Brusselse kolonie zijn. En last but not least zouden we op terugkerende basis geld moeten betalen aan de EU.
Dit zijn de vier belangrijkste punten die eigenlijk het grootste probleem vormen voor Zwitserland.
En alle andere punten waarover nog wordt onderhandeld zijn misschien ook belangrijk, maar ze vormen niet het hoofdprobleem.
Als ik naar u luister, zie ik dat de directe democratie wordt verzwakt en in gevaar wordt gebracht, dat
de soevereiniteit niet langer echt onafhankelijk is.
U noemde deze vergoeding aan het einde. Ik zou daar graag wat meer over willen weten.
Dit is een zogenaamde markttoegangsvergoeding, een toegangsbewijs voor deze markt.
Waarom is dit zo eenzijdig? De EU heeft ook toegang tot de Zwitserse markt.
Waarom vraagt Zwitserland dan niet zo'n vergoeding?
Hoe komt deze eenzijdigheid tot stand? En waarom is het zo hoog?
We hebben nu weer uit verschillende bronnen vernomen dat de EU blijkbaar honderden miljoenen per jaar wil.
Je kunt in korte tijd snel meerdere miljarden bereiken. Hoe gebeurt dat?
Vanuit het perspectief van de EU - ik was in Brussel met een delegatie kort nadat de eerste
onderhandelingen in 2021 werden afgeblazen, in november
- In Brussel is Zwitserland altijd afgeschilderd alsof we de grote "cherry pickers" waren en dat we
profiteerden van de Europese Unie en daarom moesten betalen.
Stel je nu eens voor dat de VS handel drijft met de EU, of dat China handel drijft met de EU, dan zou het
nooit bij iemand opkomen om daar geld voor te vragen.
En in de relatie tussen Zwitserland en de EU kopen we ongeveer 20 miljard meer per jaar dan andersom.
We zijn dus een supergoede klant van de Europese Unie en de EU zou ons eigenlijk geld moeten betalen en niet andersom.
Dus de wereld is gek en de verwachting is dat de EU naar dit Noorse model zal worden gemodelleerd.
En je kunt dat ruwweg extrapoleren, het zou waarschijnlijk tot een miljard per jaar zijn dat we aan de EU zouden moeten betalen.
Het is dus totaal onbegrijpelijk en ik begrijp ook niet waarom de Bondsraad dit niet vanaf
het begin in de onderhandelingen heeft opgenomen.
Deze punten worden dus niet meer besproken in Brussel.
Hoe komt dat? Is de deelstaatregering op de een of andere manier het kompas kwijt? Is dit niet belangrijk voor hen?
Hecht het zoveel waarde aan andere dingen dat je zegt: "Dat is geen probleem, we betalen liever
een miljard omdat we dan zoveel anders krijgen?"
Wat zou dat andere zijn? Wat is de rationaliteit, de logica van de Federale Raad?
Je moet de klok even terugdraaien. Op 26 mei 2021 heeft de Bondsraad de onderhandelingen in Brussel afgebroken.
President Parmelin stond voor de media met mevrouw von der Leyen - mevrouw von der Leyen was daar met een
versteende uitdrukking - en hij zei tegen haar: "We kunnen dit verdrag niet ondertekenen."
En toen gebeurde het volgende in Bern: De andere partijen bemoeiden zich - massaal - met de Bondsraad:
"Dat is niet mogelijk, dan zou hij weer nieuwe onderhandelingen moeten beginnen."
Ignazio Cassis, de minister van Buitenlandse Zaken, zei destijds: "We zullen nooit een Kaderovereenkomst 2.0 sluiten."
Maar wat hij nu heeft gedaan is erger dan een raamovereenkomst 2.0.
Omdat deze fondsen voor de EU op dat moment niet waren opgenomen.
En Zwitserland heeft dan in september 2021 onvoorwaardelijk 1 miljard Zwitserse frank aan de EU betaald.
Het was alsof ik me schuldig voelde in Bern.
Ik herinner me ook dat er politici waren die naar Brussel gingen en zich verontschuldigden
voor Zwitserland. Dat moet je je voorstellen.
En dat was de stemming die ertoe leidde dat de Bondsraad opnieuw in onderhandeling trad met de EU.
Deze keer denk ik helaas niet dat de Bondsraad deze oefening zelf zal stoppen.
Hij zal dit waarschijnlijk - met een hoge mate van zekerheid - voorleggen aan het parlement en uiteindelijk aan het electoraat.
Ook hier is de grote vraag: "Moet dit gebeuren met een meerderheid van de kantons of alleen met een meerderheid van het volk?
Het feit dat dit niet vanzelfsprekend is, dat er een meerderheid van de kantons voor nodig is, laat alleen maar zien
dat men weet dat de bevolking zeer kritisch is - en zelfs de meerderheid van de kantons wil overstemmen.
Er is nu het Kompas Initiatief, dat dit eigenlijk wil bereiken, zodat de hele democratie - inclusief de kantons - inspraak heeft.
Dat is wat bedoeld wordt met een meerderheid van de kantons.
U bent ook een ondernemer - zoals we in het begin al zeiden - en niet alleen een politicus.
Wat is er zakelijk gezien nodig om vooruitgang te boeken in Europa, om zaken te doen?
Hebben we überhaupt speciale overeenkomsten nodig of wat voor soort politiek kader - niet precies
kaderovereenkomsten - maar wat voor soort kader is er nodig?
Is vrijhandel genoeg? Of welk concept heeft u eigenlijk in gedachten als alternatief voor deze sterke
institutionele integratie die de EU, Brussel en Bern willen?
Om te beginnen wil ik zeggen dat ook ik bezorgd ben: We willen geen oorlog met de EU.
Overigens ben ik ook niet blij als het niet goed gaat met de EU.
Het gaat niet goed. Het gaat economisch niet goed met de EU.
Dus ik ben echt niet leedvermaak, maar uiteindelijk zijn we geïnteresseerd in een goede relatie met de Europese Unie.
We kunnen ook zoveel verdragen met de EU sluiten als we willen.
Maar wat niet kan, is dat we - en dit was de belangrijkste boodschap die voorzitter Parmelin niet
mocht zeggen namens de Bondsraad: We moeten eindelijk duidelijke taal spreken tegen de EU:
"We kunnen en zullen geen contracten afsluiten waarbij we uw rechten moeten overnemen."
En dit zijn de economische voordelen en verschillen waarin we ons in de toekomst kunnen blijven onderscheiden - ook al zijn we een
land met hoge lonen - als we aantrekkelijkere randvoorwaarden hebben, als we lagere belastingen hebben, als we een
arbeidswetgeving hebben die liberaler is dan die in de EU.
En al deze voordelen zullen Zwitserland ook helpen om op de lange termijn succesvol te zijn.
En als we dat allemaal moeten veranderen, dan vallen we in de gemiddelde middenklasse in Europa.
Er zijn dan geen juridische verschillen meer.
Dit is wat bekend staat als een "gelijk speelveld".
Dus alles is afgestemd op het ijzer. Iedereen heeft dezelfde wetten. En dat willen we niet.
We willen geen spiesen van dezelfde lengte, we willen langere spiesen.
Dan zullen we economisch succesvol blijven.